I C 1649/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z powództwa Z.P. i M.P. przeciwko Bankowi (...) S.A. o ustalenie nieważności umowy kredytu indeksowanego do CHF z 2005 r. oraz o zapłatę. Powodowie domagali się ustalenia nieważności umowy i zwrotu nienależnie spełnionych świadczeń, wskazując na abuzywność klauzul przeliczeniowych dotyczących kursu kupna i sprzedaży waluty. Pozwany bank wniósł o oddalenie powództwa, twierdząc, że powodowie zostali poinformowani o ryzyku i zaakceptowali je. Sąd, analizując umowę i przepisy, uznał powodów za konsumentów, a klauzule przeliczeniowe za niedozwolone postanowienia umowne (art. 385¹ § 1 k.c.) z uwagi na ich niejednoznaczność, rażące naruszenie interesów konsumenta oraz brak indywidualnego uzgodnienia. Sąd podkreślił, że bank nie sprostał ciężarowi dowodu w zakresie indywidualnego uzgodnienia tych klauzul. Eliminacja tych klauzul, które stanowiły istotę umowy, doprowadziła do jej nieważności ex tunc. Rozliczenie stron nastąpiło według teorii salda, zgodnie z którą uprawniona do zwrotu jest strona, której świadczenia mają wyższą wartość, ograniczona do różnicy między świadczeniami. Sąd zasądził od banku na rzecz powodów kwotę 33 418,16 CHF wraz z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. O kosztach procesu orzeczono na rzecz powodów, obciążając nimi pozwanego w całości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie nieważności umów kredytów indeksowanych do CHF z powodu abuzywności klauzul przeliczeniowych oraz stosowanie teorii salda do rozliczenia wzajemnych świadczeń stron.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i umowy kredytu z 2005 roku. Interpretacja teorii salda może być przedmiotem dalszych sporów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa kredytu indeksowanego do waluty obcej, zawierająca klauzule przeliczeniowe oparte na kursach kupna i sprzedaży waluty publikowanych przez bank, może zostać uznana za nieważną z powodu abuzywności tych klauzul?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa kredytu indeksowanego do CHF, która zawiera klauzule przeliczeniowe oparte na kursach kupna i sprzedaży waluty publikowanych przez bank, może zostać uznana za nieważną z powodu abuzywności tych klauzul, jeśli nie zostały one indywidualnie uzgodnione i rażąco naruszają interesy konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd uznał klauzule przeliczeniowe za niedozwolone postanowienia umowne (art. 385¹ § 1 k.c.) z uwagi na ich niejednoznaczność, brak indywidualnego uzgodnienia oraz rażące naruszenie interesów konsumenta. Eliminacja tych klauzul, które stanowiły istotę umowy, prowadzi do jej nieważności ex tunc.
Jak należy rozliczyć wzajemne świadczenia stron w przypadku stwierdzenia nieważności umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Rozliczenie nieważnej umowy kredytu powinno nastąpić według teorii salda, zgodnie z którą uprawniona do żądania zwrotu jest tylko ta strona, której świadczenia spełnione w wykonaniu umowy mają wyższą wartość, a zakres tego uprawnienia ograniczony jest do różnicy między świadczeniami stron.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na teorii salda, zgodnie z którą bank nie może żądać od konsumenta zwrotu całej kwoty kredytu, a jedynie różnicę między świadczeniami stron, uwzględniając spłaty dokonane przez konsumenta jako częściowe pokrycie kapitału.
Czy konsument, który zawarł umowę kredytu indeksowanego do waluty obcej, jest świadomy ryzyka związanego ze zmianami kursów walut, jeśli otrzymał jedynie ogólne pouczenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo przedstawienie konsumentowi do podpisu ogólnego oświadczenia o świadomości ryzyka zmiany kursu waluty nie jest wystarczające do uznania, że konsument został właściwie poinformowany, zwłaszcza gdy nie rozumiał znaczenia tych treści lub symulacja kosztów była ograniczona czasowo.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że instytucje finansowe muszą zapewnić konsumentom wystarczające informacje do podejmowania świadomych decyzji, a ogólne oświadczenie o ryzyku nie jest wystarczające, jeśli konsument nie rozumiał jego treści lub symulacja była niewystarczająca.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. P. | osoba_fizyczna | powód |
| M. P. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych) w umowach z konsumentami. Sąd uznał klauzule przeliczeniowe za niedozwolone, ponieważ były niejednoznaczne, rażąco naruszały interesy konsumenta i nie zostały indywidualnie uzgodnione.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Dotyczy obowiązku zwrotu nienależnego świadczenia. Sąd zastosował ten przepis do rozliczenia świadczeń spełnionych na podstawie nieważnej umowy kredytu.
k.c. art. 410 § § 1
Kodeks cywilny
Określa zastosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu do świadczeń nienależnych. Sąd uznał, że świadczenia spełnione na podstawie nieważnej umowy kredytu są świadczeniami nienależnymi.
Pomocnicze
k.c. art. 189
Kodeks cywilny
Dotyczy interesu prawnego w ustaleniu istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego. Sąd uznał, że powodowie mieli interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu.
k.p.c. art. 100 § zd. 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad orzekania o kosztach procesu. Sąd obciążył pozwanego banku całością kosztów procesu ze względu na jego status przedsiębiorcy w sporze z konsumentem oraz zasadność roszczenia powodów.
Pr. bank. art. 69
Ustawa Prawo bankowe
Reguluje umowę kredytu bankowego. Sąd odniósł się do przepisów tej ustawy w kontekście dopuszczalności umów kredytu indeksowanego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Abuzywność klauzul przeliczeniowych umowy kredytu indeksowanego do CHF. • Nieważność umowy kredytu w całości z powodu wyeliminowania klauzul przeliczeniowych. • Zastosowanie teorii salda do rozliczenia wzajemnych świadczeń stron po stwierdzeniu nieważności umowy. • Posiadanie interesu prawnego w ustaleniu nieważności umowy kredytu.
Odrzucone argumenty
Umowa kredytu jest ważna, a powodowie zostali poinformowani o ryzyku i je zaakceptowali. • Kredyt został zaciągnięty na cele związane z działalnością gospodarczą, co wyklucza status konsumenta. • Zastosowanie teorii dwóch kondykcji do rozliczenia świadczeń.
Godne uwagi sformułowania
klauzule przeliczeniowe określają świadczenia główne w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c. • nieprzydatny dla rozstrzygnięcia sprawy był dowód z zeznań świadka M. S. • w ocenie Sądu, całkowicie nieprzekonujące jest stanowisko Sądu Najwyższego w sprawie II CSKP 550/24 • rozliczenie nieważnej umowy kredytu powinno nastąpić według teorii salda
Skład orzekający
Rafał Wagner
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie nieważności umów kredytów indeksowanych do CHF z powodu abuzywności klauzul przeliczeniowych oraz stosowanie teorii salda do rozliczenia wzajemnych świadczeń stron."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i umowy kredytu z 2005 roku. Interpretacja teorii salda może być przedmiotem dalszych sporów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych, abuzywności klauzul bankowych i rozliczeń po stwierdzeniu nieważności umowy, z odniesieniem do najnowszego orzecznictwa TSUE i SN.
“Koniec z kredytami frankowymi? Sąd Okręgowy w Warszawie uznał umowę za nieważną i zasądził zwrot pieniędzy od banku!”
Dane finansowe
WPS: 252 994,91 PLN
zwrot świadczenia nienależnego: 33 418,16 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.