I C 1608/12

Sygn. akt I C 1608/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 stycznia 2014r. Sąd Rejonowy w Świdnicy I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Halina Grzybowska Protokolant: Magdalena Tobiasz po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2014r. w Świdnicy na rozprawie sprawy z powództwa (...) S.A. z siedzibą w W. przeciwko A. M. (1) o zapłatę 29.099,43 zł I. oddala powództwo; II. zasądza od strony powodowej (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz pozwanego A. M. (1) kwotę 2.417 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt I C 1608/12 UZASADNIENIE W pozwie wniesionym 25 września 2012 roku strona powodowa (...) SA w W. domagała się zasądzenie od pozwanego A. M. (1) odszkodowania w kwocie 29 099,43 zł z odsetkami od dnia 09 czerwca 2012 roku do dnia zapłaty oraz kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa (...) ,00 zl tytułem regresu za szkodę spowodowaną w dniu 26 września 2009 roku przez jego małoletniego syna - Ł. M. , który w dacie zdarzenia miał 13 lat i bez uprawnień kierował motocyklem pozwanego , a następnie spowodował kolizję z udziałem samochodu M. (...) , za uszkodzenie to którego samochodu strona powodowała wypłaciła właścicielowi samochodu odszkodowanie w kwocie dochodzonej pozwem. Motocykl pozwanego był ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej u strony pozwanej i z jego polisy wypłacono odszkodowanie pokrzywdzonemu . Po wypłacie odszkodowania strona powodowa wzywała pozwanego do zapłaty ale pozwany mimo zakreślanych mu terminów nie zareagował. Jako podstawę dochodzenia roszczenia zwrotnego wskazała przepis art. 43 pk.3 Ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych , zgodnie z którym zakładowi ubezpieczeń przysługuje prawo dochodzenia od kierującego pojazdem mechanicznym odszkodowania, jeżeli nie posiadał on wymaganych uprawnień do kierowania pojazdem. W dniu 02 października 2012 roku został wydany nakaz zapłaty w postepowaniu upominawczym ( k. 30 ) uwzględniający żądanie pozwu w całości i zasądzający koszty procesu w kwocie 2 780, 75 zł. W sprzeciwie od tego nakazu zapłaty ( k. 34 i n ) pozwany zaskarżył nakaz w całości, wniósł o oddalenie powództwa i zarzucił, że żądanie powoda oparte na przepisie przewidujący prawo dochodzenia zwroty wypłaconego świadczenia od kierującego pojazdem mechanicznym nie znajduje uzasadnienia, skoro pozwany nie był kierującym tym motocyklem lecz jego 13 letni wówczas syn, który sam może odpowiadać za na prawienie szkody. Z ostrożności procesowej kwestionował tez wysokość szkody , gdyż powód w żaden sposób nie odniósł się do tego zarzutu w późniejszym piśmie kierowanym do pozwanego. Odnośnie podstawy z art. 427 k.c. pozwany zarzucił ponadto ,że jego syn Ł. miał zachowana pełną zdolność deliktową i może odpowiadać za wyrządzoną szkodę jak osoba pełnoletnia, a poszkodowany kierując swoje roszczenie przeciwko osobie sprawującej nadzór nad osoba małoletnia powyżej 13 roku życia powinien stosownie do treści art. 415 k .c. udowodnić odnośnie sprawującego nadzór jego własną winę ( tak SA w Katowicach z 5 lipca 1996 roku I ACr 377/96 ). a powód nie wskazał z jakich przyczyn pozwany ponosi odpowiedzialność z tytułu winy w nadzorze i jakich zaniedbań się dopuścił. Sąd ustalił następujący stan faktyczny Pozwany A. M. (1) jest właścicielem motocykla MZ o nr rej (...) Syn pozwanego Ł. M. urodził się (...) . W oku szkolnym 2009 -2010 z powodu złego stanu zdrowia był objęty indywidualnym nauczaniem. Pozwany ma dwoje dzieci, oprócz syna Ł. córkę W. ur. w (...) roku. Mieszka z żoną , dziećmi i jej matką .Prowadzi z żoną gospodarstwo rolne w T. . Ł. M. nie sprawiał nigdy większych problemów wychowawczych, w opinii sąsiadów jest spokojnym i grzecznym chłopcem, nie wykazywał objawów demoralizacji. Interesuje się motoryzacja, w 209 roku miał swoją motorynkę, którą jeździł po polnych drogach .Posiadał uprawnienia do prowadzenia pojazdów motorowerowych o pojemności do 50 cm3 . W gospodarstwie rolnym jego rodziców pojazdy były przechowywane w pomieszczeniach gospodarczych ogólnie dostępnych dla domowników. Nigdy nie jeździł motorynką po drodze publicznej , mimo posiadanych uprawnień. Był posłuszny ojcu, który był dla niego autorytetem. Miał rowery, motorynkę. Jeździł motocyklem z ojcem tylko jako pasażer, pomagał ojcu przy jego naprawie. Motocykl pozwanego jest ciężki, a syn pozwanego w 2009 roku był słabej budowy ciała. Nigdy pozwany nie użyczał i nie pozwalał synowi samodzielnie jeździć motocyklem Dowód: zeznania świadka A. M. (2) k. 93-94, wywiad kuratorski w aktach (...) , zeznania pozwanego k. 173-. Pozwany kupił motocykl w dniu 18 września 2009 roku. Po zakupie remontował motocykl . W dniu 26 września 2009 roku motocykl nie był jeszcze przerejestrowany i nie posiadał jeszcze badania technicznego potwierdzającego dopuszczenie do ruchu. Tego dnia małoletni Ł. M. , pomagał rodzicom w polu przy pracach polowych niedaleko ich domu. Przed zakończeniem prac, powiedział rodzicom, że źle się czuje i wrócił do domu. W domu czekała na niego babcia. Ok. godziny 16.00 bez wiedzy i zgody ojca wsiadł na motocykl ojca marki MZ i pojechał nim po drodze gruntowej , a następnie bez ustąpienia pierwszeństwa przejazdu wjechał nim na drogę publiczną w T. i zderzył się z jadącym tą drogą samochodem M. (...) nr rej (...) , kierowanym przez jego właściciela K. W. . W tym dniu motocykl nie miał aktualnych badań technicznych . Motocykl uległ zniszczeniu, samochód doznał poważnych uszkodzeń. Ł. M. doznał poważnych urazów, był hospitalizowany w Szpitalu we W. w związku ze złamaniem kości piszczelowej z przemieszczeniem , urazem głowy, wstrząśnieniem mózgu. Po operacji zespolenia piszczeli, jeszcze w grudniu 2009 roku poruszał się o kulach. W związku z tymi czynami Posterunek policji w M. wystąpił do Sadu Rodzinnego w trybie ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich w celu ustalenia, czy nieletni przejawia objawy demoralizacji . Po wysłuchaniu nieletniego i jego matki , postanowieniem z dnia 21 grudnia 2009 roku sąd umorzył postępowanie i obciążył rodziców nieletniego kosztami postępowania Dowód: pismo KP w M. do Sadu rejonowego w (...) z 12.10.2009 roku, protokół oględzin miejsca wypadku drogowego z dnia 26.09.2009 r, protokół oględzin pojazdu M. (...) z 26.09.2009 r., protokół oględzin motocykla (...) z 26.09.2009 r.,umowa kupna sprzedaży motocykla z dnia 18.09.2009 roku, kopia dowodu rejestracyjnego motocykla , sprawozdanie z wywiadu środowiskowego z 10.12.2009 roku, protokół wysłuchania nieletniego i jego matki oraz postanowienie Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 21 grudnia 2009 r. – w aktach sprawy tut. Sadu (...) W dniu 26.09.2009 roku posiadacz motocykla MZ był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem od odpowiedzialności cywilnej u strony pozwanej ( niesporne). Po zgłoszeniu szkody likwidatorzy strony pozwanej ocenili wysokość szkody w samochodzie M. (...) na kwotę 29 099,43 zł i sumę te strona pozwana wypłaciła poszkodowanemu K. W. Dowód: akta postępowania likwidacyjnego strony pozwanej PL (...) , w tym rozliczenie szkody w pojeździe z dnia 7.10.2009 wrz z kosztorysem , zawiadomienie z 4.11.2009 r. o wypłacie odszkodowania z potwierdzeniem wypłaty odszkodowania . Pismem z dnia 06.06.2011 roku strona pozwana wezwała A. M. (1) do zapłaty kwoty 29 099,43 tytułem regresu za wypłacone K. W. odszkodowania, na podstawie przepisu art. 43 pkt.3 Ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych , Dowód: kopia w/w/pisma k. 25. W odpowiedzi na to żądanie pozwany odmówił spełnienia tego świadczenia, uzasadniając, że nie był sprawcą tego zdarzenia i nie kierował motocyklem Dowód: kopia w/w/ pisma z dnia 15.06.2011 k. 26 Strona powodowa ponowiła jeszcze pisemne wezwania w dniu 5 lipca 2011 roku i z dnia 25 maja 2012 roku Dowód: kopia w/w/pism k. 27 i 28. Pozwany podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko a nadto w piśmie z dnia 23. 11.2011 roku zwrócił uwagę, że mimo prośby nie otrzymał pisemnego wyliczenia ani żadnego dokumentu na potwierdzenie wysokości wypłaconego odszkodowania Dowód. kopia w/w/ pisma k. 39 . Kolejnym pismem z dnia 31 stycznia 2012 roku strona powodowa zaproponowała pozwanemu zapłatę w 4 ratach , przesyłając jednocześnie kosztorys do szkody Dowód : kopia w/w/ pisma k. 40 . Po zderzeniu pojazdów w dniu 26.09.2009 roku w samochodzie M. (...) uszkodzone zostały: pokrywa silnika z prawej strony, przednie prawe lampy, przedni zderzak z prawej strony, przedni prawy błotnik, przednie prawe nadkole, przedni prawy słupek, prawe lusterko, przednie i tylne prawe drzwi, prawy próg. Uzasadniony racjonalny koszt naprawy tego samochodu mógł odpowiadać kwocie wypłaconej K. W. przez stronę powodową Dowód : opinia biegłego sadowego dr inż. M. Ł. k. 100-103 i jej uzupełnienie k. 149- 151. Powyższych ustaleń sąd dokonał na podstawie opisanych wyżej dokumentów, akt sprawy (...) , akt szkodowych oraz zeznań świadka A. M. (2) i pozwanego, które w zakresie poczynionych wyżej ustaleń są wiarygodne, nie budzą wątpliwości , pozostają w logicznym związku z pozostałym materiałem dowodowym w sprawie a po ich przeprowadzeniu , a w zakresie wysokości szkody – po uzupełnieniu opinii przez biegłego , nie zostały skutecznie podważone przez żadną ze stron. Sąd zważył. Strona powodowa domagała się zasądzenia od pozwanego kwoty dochodzonej pozwem na podstawie przepisu art. 43 pkt. 3 Ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych , zgodnie z którym zakładowi ubezpieczeń przysługuje prawo dochodzenia od kierującego pojazdem mechanicznym odszkodowania, jeżeli nie posiadał on wymaganych uprawnień do kierowania pojazdem. Jak sąd ustalił sprawcą kolizji był małoletni syn pozwanego Ł. M. , a pozwany miał uprawnienia do kierowania motocyklem, lecz nie kierował nim w dniu 26.09.2009 r. , a zatem jak słusznie zarzucał pozwany w sprzeciwie od nakazu zapłaty, brak jest podstaw do uwzględnienia żądania na podstawie cyt. wyżej przepisu. Brak było również podstaw do odpowiedzialności pozwanego za szkodę na podstawie przepisu art. 427 k.c. , wskazanego przez stronę powodową , zgodnie z którym kto z mocy ustawy lub umowy obowiązany jest do nadzoru nad osobą, której z powodu wieku albo stanu psychicznego lub cielesnego winy poczytać nie można, ten jest obowiązany do naprawienia szkody wyrządzonej przez t osobę, chyba, że uczynił zadość obowiązkowi nadzoru albo że szkoda byłaby powstała także przy starannym wykonywaniu nadzoru. Sprawca wypadku w chwili zdarzenia miał ukończone 13 lat , a zatem zgodnie z przepisem art. 12 k.c. miał już ograniczona zdolność do czynności prawnych. W tej sytuacji strona powodowa domagając się zapłaty od pozwanego powinna wykazać jego własna winę. ( vide teza wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 1997 I ACr 41/97 Wokanda 1998/8/40 Lex 33 382 i wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 05 lipca 196 roku I Acr 377/96 ( wokanda 1997/11/42 Lex 30526, ). Jak słusznie zarzucił pozwany, strona powodowa w żaden sposób nie wskazała i nie udowodniła, na czym miałaby polegać wina pozwanego w nadzorze nad małoletnim synem. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika , że małoletni syn pozwanego nie wykazywał przejawów demoralizacji, nie sprawiał większych kłopotów wychowawczych, był słabej budowy ciała, a z powodu złego stanu zdrowia odbywał naukę w trybie indywidualnego nauczania a roku szkolnym 2009/2010 . Istotnie przejawiał duże zainteresowanie motoryzacją, ale jego potrzeby adekwatnie do jego wieku pozwany zaspokajał, bowiem syn miał rowery, motorynkę, uprawnienia do prowadzenia tego typu pojazdów, pomagał ojcu przy naprawie motocykla, jeździł z nim jako pasażer. Ojciec nigdy nie pozwolił mu samodzielnie jeździć motocyklem, a zdarzenia z dnia 26.09.2009 roku miało charakter incydentalny . Do takiego samego przekonania doszedł sąd w sprawie (...) skoro umorzył postępowanie nie widząc potrzeby stosowania środków wychowawczych przewidzianych w ustawie o postępowaniu w sprawach nieletnich . Z tych przyczyn powództwo podlegało oddaleniu. O kosztach procesu , na które składają się koszty zastępstwa procesowego pozwanego orzeczono na podstawie przepisu art. 98 k.p.c.