I C 161/24

Sąd Rejonowy w SopocieSopot2024-05-29
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniarejonowy
współwłasnośćpożytki cywilneczynsz najmuart. 207 k.c.przedawnieniepodział quoad usumnieruchomość

Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki połowę czynszu najmu nieruchomości wspólnej za 2018 rok, oddalając zarzut przedawnienia i podziału nieruchomości do korzystania.

Powódka, współwłaścicielka nieruchomości w udziale ½, dochodziła od pozwanego połowy czynszu najmu, który pozwany uzyskał w 2018 roku wynajmując nieruchomość bez jej zgody. Pozwany podniósł zarzuty przedawnienia, podziału nieruchomości do korzystania (quoad usum) oraz kwestionował wysokość roszczenia. Sąd oddalił zarzuty, uznając roszczenie za zasadne w oparciu o art. 207 k.c. i zasądził od pozwanego na rzecz powódki 24 000 zł.

Powódka B. B. wniosła pozew o zapłatę 24 000 zł od pozwanego K. D., domagając się połowy czynszu najmu nieruchomości wspólnej, którą posiadali w udziałach po ½ w 2018 roku. Pozwany wynajął nieruchomość K. J. bez zgody powódki i nie partycypował z nią w uzyskanych pożytkach. Powódka oparła swoje roszczenie na art. 207 k.c., wskazując na sześcioletni termin przedawnienia. Pozwany wniósł sprzeciw, podnosząc zarzut przedawnienia (twierdząc, że roszczenie jest okresowe i przedawnia się w ciągu 3 lat), zarzut nadużycia prawa, brak partycypacji powódki w kosztach utrzymania nieruchomości oraz brak udowodnienia wysokości roszczenia. Sąd ustalił, że strony były współwłaścicielami nieruchomości w 2018 roku, a K. J. wynajmował całą nieruchomość od pozwanego, płacąc czynsz w wysokości 1200 EURO miesięcznie (przelany na spółkę). Sąd oddalił zarzut przedawnienia, uznając roszczenie o podział pożytków za obligacyjne z 6-letnim terminem przedawnienia, a pozew wniesiono przed jego upływem. Sąd nie stwierdził również zawarcia umowy o podział nieruchomości do korzystania (quoad usum), wskazując, że najemca korzystał z całej nieruchomości, a pozwany nie udowodnił takiego podziału. Sąd obliczył, że pozwany uzyskał co najmniej 57 600 zł rocznie, a powódce należało się co najmniej 28 800 zł, zatem zasądzone 24 000 zł było uzasadnione. Sąd zasądził również koszty procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Roszczenie o podział pożytków cywilnych ma charakter obligacyjny i podlega 6-letniemu terminowi przedawnienia, a nie 3-letniemu terminowi właściwemu dla roszczeń okresowych.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na orzecznictwie wskazującym, że roszczenie o podział pożytków jest odrębne od roszczenia o zapłatę czynszu najmu i nie ma charakteru okresowego, co oznacza zastosowanie ogólnego 6-letniego terminu przedawnienia z art. 118 k.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie

Strona wygrywająca

B. B.

Strony

NazwaTypRola
B. B.osoba_fizycznapowódka
K. D.osoba_fizycznapozwany
K. J.osoba_fizycznanajemca
(...) sp. z o.o.spółkacesjonariusz wierzytelności

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 207

Kodeks cywilny

Pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów; w takim samym stosunku współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną. Norma ma charakter dyspozytywny, dopuszczając umowne określenie partycypacji w pożytkach i wydatkach.

Pomocnicze

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

Ogólny sześcioletni termin przedawnienia.

k.c. art. 481 § § 1

Kodeks cywilny

Zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

k.p.c. art. 235 § 2 § 1 pkt 2 i 5

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do pominięcia dowodu z opinii biegłego, gdy zmierza do przedłużenia postępowania lub dotyczy okoliczności nieistotnych dla rozstrzygnięcia.

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Określenie miejsca spełnienia świadczenia, co wpływa na datę wymagalności i naliczania odsetek.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie o podział pożytków cywilnych podlega 6-letniemu terminowi przedawnienia. Nie doszło do zawarcia umowy o podział nieruchomości do korzystania (quoad usum). Najemca korzystał z całej nieruchomości, co uzasadnia żądanie podziału pożytków. Wysokość roszczenia została obliczona na podstawie faktycznie uzyskanych przez pozwanego pożytków.

Odrzucone argumenty

Roszczenie o podział pożytków ma charakter okresowy i przedawnia się w ciągu 3 lat. Między stronami doszło do dorozumianego podziału nieruchomości do korzystania (quoad usum). Powódka nadużywa prawa, nie partycypując w kosztach utrzymania nieruchomości. Wysokość roszczenia nie została udowodniona.

Godne uwagi sformułowania

Roszczenie o podział pożytków ma charakter obligacyjny, a zatem nie podąża za udziałem w rzeczy. Roszczeniem okresowym jest bowiem roszczenie, które z mocy prawa lub umowy płatne jest epizodycznie, w określonych odstępach czasu. Norma wynikająca z przepisu art. 207 k.c. ma charakter dyspozytywny, a zatem strony są uprawnione do umownego określenia modelu partycypacji w pożytkach i wydatkach jakie przynosi rzecz wspólna. Okoliczność, że właściciel rzeczy nie posiada ani nie realizuje w drodze roszczenia swojego uprawnienia do współposiadania rzeczy lub posiadania wyodrębnionej części rzeczy, nie stanowi przeszkody do domagania się przez tego współwłaściciela partycypowania w przychodach z rzeczy.

Skład orzekający

Anna Potyraj

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 207 k.c. w zakresie podziału pożytków z rzeczy wspólnej, termin przedawnienia roszczeń o podział pożytków, brak dorozumianego podziału nieruchomości do korzystania (quoad usum)."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego, ale zawiera ogólne zasady dotyczące współwłasności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o współwłasności i rozliczeń między współwłaścicielami, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej.

Współwłaściciel żąda połowy czynszu najmu – czy sąd przyzna rację?

Dane finansowe

WPS: 24 000 PLN

zapłata z tytułu pożytków cywilnych: 24 000 PLN

zwrot kosztów procesu: 4817 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt I C 161/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 maja 2024 roku Sąd Rejonowy w Sopocie, I Wydział Cywilny, w składzie: P. : Sędzia Anna Potyraj Protokolant: Kamila Grzybek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2024 roku sprawy z powództwa B. B. przeciwko K. D. o zapłatę I. 
        zasądza od pozwanego K. D. na rzecz powódki B. B. kwotę 24 000 zł (dwadzieścia cztery tysiące złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 29 grudnia 2023 roku do dnia zapłaty, II. 
        zasądza od pozwanego K. D. na rzecz powódki B. B. kwotę 4817 zł (cztery tysiące osiemset siedemnaście złotych) wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygnatura akt I C 161/24 UZASADNIENIE Pozwem z 29 grudnia 2023 roku powódka wniosła o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kwoty 24 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty za okres od dnia 1 stycznia 2018 roku do dnia 31 grudnia 2018 roku oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. W uzasadnieniu wskazano, że stronom przysługiwały udziały wynoszące po ½ we współwłasności nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy (...) , stanowiące działki: 2/5, 2/6, 2/3 i 2/4 o łącznej powierzchni 1 843,5 m 2 , dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w W. prowadzi księgę wieczystą nr (...) . Przedmiotowa nieruchomość nigdy nie została między współwłaścicielami faktycznie lub prawnie podzielona. Pozwany w okresie od stycznia 2018 roku do końca grudnia 2018 roku oddał przedmiotową nieruchomość wspólną w najem K. J. bez zgody powódki oraz bez partycypacji powódki w uzyskanych z tego tytułu przez pozwanego pożytkach cywilnych w postaci czynszu najmu. Powódka podkreśliła, że pozwany oddał w najem całą nieruchomość. Zasadność swojego roszczenia powódka upatrywała w treści art. 207 k.c. , natomiast jego wysokość została przez powódkę obliczona jako iloczyn kwoty 2000 zł za jeden miesiąc za okres od stycznia do grudnia 2018 roku. Jednocześnie w ocenie powódki dochodzone roszczenie nie uległo przedawnieniu, albowiem do roszczeń z art. 207 k.c. należy stosować ogólny sześcioletni termin przedawnienia. Roszczenie oparte na przywołanym przepisie nie jest tym samym roszczeniem okresowym. (pozew – k. 4-6v) Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym 24 stycznia 2024 roku uwzględniono roszczenie powódki zgodnie z żądaniem pozwu. (nakaz zapłaty – k. 48) W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany w pierwszej kolejności podniósł zarzut przedawnienia roszczenia i wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu zarzucono, że roszczenie dochodzone przez powódkę uległo przedawnieniu, albowiem ma ono charakter okresowy i ulega przedawnianiu z upływem trzech lat od jego wymagalności. W ocenie pozwanego nie budzi wątpliwości, że roszczenie powódki wynika z czynszu najmu, które ze swojej istoty jest roszczeniem okresowym. W dalszej kolejności pozwany podniósł, że powódka w niniejszej sprawie nadużywa przyznanego jej prawa, ponieważ powódka nigdy nie uiściła żadnego zobowiązania publicznoprawnego dotyczącego przedmiotowej nieruchomości. Zarzucono także, że powódka nie partycypowała w kosztach utrzymania nieruchomości ani nie interesowała się nieruchomością. Natomiast pozwany korzystał wyłącznie ze swojej części nieruchomości, którą sam zagospodarował w wyniku podziału dokonanego przez strony od samego początku. Pozwany zarzucił także, że wysokość dochodzonego przez powódkę roszczenia nie została w ogóle udowodniona, a to na powódce ciąży w tym zakresie ciężar dowodu. (sprzeciw od nakazu zapłaty – k. 51-53) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Przez cały 2018 rok B. B. oraz K. D. byli współwłaścicielami nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy (...) , dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy – Mokotowa w W. prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) , w udziałach wynoszących po ½. (dowód: wydruk z elektronicznej księgi wieczystej (...) – k. 10-34) K. J. jest najemcą nieruchomości położonej przy ulicy (...) w Ł. od 2005 roku i prowadzi na tej nieruchomości działalność gospodarczą pod firmą (...) „ D. beta”. W okresie od stycznia do grudnia 2018 roku K. J. wynajmował opisaną nieruchomość na podstawie umowy najmu zawartej z K. D. . Z tytułu przedmiotowej umowy K. J. był zobowiązany do zapłaty na rzecz K. D. czynszu najmu w wysokości równowartości kwoty 1200 EURO w złotych polskich według średniego kursu NBP na dzień zapłaty wraz z należnym podatkiem VAT miesięcznie. W 2018 roku K. J. uiszczał czynsz za najem nieruchomości położonej przy ulicy (...) w Ł. zgodnie ze obowiązaniem wynikającym z zawartej umowy najmu. Z uwagi na to, że w dniu 28 czerwca 2017 roku K. D. przelał wierzytelność wobec K. J. z tytułu czynszu najmu przedmiotowej nieruchomości na rzecz (...) sp. z o.o. z siedzibą w S. , płatności były wykonywane na rachunek (...) Sp. z o.o. (okoliczność bezsporna, nadto dowód: umowa cesji wierzytelności z 28 czerwca 2017 roku – k. 77-77v, zeznania świadka K. J. – k. 81-82, informacja z (...) k. 41-42, umowa najmu z 2005 roku – k. 75, umowa najmu z 2024 roku – k. 73) R. D. w latach 2008-2013 uzyskiwał pożytki przypadające B. B. stosownie do jej udziałów w nieruchomości położonej przy ulicy (...) w Ł. , uzyskiwane z najmu tej nieruchomości. (dowód: zeznania świadka R. D. – k. 82-82v, zeznania B. B. – k. 82v-83) K. J. w okresie od stycznia do grudnia 2018 roku korzystał z całej powierzchni nieruchomości położonej przy ulicy (...) w Ł. . (dowód: raport zdjęć lotniczych – k. 35-39v, zeznania świadka K. J. – k. 81-82, zeznania świadka R. D. – k. 82-82v, zeznania B. B. – k. 82v-83 ) Pomiędzy K. D. oraz B. B. nie doszło do zawarcia pisemnej ani ustnej umowy co do sposobu korzystania z nieruchomości położonej przy ulicy (...) w Ł. . Od zakończenia konkubinatu nie doszło między wymienionymi do spotkań oraz rozmów dotyczących ustalenia zgodnego sposobu korzystania z nieruchomości. (dowód: zeznania świadka R. D. – k. 82-82v, zeznania B. B. –k. 82v-83) W okresie od stycznia do grudnia 2018 roku B. B. nie korzystała z nieruchomości przy ulicy (...) w Ł. , nie przebywała na jej terenie. (dowód: zeznania świadka R. D. – k. 82-82v) Na podstawie umowy z dnia 09 sierpnia 2022 roku K. D. zbył swój udział w nieruchomości przy ulicy (...) w Ł. na rzecz (...) Sp. z o.o. W treści umowy K. D. oświadczył, że przedmiotowej nieruchomości poza innymi wpisami oraz hipotekami wpisanymi odpowiednio w działach III i IV księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości nie obciążają żadne inne prawa i roszczenia osób trzecich, w tym na rzecz Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego, nie jest ona przedmiotem postępowania sądowego ani administracyjnego, w tym prowadzonej egzekucji, poza wyżej opisanymi, oraz że nie są jemu znane żadne ograniczenia w rozporządzaniu przysługującym mu udziałem w sprawie własności tej nieruchomości. (dowód: umowa przeniesienia prawa własności nieruchomości - k. 102-111) Pismem z dnia 20 grudnia 2023 roku powódka B. B. wezwała K. D. do zapłaty kwoty równej połowie uzyskanego przez K. D. czynszu najmu nieruchomości położonej przy ulicy (...) w Ł. w terminie 3 dni od dnia otrzymania wezwania. Należność nie została uiszczona. (okoliczność niesporna, nadto dowód: wezwanie wraz z księgą nadawczą – k. 45-46) Sąd zważył, co następuje: Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie dowodów z dokumentów zaoferowanych przez strony procesu, w tym odpisu zupełnego księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości położonej przy ulicy (...) w Ł. , umowy cesji wierzytelności z 28 czerwca 2017 roku, umów najmu przedstawionych przez świadka K. J. oraz informacji z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Powyższe dokumenty w zakresie treści i autentyczności nie były kwestionowane przez strony procesu. Sąd nie znalazł również podstaw do ich podważenia z urzędu. Sąd zważył, że dokumenty przedstawione przez stronę pozwaną - w postaci wyrysu z mapy ewidencyjnej gruntów w zakresie działek (...) obrębu (...) jednostki ewidencyjnej Ł. - zaświadczenia Starosty (...) z 14 kwietnia 2021 roku oraz wydruku z domeny Biuletynu Informacji Publicznej w zakresie podatków i opłat lokalnych w 2018 roku stanowią dowody tego, co zostało w nich stwierdzone. W szczególności Sąd na podstawie ww. dokumentów nie ustalił, że między stronami doszło do podziału do wyłącznego korzystania quoad usum ani też że pozwany poniósł konkretne ciężary związane z własnością przedmiotowej nieruchomości. Pozwany zakwestionował przedstawione przez stronę powodową wezwanie do zapłaty z 20 grudnia 2023 roku (k. 45) co do braku wskazania przez powódkę kwoty, której zapłaty żąda od powoda. W ocenie Sądu fakt, że powódka na dzień sporządzenia i wysłania przedmiotowego wezwania nie miała wiedzy co do wysokości faktycznie pobranego przez pozwanego czynszu najmu nieruchomości wspólnej nie dyskwalifikuje tego dokumentu w zakresie sformułowania żądania podziału pożytków uzyskanych przez pozwanego. Powódka nie zawierała umowy najmu przedmiotowej nieruchomości z K. J. oraz nie znała ustaleń w zakresie stawki czynszu najmu. To pozwany posiadał pełną wiedzę w powyższym zakresie, co prowadzi do wniosku o możliwości spełnienia przez pozwanego świadczenia wskutek wystosowania do niego przez powódkę wezwania do zapłaty połowy otrzymanego czynszu najmu za okres 2018 roku. Ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd uwzględnił zeznania K. J. , które zostały przez Sąd uznane za wiarygodne, szczere, spontaniczne i korespondujące z zeznaniami świadka R. W. i powódki. Sąd wziął pod uwagę, że świadek złożył istotne zeznania dotyczące zawarcia umowy najmu z pozwanym w 2018 roku, korzystania przez świadka z całej nieruchomości, dokonywania systematycznych wpłat tytułem czynszu najmu przedmiotowej nieruchomości na rzecz (...) sp. z o.o. z siedzibą w S. , zawarcia przez pozwanego umowy cesji wierzytelności, braku porozumień zawieranych przez świadka z powódką oraz braku wiedzy świadka o tym, że powódka jest współwłaścicielką nieruchomości. Sąd nie uwzględnił zeznań świadka jedynie w zakresie, w jakim wskazał on, iż w 2018 roku czynsz najmu wynosił 750 EURO miesięcznie, albowiem jak wynika z obiektywnego dowodu w postaci umowy cesji wierzytelności z 28 czerwca 2017 roku, świadek był zobowiązany uiszczać kwotę 1200 EURO miesięcznie w złotych polskich według kursu średniego NBP na dzień zapłaty. W ocenie Sądu rozbieżność zeznań świadka w powyższym zakresie wynika z wieloletniego korzystania przez świadka z przedmiotowej nieruchomości oraz znacznego upływu czasu. Jednocześnie Sąd uwzględnił, że sam świadek wskazywał, że inna osoba reguluje zobowiązania wynikające z zawartych umów. W konsekwencji powyższa nieścisłość nie wpłynęła na ogólną ocenę zeznań świadka, które Sąd uznał za wiarygodne. Sąd obdarzył walorem wiarygodności zeznania R. D. , które korespondowały z zeznaniami K. J. oraz zeznaniami powódki w zakresie korzystania przez K. J. z całości nieruchomości, braku ustaleń między stronami w zakresie korzystania z oznaczonych części nieruchomości oraz niewykonywania przez powódkę władztwa nad przedmiotową nieruchomością. Sąd zważył, że zeznania świadka dotyczące wynajmowania przez niego przedmiotowej nieruchomości K. J. na podstawie pełnomocnictwa udzielonego mu przez powódkę i uzyskiwania przez niego kwoty 1500 zł wskazują, że między stronami doszło w latach 2008-2013 do porozumienia w zakresie przeznaczania pożytków cywilnych z nieruchomości na rzecz świadka. Nie kwestionując szczerości zeznań świadka A. P. , Sąd uznał, że nie były one istotne dla ustalenia okoliczności sprawy. Świadek zeznał, że był kilka razy na przedmiotowej nieruchomości, po 2008 roku już na nią nie jeździł i nie znał szczegółów przeznaczenia tej nieruchomości ani jej stanu prawnego. Sąd dał wiarę zeznaniom powódki słuchanej w charakterze strony w zakresie braku ustalenia między stronami podziału nieruchomości do wyłącznego korzystania, nieotrzymywania przez powódkę pożytków cywilnych z nieruchomości w okresie od stycznia do grudnia 2018 roku oraz zajmowania przez K. J. całości nieruchomości. Zeznania powódki korespondują z zeznaniami świadka K. J. oraz R. D. . W tak ustalonym stanie faktycznym powództwo zasługiwało na uwzględnienie. Powódka wniosła o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kwoty 24 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem partycypacji w pożytkach cywilnych z nieruchomości położonej przy ulicy (...) w Ł. za okres od stycznia do grudnia 2018 roku, której to nieruchomości powódka była i jest współwłaścicielką w udziale ½ w prawie własności nieruchomości. Pozwany w toku postępowania nie kwestionował zawarcia umowy najmu przedmiotowej nieruchomości i pobierania z tego tytułu czynszu, jednakże zarzucił upływ terminu przedawnienia dochodzonego roszczenia, istnienie między stronami porozumienia w przedmiocie podziału rzeczy wspólnej do korzystania i tym samym brak podstaw do uwzględnienia roszczenia powódki. W końcu pozwany zakwestionował wysokość dochodzonego roszczenia jako nieznajdującą potwierdzenia w materiale dowodowym. W pierwszej kolejności w ocenie Sądu należy odnieść się do zgłoszonego przez pozwanego zarzutu przedawnienia roszczenia o podział pożytków, którego realizacji żąda powódka. Pozwany zarzucił, że roszczenie to ma charakter okresowy, co wynika z faktu domagania się przez powódkę przychodów uzyskanych na skutek zapłaty czynszu najmu na rzecz pozwanego. Jak wskazuje się w orzecznictwie, roszczenie o podział pożytków ma charakter obligacyjny, a zatem nie podąża za udziałem w rzeczy - uchwała Sądu Najwyższego z 10 maja 2006 r., III CZP 11/06, OSNC 2007, Nr 3, poz. 38. Legitymowanym biernie w procesie o podział pożytków jest współwłaściciel rzeczy wspólnej w dacie pobierania pożytków. Nie budziło wątpliwości tutejszego Sądu, że źródłem roszczenia o podział pożytków zgłoszonego w niniejszym postępowaniu jest prawnorzeczowy stosunek współwłasności przedmiotowej nieruchomości, a nie - jak zarzucał pozwany - umowa najmu zawarta między pozwanym a K. J. . Roszczeniem okresowym niewątpliwe jest roszczenie o zapłatę czynszu najmu, jednakże z momentem uiszczenia czynszu brak jest podstaw do automatycznego przyjęcia, że dalsze rozliczenia (w tym na gruncie prawnorzeczowym) związane z uzyskanym czynszem stanowią roszczenia okresowe. Roszczeniem okresowym jest bowiem roszczenie, które z mocy prawa lub umowy płatne jest epizodycznie, w określonych odstępach czasu. Brak jest natomiast przepisu ustawy lub postanowienia umowy, z których wynikałaby okresowość roszczenia o podział pożytków. W takim stanie rzeczy Sąd uznał, że bieg terminu przedawnienia roszczenia o podział pożytków zgłoszonego przez pozwaną za rok 2018 upłynąłby najwcześniej z końcem 2024 roku – stosownie do ogólnego sześcioletniego terminu przedawnienia przewidzianego w art. 118 k.c. Pozew w niniejszej sprawie został wniesiony 29 grudnia 2023 roku, wobec czego zarzut przedawnienia Sąd uznał za chybiony. W ocenie Sądu niezasadny był również zarzut pozwanego, że pomiędzy stronami doszło do podziału nieruchomości wspólnej do korzystania. Zgodnie z art. 207 k.c. , pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów; w takim samym stosunku współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną. Pożytkami cywilnymi rzeczy w rozumieniu art. 207 k.c. są dochody, które rzecz przynosi na podstawie stosunku prawnego. W konsekwencji, zgodnie z przywołanym przepisem, o proporcji podziału pożytków decyduje wyłącznie wielkość udziału, nie zaś okoliczności związane z zaangażowaniem poszczególnych współwłaścicieli w zarząd rzeczą wspólną. W orzecznictwie nie budzi natomiast wątpliwości, że norma wynikająca z przepisu art. 207 k.c. ma charakter dyspozytywny, a zatem strony są uprawnione do umownego określenia modelu partycypacji w pożytkach i wydatkach jakie przynosi rzecz wspólna. W szczególności strony mogą zawrzeć, także w sposób dorozumiany przez utrwalony między współwłaścicielami sposób korzystania z części rzeczy wspólnej, umowę o podziale rzeczy quoad usum. W umowie takiej nie muszą być w niej określone zasady podziału korzyści i dochodów oraz wydatków i ciężarów. Dokonując takiego podziału, strony umawiają się również w sposób dorozumiany, że ciężary i wydatki dotyczące zajętej części rzeczy ponosi tylko ten, kto z niej korzysta z wyłączeniem innych – tak postanowienie Sądu Najwyższego z 19 października 2012 roku, V CSK 526,11, wyrok Sądu Najwyższego z 16 września 2015 roku, III CSK 446/14 L. . W konsekwencji, ustalenie w niniejszej sprawie, że między stronami doszło do dorozumianego zawarcia umowy o podział rzeczy wspólnej do korzystania, przy jednoczesnym korzystaniu przez najemcę wyłącznie z części przypadającej w wyniku podziału pozwanemu, implikowałoby konieczność uznania powództwa za niezasadne. Pozwany zarzucał, że strony dokonały takiego podziału już na początku wspólnego korzystania z nieruchomości, o czym ma świadczyć fakt, iż na umowach najmu przedstawionych przez świadka K. J. oznaczone są tylko niektóre działki ewidencyjne przedmiotowej nieruchomości, a nadto fakt, że powódka przyznała w swoich zeznaniach, iż udzieliła swojemu synowi – świadkowi R. D. pełnomocnictwa do wynajęcia ½ części nieruchomości przypadającej powódce. W ocenie Sądu zgłoszony przez pozwanego zarzut istnienia umowy quoad usum nie został przez stronę pozwaną wykazany i tym samym nie zasługiwał na uwzględnienie. W toku postępowania pozwany nie zaoferował środka dowodowego, z którego wynikać miałby fakt istnienia między stronami takiego podziału. Również okoliczności ustalone w toku postępowania na podstawie zeznań świadka K. J. , R. D. oraz powódki jednoznacznie wskazują, że podział taki nie istniał. Niezależnie od numerów działek wpisanych w treści umowy najmu, najemca K. J. korzystał na podstawie umowy z całej nieruchomości. R. D. pobierał w przeszłości pożytki z najmu tej nieruchomości, ale nie z najmu jej konkretnej, fizycznie wydzielonej części. Jednocześnie w ocenie Sądu zeznania powódki dotyczące udzielenia synowi – świadkowi R. D. pełnomocnictwa do wynajęcia ½ nieruchomości w latach 2008-2013 należy odczytać jako porozumienie stron w zakresie przekazania R. D. części pożytków cywilnych przypadających powódce za wskazany okres. Podział dotyczył więc wówczas pożytków, a nie nieruchomości. Z ustalonego stanu faktycznego nie wynika, aby strony dokonały faktycznego, rzeczywistego podziału nieruchomości do korzystania, nie ustaliły fizycznych granic takiego podziału i tym samym brak było podstaw do uznania, że do podziału doszło w sposób dorozumiany. Natomiast postawa powódki, wzywanie najemcy do zawarcia umowy najmu, wezwanie pozwanego do zapłaty, jednoznacznie wskazuje, że powódka nie miała woli zawarcia umowy quoad usum . Dodatkowo z oświadczenia zawartego w umowie z dnia 9 sierpnia 2022 r. wynika, że pozwany zbywając swój udział w nieruchomości na rzecz (...) Sp. z o.o. nie wskazał na istnienie takiej umowy o podział nieruchomości quoad usum. W konsekwencji Sąd uznał, że pozwany poprzestał jedynie na twierdzeniach w powyższym zakresie, co nie mogło zostać przez Sąd uznane za skuteczną obronę przed roszczeniem powódki. Ciężar dowodu spoczywał w tym przypadku na pozwanym. Sąd zważył, że fakt, iż powódka nie władała nieruchomością, nie sprawowała nad nią zarządu czy też nie partycypowała w ponoszeniu kosztów utrzymania tej nieruchomości, nie może tamować dochodzonego roszczenia, albowiem okoliczność ta pozostaje indyferentna w kontekście roszczenia o podział pożytków z rzeczy wspólnej. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że okoliczność, iż właściciel rzeczy nie posiada ani nie realizuje w drodze roszczenia swojego uprawnienia do współposiadania rzeczy lub posiadania wyodrębnionej części rzeczy, nie stanowi przeszkody do domagania się przez tego współwłaściciela partycypowania w przychodach z rzeczy – tak postanowienie Sądu Najwyższego z 21 września 2006 roku, I CSK 128/06, L. . Sąd zważył, że pozwany nie przedstawił dowodu ponoszenia kosztów utrzymania nieruchomości czy wydatków, które powinny podlegać rozliczeniu stosownie do udziałów stron w nieruchomości wspólnej. W takim stanie rzeczy, wobec ustalenia, że między stronami nie doszło do zawarcia umowy o podział rzeczy wspólnej do korzystania, brak było podstaw, że strony w drodze porozumienia wyłączyły zastosowanie normy wynikającej z art. 207 k.c. i tym samym Sąd uznał, że przywołany przepis określał proporcje w jakich każda ze stron winna partycypować w pożytkach, jaką rzecz wspólna przyniosła. Przesądzając zasadę odpowiedzialności Sąd rozważył, że również wysokość zgłoszonego przez powódkę roszczenia zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innym uzasadnieniem aniżeli przedstawiła powódka. Pozwany zarzucał, że wysokość roszczenia przyjęta przez powódkę nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym. Wskazać w tym miejscu należy, że podstawą rozliczenia pożytków jakie przyniosła nieruchomość wspólna nie może stanowić potencjalna korzyść możliwa do uzyskania – tak postanowienie Sądu Najwyższego z 7 stycznia 2009 roku, II CSK 390/08, L. . W konsekwencji, podstawę ustalenia wysokości roszczenia nie może stanowić uśredniony czynsz możliwy do uzyskania, a jedynie rzeczywiście uzyskane pożytki, które winny przypaść współwłaścicielom w stosunku do ich udziałów w prawie własności nieruchomości wspólnej. Z powyższych względów Sąd postanowił pominąć dowód z opinii biegłego zawnioskowany przez powódkę, albowiem dążył on do wykazania faktu nieistotnego dla rozstrzygnięcia sprawy (hipotetyczny czynsz możliwy do uzyskania) i tym samym zmierzał do przedłużenia postępowania – art. 235 2 § 1 pkt 2 i 5 k.p.c. W toku przesłuchania świadka K. P. zobowiązał świadka do przedstawienia umów najmu dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Świadek przedstawił m. in. umowę cesji wierzytelności z 28 czerwca 2017 roku, z której to jednoznacznie wynika, że w okresie objętym pozwem świadek był zobowiązany do zapłaty na rzecz pozwanego miesięcznie kwoty 1200 EURO według kursu średniego NBP na dzień zapłaty. Pozwany w toku procesu nie zakwestionował faktu, że otrzymywał tytułem czynszu najmu wymienioną kwotę. Analiza kursu średniego EURO publikowanego przez NBP w 2018 roku prowadzi do wniosku, że kurs średni nie wynosił mniej niż 4 zł w stosunku do 1 EURO. Pozwany uzyskiwał zatem miesięcznie kwotę równą co najmniej 4 800 zł (1200 x 4 = 4800), rocznie zaś pozwany uzyskał tytułem czynszu najmu kwotę równą co najmniej 57 600 zł (4 800 x 12 = 57 600 zł). Biorąc zaś pod uwagę, że strony były w ww. okresie współwłaścicielami w udziałach po ½ w prawie własności nieruchomości, zgodnie z brzmieniem art. 207 k.c. na jednego współwłaściciela przypadła kwota równa co najmniej 28 800 zł. Powódka dochodziła sumy 24000 zł, a zatem kwoty mieszczącej się w kwocie należnej powódce. O odsetkach ustawowych za opóźnienie od roszczenia głównego Sąd orzekł stosownie do żądania pozwu oraz treści art. 481 § 1 k.p.c. Powódka domagała się zasądzenia odsetek za opóźnienie od roszczenia głównego od dnia wniesienia pozwu, to jest od 29 grudnia 2023 roku. Sąd miał na względzie, że pozwany został przez powódkę skutecznie wezwany do zapłaty (k. 45-46), a zatem data początkowa naliczania odsetek ustawowych wskazana przez powódkę została uznana za uzasadnioną (arg. z art. 455 k.c. ). O kosztach procesu Sąd rozstrzygnął zgodnie z podstawową zasadą odpowiedzialności za wynik procesu wyrażoną w art. 98 § 1 k.p.c. Sąd zważył, że roszczenie powódki zostało uwzględnione w całości, a zatem to pozwany jest stroną przegrywającą proces. Na koszty procesu w niniejszej sprawie składały się: opłata od pozwu w kwocie 1200 zł, opłata od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika procesowego będącego radcą prawnym w kwocie 3600 zł ustalone na podstawie § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935). O odsetkach od kosztów procesu Sąd orzekł stosownie do treści art. 98 § 1 1 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI