I C 1702 / 13

Sąd Okręgowy w ToruniuToruń2013-09-26
SAOSCywilneochrona dóbr osobistychŚredniaokręgowy
prawo prasowesprostowanienieprawdziwe informacjedochodykredytyochrona dóbr osobistychwolność prasyredaktor naczelny

Sąd nakazał pozwanemu opublikowanie sprostowania nieprawdziwych informacji prasowych dotyczących dochodów i kredytów powoda oraz zasądził zwrot kosztów procesu.

Powód A.W., wójt gminy, domagał się od redaktora naczelnego gazety opublikowania sprostowania informacji zawartych w artykułach prasowych dotyczących jego dochodów, kredytów oraz zakupu gruntów przez rodzinę. Sąd uznał, że informacje były nieścisłe i nakazał pozwanemu publikację sprostowania, zasądzając jednocześnie od niego zwrot kosztów procesu na rzecz powoda.

Powód A.W. wniósł o nakazanie pozwanemu A.S., redaktorowi naczelnemu Dziennika (...), opublikowania sprostowania informacji zawartych w artykułach prasowych z dnia 10 czerwca 2013 r. Dotyczyły one dochodów powoda (157 tys. zł za bycie wójtem, 40 tys. zł z gospodarstwa rolnego, łącznie 271 tys. zł brutto), zakupu gruntów przez jego żonę i syna oraz spłacania przez niego 6 kredytów. Pozwany odmówił publikacji, uznając informacje za nieścisłe i nierzetelne. Sąd, powołując się na przepisy ustawy Prawo prasowe, uznał, że pozwany nie miał podstaw do odmowy publikacji sprostowania. Podkreślił, że prawo do sprostowania nie jest oceniane w kategoriach prawdy i fałszu, a ma na celu umożliwienie zainteresowanemu przedstawienia własnej wersji wydarzeń. Sąd stwierdził, że tekst sprostowania spełniał wymogi rzeczowości i odnosił się do faktów. W związku z tym nakazał pozwanemu opublikowanie sprostowania w określonym terminie i formie, a także zasądził od niego na rzecz powoda zwrot kosztów procesu w kwocie 977 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sprostowanie jest rzeczowe, odnosi się do faktów, zostało złożone w terminie i nie zawiera treści karalnych ani nie podważa faktów stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem. Kryterium prawdziwości informacji nie jest przesłanką skuteczności dochodzenia prawa do sprostowania.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że ustawa Prawo prasowe nakłada na redaktora naczelnego obowiązek publikacji sprostowania, jeśli spełnia ono określone wymogi formalne i rzeczowe. Podkreślono, że celem sprostowania jest umożliwienie zainteresowanemu przedstawienia własnej wersji wydarzeń, a redaktor naczelny nie ocenia sprostowania w kategoriach prawdy i fałszu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nakazanie publikacji sprostowania i zasądzenie kosztów

Strona wygrywająca

A. W.

Strony

NazwaTypRola
A. W.osoba_fizycznapowód
A. S.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

pr.pras. art. 31a § 1

Ustawa Prawo prasowe

Obowiązek publikacji rzeczowego i odnoszącego się do faktów sprostowania nieścisłej lub nieprawdziwej wiadomości prasowej na wniosek zainteresowanej osoby.

pr.pras. art. 31a § 3

Ustawa Prawo prasowe

Termin na złożenie sprostowania: nie dłuższy niż 21 dni od dnia opublikowania materiału prasowego.

pr.pras. art. 33 § 1

Ustawa Prawo prasowe

Przesłanki odmowy opublikowania sprostowania (nierzeczowość, nieodnoszenie się do faktów, złożenie po terminie, treść karalna, podważanie faktów stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem).

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania.

Pomocnicze

pr.pras. art. 33 § 2

Ustawa Prawo prasowe

Możliwość odmowy opublikowania sprostowania (poprzednio sprostowana wiadomość, wystosowane przez osobę, której nie dotyczą fakty, zawierające sformułowania obelżywe).

pr.pras. art. 32 § 5

Ustawa Prawo prasowe

Zakaz dokonywania skrótów lub innych zmian w tekście sprostowania bez zgody wnioskodawcy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Informacje prasowe dotyczące dochodów powoda były nieścisłe (kwoty brutto sugerowały netto). Informacja o liczbie spłacanych kredytów była nieprawdziwa. Informacja o nabyciu gruntów przez rodzinę powoda była nieprawdziwa. Pozwany nie miał podstaw do odmowy publikacji sprostowania zgodnie z ustawą Prawo prasowe. Sprostowanie było rzeczowe i odnosiło się do faktów.

Odrzucone argumenty

Informacje prasowe nie były nieścisłe ani nierzetelne. Podawanie kwot brutto jest powszechnie przyjęte i nie wprowadza w błąd. Sprostowanie nie spełniało wymogów ustawy Prawo prasowe.

Godne uwagi sformułowania

Prawa do sprostowania nie ocenia się w kategoriach prawdy i fałszu. Sprostowanie ma umożliwić zainteresowanemu przedstawienie własnej wersji wydarzeń. Redaktor naczelny nie ocenia sprostowania w kategoriach tego „kto ma rację”. Kryterium rzeczowości sprostowania oznacza istnienie związku treściowego pomiędzy faktem lub okolicznością zawartą w publikacji prasowej, a treścią sprostowania.

Skład orzekający

Andrzej Westphal

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy Prawo prasowe dotyczących obowiązku publikacji sprostowania i podstaw odmowy przez redaktora naczelnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów prawa prasowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między wolnością prasy a prawem do ochrony dobrego imienia i sprostowania nieprawdziwych informacji, co jest zawsze interesującym tematem.

Czy gazeta może odmówić publikacji sprostowania? Sąd rozstrzyga spór o prawdę i wolność słowa.

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu: 977 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 września 2013 r. Sąd Okręgowy w Toruniu, Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Andrzej Westphal , Ławnicy: ------- Protokolant: sekr. sąd . Marlena Ossowska , po rozpoznaniu w dniu: 26 września 2013r. w T. sprawy z powództwa: A. W. , przeciwko: A. S. , o opublikowanie sprostowania , I. nakazuje pozwanemu A. S. , aby bezpłatnie opublikował w Dzienniku (...) , w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku , sprostowanie informacji opublikowanych w dniu 10 czerwca 2013r. w Dzienniku (...) w artykułach pt. „ (...) ” i „ (...) ” poprzez opublikowanie tekstu o następującej treści : a/ „ Nieprawdziwa jest informacja ,że żona i syn A. W. , wójta Gminy O. , nabyli jakikolwiek grunt” - poprzez publikację na stronie 1 [ pierwszej ] Dziennika (...) w tym samym miejscu i czcionką o tym samym rozmiarze jaką został opublikowany tekst „ (...) ” b/ „Nieprawdziwa jest informacja ,że A. W. , wójt Gminy O. , spłaca 6 dużych kredytów , albowiem w/w wójt spłaca 3 kredyty” - poprzez publikację na stronie 6 [ szóstej ] Dziennika (...) w tym samym miejscu i czcionką o tym samym rozmiarze jaką został opublikowany tekst „ (...) ”, c/ „Nieścisła jest informacja jakoby A. W. , wójt Gminy O. , w zeszłym roku zainkasował za bycie wójtem 157 tys. 126 zł. , za prowadzenie gospodarstwa rolnego uzyskał dochód w kwocie 40 tys. czystego zysku , a łącznie przez rok zarobił 271 tys. 126 zł. , albowiem podane w artykule pt. „ (...) ” kwoty są kwotami brutto , nie stanowią czystego zysku” – poprzez publikację na stronie 1 [ pierwszej ] Dziennika (...) w tym samym miejscu i czcionką o tym samym rozmiarze jaką został opublikowany tekst „ (...) , II. zasądza od pozwanego na rzecz powoda A. W. kwotę 977,00zł. [dziewięćset siedemdziesiąt siedem ] z tytułu zwrotu kosztów procesu . Sygn. akt I C 1702 / 13 UZASADNIENIE Powód A. W. wnosił o opublikowanie sprostowania w trybie ustawy prawo prasowe , a pozwany – o oddalenie powództwa . Sąd ustalił , co następuje : W dniu 10 czerwca 2013r. na pierwszej stronie Dziennika (...) , którego redaktorem naczelnym jest pozwany A. S. , ukazał się artykuł pod tytułem „ (...) ” . Zawarte w nim były , między innymi , następujące zdania : „ A. W. w zeszłym roku osiągnął ponad 270 tysięcy dochodu! Za samo rządzenie gminą dostał tyle, co marszałek za rządzenie regionem”. „157 tys. 126 zł. tyle wójt O. zainkasował w zeszłym roku za bycie wójtem” . „ A. W. zarabia jednak jeszcze inaczej . Znajduje czas na prowadzenie gospodarstwa rolnego [ 53 ha ] , które w ubiegłym roku przyniosło kolejne 40 tys. czystego zysku” . „On sam, jego żona i syn kupili już sporo gruntu” . W tym samym dniu na stronie szóstej tej gazety ukazał się artykuł pod tytułem : „ (...) . Znajduje się w nim zdanie dotyczące powoda: „ Spłaca 6 dużych kredytów” . okoliczności bezsporne, W dniu 1 lipca 2013r. powód złożył w redakcji Dziennika (...) żądanie zamieszczenia sprostowania o treści : „ Nieprawdą jest informacja ,że rodzina A. W. , Wójta Gminy O. tj. jego „żona i syn kupili już sporo gruntu”. Żona i syn A. W. nie kupili jakiegokolwiek gruntu . Nieścisła jest informacja jakoby A. W. Wójt Gminy O. „zainkasował w zeszłym roku za bycie Wójtem 157 tys. 126 zł” , zaś „prowadzenie gospodarstwa rolnego w ub. r. przyniosło mu 40 tys. czystego zysku” , „Łącznie przez rok zarobił dokładnie 271 tys. 126 zł.” . Należy podkreślić ,że wskazane kwoty są kwotami brutto , a nie jak sugeruje autorka tekstu – kwotami netto. Nieprawdą jest informacja ,że A. W. , Wójt Gminy O. spłaca 6 dużych kredytów - w rzeczywistości spłacane są 3 kredyty . W oświadczeniu majątkowym za 2012 rok w punkcie X Wójt Gminy O. wprost wskazał na 3 kredyty , ich wysokość oraz zdarzenie w związku , z którym zostały zaciągnięte”. dowód: pismo powoda z 1 lipca 2013r. k. 13 – 14 , Pismem z dnia 8 lipca 2013r. Wydawnictwo (...) sp. z o.o. – wydawca Dziennika (...) odmówiło zamieszczenia sprostowania . W uzasadnieniu swojego stanowiska podano ,między innymi , że … „brak jest podstaw , aby uznać ,iż kwestionowana przez Pana informacja była nieścisła , a autorka sugeruje czytelnikom kwoty netto ,a nie brutto . Przede wszystkim pragnę podkreślić ,że informacji , iż kwoty wskazane w publikacji są kwotami netto w tekście brak , nie kwestionuje Pan też wysokości podanych kwot , a zatem informacje te nie są nieprawdziwe , mogące podlegać sprostowaniu . Powszechnie przyjęte jest w praktyce podawania we wszelkich informacjach prasowych czy pismach urzędowych dotyczących zarobków kwot brutto , a nie netto , zatem niewskazanie o jakie kwoty chodzi nie wprowadza w żadnym razie odbiorców w błąd”. dowód: pismo k. 15 – 16 , Sąd zważył, co następuje : Zgodnie z art. 31 „a” ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984r. prawo prasowe Dz. U. nr 5 , poz. 24 ze zmianami / przepisy przytaczane w dalszej części tego uzasadnienia bez podania nazwy aktu prawnego pochodzą z tej ustawy / na wniosek zainteresowanej osoby fizycznej , osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niebędącej osobą prawną, redaktor naczelny właściwego dziennika lub czasopisma jest obowiązany opublikować bezpłatnie rzeczowe i odnoszące się do faktów sprostowanie nieścisłej lub nieprawdziwej wiadomości zawartej w materiale prasowym . Ust. 3 stanowi ,że sprostowanie powinno być nadane w placówce pocztowej operatora pocztowego lub złożone w siedzibie odpowiedniej redakcji w terminie nie dłuższym niż 21 dni od dnia opublikowania materiału prasowego . Art. 33 określa w ustępie 1 z jakich przyczyn redaktor naczelny odmawia opublikowania sprostowania . Następuje to gdy : 1/ jest ono nierzeczowe lub nie odnosi się do faktów , 2/ zostało złożone po upływie terminu , o którym mowa w art. 31 „a” ust. 3 lub nie zostało podpisane, 3/ nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 31 „a” ust. 4 – 7, 4/ zawiera treść karalną , 5/ podważa fakty stwierdzone prawomocnym orzeczeniem dotyczącym osoby dochodzącej publikacji sprostowania . Zgodnie z ustępem 2 art. 33 redaktor naczelny może odmówić opublikowania sprostowania , gdy: 1/ odnosi się do wiadomości poprzednio sprostowanej, 2/ jest wystosowane przez osobę , której nie dotyczą fakty przytoczone w prostowanym materiale , za wyjątkiem sytuacji określonych w art. 31 „a” ust. 2 , 3/ zawiera sformułowania powszechnie uznawane za obelżywe . Podkreślić należy ,że prawa do sprostowania nie ocenia się w kategoriach prawdy i fałszu . Kryterium prawdziwości nie jest przesłanką skuteczności dochodzenia prawa do sprostowania . Sprostowanie ma umożliwić zainteresowanemu przedstawienie własnej wersji wydarzeń . Z natury rzeczy służy ono zaprezentowaniu przez prostującego jego subiektywnego punktu widzenia . O słuszności tej argumentacji przekonuje także fakt ,że redaktor naczelny ma prawo do komentowania tekstu sprostowania po jego opublikowaniu ,z tym ,że nie może tego uczynić w tym samym numerze gazety Konstrukcja prawna sprostowania opiera się więc na tym ,że redaktor naczelny nie ocenia go w kategoriach tego „ kto ma rację” . Odmienny pogląd, który prezentuje osoba domagająca się sprostowania , nie stanowi podstawy do odmowy jego opublikowania . Redaktor naczelny ma natomiast możliwość wyrażenia swojego zdania i ustosunkowania się do treści zamieszczonego sprostowania , z tym ,że nie w tym samym numerze gazety . Może jednak już w nim zamieścić prostą zapowiedź polemiki lub wyjaśnień - art.32 ust. 6 zd. 2 . Pozwany nie opublikował sprostowania , gdyż ocenił ,że informacja zawarta w materiale prasowym nie jest nieścisła i nierzetelna . Zdaje się także sugerować ,że sprostowanie nie spełnia wymogów z art. 31 „a” ust. 1 . Zarzut braku „nieścisłości i nierzetelności ” nie może być uwzględniony. Sprowadza się on bowiem do oceny prawdziwości informacji zawartych w artykule . Nie był także zasadny argument ,że sprostowanie nie spełnia wymagań z art. 31 „a” ust. 1 . Kryterium rzeczowości sprostowania oznacza istnienie związku treściowego pomiędzy faktem lub okolicznością zawartą w publikacji prasowej , a treścią sprostowania . Musi ono odnosić się do istotny sprawy, do faktów .Kryterium rzeczowości oznacza także zwięzłość wypowiedzi , jej zrozumiałość i unikanie dygresji . Musi to być wypowiedź , która w sposób merytoryczny, konkretny i wyważony odnosi się do wcześniejszych stwierdzeń zawartych w materiale prasowym . Tekst sprostowania , którego domaga się powód spełnia wymogi określone w art. 31 „a” ust. 1 . Odnosi się ono do faktów zawartych w artykule prasowym . Są nimi : kwota dochodu , nabywanie nieruchomości przez żonę i syna powoda , liczba kredytów . Sprostowanie w sposób zwięzły i zrozumiały odnosi się do tych konkretnych faktów . Nie zawiera polemik i dygresji . Wprawdzie treść sprostowania dochodzonego w pozwie różni się w pewnych fragmentach od tej zawartej w piśmie skierowanym wcześniej do pozwanego , ale nie ma to znaczenia w sprawie . Chodzi tu o pominięcie fragmentów : [ ...] „a nie jak sugeruje autorka artykułu – kwotami netto” oraz „W oświadczeniu majątkowym za 2012 rok w punkcie X Wójt Gminy O. wprost wskazał na 3 kredyty , ich wysokość oraz zdarzenie w związku , z którym zostały zaciągnięte” . Nie ma to znaczenia w sprawie , gdyż odmowa sprostowania nie nastąpiła ze względu na te fragmenty lecz , między innymi , dlatego ,że pozwany uważa ,że w artykule nie popełniono żadnej nieścisłości i nierzetelności . Podkreślić też należy ,że zgodnie z art. 32 ust. 5 w tekście sprostowania nie można dokonywać bez zgody wnioskodawcy żadnych skrótów lub innych zmian . Wynika z tego wniosek ,że wnioskodawca może to uczynić . Istota tekstu sprostowania pozostała bez zmian . Polega ona na tym że , zdaniem powoda, chodzi o kwotę brutto , a nie netto oraz że spłaca 3 kredyty , a nie 6 . Pozwany w swojej odpowiedzi z dnia 8 lipca 2013r. w ogóle nie ustosunkował się do przyczyn odmowy sprostowania informacji o tym ,że „żona i syn kupili sporo gruntu”. Nie wiadomo więc czym pozwany się kierował w tym względzie , oprócz ogólnego zarzutu z art. 33 ust. 1 pkt 1 . Uwzględnieniu powództwa w tym zakresie nie stał na przeszkodzie fakt ,że sprostowania żąda osoba , której nie dotyczy ten fragment tekstu. Pozwany nie powołał się bowiem na tę podstawę odmowy , mimo ,że miał taką możliwość - art. 33 ust. 2 pkt 2 . Powód zachował terminy przewidziane w art. 31 „a” ust. 3 oraz w art. 39 ust. 2 . Reasumując , powództwo podlegało uwzględnieniu w całości . Okoliczności sprawy były niesporne . Nie było więc potrzeby przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron , czy oświadczenia majątkowego powoda . Przesłanki odmowy opublikowania sprostowania wynikają z treści pisma z dnia 8 lipca 2013r. Wskazać należy ,że przedmiotem oceny w toku niniejszego procesu była zasadność odmowy zamieszczenia sprostowania . Nie można więc obecnie przytaczać dodatkowe argumenty za zasadnością tej odmowy , czy też rozwijać argumentację tych podanych wcześniej . Skoro pozwany przegrał sprawę , to został zobowiązany do zwrotu kosztów procesu powodowi – art. 98 § 1 k.p.c. Składały się na nie : opłata od pozwu 600,00 zł., opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17,00 zł. oraz wynagrodzenie pełnomocnika 360,00 zł. Zastosowano w tym przypadku stawkę przewidzianą dla zastępstwa procesowego w sprawach o ochroną dóbr osobistych - § 11 ust. 1 pkt 2 w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie …

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI