I C 1624/10

Sąd Okręgowy w SzczecinieSzczecin2014-12-05
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy
nieważność postępowaniareprezentacja spółkizarząd spółkiskazaniepełnomocnictwokodeks spółek handlowychkodeks postępowania cywilnegoapelacja

Podsumowanie

Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego, znosząc postępowanie od momentu utraty przez prezesa spółki zdolności do pełnienia funkcji z powodu prawomocnego skazania, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy w Szczecinie uchylił wyrok Sądu Rejonowego w sprawie o zapłatę, uznając nieważność postępowania od dnia 19 kwietnia 2011 r. Powodem tej decyzji było prawomocne skazanie prezesa jednoosobowego zarządu spółki (...) sp. z o.o., P. W., za przestępstwo z art. 278 § 5 kk. Skazanie to pozbawiło go możliwości pełnienia funkcji prezesa i udzielania pełnomocnictw, co skutkowało nieważnością czynności procesowych podejmowanych przez spółkę od tej daty. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.

Sąd Okręgowy w Szczecinie, rozpoznając apelację pozwanych A. R. i S. R. od wyroku Sądu Rejonowego w Szczecinie, uchylił zaskarżone orzeczenie w całości, zniósł postępowanie od dnia 19 kwietnia 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Powodem takiej decyzji była stwierdzona nieważność postępowania. Sąd Rejonowy pierwotnie uwzględnił powództwo spółki (...) sp. z o.o. w S. o zapłatę kwoty 14.254,30 zł. Pozwani w apelacji zarzucili m.in. nieważność postępowania z powodu braku organu powołanego do reprezentowania powódki oraz nienależytego umocowania jej pełnomocnika. Analiza akt wykazała, że P. W., prezes jednoosobowego zarządu spółki, został prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Stargardzie Szczecińskim z dnia 21 października 2010 r. (sygn. akt II K 9/10) za przestępstwo z art. 278 § 5 kk. Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 19 kwietnia 2011 r. Zgodnie z art. 18 § 2 ksh, osoba skazana prawomocnym wyrokiem za tego typu przestępstwa nie może być członkiem zarządu. W związku z tym, od dnia 19 kwietnia 2011 r. P. W. utracił zdolność do pełnienia funkcji prezesa i udzielania pełnomocnictw. Mimo to, w dniu 4 czerwca 2011 r. udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu J. W., a sam P. W. podejmował czynności procesowe w imieniu spółki, w tym zeznawał jako strona. Sąd Okręgowy, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Sądu Apelacyjnego, uznał te czynności za nieskuteczne z powodu braku umocowania, co skutkowało nieważnością postępowania na podstawie art. 379 pkt 2 k.p.c. Na tej podstawie, na mocy art. 386 § 2 k.p.c., wyrok Sądu Rejonowego został uchylony, postępowanie zniesione od dnia 19 kwietnia 2011 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, czynność taka jest nieskuteczna.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że prawomocne skazanie prezesa jednoosobowego zarządu spółki za przestępstwo z art. 278 § 5 kk, które nastąpiło przed udzieleniem pełnomocnictwa, skutkuje utratą przez niego zdolności do pełnienia funkcji prezesa i udzielania pełnomocnictw. W związku z tym, udzielone pełnomocnictwo było nieważne, a wszelkie czynności procesowe podejmowane przez pełnomocnika i samego prezesa od daty uprawomocnienia się wyroku karnego były nieskuteczne, co prowadziło do nieważności postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku, zniesienie postępowania i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
(...) sp. z o.o. w S.spółkapowód
A. R.osoba_fizycznapozwany
S. R.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.s.h. art. 18 § § 2

Kodeks spółek handlowych

Osoba skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwa określone m.in. w rozdziałach XXXIII-XXXVII Kodeksu karnego nie może być członkiem zarządu.

k.p.c. art. 379 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Nieważność postępowania zachodzi, gdy strona działała bez organu powołanego do jej reprezentowania lub gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany.

k.p.c. art. 386 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli sąd drugiej instancji stwierdzi nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji, uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.

Pomocnicze

k.k. art. 278 § § 5

Kodeks karny

Przepis dotyczący kradzieży energii elektrycznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieważność postępowania spowodowana brakiem organu powołanego do reprezentowania powódki. Nienależyte umocowanie pełnomocnika powódki. Utrata przez prezesa zarządu zdolności do pełnienia funkcji z powodu prawomocnego skazania.

Godne uwagi sformułowania

P. W. pełnił funkcję prezesa w jednoosobowym zarządzie powódki. P. W. został skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo z art. 278 § 5 kk. P. W. utracił zdolność do pełnienia funkcji prezesa z dniem 19 kwietnia 2011 r. Ustanowienie pełnomocnika procesowego przez prezesa jednoosobowego zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w stosunku, do którego orzeczono zakaz pełnienia tej funkcji (art. 18 § 2 ksh) jest nieskuteczne. Występujący w sprawie, w imieniu powodowej spółki radca prawny działał zatem bez umocowania, podobnie jak P. W., który nie pełnił już funkcji prezesa tej spółki, zatem w sprawie doszło do nieważności postępowania określonej w art. 379 pkt 2 k.p.c.

Skład orzekający

Dorota Gamrat - Kubeczak

przewodniczący

Zbigniew Ciechanowicz

sędzia sprawozdawca

Tomasz Szaj

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących reprezentacji spółek z o.o. w przypadku skazania członka zarządu, skutków utraty zdolności do pełnienia funkcji oraz konsekwencji procesowych nieważności postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji jednoosobowego zarządu i konkretnego typu przestępstwa. Stan faktyczny sprawy jest kluczowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak poważne mogą być konsekwencje prawomocnego skazania dla funkcjonowania spółki i jak ważne jest prawidłowe umocowanie pełnomocników w postępowaniach sądowych. Jest to przykład na to, że nawet rutynowe sprawy o zapłatę mogą kryć w sobie złożone problemy proceduralne.

Prezes spółki skazany za kradzież energii elektrycznej – czy to oznacza nieważność całego postępowania sądowego?

Dane finansowe

WPS: 14 254,3 PLN

zapłata: 14 254,3 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 grudnia 2014 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Dorota Gamrat - Kubeczak Sędziowie: SO Zbigniew Ciechanowicz (spr.) SO Tomasz Szaj po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 grudnia 2014 roku w S. sprawy z powództwa (...) sp. z o.o. w S. przeciwko A. R. i S. R. o zapłatę na skutek apelacji wniesionej przez pozwanych A. R. i S. R. od wyroku Sądu Rejonowego Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 17 grudnia 2013 roku, sygn. akt I C 1624/10 uchyla w całości zaskarżony wyrok, znosi postępowanie od dnia 19 kwietnia 2011 r. i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2013 r. Sąd Rejonowy Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie uwzględnił w całości powództwo (...) sp. z o.o. w S. i zasądził na jej rzecz od pozwanych S. R. i A. R. solidarnie kwotę 14.254,30 zł. z ustawowymi odsetkami od dnia 23 lutego 2010 r. (pkt 1) oraz w pkt 2 i 3 obciążył pozwanych powstałymi w sprawie kosztami. Apelację od powyższego orzeczenia złożyli pozwani skarżąc go w całości i zarzucając m.in. nieważność postępowania spowodowaną brakiem organu powołanego do reprezentowania powódki, jak również nienależytego umocowania jej pełnomocnika. Pozwani zażądali przede wszystkim uchylenia zaskarżonego orzeczenia, zniesienia postępowania w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazania sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu apelacji podano, m.in., iż z rejestru przedsiębiorców w części związanej z powodową spółką wynika brak wpisów dotyczących osób wchodzących w skład zarządu, zaś z akt rejestrowych, iż P. W. został wykreślony z urzędu z tego rejestru postanowieniem sądu rejestrowego z dnia 9 grudnia 2013 r., w związku ze skazaniem go na wyrokiem Sądu Rejonowego w Stargardzie Szczecińskim z dnia 21 października 2010 r. w sprawie pod sygn. akt II K 9/10 za przestępstwo z art. 278 § 5 kk . Powód nie złożył odpowiedzi na apelację. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Wnioski apelacji powodów postulujące uchylenia zaskarżonego orzeczenia, zniesienia postępowania w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazania sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania były zasadne, chociaż argumenty wskazujące na nieważność postępowania wyartykułowano dopiero w treści apelacji. Lektura odpisu z rejestru przedsiębiorców dotycząca powodowej spółki załączona do pozwu (k. 7) wskazuje na to, iż P. W. pełnił funkcję prezesa w jednoosobowym zarządzie powódki. Jednocześnie analiza akt sprawy karnej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Stargardzie Szczecińskim pod sygn. akt II K 9/10, w której oskarżony był P. W. wskazuje, iż wyrokiem tego Sądu z dnia 21 października 2010 r., który uzyskał prawomocność z dniem 19 kwietnia 2011 r. P. W. został uznany za winnego popełnienia czynu polegającego na tym, że w okresie od 25 lutego 2008 r. do 20 marca 2008 r. dokonał zaboru w celu przywłaszczenia energii elektrycznej o wartości co najmniej 500 zł, poprzez podłączenie się do instalacji elektrycznej za układem pomiarowym na szkodę osoby tam opisanej, czyli o czyn z art. 278 § 5 kk wymieniony w Rozdziale XXXV tego kodeksu (k. 448, 455-468, 510). Zaznaczyć należy, iż nie budzi wątpliwości tożsamość osób opisanych w wyroku karnym oraz w rejestrze przedsiębiorców, a to ze względu na podanie daty urodzenia P. W. oraz jego nr PESEL. Stosownie natomiast do brzmienia art. 18 § 2 ksh nie może być członkiem zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej albo likwidatorem osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwa określone m.in. w przepisach rozdziałów XXXIII-XXXVII Kodeksu karnego . A zatem, P. W. pełniący w trakcie sprawy pierwszoinstancyjnej funkcję jednoosobowego zarządu w powodowej spółce z dniem 19 kwietnia 2011 r. utracił zdolność do jej pełnienia, a więc i zdolność udzielania w imieniu powódki pełnomocnictw do jej reprezentowania w postępowaniach sądowych. W niniejszej sprawie, w dniu 4 czerwca 2011 r. takiego pełnomocnictwa w imieniu powódki (...) sp. z o.o. w S. P. W. udzielił jednak radcy prawnemu J. W. (k. 229). Analiza akt sprawy wskazuje na to, iż wszystkie czynności w sprawie od dnia 19 kwietnia 2011 r. były podejmowane za powodową spółkę przez P. W. , który m.in. zeznawał w charakterze strony na rozprawie w dniu 5 września 2011 r. (k. 238-246) oraz przez ustanowionego przez niego pełnomocnika radcę prawnego J. W. . Oceniając taki stan faktyczny podzielić należy pogląd Sądu Najwyższego zawarty w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 stycznia 2008 r. wydanego w sprawie o sygn. akt IV CSK 356/07, iż ustanowienie pełnomocnika procesowego przez prezesa jednoosobowego zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w stosunku, do którego orzeczono zakaz pełnienia tej funkcji ( art. 18 § 2 ksh ) jest nieskuteczne. Dodać należy przy tym, iż stan faktyczny sprawy, w której zapadł przytoczony wyrok jest identyczny jak w niniejszej. Podzielić również należy pogłębiony wywód zaprezentowany przez Sąd Apelacyjny w Szczecinie w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 czerwca 2014 r. w sprawie I ACa 268/14, który skutki skazania za przestępstwa opisane m.in. w Rozdziale XXXV kodeksu karnego wiąże wyłącznie z uprawomocnieniem się wyroku karnego, a nie z jego funkcjonowaniem w obrocie prawnym. Reasumując, występujący w sprawie, w imieniu powodowej spółki radca prawny działał zatem bez umocowania, podobnie jak P. W. , który nie pełnił już funkcji prezesa tej spółki, zatem w sprawie doszło do nieważności postępowania określonej w art. 379 pkt 2 k.p.c. , co sprawiło, iż na podstawie art. 386 § 2 k.p.c. wyrok Sądu I instancji należało w całości uchylić i znieść postępowanie od dnia 19 kwietnia 2011 r., tj. z dniem uprawomocnienia się wyroku sądu karnego i utraty przez P. W. zdolności piastowania funkcji prezesa w powodowej spółce, a sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, o czym orzeczono w sentencji. SSO Tomasz Szaj SSO Dorota Gamrat - Kubecza SSO Zbigniew Ciechanowicz

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę