I C 164/16

Sąd Rejonowy w BełchatowieBełchatów2017-04-05
SAOSnieruchomościsłużebnościWysokarejonowy
zasiedzeniesłużebność przesyłunieruchomośćwynagrodzenie za bezumowne korzystaniekoszty procesulinia energetyczna

Sąd oddalił powództwo o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, uznając, że służebność przesyłu została zasiedziana przed okresem objętym żądaniem.

Powód dochodził zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, na której znajdowała się infrastruktura przesyłowa. Sąd oddalił powództwo, opierając się na prawomocnym postanowieniu o zasiedzeniu służebności przesyłu przez pozwanego z dniem 31 grudnia 2005 r. Uznano, że po tej dacie pozwany nabył służebność pierwotnie, a były właściciel nie może dochodzić wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy w okresie poprzedzającym zasiedzenie.

Sąd Rejonowy w Bełchatowie rozpoznał sprawę z powództwa S. D. przeciwko (...) Spółka Akcyjna o zapłatę 9.000 zł tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości w okresie od marca 2006 r. do lutego 2016 r. Powód jest współwłaścicielem nieruchomości, przez którą biegnie linia średniego napięcia. Pozwany wnosił o oddalenie powództwa. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było prawomocne postanowienie Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 29 sierpnia 2016 r., które zmieniając wcześniejsze postanowienie, oddaliło wniosek powoda o ustanowienie służebności przesyłu, a jednocześnie uwzględniło zarzut zasiedzenia służebności gruntowej przez pozwanego z dniem 31 grudnia 2005 r. Sąd Rejonowy, opierając się na tym ustaleniu, oddalił powództwo. Uzasadnił, że zasiedzenie jest instytucją służącą uporządkowaniu stanu prawnego i zapewnieniu porządku publicznego, a przyznanie byłemu właścicielowi roszczenia o wynagrodzenie za okres poprzedzający zasiedzenie byłoby sprzeczne z celem tej instytucji. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Sądu Apelacyjnego, zgodnie z którym osobie, która utraciła własność rzeczy wskutek jej zasiedzenia, nie przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy w okresie poprzedzającym dzień zasiedzenia. Ponieważ pozwany nabył służebność gruntową odpowiadającą służebności przesyłu w sposób pierwotny z dniem 31 grudnia 2005 r., nie mógł być obciążony obowiązkiem zapłaty wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości w zakresie wykonywania tej służebności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, osobie, która utraciła własność rzeczy wskutek jej zasiedzenia przez posiadacza, nie przysługuje wobec posiadacza roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy bez tytułu prawnego w okresie poprzedzającym dzień zasiedzenia.

Uzasadnienie

Zasiedzenie jest instytucją porządkującą stan prawny i zapewniającą bezpieczeństwo obrotu. Przyznanie byłemu właścicielowi roszczenia o wynagrodzenie za okres poprzedzający zasiedzenie byłoby sprzeczne z celem tej instytucji, gdyż prowadziłoby do ponownego zakłócenia ładu prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

(...) Spółka Akcyjna

Strony

NazwaTypRola
S. D.osoba_fizycznapowód
(...) Spółka Akcyjnaspółkapozwany

Przepisy (4)

Pomocnicze

k.c. art. 225

Kodeks cywilny

k.c. art. 224 § 1

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasiedzenie służebności gruntowej przez pozwanego z dniem 31 grudnia 2005 r. Nabycie służebności przesyłu w sposób pierwotny przez zasiedzenie. Cel zasiedzenia jako instytucji porządkującej stan prawny i zapewniającej bezpieczeństwo obrotu. Sprzeczność roszczenia o wynagrodzenie za okres poprzedzający zasiedzenie z celem zasiedzenia.

Odrzucone argumenty

Roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości w okresie od 1 marca 2006 r. do 29 lutego 2016 r.

Godne uwagi sformułowania

Zasiedzenie jest instytucją, której funkcja, mówiąc najogólniej, polega na uporządkowaniu sytuacji prawnej przez usunięcie długotrwałej, wynikającej z niedochodzenia swych praw przez właściciela, niezgodności pomiędzy stanem posiadania a stanem prawnym. Funkcja zasiedzenia sprzeciwia się przyznaniu byłemu właścicielowi wobec posiadacza, który stał się właścicielem wszelkich innych roszczeń, u których podstaw leży prawo własności, do takich zaś należałyby roszczenia uzupełniające za okres poprzedzający datę zasiedzenia, w tym roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy. Ład, porządek prawny, stabilizacja stosunków w zakresie odnoszącym się do własności rzeczy, czyli wszystko to, do czego zapewnienia zmierza zasiedzenie, ulegałoby ponownie zakłóceniu przez spory dotyczące, związanego z roszczeniem windykacyjnym i tym samym uzależnionego przede wszystkim od kwestii własnościowych, roszczenia o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy w okresie poprzedzającym datę zasiedzenia.

Skład orzekający

Piotr Fal

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że zasiedzenie służebności przesyłu wyłącza roszczenie byłego właściciela o wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości w okresie poprzedzającym zasiedzenie."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, w której służebność została prawomocnie zasiedziana przed okresem, za który dochodzone jest wynagrodzenie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę prawną dotyczącą zasiedzenia służebności przesyłu i jej konsekwencji dla roszczeń finansowych byłego właściciela, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości i energetyki.

Zasiedziałe linie energetyczne: Czy były właściciel może liczyć na wynagrodzenie?

Dane finansowe

WPS: 9000 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 164/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 kwietnia 2017 roku Sąd Rejonowy w Bełchatowie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia SR Piotr Fal Protokolant: Monika Mokracz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 roku w B. sprawy z powództwa S. D. przeciwko (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w L. o zapłatę 1. oddala powództwo; 2. zasądza od powoda S. D. na rzecz pozwanego (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w L. kwotę 2.400,00 zł (dwa tysiące czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu – kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt I C 164/16 UZASADNIENIE W dniu 16 marca 2016 roku S. D. reprezentowany przez radcę prawnego T. K. złożyli do Sądu Rejonowego w Bełchatowie pozew o zapłatę kwoty 9.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przez pozwanego (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w L. z nieruchomości będącej własnością S. D. , położonej w miejscowości W. gmina Z. oznaczonej w ewidencji gruntów numerem działki (...) za okres od 1 marca 2006 r. do dnia 29 lutego 2016 r. Pełnomocnik pozwanego (...) S.A. z siedzibą w L. wnosił o oddalenie w całości powództwa. Na rozprawie powód popierał powództwo, zaś pełnomocnik pozwanego wnosił o oddalenie powództwa. 460/14 Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: Powód S. D. jest wspólnie z żoną M. D. współwłaścicielem nieruchomości położonej w miejscowości W. gmina Z. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr (...) , dla której Sąd Rejonowy w Bełchatowie V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą numer (...) . (okoliczność niesporna; dowód: odpis księgi wieczystej (...) – k. 6-14 akt sprawy I Ns 460/14) Przez działkę o numerze (...) biegnie fragment napowietrznej linii średniego napięcia 15kV relacji Z. - W. . Na nieruchomości znajduje się ponadto jedno stanowisko słupowe z podporą. (okoliczność niesporna) Prawomocnym postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2016 r. w sprawie II Ca 456/16 Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim zmieniającym postanowienie Sądu Rejonowego w Bełchatowie z dnia 22 grudnia 2015 r. w sprawie I Ns 460/14 oddalony został wniosek S. D. o ustanowienie służebności przesyłu na jego nieruchomości położonej miejscowości W. gmina Z. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr (...) , dla której Sąd Rejonowy w Bełchatowie V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą numer (...) . Sąd Okręgowy uwzględnił zarzut uczestnika (...) S.A. z siedzibą w L. zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej swą treścią służebności przesyłu z dniem 31 grudnia 2005 r. (dowód: postanowienie Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. w sprawie II Ca 456/16 wraz z uzasadnieniem – akta sprawy I Ns 460/14 Sądu Rejonowego w Bełchatowie) Stan faktyczny niniejszej sprawy został ustalony w oparciu o dowody z dokumentów przedstawionych przez strony. W zakresie ustalonym stan faktyczny był niesporny między stronami procesu. Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Powództwo polegało oddaleniu. Podstawę prawną żądania pozwu stanowi art. 225 Kodeksu Cywilnego (dalej: k.c. ) w związku z art. 224 §1 k.c. W świetle tych przepisów samoistny posiadacz w złej wierze jest obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i jest odpowiedzialny za jej zużycie, pogorszenie lub utratę. W przedmiotowej sprawie należało stwierdzić, iż Sąd Okręgowy w P. zmieniając postanowienie Sądu Rejonowego w Bełchatowie z dnia 22 grudnia 2015 r. w sprawie I Ns 460/14 i oddalając wniosek S. D. o ustanowienie służebności przesyłu na jego nieruchomości położonej miejscowości W. gmina Z. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr (...) uwzględnił zarzut uczestnika (...) S.A. z siedzibą w L. zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej swą treścią służebności przesyłu z dniem 31 grudnia 2005 r. W tej sytuacji należało, stwierdzić, że powód utracił w tym zakresie własność swojej rzeczy wskutek jej zasiedzenia przez posiadacza, co w konsekwencji oznacza, że nie przysługuje mu roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy bez tytułu prawnego w okresie poprzedzającym dzień zasiedzenia tj. dzień 31 grudnia 2005 r. Sąd w tym zakresie podziela pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 15 kwietnia 2011 r. w sprawie III CZP 7/11 (opubl. OSP 2012 Nr 10 poz.93), zgodnie z którym osobie, która utraciła własność rzeczy wskutek jej zasiedzenia przez posiadacza, nie przysługuje wobec posiadacza roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy bez tytułu prawnego w okresie poprzedzającym dzień zasiedzenia. Zasiedzenie jest instytucją, której funkcja, mówiąc najogólniej, polega na uporządkowaniu sytuacji prawnej przez usunięcie długotrwałej, wynikającej z niedochodzenia swych praw przez właściciela, niezgodności pomiędzy stanem posiadania a stanem prawnym (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 grudnia 2005 r., SK 61/03, OTK-A 2005, nr 11, poz. 136, i z dnia 25 maja 1999 r., SK 9/98, OTK 1999, nr 4, poz. 78). Służy ono zatem zapewnieniu porządku publicznego, jego bezpieczeństwu. Nadto jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 stycznia 2012 r. w sprawie II CSK 258/11 (opubl. LEX Nr 1125088) funkcja zasiedzenia sprzeciwia się przyznaniu byłemu właścicielowi wobec posiadacza, który stał się właścicielem wszelkich innych roszczeń, u których podstaw leży prawo własności, do takich zaś należałyby roszczenia uzupełniające za okres poprzedzający datę zasiedzenia, w tym roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy. Ład, porządek prawny, stabilizacja stosunków w zakresie odnoszącym się do własności rzeczy, czyli wszystko to, do czego zapewnienia zmierza zasiedzenie, ulegałoby ponownie zakłóceniu przez spory dotyczące, związanego z roszczeniem windykacyjnym i tym samym uzależnionego przede wszystkim od kwestii własnościowych, roszczenia o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy w okresie poprzedzającym datę zasiedzenia. Przyznanie byłemu właścicielowi takiego roszczenia wobec posiadacza, który stał się właścicielem, byłoby więc nie do pogodzenia z celem zasiedzenia. Powyższe rozważania przeniesione na ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny wobec nabycia przez pozwanego służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu prowadzą także do wniosku, że powodowi, którego nieruchomość została obciążona taką służebnością wskutek jej zasiedzenia, nie przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za okres po dacie zasiedzenia. Powyższe wynika z faktu, że z datą 31 grudnia 2005 r. pozwany nabył służebność gruntową odpowiadającą służebności przesyłu w sposób pierwotny, a zatem jako właściciel nie może być obciążony obowiązkiem zapłaty wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości powoda w zakresie wykonywania przysługującej mu służebności gruntowej. W tym zakresie Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone przez Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 9 stycznia 2014 r. w sprawie I ACa 620/13 (opubl. LEX Nr 1415819) i przyjmuje za własne, że osobie, której nieruchomość została obciążona służebnością o treści odpowiadającej służebności przesyłu wskutek jej zasiedzenia od chwili zasiedzenia nie przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie bez podstawy prawnej przez inną osobę ze służebności przesyłu. Z tych też względów Sąd oddalił w całości powództwo. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 §1 i §3 k.p.c. oraz na podstawie §2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800) w zw. §2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1667). Po stronie pozwanej na koszty procesu składa się kwota 2.400 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Pozwany w całości wygrał powództwo, stąd też należał mu się zwrot kosztów procesu w całości.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI