I C 1704/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód M. B., osadzony w Zakładzie Karnym w S., wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa – Zakładowi Karnemu w S. o zapłatę kwoty 75.000 zł tytułem zadośćuczynienia za straty moralne. Zarzucił pozwanemu naruszenie przepisów kkw poprzez niedopełnienie obowiązków w zakresie zapewnienia dostępu do zajęć kulturalno-oświatowych (świetlica) oraz prasy w okresie od 20 czerwca 2018 r. do 12 sierpnia 2018 r. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut niewłaściwości miejscowej sądu oraz kwestionując zasadność roszczeń powoda. Sąd Rejonowy w Żyrardowie przekazał sprawę do Sądu Rejonowego w Kwidzynie. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, Sąd Rejonowy w Kwidzynie oddalił powództwo. Sąd ustalił, że powód miał możliwość korzystania z prasy i zajęć kulturalno-oświatowych, a wszelkie skargi w tym zakresie były uznawane za bezzasadne, również przez Sąd Okręgowy w Gdańsku. Sąd cywilny podkreślił, że ocena legalności działań funkcjonariuszy służby więziennej, w tym odmowy dostępu do określonych uprawnień czy nałożenia kar dyscyplinarnych, należy do wyłącznej kompetencji sądu penitencjarnego. Ponieważ powód nie wykazał, aby jego dobra osobiste zostały bezprawnie naruszone, a także nie uzyskał stwierdzenia niezgodności z prawem działań funkcjonariuszy w trybie przewidzianym przepisami kkw, Sąd uznał brak podstaw do zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 417 § 1 k.c. w zw. z art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c. Sąd odrzucił również pozew w części dotyczącej okresu od 20 czerwca 2018 r. do 08 sierpnia 2018 r. z uwagi na toczące się postępowanie w innej sprawie. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania, przyznając wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu i przejmując nieuiszczone wydatki na rzecz Skarbu Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie granic kognicji sądu cywilnego w sprawach dotyczących praw osadzonych w zakładach karnych oraz relacji między sądem cywilnym a sądem penitencjarnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji osadzonego w zakładzie karnym i jego roszczeń wobec Skarbu Państwa; wymaga braku wcześniejszego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd penitencjarny.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pozbawienie osadzonego dostępu do zajęć kulturalno-oświatowych i prasy w zakładzie karnym stanowi naruszenie dóbr osobistych, za które Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli dostęp ten jest zgodny z regulaminem zakładu karnego i przepisami kkw, a wszelkie wątpliwości co do legalności działań funkcjonariuszy powinny być rozstrzygane przez sąd penitencjarny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dobra osobiste powoda nie zostały bezprawnie naruszone, ponieważ zapewniono mu dostęp do prasy i zajęć kulturalno-oświatowych zgodnie z obowiązującym porządkiem wewnętrznym zakładu karnego. Podkreślono, że ocena legalności działań funkcjonariuszy służby więziennej należy do kompetencji sądu penitencjarnego, a sąd cywilny nie jest władny badać tych kwestii w procesie o naruszenie dóbr osobistych.
Czy sąd cywilny jest właściwy do oceny legalności działań funkcjonariuszy służby więziennej w kontekście skarg osadzonego na naruszenie jego praw?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd cywilny nie jest właściwy do oceny legalności działań funkcjonariuszy służby więziennej w zakresie wykonywania kary pozbawienia wolności; właściwy jest sąd penitencjarny.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazując, że dopuszczenie badania tych kwestii przez sąd cywilny prowadziłoby do dwutorowości postępowania i pozbawienia znaczenia trybu postępowania penitencjarnego. Jeśli skazany nie uzyskał stwierdzenia niezgodności z prawem decyzji funkcjonariusza w trybie przewidzianym KKW, należy przyjąć brak bezprawności działania pozwanego w procesie o ochronę dóbr osobistych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa – Zakład Karny w S. | instytucja | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 417 § § 1
Kodeks cywilny
Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
W razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
Pomocnicze
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
Kto narusza prawo inne niż majątkowe, może być zagrożony przez sąd żądaniem zaniechania naruszenia, usunięcia skutków naruszenia, a także o przyznanie odpowiedniej sumy pieniężnej.
k.k.w. art. 67 § § 3
Kodeks karny wykonawczy
Cel resocjalizacji kary pozbawienia wolności obejmuje m.in. zajęcia kulturalno-oświatowe.
k.k.w. art. 102 § pkt. 6
Kodeks karny wykonawczy
Prawo skazanego do korzystania z zajęć kulturalno-oświatowych, radia, telewizji, książek i prasy.
k.k.w. art. 135 § § 1 i 2
Kodeks karny wykonawczy
Zajęcia w czasie wolnym, w tym kulturalno-oświatowe, oraz dostęp do książek i prasy w zakładach karnych.
k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odrzucenia pozwu w przypadku, gdy sprawa o to samo roszczenie między tymi samymi stronami jest w toku.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odstąpienia od obciążania strony kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak bezprawnego naruszenia dóbr osobistych powoda przez zakład karny. • Dostęp do prasy i zajęć kulturalno-oświatowych był zapewniony zgodnie z regulaminem. • Kwestie legalności działań funkcjonariuszy służby więziennej należą do kompetencji sądu penitencjarnego, a nie sądu cywilnego. • Powód nie wykazał konkretnych dat i okoliczności naruszenia jego praw. • Sprawa o część roszczenia jest już w toku przed innym sądem.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia dóbr osobistych powoda w postaci dostępu do zajęć kulturalno-oświatowych i prasy. • Żądanie zasądzenia kwoty 75.000 zł zadośćuczynienia.
Godne uwagi sformułowania
Sąd cywilny w procesie o naruszenie dóbr osobistych skazanego nie jest władny oceniać, czy funkcjonariusz służby więziennej odmawiając przyznania skazanemu określonego uprawnienia działał zgodnie z prawem czy bezprawnie. • Gdyby bowiem skazany, pozbawiony przez funkcjonariusza zakładu karnego pewnych uprawnień przewidzianych w KKW lub ukarany dyscyplinarnie, mógł - bez zaskarżenia takiej decyzji w trybie przewidzianym w tym kodeksie - skutecznie dochodzić ochrony bezpośrednio przed sądem cywilnym w procesie o naruszenie dóbr osobistych, to przewidziany i uregulowany w KKW tryb postępowania penitencjarnego nie tylko nie mógłby spełniać funkcji zakładanych przez ustawodawcę, lecz w istocie straciłby rację bytu. • W przypadku odbywania kary pozbawienia wolności te dobra osobiste i inne wolności obywatelskie doznają pewnych ograniczeń i podlegają ochronie tylko w przypadku przekroczenia tych granic.
Skład orzekający
Danuta Kozikowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie granic kognicji sądu cywilnego w sprawach dotyczących praw osadzonych w zakładach karnych oraz relacji między sądem cywilnym a sądem penitencjarnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osadzonego w zakładzie karnym i jego roszczeń wobec Skarbu Państwa; wymaga braku wcześniejszego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd penitencjarny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praw osadzonych w zakładach karnych i relacji między różnymi instancjami sądowymi, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie karnym wykonawczym i cywilnym.
“Czy sąd cywilny może ocenić warunki w więzieniu? Kluczowa rola sądu penitencjarnego.”
Dane finansowe
WPS: 75 000 PLN
Sektor
prawo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.