I C 172/15

Sygn. I C 172/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 grudnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Słupsku I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Maria Cichoń Protokolant: st. sekr. sądowy Elżbieta Drozd po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2015 r. w Słupsku na rozprawie sprawy z powództwa J. D. i M. D. przeciwko (...) Bank S.A. w P. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności 1. oddala powództwo; 2. zasądza solidarnie od powodów J. D. i M. D. na rzecz pozwanego (...) Bank S.A. w P. kwotę 3617 zł (słownie: trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt. IC 172/15 UZASADNIENIE Powodowie J. D. i M. D. pozwem z dnia 14.05.2015r. – jak wynika z treści pozwu oraz dołączonych do pozwu dokumentów- domagają się pozbawienia wykonalności tytułów wykonawczych w postaci wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku wydanego w dniu 27.08.2014r. w spawie (...) i nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym Sądu Okręgowego w Słupsku wydanym w dniu 04.02.2009r. w sprawie (...) , na podstawie których Komornik Sądowy przy Sadzie Rejonowym w L. R. T. , na wniosek pozwanego (...) Bank SA w P. w sprawie (...) , prowadzi egzekucję z nieruchomości dla której Sąd Rejonowy w Lęborku prowadzi księgę wieczysta Kw nr (...) . W uzasadnieniu swojego żądania, powodowie działający przez pełnomocnika w osobie E. D. , w pierwszej kolejności wskazali, iż Sąd Okręgowy w Słupsku w wyroku z dnia 28.08.2007r. wydanym w sprawie (...) pozbawił w całości wykonalności tytuł wykonawczy obejmujący bankowy tytuł egzekucyjny o nr (...) z dnia 19.01.2007r. Tym samym więc i powodowie nie odpowiadają za dług wynikający z tego bankowego tytułu egzekucyjnego, gdyż ich odpowiedzialność wynika jedynie z hipoteki ustanowionej celem zabezpieczenia roszczeń pieniężnych wynikających z tego bankowego tytułu egzekucyjnego. Dalej powodowie podnieśli, iż nakaz zapłaty z dnia 04.02.2009r., który został zaopatrzony klauzulą wykonalności 26.06.2009r., zgodnie z art. 747 pkt 2-5 kpc powodował zabezpieczenie roszczeń pieniężnych wynikających z tegoż bankowego tytułu egzekucyjnego, w postaci obciążenia nieruchomości obowiązanego hipoteką przymusową . Powyższe zabezpieczenie roszczeń, jak stanowi o tym art. 754 1 § 1 kpc , upadło po upływie miesiąca od uprawomocnienia się się orzeczenia uwzględniającego zabezpieczone roszczenie pieniężne. W związku z powyższym, zgłosili powodowie wniosek o wydanie przez Sąd , na podstawie art. 754 1 § 3 postanowienia stwierdzającego upadek zabezpieczenia. I to ta okoliczność (zdarzenie) powoduje, że roszczenie objęte nakazem zapłaty z dnia 04.02.2009r., nie może być egzekwowane. Jako podstawę zgłoszonego żądania wskazali powodowie art. 840 § 1 pkt 1 kpc . Powołując się na powyższą argumentację złożyli powodowie wniosek o wydanie postanowienia stwierdzającego upadek zabezpieczenia. Pozwany (...) Bank SA w P. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powodów solidarnie na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w wysokości maksymalnej. W uzasadnieniu swojego stanowiska podniósł pozwany, iż pozbawienie przez Sąd Okręgowy w Słupsku wyrokiem z dnia 28.08.2007r. w sprawie (...) wykonalności tytułu wykonawczego w postaci bankowego tytułu egzekucyjnego nr (...) - z uwagi na przedawnienie - nie pozbawiło powoda jako wierzyciela hipotecznego do zaspokojenia swoich roszczeń wynikających z tego tytułu, z nieruchomości obciążonej hipoteką. Zgodnie z art. 77 ustawy o księgach wieczystych i hipotece , przedawnienie roszczenia głównego pociąga za sobą skutki tylko w sferze obligacyjnej. Wskazał pozwany, iż w sprawie (...) dochodził od powoda M. D. zapłaty nie jako od dłużnika osobistego, lecz dłużnika rzeczowego z tytułu hipoteki. Zarzucił nadto pozwany brak legitymacji procesowej powódki J. D. wskazując, iż tytuł wykonawczy w postaci nakazu zapłaty w sprawie (...) nie został wydany przeciwko niej. Wskazał również pozwany, iż w przeszłości były przez powoda wytaczane i prowadzone przed Sądem Okręgowym w Słupsku powództwa przeciwegzekucyjne pod sygnaturami akt (...) i (...) co winno skutkować oddaleniem powództwa ze względu na powagę rzeczy osądzonej. Uzasadniając wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w maksymalnej wysokości powołał się pozwany na fakt, iż powodowie oraz ich pełnomocnik E. D. wytaczając kolejne bezzasadne powództwo i wnosząc o zawieszenie postępowania egzekucyjnego blokują świadomie prowadzenie przez pozwanego postępowania egzekucyjnego. Sąd ustalił: Obecnie, właścicielami nieruchomości zabudowanej położonej w C. gmina W. , działka nr (...) o obszarze 1,7218 ha dla której Sąd Rejonowy w Lęborku prowadzi księgę wieczystą (...) są M. D. i J. D. , każdy do ½ niewydzielonej części. W dziale IV – Hipoteka wpisana, wpisana jest hipoteka umowna zwykła w kwocie 182442,11 zł z odsetkami od kwoty 101553,86 zł w wysokości 0,6 stopy kredytu refinansowanego NBP +5 punktów w stosunku rocznym, na wniosek wierzyciela hipotecznego (...) Banku (...) SA w P. . Hipoteka została wpisana z tytułu umowy kredytowej (...) zawartej w dniu 23.09.1993r. dowód: wydruk z księgi wieczystej (...) według stanu na dzień 04.07.2014r. k. 34-55 akt SO w Słupsku (...) . Bank działający pod (...) Bank (...) Spółka Akcyjna , z dniem 28 czerwca 2011r. zmieniła nazwę firmy na (...) Bank Spółka Akcyjna” dowód: postanowienie Sądu Rejonowego w Poznaniu – Nowe Miasto i W. w P. z dnia 14.09.2011r, sygn. akt. PO VIII Ns-Rej. KRS/(...) – k. 58 akt SO w Słupsku (...) . W sprawie (...) Sąd Okręgowy w Słupsku wydał w dniu 04 lutego 2009 roku nakaz zapłaty, którym nakazał pozwanym M. D. , K. D. i A. R. , aby zapłacili na rzecz powoda (...) Banku (...) SA w P. kwotę 101 411,00 zł z odsetkami w wysokości 0,6 stopy kredytu refinansowanego N.B.P. plu 5 pkt w stosunku rocznym liczonym od dnia 15 stycznia 2007r. do dnia zapłaty oraz kwotę 4.885,00 zł tytułem kosztów procesu zaznaczając, że spełnienie świadczenia przez jednego pozwanych zwalnia pozostałych z tego obowiązku, a nadto zastrzegając pozwanym prawo do powoływania w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie ich odpowiedzialności z nieruchomości obciążonych hipoteką na rzecz (...) Banku (...) SA w P. z tytułu umowy kredytowej zawartej 23 września 1993 roku. Powyższy nakaz zapłaty został zaopatrzony klauzula wykonalności na rzecz (...) Banku (...) SA w P. w dniu 26.06.2009 r. dowód: nakaz zapłaty z dnia 04.02.2009r. oraz kserokopia tytułu wykonawczego – k. 47 i 141 akt SO w Słupsku INc 2/09. Wydał Sąd Okręgowy w Słupsku w dniu 27.08.2014r. wyrok w sprawie (...) na mocy, którego zasądził od J. D. na rzecz (...) Bank SA w P. kwotę 82.592,75 zł wraz z odsetkami umownymi liczonymi według zmiennej stopy procentowej w wysokości 0,6 stopy kredytu refinansowanego NBP plus 5 punktów x 140%, wynoszącej na dzień wytoczenia powództwa 11,20% w stosunku rocznym od dnia 8 lipca 2011r do dnia 07 lipca 2014r. oraz odsetkami ustawowymi od kwoty 82.592,75 zł od dnia 9.07.2014r. do dnia zapłaty, z ograniczeniem odpowiedzialności pozwanej J. D. wyłącznie do prawa własności udziału w nieruchomości dla której Sąd Rejonowy w Lęborku prowadzi księgę wieczysta Kw nr (...) obciążonej hipoteka na (...) Banku (...) SA w P. z tytułu umowy kredytowej nr (...) zawartej 23 września 1993r. dowód: wyrok SO w Słupsku z dnia 27.08.2014r.- k. 110 akt (...) Komornik sądowy przy Sadzie Rejonowym w L. R. T. w sprawie (...) , na wniosek z dnia 13 stycznia 2015r wierzyciela (pozwanego w tej sprawie) (...) Bank SA w P. wszczęła i prowadzi przeciwko dłużnikom (powodom w tej sprawie) J. D. i M. D. egzekucję z nieruchomości dłużników położonej w C. , dla której Sąd Rejonowy w Lęborku prowadzi księgę wieczystą Kw nr (...) w celu wyegzekwowania kwoty 82.592,75 zł wraz z odsetkami umownymi od 8 lipca 2011 r. do 7 lipca 2014 r. oraz odsetkami ustawowymi od kwoty 82.592,75 zł od dnia 9 lipca 2014 do dnia zapłaty. Powyższa egzekucja jest prowadzona przeciwko M. D. , na podstawie nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Okręgowy w Słupsk z dnia 4.02.2009 r., sygn. akt (...) zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia 26.06.2009 r., a przeciwko J. D. na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 27.08.2014 r. zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia 24.11.2014 r. dowód: dokumenty złożone w aktach (...) – wyciąg z akt złożony w kopercie na k. … Wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2007 r. wydanym w sprawie (...) sąd Okręgowy w Słupsku pozbawił w całości tytuł wykonawczy obejmujący bankowy tytuł egzekucyjny nr (...) z 19 stycznia 2007 r. wystawiony przez (...) Bank (...) SA w P. przeciwko dłużnikowi osobistemu E. D. na kwotę 101.553,86 zł z należnymi ubocznymi, z tytułu zaległości w spłacie kredytu, udzielonego E. D. na podstawie umowy nr (...) zawartej w dniu 23.09.1993 r. Podstawą oddalenia powództwa był uwzględniony przez sąd zarzut przedawnienia, podniesiony w toku postępowania przez dłużnika okoliczność bezsporna, a nadto dokumenty złożone w aktach sprawy SO w Słupsku, sygn. (...) . Sąd zważył: Powództwo należało oddalić jako bezzasadne. Powodowie domagając się pozbawienia wykonalności zaskarżonych tytułów wykonawczych, jako podstawę zgłoszonego roszczenia wskazali przepis art. 840 §1 pkt. 1 kpc . Przepis ten stanowi, że dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności jeżeli przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a w szczególności gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu. Powołali się powodowie w pierwszej kolejności na wyrok Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 28.08.2007 r. wydanego w sprawie (...) , którym to orzeczeniem pozbawiono wykonalności bankowy tytuł egzekucyjny wystawiony przez pozwany Bank z powodu przedawnienia roszczenia stwierdzonego tytułem egzekucyjnym wobec E. D. jako dłużnika osobistego banku. Jednakże z zaskarżonych tytułów wykonawczych wynika, że odpowiedzialność powodów względem pozwanego (...) Bank spółki Akcyjnej w P. (poprzednia nazwa (...) Bank (...) SA w P. ) ma charakter rzeczowy, to znaczy że jest ograniczona do nieruchomości obciążonej hipoteką na rzecz pozwanego z tytułu umowy kredytowej (...) z dnia 23.09.1993 r. Podstawą tegoż powództwa przeciwegzekucyjnego nie może więc być okoliczność upadku odpowiedzialności dłużnika osobistego względem wierzyciela, z uwagi na skutecznie podniesienie zarzutu przedawnienia roszczenia, bowiem zobowiązanie powodów względem pozwanego nie wygasło. Według art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 6.07. (...) . o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz. U. 213 poz. 707 ze zm.) hipoteka staje się prawem obciążającym nieruchomość w celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności, na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości. Przepis art. 244 §1 kc stanowi, że hipoteka jest ograniczonym prawem rzeczowym . Hipoteka nie ulega przedawnieniu. Właściciel nieruchomości obciążonej hipoteką nie może bronić się zarzutem przedawnienia roszczenia wierzyciela hipotecznego o zaspokojenie się z nieruchomości, oznaczałoby to bowiem, że przedawnieniu ulega hipoteka. Powyższe znajduje potwierdzenie w art. 77 ustawy o księgach wieczystych i hipotece zgodnie z którym przedawnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką nie narusz uprawnienia wierzyciela hipotecznego do uzyskania zaspokojenia z nieruchomości obciążonej. Oznacza to, ze upadek odpowiedzialności dłużnika osobistego E. D. , nie może zostać uznane za zdarzenia powodujące niemożność egzekwowania roszczeń objętych zaskarżonymi tytułami wykonawczymi. Brak jest również podstaw do uwzględnienia żądania powodów z powodu „upadku zabezpieczenia” o którym jest mowa w art. 747 pkt. 2 – 5 kpc . Należy wskazać, iż przepisy Kodeksu Cywilnego – Część Druga. Postępowanie Zabezpieczające, w którym zamieszczony jest przepis art. 747 kpc to przepisy z zakresu prawa procesowego i dotyczą one jedynie udzielenia zabezpieczenia roszczeń na czas trwania procesu sądowego i nie mają one zastosowania do hipoteki jako instytucji prawa materialnego. Zapis w art. 747 pkt. 2 kpc w myśl, którego zabezpieczenie roszczeń pieniężnych następuje przez obciążenie nieruchomości obowiązanego hipoteką przymusową oznacza tylko tyle, że strona dochodząca roszczeń pieniężnych w postępowaniu cywilnym może domagać się udzielenia zabezpieczenia poprzez obciążenie tejże nieruchomości hipoteką przymusową, ale tylko na czas trwania procesu. Przepis art. 754 1 §1 kpc ma zastosowanie jedynie do hipoteki przymusowej ustanowionej przez sąd w toku procesu, na czas trwania postępowania, jako zabezpieczenie roszczeń dochodzonych przed sądem. Odnośnie zarzutu strony pozwanej co do stanu rzeczy osądzonej, z uwagi na wyroki wydane w sprawie (...) i (...) , należy stwierdzić, iż w niniejszej sprawie powodowie podnieśli dodatkowe zdarzenie, powodując w ich ocenie, niemożność prowadzenia przez pozwany bank egzekucji z przedmiotowej nieruchomości - a mianowicie „upadek zabezpieczenia” - i z tych też względów zarzut ten nie zasługuje a uwzględnienie. Z tych też względów Sąd orzekł jak w pkt. 1 wyroku. O kosztach procesu, pkt. 2 wyroku, sąd orzekł, na podstawie art. 98 kpc , który wprowadza zasadę odpowiedzialności za wynik procesu. Powodowie przegrali proces i zobowiązani są zwrócić pozwanemu solidarnie koszty procesu, które stanowią koszty zastępstwa procesowego strony pozwanej działającej w tym procesie przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego. Sąd, nie znalazł podstaw do podwyższenia stawki minimalnej należnego pełnomocnikowi wynagrodzenia określonego w §6 pkt rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 wrześnie 2002 r. w sprawie czynności radców prawnych i nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 20136, poz. 490 z póź. zm.) Aktywność pełnomocnika strony pozwanej ograniczyła się jedynie bowiem do złożenia odpowiedzi na pozew. Zgodnie zaś z art. 109 §2 kpc sąd orzekając o wysokości kosztów poniesionych przez stronę reprezentowaną przez pełnomocnika będącego radcą prawnym bierze pod uwagę jedynie okoliczności dotyczące tej konkretnej sprawy, tj. nakład pracy pełnomocnika i czynności podjęte przez niego w sprawie.