I C 1617/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, zasądzając od ubezpieczyciela na rzecz powódki pełną kwotę odszkodowania za najem pojazdu zastępczego, w tym podatek VAT, uznając, że powódka działała jako konsument i nie miała prawa do jego odliczenia.
Powódka dochodziła zapłaty odszkodowania za najem pojazdu zastępczego, które nabyła w drodze cesji od poszkodowanego P.B. Sąd Rejonowy zasądził odszkodowanie w kwocie netto, uznając, że powódka jako przedsiębiorca miała prawo odliczyć VAT. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powódki, zmienił wyrok, zasądzając pełną kwotę brutto, w tym VAT, argumentując, że poszkodowany P.B. był faktycznym nabywcą usługi i działał jako konsument, nie mając prawa do odliczenia VAT.
Sprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę odszkodowania za najem pojazdu zastępczego, które powódka I.B. nabyła w drodze umowy cesji od poszkodowanego P.B. po kolizji drogowej. Sąd Rejonowy w Szamotułach zasądził od pozwanego ubezpieczyciela kwotę 4.180 zł (netto) wraz z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałej części. Sąd Rejonowy uznał, że skoro powódka wystawiła fakturę VAT i jest płatnikiem tego podatku, ma możliwość jego odliczenia, dlatego odszkodowanie powinno być zasądzone w kwocie netto. Powódka zaskarżyła ten wyrok w części dotyczącej kwoty odszkodowania i kosztów, domagając się zasądzenia dodatkowej kwoty 1.375,40 zł (VAT) oraz zmiany rozstrzygnięcia o kosztach. Sąd Okręgowy w Poznaniu, rozpoznając apelację, zmienił zaskarżony wyrok. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, ale nie zgodził się z jego oceną prawną. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, kto był faktycznym nabywcą usługi najmu pojazdu zastępczego. Sąd Okręgowy uznał, że był nim poszkodowany P.B., który działał jako konsument i nie miał prawnej możliwości odliczenia podatku VAT. Powódka, nabywając wierzytelność w drodze cesji, nabyła ją w takim zakresie, w jakim przysługiwała poszkodowanemu. W związku z tym, powódka mogła domagać się od ubezpieczyciela zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego w kwocie brutto, obejmującej podatek VAT. Sąd Okręgowy zasądził dodatkowo kwotę 1.375,40 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie oraz obciążył pozwanego w całości kosztami postępowania pierwszoinstancyjnego i odwoławczego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, powódka może domagać się zwrotu odszkodowania w kwocie brutto, ponieważ faktycznym nabywcą usługi najmu pojazdu zastępczego był poszkodowany, który działał jako konsument i nie miał prawa do odliczenia VAT.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że kluczowe jest ustalenie, kto był faktycznym nabywcą usługi najmu pojazdu zastępczego. Skoro poszkodowany P.B. działał jako konsument, poniósł koszty w kwocie brutto i nie miał prawa do odliczenia VAT, to powódka, nabywając jego wierzytelność w drodze cesji, nabyła ją w takim zakresie i mogła dochodzić zwrotu pełnej kwoty brutto od ubezpieczyciela.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku
Strona wygrywająca
powódka I. B.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. B. | osoba_fizyczna | powódka |
| Towarzystwo (...) S.A. | spółka | pozwany |
| P. B. | osoba_fizyczna | poszkodowany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Okręgowy na podstawie art. 382 k.p.c. przyjął ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego za własne.
k.c. art. 509 § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący przelewu wierzytelności, zgodnie z którym wierzyciel może przenieść wierzytelność na osobę trzecią bez zgody dłużnika, chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania.
k.c. art. 509 § 2
Kodeks cywilny
Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Okręgowy na podstawie art. 386§1 kpc zmienił zaskarżony wyrok.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania pierwszoinstancyjnego i odwoławczego na podstawie art. 98 kpc.
k.p.c. art. 391
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego na podstawie art. 391 kpc.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia art. 233 par. 1 kpc przez dowolną ocenę materiału dowodowego.
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Zarzut naruszenia art. 86 ust 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług poprzez ich wadliwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powódka, jako cesjonariusz wierzytelności nabytej od konsumenta, ma prawo dochodzić odszkodowania w kwocie brutto, obejmującej VAT, nawet jeśli sama jest przedsiębiorcą. Poszkodowany P.B. był faktycznym nabywcą usługi najmu pojazdu zastępczego i działał jako konsument, nie mając prawa do odliczenia VAT.
Odrzucone argumenty
Sąd Rejonowy uznał, że powódka jako przedsiębiorca miała prawo odliczyć VAT, co skutkowało zasądzeniem odszkodowania w kwocie netto.
Godne uwagi sformułowania
W ocenie Sądu Rejonowego skoro powódka za najem pojazdu zastępczego wystawiła fakturę VAT, a co za tym idzie jest płatnikiem tego podatku i ma możliwość jego odliczenia, to brak podstaw do zasądzenia odszkodowania w kwocie brutto. Stanowiska tego Sąd Okręgowy nie podziela. Przyjąć zatem należy, iż takiej możliwości nie miał i przy zawieraniu umowy działał jako konsument. Nabycie to nie spowodowało jednak umniejszenia praw powódki w stosunku do przysługujących poszkodowanemu P. B. Okoliczności, że powódka jako przedsiębiorca prowadzi własną działalność gospodarczą pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Skład orzekający
Anna Kulczewska-Garcia
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że cesjonariusz wierzytelności o zwrot kosztów najmu pojazdu zastępczego, nabytej od konsumenta, może dochodzić odszkodowania w kwocie brutto, nawet jeśli sam jest przedsiębiorcą."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pierwotny poszkodowany działał jako konsument i nie miał prawa do odliczenia VAT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważna jest analiza faktycznego charakteru transakcji i statusu stron, nawet po cesji wierzytelności, co ma bezpośrednie przełożenie na wysokość odszkodowania.
“Czy przedsiębiorca może odzyskać VAT od ubezpieczyciela za najem auta zastępczego? Sąd Okręgowy odpowiada!”
Dane finansowe
odszkodowanie: 1375,4 PLN
koszty procesu: 2095 PLN
zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 235 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 lipca 2021 roku Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia Anna Kulczewska-Garcia po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa I. B. przeciwko Towarzystwu (...) S.A w W. o zapłatę na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Szamotułach z dnia 10 listopada 2020r. sygn. akt I C 1617/18 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: a) w pkt 2) dodatkowo zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1.375,40zł (tysiąc trzysta siedemdziesiąt pięć złotych czterdzieści groszy) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 22.12.2016r. do dnia zapłaty, b) w pkt 3) kosztami procesu obciąża pozwanego i z tego tytułu zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 2.095 zł; II. zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 235 zł tytułem zwrotu kosztów postępowaniu odwoławczym . Anna Kulczewska-Garcia UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 10 listopada 2020 r. Sąd Rejonowy w Szamotułach zasądził od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. na rzecz powódki I. B. kwotę 4.180 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 22 grudnia 2016 r. do dnia zapłaty. W pozostałym zakresie powództwo oddalił. Koszty procesu rozdzielił między stronami stosunkowo obciążając nimi powódkę w 25% i pozwaną w 75% i z tego tytułu zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 917,26 zł. Powyższy wyrok w części dotyczącej pkt 2 i 3 zaskarżyła apelacją powódka wnosząc o zasądzenie dodatkowo kwoty 1.375,40zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 22 grudnia 2016r. do dnia zapłaty oraz zmianę kosztów procesu. Apelująca zarzuciła naruszenie - art. 233 par 1 kpc poprzez dowolną ocenę materiału zebranego w sprawie i przejęcie, że powódka miała prawo dokonać obniżenia podatku VAT z tytułu najmu pojazdu zastępczego, w sytuacji gdy powódka nie była nabywcą usługi najmu pojazdu zastępczego wobec czego brak podstaw do obniżenia z tego tytułu należnego odszkodowania. - art. 805 kpc w zw z art. 86 ust 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług poprzez ich wadliwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na określeniu odszkodowania pomniejszonego o należny podatek VAT w sytuacji gdy powódka nie posiadała prawnej możliwości obniżenia w umowie najmu pojazdu zastępczego kosztów o wskazany podatek. Apelująca wniosła także o zasądzenie kosztów za II instancję. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja była zasadna. Sąd Okręgowy w całości podziela ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego i na zasadzie art. 382 k.p.c. przyjmuje je za własne. Sąd Okręgowy nie podziela natomiast oceny prawnej Sądu Rejonowego, w zakresie uznania, iż powódce należy się kwota odszkodowania netto. W ocenie Sądu Rejonowego skoro powódka za najem pojazdu zastępczego wystawiła fakturę VAT, a co za tym idzie jest płatnikiem tego podatku i ma możliwość jego odliczenia, to brak podstaw do zasądzenia odszkodowania w kwocie brutto. Stanowiska tego Sąd Okręgowy nie podziela. Bezspornym w sprawie pozostawało, iż w dniu 11 października 2016 r. doszło do kolizji drogowej, w wyniku której uszkodzeniu uległ pojazd M. (...) o numerze rejestracyjnym (...) , który stanowił własność P. B. . W dniu 17 października 2016 r. poszkodowany P. B. zawarł z powódka umowę najmu pojazdu zastępczego. W tym też dniu poszkodowany i powódka zawarli umowę cesji wierzytelności w zakresie prawa żądania zwrotu kosztów z tytułu najmu pojazdu zastępczego w związku ze szkodą z dnia 11.10.2016 r. Sąd Rejonowy ustalił, że w dniu 15 listopada 2016 r. powódka wystawiła fakturę za najem pojazdu zastępczego na kwotę 7.355,40 zł brutto (5.980 zł netto) za okres 23 dni. W kontekście powyższych ustaleń wskazać należy, iż w niniejszej sprawie poszkodowanym z tytułu szkody majątkowej na skutek kolizji drogowej był P. B. . To on zawarł z powódką umowę najmu pojazdu zastępczego a co za tym idzie, jak trafnie wskazał apelujący, był nabywcą usługi z tego tytułu. Z materiału dowodowego sprawy nie wynika przy tym aby poszkodowany zawarł umowę najmu pojazdu zastępczego jako osoba prowadząca działalność gospodarczą i aby miał on prawną możliwość odliczenia z tego tytułu podatku VAT. Przyjąć zatem należy, iż takiej możliwości nie miał i przy zawieraniu umowy działał jako konsument. Powódka w drodze cesji nabyła wierzytelność P. B. z tytułu powstałej w dniu 11 października 2016 r. kolizji drogowej. Nabycie to nie spowodowało jednak umniejszenia praw powódki w stosunku do przysługujących poszkodowanemu P. B. . Zgodnie z art. 509§1 kc wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. W § 2 tego przepisu wskazano, że wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki. Przelew wierzytelności jest zatem umową, na mocy której dotychczasowy wierzyciel (cedent) przenosi wierzytelność do majątku osoby trzeciej (cesjonariusza). Zasadą jest przeniesienie wraz z przelaną wierzytelnością wszelkich związanych z nią praw (SN w wyr. z 26.10.2011 r., I CSK 788/10 , Legalis,). Dopiero ewentualne pominięcie powyższego skutku, tj. wyłączenie jednoczesnego (automatycznego) przeniesienia niektórych praw związanych z przelaną wierzytelnością – w razie przyjęcia dopuszczalności takiego wyłączenia – wymagałoby wykazania, że treść umowy przelewu nie obejmowała tych praw. W konsekwencji przyjąć należy, iż przelew wierzytelności z art. 509 kc w relacji dłużnik cedowanej wierzytelności, a jej cesjonariusz prowadzi do zmiany podmiotu, któremu dłużnik powinien spełnić świadczenie. Z chwilą dokonania cesji, nabywca wierzytelności uzyskuje status wierzyciela. Przy czym cesjonariusz nabywa w drodze przelewu tyle praw, ile przysługiwało jego poprzednikowi prawnemu-cedentowi. Cesjonarusz może zatem podejmować wszelkie czynności które mógłby podjąć cedent celem zaspokojenia przysługującego mu roszczenia objętego umowa cesji. Skoro zatem nabywcą usługi z tytułu najmu pojazdu zastępczego był poszkodowany P. B. i poniósł on z tego tytułu zasadne koszty podlegające zwrotowi od ubezpieczyciela w kwocie brutto, to powódka nabywając z tego tytułu wierzytelność w ramach cesji mogła domagać się od ubezpieczyciela zaspokojenia z tego tytułu także w kwocie brutto. Okoliczności, że powódka jako przedsiębiorca prowadzi własną działalność gospodarczą pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia. Powódka w niniejszym procesie dochodziła bowiem wierzytelności przysługującej poszkodowanemu P. B. , którą nabyła w drodze cesji. W rezultacie Sąd Okręgowy, uznając za trafne argumenty podniesione w apelacji, na podstawie art. 386§1 kpc zmienił zaskarżony wyrok w pkt 2. w ten sposób, że dodatkowo zasądził kwotę 1.375,40zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 22 12.2016r. do dnia zapłaty. Sąd Rejonowy ustalił ze należne odszkodowanie netto wynosiło 5.980zł z czego 23 % podatku VAT wyniosło kwotę 1.375,40 zł , która podlegała zasądzeniu. W pkt 3. kosztami procesu za I instancję w całości obciążył pozwanego i z tego tytułu zasądził od pozwanego na rzecz powódki 2.095zł, na które składały się: opłata od pozwu 278zł, opłata skarbowa 17 zł, 1800zł koszty zastępstwa procesowego. O kosztach za II instancję orzeczono na podstawie art. 98 kpc w zw z art. 391 kpc oraz §2 pkt 2 w zw z § 10 ust 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokatów z dnia 22 października 2015r. Na koszty te składało się wynagrodzenie pełnomocnika 135zł oraz opłata od apelacji 100zł łącznie 235zł sędzia Anna Kulczewska-Garcia
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI