I C 1667/12

Sąd Rejonowy w Jeleniej GórzeJelenia Góra2013-07-02
SAOSnieruchomościnajem lokaliŚredniarejonowy
najemlokale komunalneochrona praw lokatorówwypowiedzenie umowygminaeksmijsaczas oznaczonyczas nieoznaczony

Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze oddalił powództwo o eksmisję, uznając umowę najmu za zawartą na czas nieokreślony i stwierdzając niedochowanie przez gminę rygorów wypowiedzenia umowy.

Gmina J. pozwała B. W. i małoletnią K. W. o eksmisję z lokalu mieszkalnego. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze oddalił powództwo wobec B. W. i K. W., a wobec zmarłego Z. W. odrzucił pozew. Kluczowym zagadnieniem była ważność umowy najmu zawartej na czas określony, która w świetle przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów powinna być zawarta na czas nieokreślony. Sąd uznał, że umowa została zawarta na czas nieokreślony i gmina nie dochowała wymaganych procedur wypowiedzenia, co skutkowało utrzymaniem się umowy najmu.

Powództwo o eksmisję zostało wniesione przez Gminę J. przeciwko B. W., Z. W. i małoletniej K. W. z lokalu mieszkalnego przy ul. (...). Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze, po rozpoznaniu sprawy, oddalił powództwo w stosunku do pozwanych B. W. i K. W., a wobec zmarłego Z. W. postępowanie umorzono i odrzucono pozew. Podstawą rozstrzygnięcia była interpretacja przepisów Ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Sąd uznał, że umowa najmu lokalu komunalnego na czas określony, zawarta w dniu 14 kwietnia 2009 r., powinna być traktowana jako zawarta na czas nieokreślony, zgodnie z art. 5 ust. 2 i art. 20 ust. 2 tej ustawy. W związku z tym, aby rozwiązać umowę, gmina musiała dochować rygorów określonych w art. 11 ustawy, w tym pisemnego wypowiedzenia z podaniem przyczyny oraz, w przypadku zwłoki w zapłacie czynszu, wcześniejszego uprzedzenia i wyznaczenia dodatkowego terminu do zapłaty. Ponieważ gmina nie dopełniła tych formalności, umowa najmu nadal obowiązywała, a powództwo o eksmisję nie mogło zostać uwzględnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, umowa najmu lokalu komunalnego zawarta na czas określony, z wyjątkiem lokalu socjalnego lub związanego ze stosunkiem pracy, jest nieważna w części dotyczącej określenia czasu jej trwania i powinna być traktowana jako zawarta na czas nieokreślony.

Uzasadnienie

Ustawa o ochronie praw lokatorów (art. 5 ust. 2 i art. 20 ust. 2) stanowi, że lokale komunalne mogą być wynajmowane tylko na czas nieoznaczony, z pewnymi wyjątkami. Zawarcie umowy na czas określony jest możliwe tylko na żądanie lokatora. W przypadku naruszenia tych przepisów, postanowienie o czasie oznaczonym jest nieważne, a umowa traktowana jest jako zawarta na czas nieoznaczony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

B. W. (1), K. W.

Strony

NazwaTypRola
Gmina J.instytucjapowód
B. W. (1)osoba_fizycznapozwany
Z. W.osoba_fizycznapozwany
K. W.osoba_fizycznapozwany
B. W. (2)osoba_fizycznaprzedstawiciel ustawowy

Przepisy (6)

Główne

u.o.p.l. art. 5 § 2

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Zawarcie umowy o odpłatne używanie lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy na czas określony może nastąpić tylko na żądanie lokatora. W przeciwnym razie umowa jest traktowana jako zawarta na czas nieoznaczony.

u.o.p.l. art. 20 § 2

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Lokale stanowiące mieszkaniowy zasób gminy mogą być wynajmowane tylko na czas nieoznaczony, z wyjątkiem lokali socjalnych i związanych ze stosunkiem pracy.

u.o.p.l. art. 11

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Określa rygory wypowiedzenia umowy najmu lokalu, w tym wymóg pisemności, podania przyczyny oraz, w przypadku zwłoki w zapłacie, konieczność uprzedzenia i wyznaczenia dodatkowego terminu do zapłaty.

Pomocnicze

u.o.p.l. art. 5 § 1

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

k.c. art. 58 § 3

Kodeks cywilny

Jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana.

k.p.c. art. 199 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odrzucenia pozwu w określonych sytuacjach, w tym w przypadku śmierci strony przed doręczeniem pozwu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa najmu lokalu komunalnego zawarta na czas określony jest nieważna w części dotyczącej czasu jej trwania i powinna być traktowana jako zawarta na czas nieokreślony. Gmina nie dochowała rygorów wypowiedzenia umowy najmu określonych w art. 11 ustawy o ochronie praw lokatorów. Pozew wobec zmarłego pozwanego podlega odrzuceniu.

Godne uwagi sformułowania

brak było podstaw do uwzględnienia powództwa konsekwencją zawarcia przez gminę takiej umowy będzie jej przekształcenie w umowę zawartą na czas nieoznaczony Postanowienie umowy odnoszące się do określenia terminu jej zawarcia powinno zostać uznane za sprzeczne z art. 5 ust. 2 u.o.p.l. i w konsekwencji nieważne. strona powodowa winna w tej sytuacji zachować wszelkie rygory określone w art. 11 u.o.p.l. Takich rygorów w niniejszej sprawie strona powodowa niewątpliwie nie dochowała

Skład orzekający

Marek Gajdecki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawierania i rozwiązywania umów najmu lokali komunalnych na czas określony oraz wymogów formalnych wypowiedzenia umowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji lokali komunalnych i przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie formalnych wymogów przy zawieraniu i rozwiązywaniu umów, nawet w przypadku lokali komunalnych. Pokazuje też, że błędy proceduralne mogą prowadzić do niekorzystnych rozstrzygnięć dla instytucji.

Gmina przegrywa sprawę o eksmisję przez błąd formalny przy umowie najmu!

0

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 1667/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 02 lipca 2013 r. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze Wydział I Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący SSR Marek Gajdecki Protokolant Paulina Gordziejonok po rozpoznaniu w dniu 02 lipca 2013 r. w Jeleniej Górze na rozprawie sprawy z powództwa Gminy J. przeciwko B. W. (1) , Z. W. i małoletniej K. W. o eksmisję I. oddala powództwo w stosunku do pozwanych B. W. (1) i K. W. ; II. znosi postępowanie w sprawie i odrzuca pozew wobec pozwanego Z. W. . Sygn. akt I C 1667/12 UZASADNIENIE Strona powodowa Gmina J. w pozwie wniesionym w dniu 06 sierpnia 2012 r. domagała się nakazania pozwanym Z. W. , B. w. i małoletniej K. W. (reprezentowanej przed przedstawiciela ustawowego B. W. (2) ) opróżnienia i opuszczenia lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w J. przy ul. (...) oraz wydania stronie powodowej tego lokalu mieszkalnego w stanie wolnym. Pozwana B. W. (1) , nie wnosząc wcześniej odpowiedzi na pozew, na rozprawie w dniu 08 marca 2013 r. (k. 35) oświadczyła, że wnosi o oddalenie powództwa. Wskazała, że zadłużenie powstało z uwagi na nadużywanie alkoholu przez jej zmarłego męża, a przez to niepartycypowania w kosztach utrzymania. Podała, że sprawuje opiekę nad małoletnią K. W. w ramach rodziny zastępczej. Sąd ustalił następujący stan faktyczny : Strona powodowa – na podstawie porozumienia zawartego z pozwaną B. W. (1) z dnia 14 kwietnia 2009 r., a dotyczącego zapłaty zaległych należności z tytułu czynszu - zawarła ze Z. W. w dniu 14 kwietnia 2009 r. umowę najmu lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w J. przy ul. (...) na czas określony do 14 kwietnia 2009 r. W przedmiotowym lokalu mieszkalnym obecnie mieszkają B. W. (1) i małoletnia K. W. , nad która B. W. (1) sprawuje opiekę w ramach rodziny zastępczej. Pozwany Z. W. zmarł w dniu 10 lipca 2012 r. dowód : porozumienie nr 25/04/2009 z dnia 14.04.2009 r. k. 11-12, umowa najmu k. 13-17, odpis aktu zgonu k. 27, akta sprawy RIIINsm 576/00 (Opm 21/01) Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze Pozwani nie uiszczali czynszu i innych opłat z tytułu korzystania z lokalu. Strona powodowa nie złożyła oświadczenia o przedłużeniu umowy najmu przedmiotowego lokalu i wezwała pozwanych Z. W. i B. W. (1) do zapłaty zadłużenia. dowód : zestawienie sald płatnika k. 18, wezwania do zapłaty k. 18-19 Sąd zważył co następuje : W niniejszej sprawie brak było podstaw do uwzględnienia powództwa. Stan faktyczny w niniejsze sprawie był w istocie bezsporny natomiast pojawił się problem możliwości skutecznego zawarcia przez stronę powodową umowy najmu lokalu mieszkalnego na czas określony – w świetle treści art. 5 i art. 20 Ustawy z dnia z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2001r. Nr 71, poz. 733 z późn. zm.) - i ewentualnych warunków pod jakimi mogłoby to nastąpić. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 Ustawy z dnia z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2001r. Nr 71, poz. 733 z późn. zm. – dalej u.o.p.l.), umowę o odpłatne korzystanie z lokalu zawiera się na czas nieokreślony lub określony. Natomiast w myśl art. 5 ust. 2 powołanej Ustawy zawarcie umowy o odpłatne używanie (a takim jest najem) lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy lub innych jednostek samorządu terytorialnego, z wyjątkiem lokalu socjalnego lub lokalu związanego ze stosunkiem pracy, na czas określony może nastąpić tylko na żądanie lokatora. Dodatkowo art. 20 ust. 2 u.o.p.l. zastrzega, że lokale stanowiące mieszkaniowy zasób gminy, z wyjątkiem lokali socjalnych i lokali przeznaczonych do wynajmowania na czas trwania stosunku pracy, mogą być wynajmowane tylko na czas nieoznaczony. Powstaje zatem, w ocenie Sadu, wątpliwość, jaka jest sankcja wynajęcia przez gminę czy inną jednostkę samorządu terytorialnego lokalu na czas oznaczony w sytuacji, gdy może on być wynajęty jedynie na czas nieoznaczony. W poprzednim brzmieniu art. 5 ust. 2 w razie zawarcia umowy na czas oznaczony poniżej lat trzech, była ona uważana za zawartą na czas nieoznaczony. Uznać należałoby zatem, że wobec aktualnego brzmienia art. 5 u.o.p.l. (wzmocnionego treścią art. 20 ust. 2 u.o.p.l.) konsekwencją zawarcia przez gminę takiej umowy będzie jej przekształcenie w umowę zawartą na czas nieoznaczony. Postanowienie umowy odnoszące się do określenia terminu jej zawarcia powinno zatem zostać uznane za sprzeczne z art. 5 ust. 2 u.o.p.l. i w konsekwencji nieważne. Konsekwentnie odnieść się zatem należy do art. 58 ust. 3 k.c. , zgodnie z którym, jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana. Rozważyć zatem należałoby, czy w niniejszej sprawie jedyną możliwością (wolą właściciela) było zawarcie umowy na czas oznaczony i czy gdyby Gmina miała zawrzeć umowę na czas nieoznaczony, to tej umowy po prostu by nie zawarła. Treść porozumienia nr 113/08 z dnia 24.07.2008 r. wskazuje, że intencją strony powodowej było zawarcie umowy na czas określony, a za dokument spełniający przesłanki z art. 5 ust. 2 u.o.p.l. można byłoby ewentualnie uznać porozumienie zawarte między stronami w dniu 24 lipca 2008 r., a dotyczące ratalnej zapłaty zaległych należności z tytułu czynszu, z czego pozwana nie wywiązała się. W takiej sytuacji uznać należałoby, że okres obowiązywania umowy zakończyłby się z dniem 31 lipca 2011 r. i umowa nie została przedłużona wskutek zaległości z tytułu czynszu i opłat. Konsekwentnie - wobec zakończenia umowy najmu i nie przedłużenia jej na kolejny okres pozwana byłaby zobowiązana do wydania przedmiotu najmu stronie powodowej, a zatem żądanie nakazania opróżnienia i wydania lokalu powódce byłoby zasadne. Tym samym zaistniałyby podstawy do uwzględnienia powództwa. Natomiast w sytuacji uznania art. 20 ust. 2 u.o.p.l. za bezwzględnie zakazujący zawierania umów najmu lokali wchodzących w skład zasobu mieszkaniowego gminy na czas określony, uznać należy umowę zawartą w dniu 31 lipca 2008 r. za umowę zawartą na czas nieokreślony, a postanowienie o okresie jej trwania za bezwzględnie nieważne. Oznacza to, że strona powodowa winna w tej sytuacji zachować wszelkie rygory określone w art. 11 u.o.p.l. , a więc wypowiedzenie powinno być pod rygorem nieważności dokonane na piśmie oraz określać przyczynę wypowiedzenia, a w sytuacji, gdy jest to przyczyna określona w art. 11 ust. 2 u.o.p.l. (lokator jest w zwłoce z zapłatą czynszu lub innych opłat za używanie lokalu) wypowiedzenie winno być poprzedzone uprzedzeniem na piśmie o zamiarze wypowiedzenia stosunku prawnego i wyznaczenia dodatkowego, miesięcznego terminu do zapłaty zaległych i bieżących należności. Takich rygorów w niniejszej sprawie strona powodowa niewątpliwie nie dochowała, a zatem w takiej sytuacji brak byłoby podstaw do uwzględnienia powództwa. W ocenie Sądu, brak było podstaw do uznania, że intencją Gminy J. nie było zawieranie umowy w ogóle. Wniosek taki byłaby chybiony, głównie ze względu na konieczność realizowania przez gminę swoich zadań ustawowych, a właśnie u.o.p.l. określa, w jaki sposób winny one zostać zrealizowane. Nie sposób również przyjąć, że pozwani chcieli zawrzeć umowę najmu na czas określony albowiem wskazuje na to chociażby ich zachowanie, a więc dalsze korzystanie z lokalu mieszkalnego po „wygaśnięciu” umowy. Natomiast to na stronie powodowej ciąży szczególny obowiązek zawierania umów i realizacji obowiązków wynikających z u.o.p.l. właśnie zgodnie z regulacjami zawartymi w tym akcie prawnym, a nie narzucając lokatorowi warunki umowy niezgodne z zapisami u.o.p.l. Dlatego Sąd uznał, że umowa zawarta w dniu 14 kwietnia 2009 r. została zawarta na czas nieokreślony, zgodnie z zastrzeżeniem wynikającym z art. 20 ust. 2 u.o.p.l. W konsekwencji nakładało do na stronę powodową dochowanie rygorów wypowiedzenia umowy najmu lokalu mieszkalnego określonych w art. 11 u.o.p.l., a tych rygorów niewątpliwie (i jest to okoliczność bezsporna) strona powodowa nie zachowała. Reasumując – umowa najmu nie została rozwiązana i trwa nadal. Tym samym brak było podstaw do uwzględnienia powództwa. Sąd przydał walor wiarygodności dowodom z dokumentów albowiem brak było podstaw aby ich prawdziwość kwestionować, natomiast pozwani wiarygodności tych dowodów skutecznie nie podważyli. Natomiast brak było jakiegokolwiek dowodu świadczącego, że strona powodowa dochowała wymogu uprzedzenia pozwanych o zamiarze wypowiedzenia umowy najmu. Reasumując, powództwo należało zatem uznać za niezasadne w stosunku do pozwanych B. W. (1) i małoletniej K. W. , natomiast wobec Z. W. orzeczenie znajduje podstawę w art. 199 § 1 pkt. 3 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI