Orzeczenie · 2016-04-21

I C 169/16

Sąd
Sąd Rejonowy w Brzesku
Miejsce
Brzesko
Data
2016-04-21
SAOSnieruchomościwłasnośćŚredniarejonowy
nieruchomościwłasnośćposiadaniebudowa na cudzym gruncieart. 231 kcdobra wiaraposiadanie zależnewartość przedmiotu sporu

Powód M. S. wniósł pozew o zobowiązanie pozwanego B. S. do przeniesienia na niego własności części nieruchomości o łącznym obszarze 33 m², znajdującej się pod budynkiem wzniesionym przez powoda oraz stanowiącej dojście do tego budynku. Powód domagał się tego za wynagrodzeniem w kwocie 8 250,00 zł, powołując się na art. 231 § 1 Kodeksu cywilnego. Uzasadniał, że wspólnie z innymi osobami (w tym pozwanym) podjęli decyzję o budowie budynku usługowo-handlowego na sąsiadujących nieruchomościach. Budowa została sfinansowana głównie przez powoda i jego ojca, a budynek częściowo znalazł się na gruncie pozwanego. Powód twierdził, że jest samoistnym posiadaczem w dobrej wierze. Sąd Rejonowy w Brzesku oddalił powództwo. Sąd ustalił, że strony zawarły ustną umowę spółki cywilnej w celu wspólnej budowy, ale pozwany wycofał się z inwestycji z powodu braku środków, zezwalając jednocześnie na przekroczenie granicy jego nieruchomości. Sąd uznał, że powód był jedynie posiadaczem zależnym nieruchomości pozwanego, działającym za jego zezwoleniem, a nie posiadaczem samoistnym. Ponadto, sąd stwierdził, że powód działał w złej wierze, ponieważ miał świadomość, że nie jest właścicielem zajętej części gruntu i nie miał obietnicy przeniesienia własności. Brak było również przesłanki znacznej wartości budynku w stosunku do wartości zajętej działki, która uzasadniałaby roszczenie z art. 231 § 1 kc. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo i wzajemnie zniósł koszty procesu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek z art. 231 § 1 kc, zwłaszcza w kontekście dobrej wiary i samoistnego posiadania przy budowie na cudzym gruncie w ramach nieformalnych ustaleń między stronami.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym powód działał na podstawie zezwolenia właściciela, a nie z zamiarem nabycia własności. Ewolucja pojęcia dobrej wiary w orzecznictwie może wpływać na stosowanie podobnych przepisów w przyszłości.

Zagadnienia prawne (3)

Czy samoistny posiadacz gruntu w dobrej wierze, który wzniósł na nim budynek o wartości przewyższającej wartość gruntu, może żądać przeniesienia własności zajętej działki za wynagrodzeniem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli posiadacz nie jest samoistny lub działa w złej wierze.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powód nie był samoistnym posiadaczem gruntu pozwanego, a jedynie posiadaczem zależnym działającym za zezwoleniem właściciela. Ponadto, powód działał w złej wierze, mając świadomość, że nie jest właścicielem zajętej nieruchomości.

Jakie są przesłanki zastosowania art. 231 § 1 Kodeksu cywilnego (roszczenie o wykup gruntu)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przesłankami są: samoistne posiadanie, dobra wiara posiadacza, wzniesienie budynku lub innego urządzenia, oraz znaczna różnica wartości wzniesionej budowli i działki zajętej pod budowę.

Uzasadnienie

Sąd szczegółowo omówił każdą z przesłanek, wskazując, że brak choćby jednej z nich skutkuje oddaleniem powództwa. W analizowanej sprawie brak było samoistnego posiadania i dobrej wiary powoda.

Czy budowa na cudzym gruncie za zgodą właściciela, ale bez zamiaru nabycia własności, może prowadzić do powstania roszczenia o wykup gruntu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli posiadanie ma charakter zależny i właściciel nie zamierzał przenieść własności.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że powód uzyskał zgodę na budowę od właściciela (pozwanego), ale nie było mowy o przeniesieniu własności. Powód akceptował zależny charakter swojego posiadania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie powództwa

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznapowód
B. S.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 231 § § 1

Kodeks cywilny

Samoistny posiadacz gruntu w dobrej wierze, który wzniósł na powierzchni lub pod powierzchnią gruntu budynek lub inne urządzenie o wartości przenoszącej znacznie wartość zajętej na ten cel działki, może żądać, aby właściciel przeniósł na niego własność zajętej działki za odpowiednim wynagrodzeniem.

Pomocnicze

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

Definicja posiadacza samoistnego.

k.c. art. 860

Kodeks cywilny

Umowa spółki.

k.c. art. 151

Kodeks cywilny

Możliwość żądania przez właściciela ustanowienia służebności budynkowej albo wykupu gruntu.

k.c. art. 7

Kodeks cywilny

Domniemanie dobrej wiary.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Powód był samoistnym posiadaczem gruntu pozwanego w dobrej wierze. • Wartość budynku wzniesionego na gruncie pozwanego znacznie przewyższa wartość zajętej działki. • Budowa na gruncie pozwanego była niezbędna do korzystania z całego budynku.

Godne uwagi sformułowania

Powód władał tymi nieruchomościami za zezwoleniem właściciela – pozwanego. • Powód akceptował zależny charakter swojego posiadania. • Powód miał świadomość, komu przysługuje prawo własności nieruchomości zajętych pod budowę i nie czuł się ich właścicielem. • Powód wykazał się skrajną nieodpowiedzialności, a teraz od Sądu wymaga legalizacji zabudowy cudzego gruntu.

Skład orzekający

Agata Gawłowska-Sobusiak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek z art. 231 § 1 kc, zwłaszcza w kontekście dobrej wiary i samoistnego posiadania przy budowie na cudzym gruncie w ramach nieformalnych ustaleń między stronami."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym powód działał na podstawie zezwolenia właściciela, a nie z zamiarem nabycia własności. Ewolucja pojęcia dobrej wiary w orzecznictwie może wpływać na stosowanie podobnych przepisów w przyszłości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest formalne uregulowanie stosunków prawnych przy wspólnych inwestycjach budowlanych i jak łatwo można stracić prawo do roszczeń, działając na podstawie nieformalnych ustaleń i bez należytej staranności.

Budujesz na cudzym gruncie? Uważaj, bo możesz stracić wszystko!

Dane finansowe

WPS: 8250 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst