I C 162/22

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2025-06-26
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
nieruchomościwłasnośćinfrastruktura telekomunikacyjnasłużebność przesyłubezumowne korzystanieodszkodowanienakaz usunięcia

Sąd Okręgowy nakazał spółce telekomunikacyjnej usunięcie słupa i linii z nieruchomości prywatnej, zasądzając jednocześnie niewielką kwotę odszkodowania, a w pozostałej części oddalając powództwo.

Powodowie domagali się nakazania usunięcia infrastruktury telekomunikacyjnej z ich nieruchomości oraz zapłaty wysokiego odszkodowania. Sąd Okręgowy nakazał usunięcie słupa betonowego i linii telekomunikacyjnych, zasądzając jednocześnie symboliczną kwotę 300,09 zł odszkodowania. W pozostałej części powództwo zostało oddalone, a powodowie zostali obciążeni kosztami procesu.

Sprawa dotyczyła roszczeń właścicieli nieruchomości (G. S. i J. S.) wobec spółki telekomunikacyjnej (...) S.A. o nakazanie usunięcia infrastruktury technicznej (słupa betonowego i linii telekomunikacyjnych) z ich działki oraz o zapłatę odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Powodowie domagali się pierwotnie 89 500 zł odszkodowania i nakazania usunięcia infrastruktury pod rygorem zapłaty 1000 zł dziennie za opóźnienie. Pozwana spółka przyznała, że infrastruktura znajduje się na nieruchomości, ale twierdziła, że ma do tego prawo na podstawie przepisów o sieciach telekomunikacyjnych i że usunięcie jest technicznie niemożliwe. Sąd Okręgowy ustalił, że spółka nie posiadała tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości. Uznał, że między stronami istniała dorozumiana umowa użyczenia, która została wypowiedziana przez powodów w momencie złożenia wniosku o próbę ugodową. W związku z tym, od dnia następnego po doręczeniu wniosku, spółka stała się posiadaczem w złej wierze. Sąd nakazał usunięcie infrastruktury, ale oddalił żądanie zapłaty 1000 zł za dzień opóźnienia oraz żądanie rekultywacji. Zasądził jedynie 300,09 zł odszkodowania, obliczonego na podstawie opinii biegłego za okres bezumownego korzystania z nieruchomości. W pozostałej części powództwo zostało oddalone. O kosztach procesu orzeczono stosunkowo do wyniku sprawy, obciążając powodów znaczną częścią kosztów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przedsiębiorca telekomunikacyjny nie ma prawa do nieodpłatnego korzystania z nieruchomości bez tytułu prawnego. Dostęp jest możliwy na podstawie umowy, a w przypadku braku umowy, właściciel może żądać usunięcia infrastruktury i zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć ustawa o wspieraniu usług i sieci telekomunikacyjnych przewiduje dostęp przedsiębiorcy do nieruchomości, to musi on następować na podstawie umowy. Brak takiej umowy oznacza, że przedsiębiorca korzysta z nieruchomości bezprawnie. Sąd przyjął istnienie dorozumianej umowy użyczenia, która została wypowiedziana przez właścicieli, co skutkowało obowiązkiem usunięcia infrastruktury i zapłaty wynagrodzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

częściowe uwzględnienie powództwa

Strona wygrywająca

pozwany w zakresie kosztów, powodowie w zakresie nakazania usunięcia infrastruktury

Strony

NazwaTypRola
G. S.osoba_fizycznapowód
J. S. (1)osoba_fizycznapowód
(...) S.A.spółkapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.c. art. 222 § § 2

Kodeks cywilny

Właściciel może żądać od osoby, która włada jego rzeczą na podstawie tytułu prawnego, który nie należy do treści prawa własności, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

k.c. art. 224 § § 2

Kodeks cywilny

Od dnia, w którym samoistny posiadacz rzeczy dopuścił się z ataszczenia posiadania rzeczy, do dnia jego utraty, stosuje się odpowiednio przepisy o obowiązku zapłaty wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy.

k.c. art. 225

Kodeks cywilny

Samoistny posiadacz rzeczy, który uzyskał posiadanie w złej wierze, jest obowiązany do zwrotu pożytków, których nie zużył, ani nie zużył, ani nie wydał osobie uprawnionej do odbioru, jak również jest obowiązany do zwrotu wartości pożytków, których z powodu złego stanu rzeczy nie mógł uzyskać.

Pomocnicze

k.c. art. 49

Kodeks cywilny

Urządzenia telekomunikacyjne nie należą do części składowych nieruchomości, na której są posadowione, lecz stanowią składnik przedsiębiorstwa przesyłowego.

k.p.c. art. 231

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może uznać za ustalone fakty, których strona nie udowodniła, opierając się na innych dowodach przedstawionych w sprawie.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Strona wygrywająca proces może żądać od strony przeciwnej zwrotu niezbędnych kosztów procesu.

u.w.u.s.t. art. 30 § ust. 1

Ustawa o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych

Właściciel budynku zapewnia przedsiębiorcy telekomunikacyjnemu dostęp do jego nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z instalacją, konserwacją lub naprawą sieci telekomunikacyjnej.

u.w.u.s.t. art. 30 § ust. 3a

Ustawa o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych

Dostęp przedsiębiorcy telekomunikacyjnego do nieruchomości jest nieodpłatny.

u.w.u.s.t. art. 30 § ust. 4

Ustawa o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych

Dostęp przedsiębiorcy telekomunikacyjnego do nieruchomości następuje na podstawie umowy.

u.k.s.c. art. 113 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak tytułu prawnego pozwanego do korzystania z nieruchomości. Istnienie dorozumianej umowy użyczenia, która została wypowiedziana. Pozwany jako posiadacz w złej wierze od momentu wypowiedzenia umowy użyczenia. Możliwość żądania usunięcia infrastruktury na podstawie art. 222 § 2 k.c. Możliwość żądania wynagrodzenia za bezumowne korzystanie na podstawie art. 224 § 2 i 225 k.c.

Odrzucone argumenty

Prawo pozwanego do nieodpłatnego korzystania z nieruchomości na podstawie art. 30 ust. 1 i 3a ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych. Techniczna niemożliwość usunięcia infrastruktury. Żądanie zasądzenia 1000 zł za każdy dzień opóźnienia w usunięciu urządzeń. Żądanie przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego poprzez rekultywację. Żądanie zapłaty wysokiego odszkodowania (89 500 zł).

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał, że między stronami została zawarta dorozumiana umowa użyczenia gruntu, która została wypowiedziana dopiero na skutek doręczenia pozwanemu odpisu wniosku o zawezwanie do próby ugodowej. Od następnego dnia należy więc pozwanego traktować jako posiadacza w złej wierze. Jest on w związku z tym obowiązany do usunięcia urządzeń znajdujących się na nieruchomości (art. 222§2 k.c.) oraz do zapłaty wynagrodzenia za korzystanie z gruntu (art. 224§2 k.c. w związku z art. 225 k.c.).

Skład orzekający

Marcin Polit

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie żądania usunięcia infrastruktury telekomunikacyjnej z nieruchomości prywatnej w przypadku braku tytułu prawnego i istnienia dorozumianej umowy użyczenia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku tytułu prawnego i wypowiedzenia umowy użyczenia. Interpretacja art. 30 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych może być różna w zależności od okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między prawem własności prywatnej a interesem publicznym w zapewnieniu usług telekomunikacyjnych, a także praktyczne aspekty dochodzenia roszczeń związanych z infrastrukturą przesyłową.

Czy słup telekomunikacyjny może stać na Twojej działce bez Twojej zgody? Sąd Okręgowy odpowiada.

Dane finansowe

WPS: 89 500 PLN

odszkodowanie: 300,09 PLN

Sektor

telekomunikacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 162/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 26 czerwca 2025 roku Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący sędzia Marcin Polit Protokolant sekretarz sądowy Zuzanna Kurek po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2025 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa G. S. i J. S. (1) przeciwko (...) S.A. w W. o nakazanie i zapłatę I. 
        nakazuje pozwanemu (...) S.A. w W. usunięcie infrastruktury technicznej w postaci słupa betonowego oraz linii telekomunikacyjnych, zlokalizowanych na nieruchomości stanowiącej własność powodów G. S. i J. S. (1) , położonej przy ul. (...) w W. , oznaczonej jako działka ewidencyjna (...) w obrębie ewidencyjnym (...) , (...) , dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w W. w W. XIII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...) – w terminie 30 (trzydziestu) dni od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia; II. 
        zasądza łącznie od pozwanego (...) S.A. w W. na rzecz powodów G. S. i J. S. (1) kwotę 300,09 zł (trzysta złotych i dziewięć groszy) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie: 1. 
        od kwoty 194,23 zł (sto dziewięćdziesiąt cztery złote i dwadzieścia trzy grosze) od dnia 25 maja 2021 roku do dnia zapłaty, 2. 
        od kwoty 105,86 zł (sto pięć złotych i osiemdziesiąt sześć groszy) od dnia 29 kwietnia 2022 roku do dnia zapłaty; III. 
        w pozostałej części oddala powództwo; IV. 
        zasądza od powodów G. S. i J. S. (1) na rzecz pozwanego (...) S.A. w W. kwotę 4 438,21 zł (cztery tysiące czterysta trzydzieści osiem złotych i dwadzieścia jeden groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu – z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty; V. 
        nakazuje pobranie na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Warszawie tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych: 1. 
        od powodów G. S. i J. S. (1) kwoty 11 520,99 zł (jedenaście tysięcy pięćset dwadzieścia złotych i dziewięćdziesiąt dziewięć groszy), 2. 
        od pozwanego (...) S.A. w W. kwoty 652,50 zł (sześćset pięćdziesiąt dwa złote i pięćdziesiąt groszy). Sygn. akt I C 162/22 UZASADNIENIE Pozwem z 30 marca 2022 roku (data stempla pocztowego – k. 56) złożonym przeciwko (...) S.A. w W. powodowie G. S. i J. S. (1) wnieśli o: 1. 
        zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów kwoty 89 500 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 24 maja 2021 roku do dnia zapłaty; 2. 
        zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych 3. 
        nakazanie pozwanej: a) 
        usunięcia infrastruktury technicznej, w postaci słupa betonowego oraz linii telekomunikacyjnych, zlokalizowanych na nieruchomości powodów w W. przy ul. (...) , oznaczonej jako działka ewidencyjna nr (...) w obrębie ewidencyjnym (...) , (...) , dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie XIII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...) (dalej: Nieruchomość), w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, a w przypadku nieusunięcia słupa oraz linii telekomunikacyjnych we wskazanym terminie zasądzenie od pozwanej na rzecz powodów kwoty 1 000 zł za każdy dzień opóźnienia; b) 
        zaprzestania naruszeń prawa własności przysługującego powodom w stosunku do Nieruchomości w przyszłości; c) 
        przywrócenia Nieruchomości do stanu poprzedniego poprzez rekultywację Nieruchomości po usunięciu z Nieruchomości infrastruktury technicznej w postaci słupów oraz linii telekomunikacyjnych pozwanej, w terminie 40 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, pod rygorem możliwości skorzystania przez powodów z wykonawstwa zastępczego w rekultywacji Nieruchomości na koszt i ryzyko pozwanej (pozew – kk . 3-3v.). W odpowiedzi na pozew z dnia 25 maja 2022 roku pozwany (...) S.A. w W. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powodów na rzecz pozwanego kosztów postępowania. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew pozwany przyznał, że na opisanej nieruchomości stanowiącej własność powodów posadowiona jest infrastruktura telekomunikacyjna należąca do pozwanego. Pozwany jednak podnosił, że powodowie nie mają racji, iż pozwany nie ma podstawy prawnej do korzystania ze spornej części opisanej nieruchomości w zakresie umożliwiającym eksploatację osadzonej na niej infrastruktury telekomunikacyjnej. Urządzenie telekomunikacyjne wchodzi bowiem w skład przedsiębiorstwa pozwanego, zapewnia świadczenie usług telekomunikacyjnych (w tym powodom) i zgodnie z art. 49 k.c. nie należy do części składowych nieruchomości, na której jest posadowione, lecz stanowi składnik przedsiębiorstwa przesyłowego pozwanego, element publicznej sieci telekomunikacyjnej. Z kolei w świetle art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 roku o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (t.j. Dz.U. z 2022, poz. 884) pozwany – w jego ocenie – legitymuje się uprawnieniem do ingerowania w sferę własności nieruchomości powodów dla bieżącego utrzymania urządzeń przesyłowych. Pozwany dostarcza usługi telekomunikacyjne na rzecz powodów i właścicieli nieruchomości sąsiednich, a bez spornej infrastruktury nie byłby w stanie tych usług świadczyć, wobec czego żądanie ich usunięcia jest bezpodstawne oraz pozostaje w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. Brak jest też technicznych możliwości przeniesienia tej infrastruktury w inne miejsce. Pozwany zakwestionował też roszczenie co do wysokości (odpowiedź na pozew – kk . 74-76v.). Sąd Okręgowy w Warszawie ustalił następujący stan faktyczny. G. S. i J. S. (1) jako małżonkowie są współwłaścicielami nieruchomości położonej w W. przy ul. (...) , oznaczonej jako działka ewidencyjna nr (...) w obrębie ewidencyjnym (...) , (...) , dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie XIII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...) . Nieruchomość ta stała się własnością małżonków na mocy umowy sprzedaży z dnia 26 czerwca 2018 roku (akt notarialny rep. A nr (...) (księga wieczysta – kk . 12-26; wypis z rejestru gruntów – k. 27; wyrys z mapy ewidencyjnej – k. 28; umowa sprzedaży z 26.06.2018 – kk . Na przedmiotowej nieruchomości (w południowo-zachodniej jego części, na ogrodzeniu) znajduje się betonowy słup oraz odchodzące od niego napowietrzne kablowe linie telekomunikacyjne stanowiące własność (...) S.A. (dalej: spółka) (bezsporne, ponadto fotografie – kk . 29-40). Spółka nie posiada żadnego ujawnionego tytułu prawnego do korzystania z części nieruchomości małżonków (księga wieczysta – kk . 12-26; opinia biegłego – k. 243). Opisana infrastruktura telekomunikacyjna służy dostarczaniu usług telekomunikacyjnych (przede wszystkim dostępu do Internetu) przez (...) S.A. na rzecz G. S. i J. S. (1) , a także właścicieli nieruchomości sąsiednich w stosunku do nieruchomości przy ul. (...) w W. . Istniała ona jeszcze przed nabyciem przez małżonków prawa własności opisanej nieruchomości – obok istniejącego słupa betonowego istniał także, w południowo-wschodniej części nieruchomości, słup drewniany, od którego wzdłuż wschodniej granicy działki przebiegały linie kablowe telekomunikacyjne (zeznania świadka K. O. – protokół kk . 164-165; zeznania powódki J. S. (1) – protokół k. 166; zeznania powoda G. S. – protokół kk . 166-167; opinia biegłego – k. 245, k. 250). Urządzenia te utrudniają małżonkom korzystanie z ich nieruchomości – słup betonowy stoi bardzo blisko granicy działki, utrudnia wjazd do posesji i ogranicza poszerzenie tego wjazdu. Stanowił on również utrudnienie techniczne podczas instalacji fotowoltaicznej na terenie nieruchomości małżonków, a także stanowi źródło zaciekania wody na posesję, co powoduje konieczność odnawiania ogrodzenia działki. Pewnym utrudnieniem są również wiszące z góry przewody, stanowiące pozostałość po dawnych, nieużywanych już przyłączach. W ocenie G. S. , mimo że małżonkowie istotnie korzystają z usług telekomunikacyjnych (...) S.A. dostarczanych za sprawą tej infrastruktury, to istnieje możliwość podłączenia tych przyłączy w inny sposób (zeznania powódki J. S. (1) – protokół k. 166; zeznania powoda G. S. – protokół kk . 166-167; opinia biegłego – kk . 243-245). Wezwaniem z dnia 15 grudnia 2020 roku pełnomocnik G. S. i J. S. (1) wezwał (...) S.A. do: 1. 
        uregulowania zobowiązań pieniężnych należnych G. i J. S. (1) z tytułu bezumownego korzystania przez (...) z Nieruchomości, 2. 
        zaprzestania korzystania z Nieruchomości, której właścicielami są G. i J. S. (2) ; 3. 
        usunięcia z terenu Nieruchomości infrastruktury, której właścicielem jest (...) ; 4. 
        przedstawienia swojego stanowiska w sprawie oraz podjęcia rozmów co do roszczeń G. i J. S. (1) wymienionych w pkt 1-3 (wezwanie z 15.12.2020 – k. 54). Między stronami toczyło się postępowanie przed Sądem Rejonowym dla m. st. Warszawy w sprawie o sygn. II Co 3034/20 w przedmiocie zawezwania do próby ugodowej, dotyczące usunięcia z terenu nieruchomości ww. słupów oraz linii telekomunikacyjnych. W ramach wniosku małżonkowie G. S. i J. S. (1) domagali się zobowiązania spółki do zdemontowania oraz przeniesienia poza teren nieruchomości: a) 
        drewnianego słupa znajdującego się w południowo-wschodnim narożniku nieruchomości, około 1 metra od granicy działki nr ew. 15/4, będącego własnością (...) S.A. ; b) 
        betonowego słupa znajdującego się w południowo-zachodnim narożniku nieruchomości, będącego własnością (...) S.A. ; c) 
        linii telekomunikacyjnych będących własnością (...) S.A. (wniosek o zawezwanie do próby ugodowej – kk . 42-43). W odpowiedzi na wniosek (który został przeciwnikowi doręczony w dniu 14 stycznia 2021 roku) (...) S.A. oświadczyła, że dostrzega możliwość zawarcia ugody polegającej na: a) 
        demontażu na koszt przeciwnika drewnianego słupa telekomunikacyjnego; b) 
        likwidacji na koszt przeciwnika napowietrznej linii telekomunikacyjnej biegnącej na odcinku od betonowego słupa telekomunikacyjnego, przez słup drewniany, poprzez słup energetyczno-oświetleniowy zlokalizowany w północno-wschodniej części nieruchomości aż do sztycy metalowej zlokalizowanej poza nieruchomością, c) 
        udostępnieniu przeciwnikowi przez wnioskodawców nieruchomości w celu wykonania ww. prac; d) 
        zrzeczeniu się przez wnioskodawców wobec przeciwnika wszelkich roszczeń o zapłatę, w tym żądania zapłaty z tytułu bezumownego korzystania z części nieruchomości w zakresie ww. posadowionej infrastruktury telekomunikacyjnej, pod warunkiem wykonania czynności wskazanych w pkt a) i b), w terminie 4 miesięcy od dnia zatwierdzenia ugody przed sądem. Spółka ponadto oświadczyła, że nie może wykonać demontażu słupa betonowego ze względów technicznych – w konsekwencji takiego demontażu część nieruchomości, do których są obecnie doprowadzone usługi telekomunikacyjne, może zostać trwale pozbawiona tych usług, w tym dostępu do Internetu, co byłoby niezgodne z zasadami współżycia społecznego (odpowiedź na wniosek o zawezwanie do próby ugodowej – kk . 44-46). W kolejnym piśmie spółka oświadczyła, że zawarcie ugody może polegać także na zapłacie przez przeciwnika na rzecz wnioskodawców: a) 
        jednorazowego wynagrodzenia w wysokości 494 zł, obliczonego za okres od 18 grudnia 2020 roku do dnia zawarcia ugody, tj. 18 marca 2021 roku; b) 
        jednorazowego wynagrodzenia obliczonego proporcjonalnie za okres od dnia zawarcia ugody do dnia demontażu Słupa drewnianego – wynagrodzenie zostanie obliczone poprzez pomnożenie ilości dni przez kwotę 5,48 zł; c) 
        rocznego wynagrodzenia w wysokości 191 zł począwszy od dnia podpisania protokołu w przedmiocie likwidacji słupa drewnianego, które będzie uiszczane za określony rok kalendarzowy corocznie z dołu do dnia 31 stycznia następnego roku kalendarzowego (pismo procesowe (...) S.A. z 8.03.2021 w sprawie II Co 3034/20 – kk . 50-52). Na posiedzeniu w dniu 18 marca 2021 roku przewodniczący stwierdził, że nie doszło do zawarcia ugody (protokół z 18.03.2021 w sprawie II Co 3034/20 – k. 53). Pismem z dnia 22 kwietnia 2021 roku pełnomocnik G. S. i J. S. (1) wezwał (...) S.A. do zapłaty kwoty 68 000 zł tytułem zapłaty za bezumowne korzystanie z nieruchomości należącej do G. S. i J. S. (1) w nieprzekraczalnym terminie do 23 maja 2021 roku. Wezwanie uzasadnione było tym, że spółka zajmuje opisaną nieruchomość od momentu jej nabycia przez G. i J. S. (1) dnia 26 czerwca 2018 roku. Roszczenie obejmuje odszkodowanie z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości od dnia 27 czerwca 2018 roku do dnia 27 kwietnia 2021 roku, tj. za 34 miesięcy, przyjmując, iż czynsz najmu w przypadku umownego korzystania z nieruchomości wynosiłby 2 000 zł (wezwanie do zapłaty – k. 55). W dniu 20 maja 2021 roku spółka usunęła jeden z dwóch posadowionych wówczas słupów – słup drewniany, pozostawiając na nieruchomości słup betonowy oraz pozostałe linie telekomunikacyjne (bezsporne). Pismem z dnia 24 maja 2021 roku (...) S.A. odpowiedziała, iż żądana kwota 68 000 zł jest zawyżona i nie może jej zaakceptować, jednak jest zainteresowana polubownym załatwieniem sprawy. Zaproponowała ona:  wypłatę jednorazowego wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z części nieruchomości gruntowej od dnia 26.06.2018 r. do dnia ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu, w kwocie 5 817 zł,  wypłatę jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu na rzecz (...) w kwocie 2 382 zł (pismo (...) S.A. z 24.05.2021 – k. 128) Powierzchnia słupa drewnianego, który znajdował się na przedmiotowej nieruchomości, wynosiła 1,69 m 2 , podobnie jak powierzchnia słupa betonowego znajdującego się na nieruchomości (łącznie 3,38 m 2 ). Powierzchnia napowietrznej linii kablowej znajdującej się na nieruchomości do dnia 20 maja 2021 roku (tj. do dnia usunięcia słupa drewnianego) wynosiła 49,84 m 2 , z kolei powierzchnia napowietrznej linii kablowej od dnia 21 maja 2021 roku wynosi 5,33 m 2 (opinia biegłego – kk . 251-252; dokumentacja powykonawcza – k. 105), przy czym współczynnik K określający stopień korzystania z gruntu przez właściciela linii telekomunikacyjnej ustalono w pasie technologicznym na poziomie 15%, co uwzględnia samą obecność sieci oraz brak możliwości nasadzeń wysokich w pasie technologicznym, a także obniżone walory estetyczne (opinia biegłego – k. 266). Jednostkowa miesięczna stawka czynszu dzierżawnego przedmiotowej nieruchomości za rok 2021 wynosi 4,26 zł za 1 m 2 , zaś za rok 2022 stawka ta wynosi 4,35 zł za 1 m 2 (opinia biegłego – k. 264). Wysokość wynagrodzenia w zakresie słupa betonowego w okresie od dnia 21 maja 2021 roku do 30 marca 2022 roku (tj. do dnia wniesienia pozwu przez małżonków) wynosi 74,54 zł (52,72 zł za 7 miesięcy i 10 dni w 2021 roku i 21,82 zł za 2 miesiące i 30 dni w 2022 roku), zaś wysokość wynagrodzenia w zakresie linii napowietrznej od dnia 21 maja 2021 roku do dnia 30 marca 2022 roku wynosi 31,32 zł (21 zł za 7 miesięcy i 10 dni w 2021 roku i 10,32 zł za 2 miesiące i 30 dni w 2022 roku; opinia biegłego – k. 273). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wymienionych, przedłożonych do akt sprawy dokumentów, które nie budziły wątpliwości Sądu co do ich prawdziwości i wiarygodności. Posiłkowo Sąd oparł się także na zeznaniach świadka K. O. oraz dowodzie z przesłuchania stron, z ograniczeniem do strony powodowej, która należało uznać co do zasady za spójne i wiarygodne. W tym miejscu należy nadmienić, iż postępowanie dowodowe w żaden sposób nie wykazało, by między stronami została zawarta jakakolwiek umowa pisemna w przedmiocie umożliwienia pozwanemu (jako przedsiębiorcy telekomunikacyjnemu) dostępu do nieruchomości stanowiącej własność powodów, a na której to znajduje się infrastruktura telekomunikacyjna stanowiąca własność pozwanego. Świadek K. O. nie miał wiedzy, by taka pisemna umowa została zawarta (protokół – k. 165), jak również strony pozostawały zgodne co do tego (a co też wynika wprost z przedłożonego do akt sprawy wyciągu z ksiąg wieczystych), że żadne ograniczone prawo rzeczowe na rzecz pozwanego w tym przedmiocie nie zostało ujawnione. Świadek K. O. nie miał co prawda dokładnej wiedzy, ile dokładnie nieruchomości jest zasilanych z betonowego słupa, to jednak potwierdził, że służy on – oprócz powodom – również co najmniej jednemu sąsiadowi nieruchomości powodów, a w każdym razie potwierdził, że obecny na posesji słup betonowy stanowi możliwość instalacji usług telekomunikacyjnych na nieruchomości przy ul. (...) , a także na pobliskich zabudowaniach (protokół – k. 165). Ustalając stan faktyczny Sąd oparł się także na opinii biegłego z zakresu wyceny nieruchomości A. Z. – na okoliczność ustalenia wysokości wynagrodzenia rynkowego za korzystanie z części nieruchomości gruntowej stanowiącej własność powodów, w zakresie znajdujących się tam urządzeń infrastruktury technicznej w postaci słupa betonowego, słupa drewnianego i linii telekomunikacyjnych. Biegły dokonał ww. ustaleń w ramach czasowych od dnia 26 czerwca 2018 roku (tj. od dnia nabycia własności nieruchomości przez powodów) do dnia 31 lipca 2024 roku (tj. do dnia sporządzenia opinii), ale także stosownie wyliczając je do dnia 30 marca 2022 roku (tj. do dnia wytoczenia powództwa) oraz do dnia 20 maja 2021 roku (tj. do dnia zdemontowania części infrastruktury). Sąd uznał metodologię przyjętą przez biegłego za prawidłową, zaś wszelkie zarzuty i wątpliwości podniesione przez stronę powodową zostały w ocenie Sądu wyczerpująco wyjaśnione w pisemnej opinii uzupełniającej ( kk . 311-323) oraz ustnej opinii uzupełniającej (protokół kk . 346-346v.), a skoro dotyczyły one wiadomości specjalnych, Sąd nie uważa za stosowne szczegółowe odnoszenie się do wszystkich podnoszonych przez powodów kwestii. Pierwotnie Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu wyceny nieruchomości A. K. , który oszacował wysokość wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości za okres 26.06-2018-26.02.2024 na kwotę 5 000 zł (w przybliżeniu), a dokładniej na kwotę 4 979,94 zł (4 258,02 zł w odniesieniu do linii telekomunikacyjnych oraz 721,92 zł w odniesieniu do słupa betonowego – kk . 197-198). Opinia ta została jednak sporządzona z dość kluczowym uchybieniem w świetle istoty sprawy, albowiem – jak słusznie zwróciły uwagę obie strony – nie uwzględniła, że słup drewniany z linią napowietrzną został zdemontowany w dniu 20 maja 2021 roku. Tymczasem biegły dokonał wyliczenia za cały okres aż do dnia sporządzenia opinii, nie odnosząc się w żaden sposób do okoliczności istnienia słupa drewnianego i popełnił omyłkę, przyjmując, iż na działce posadowiony jest „słup betonowy o powierzchni 3,38 m (
    2) ” (k. 197). Z tego też względu, a także również wobec innych zarzutów sformułowanych przez stronę powodową (odnośnie np. niedokonania szczegółowych oględzin nieruchomości, nieuwzględnienia pewnych przepisów prawa, pominięcia pewnych aspektów itd.) Sąd nie brał tej opinii pod uwagę przy ustalaniu stanu faktycznego. Sąd Okręgowy w Warszawie zważył, co następuje. Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części – tj. częściowo w zakresie roszczenia o nakazanie i częściowo o zapłatę. Co do zasady należało zgodzić się z twierdzeniem strony powodowej, iż pozwany nie ma tytułu prawnego do zajmowania części nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego powodów. Powoływany przez pozwanego art. 30 ust. 1 ustawy o wspieraniu usług i sieci telekomunikacyjnych rzeczywiście nakazuje właścicielowi budynku zapewnienie przedsiębiorcy telekomunikacyjnemu dostępu do jego nieruchomości, podczas gdy sporny słup i wyprowadzonego z niego linie telekomunikacyjne służą również obsłudze innych nieruchomości. Z art. 30 ust. 3a ustawy wynika, że dostęp przedsiębiorcy telekomunikacyjnego do nieruchomości jest nieodpłatny; w myśl ust. 4 następuje on jednak na podstawie umowy. W niniejszej sprawie brak było jakichkolwiek dowodów na to, by taka umowa pisemna została zawarta. Wiadomo jednak, że opisana infrastruktura istniała już w momencie, gdy powodowie nabyli przedmiotową nieruchomość. Musiała ona więc zostać zamontowana wcześniej i nie ma dowodów na to, by odbyło się to wbrew woli poprzednich właścicieli. W ocenie Sądu należało więc uznać (po myśli art. 231 k.p.c. ), że między stronami została zawarta dorozumiana umowa użyczenia gruntu (zob. wyrok SA w Warszawie z 26.09.2019 r., I ACa 607/18, LEX nr 2736592), która została wypowiedziana dopiero na skutek doręczenia pozwanemu odpisu wniosku o zawezwanie do próby ugodowej (w sprawie o sygn. II Co 3034/20 prowadzona przed Sądem Rejonowym dla m. st. Warszawy), albowiem dopiero w tym momencie została wyrażona wola zakończenia stosunku prawnego o charakterze nieodpłatnym, polegającego na korzystaniu przez pozwanego z gruntu we wskazanym zakresie za zgodą właścicieli tego gruntu. Doręczenie to nastąpiło w dniu 14 stycznia 2021 roku, co wynika z odpowiedzi na wniosek (k. 44). Od następnego dnia należy więc pozwanego traktować jako posiadacza w złej wierze. Jest on w związku z tym obowiązany do usunięcia urządzeń znajdujących się na nieruchomości ( art. 222§2 k.c. ) oraz do zapłaty wynagrodzenia za korzystanie z gruntu ( art. 224§2 k.c. w związku z art. 225 k.c. ). Roszczenie z punktu 3. lit. a) petitum pozwu jest zatem częściowo uzasadnione, tj. w części obejmującej żądanie usunięcia opisanej infrastruktury telekomunikacyjnej. Nie jest natomiast zasadne żądanie zasądzenia kwoty 1 000 zł za każdy dzień opóźnienia w usunięciu ww. urządzeń (albowiem brak jest podstawy prawnej do takiego żądania), zakazania dalszych naruszeń prawa własności (gdyż brak było podstaw do uznania, by mogły one nastąpić – pozew dotyczy usunięcia opisanych urządzeń z działki, a nie ochrony przed cyklicznie powtarzającym się naruszaniem prawa własności) oraz przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego poprzez jej rekultywację (gdyż nie wskazano, na czym dokładnie ta rekultywacja miałaby polegać). Roszczenie pieniężne z punktu I petitum pozwu jest natomiast zasadne – przy zastosowaniu ww. kryteriów przyjętych przez biegłego A. Z. – w części obejmującej: a) 
        wynagrodzenie za posadowienie słupa betonowego i drewnianego w okresie od 15.01.21 (tj. od dnia następnego po dniu doręczenia odpisu wniosku o zawezwanie do próby ugodowej) do 20.05.21 (tj. do dnia usunięcia słupa drewnianego), czyli za 4 miesiące i sześć dni, a więc za 4,2 miesiąca: 4,2 miesiąca x 4,26 zł x 3,38 m 2 = 60,47 zł, b) 
        wynagrodzenie za poprowadzenie linii napowietrznej w okresie od 15.01.21 do 20.05.21, czyli za 4,2 miesiąca: 4,2 miesiąca x 4,26 zł x 49,84 m 2 x 15% = 133,76 zł, c) 
        wynagrodzenie za posadowienie słupa betonowego w okresie od 21.05.21 do 30.03.22 (tj. do dnia wytoczenia powództwa) – 74,54 zł (jak w opinii biegłego – k. 273), d) 
        wynagrodzenie za poprowadzenie linii napowietrznej w okresie od 21.05.21 do 30.03.22 – 31,32 zł (jak w opinii biegłego – k. 273). Łącznie zasądzeniu na rzecz strony powodowej podlega zatem kwota 300,09 zł. Ustawowe odsetki za opóźnienie zasądzono od kwoty 194,23 zł (a zatem tylko od tych środków pieniężnych, których można było żądać od 15 stycznia 2021 roku) od dnia 25 maja 2021 roku, zgodnie z wezwaniem do zapłaty z 22 kwietnia 2021 roku (k. 55). To wezwanie mogło obejmować tylko należności płatne do wskazanego w nim terminu, czyli do dnia 23 maja 2021 roku, a ponieważ była to niedziela, termin zapłaty wydłużył się do następnego dnia. Od pozostałej kwoty 105,86 zł odsetki zasądzono od dnia następnego po doręczeniu odpisu pozwu, co – jak wynika z odpowiedzi na pozew (k. 74) – nastąpiło w dniu 28 kwietnia 2022 roku. Co za tym idzie powództwo o zapłatę w pozostałym, nieuwzględnionym zakresie, musiało podlegać oddaleniu. Mając na uwadze wszystkie powyższe rozważania, należało orzec jak w punktach I-III sentencji wyroku. O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie IV sentencji wyroku na podstawie art. 98§1, §1 1 , §3 k.p.c. , art. 99 k.p.c. i art. 100 k.p.c. Strona powodowa wygrała proces w 4 800,09/89 500 części, tj. w wymiarze 5,36%, zaś strona pozwana w wymiarze 94,64% i tak też należało rozliczyć koszty procesu. Po stronie powodowej wyniosły one 12 844 zł, na które złożyły się kwoty: 4 475 zł tytułem opłaty od pozwu, 5 400 zł tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem (§2 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie), 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, a także 500 zł i 2 452 zł tytułem zaliczek na poczet wynagrodzenia biegłego. 5,36% z kwoty 12 844 zł wynosi 688,44 zł. Z kolei koszty poniesione przez stronę pozwaną wyniosły 5 417 zł, na które składają się koszty zastępstwa procesowego w kwocie 5 400 zł (§2 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych) oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Koszty należne pozwanej stanowią więc kwotę 5 126,65 zł (94,64% x 5 417). Po kompensacie należało więc zasądzić od powodów na rzecz pozwanego kwotę 4 438,21 zł (5 126,65 – 688,44). W przedmiocie kosztów sądowych Sąd orzekł jak w punkcie V sentencji wyroku na podstawie art. 98§1 k.p.c. w zw. z art. 113 ust. 1 u.k.s.c. Nieuiszczone koszty sądowe stanowiące wynagrodzenie biegłych za sporządzenie opinii pokryte tymczasowo przez Skarb Państwa wyniosły łącznie 12 173,49 zł, na które złożyły się kwoty 10 006,03 zł (postanowienie k. 290) i 2 167,46 zł (postanowienie – k. 327). Po rozdzieleniu tej kwoty między stronami stosownie do wyniku sprawy, na powodów przypada kwota 11 520,99 zł, zaś na pozwanego 652,50 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI