I C 1601/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uwzględnił częściowo powództwo o zapłatę, zasądzając kwotę 158.880 zł, ale z ograniczeniem odpowiedzialności pozwanych do nieruchomości obciążonych hipoteką w części 153.880 zł z uwagi na przedawnienie, a w pozostałej części oddalił powództwo.
Fundusz dochodził od pozwanych zapłaty 158.880 zł tytułem niespłaconego kapitału kredytu mieszkaniowego. Pozwani podnieśli zarzut przedawnienia. Sąd ustalił, że wierzytelność była zabezpieczona hipotekami na nieruchomościach pozwanych. Mimo przedawnienia części roszczenia (153.880 zł), sąd uwzględnił powództwo w całości, ale ograniczył odpowiedzialność pozwanych do nieruchomości obciążonych hipoteką w tej części, zgodnie z art. 319 k.p.c. i art. 77 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. W pozostałej kwocie 5.000 zł odpowiedzialność jest pełna.
Strona powodowa, Fundusz (...) w W., domagała się od pozwanych J. i K. Z. zapłaty 158.880 zł tytułem niespłaconego kapitału kredytu mieszkaniowego z 1998 r., który nabyła od Banku (...) S.A. Pozwani wnieśli zarzut przedawnienia, argumentując, że od wypowiedzenia umowy kredytu (2002 r.) minęło ponad 3 lata. Sąd ustalił, że bieg terminu przedawnienia był przerywany przez zawarcie ugody (2003 r.) oraz wszczęcie postępowania egzekucyjnego (2005 r.), które zostało umorzone w 2008 r. Po umorzeniu postępowania, wierzytelność nabył fundusz. Sąd uznał, że wierzytelność zabezpieczona była hipotekami na nieruchomościach pozwanych. Zastosowanie znalazł art. 77 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, który stanowi, że przedawnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką nie narusza uprawnienia wierzyciela do zaspokojenia z nieruchomości, z wyjątkiem odsetek. Sąd stwierdził, że roszczenie w kwocie 153.880 zł uległo przedawnieniu w sferze obligacyjnej, ale nie w zakresie rzeczowym, ponieważ było zabezpieczone hipoteką. Wniosek o przyłączenie do egzekucji z nieruchomości w 2010 r. przerwał bieg przedawnienia tylko w zakresie kwoty 5.000 zł, która mogła być dochodzona w postępowaniu egzekucyjnym KM 1388/08. W związku z tym, sąd zasądził solidarnie od pozwanych kwotę 158.880 zł, ale z zastrzeżeniem ograniczenia odpowiedzialności pozwanych do nieruchomości obciążonych hipoteką w zakresie kwoty 153.880 zł, zgodnie z art. 319 k.p.c. Dalej idące powództwo oddalono. Pozwani nie zostali obciążeni kosztami procesu ze względu na ich trudną sytuację życiową i finansową (art. 102 k.p.c.), a brakujące koszty sądowe obciążyły Skarb Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, przedawnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką nie narusza uprawnienia wierzyciela hipotecznego do uzyskania zaspokojenia z nieruchomości obciążonej, z wyjątkiem roszczeń o odsetki.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 77 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, zgodnie z którym przedawnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką ma skutki jedynie w sferze obligacyjnej i nie pozbawia wierzyciela prawa do zaspokojenia z nieruchomości. W przypadku podniesienia zarzutu przedawnienia, odpowiedzialność dłużnika może zostać ograniczona do obciążonej nieruchomości na podstawie art. 319 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zasądzenie częściowe z ograniczeniem odpowiedzialności
Strona wygrywająca
(...) Fundusz (...) w W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Fundusz (...) w W. | instytucja | powód |
| J. Z. | osoba_fizyczna | pozwany |
| K. Z. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
u.k.w.i h. art. 77
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Przedawnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką nie narusza uprawnienia wierzyciela hipotecznego do uzyskania zaspokojenia z nieruchomości obciążonej (z wyjątkiem odsetek).
k.p.c. art. 319
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli pozwany ponosi odpowiedzialność z określonych przedmiotów majątkowych albo do wysokości ich wartości, sąd może uwzględnić powództwo, zastrzegając pozwanemu prawo do powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności.
Pomocnicze
k.c. art. 123 § § 1 pkt 1
Kodeks cywilny
Wszczęcie egzekucji sądowej przerywa bieg przedawnienia.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać strony kosztami w ogóle.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wierzytelność była zabezpieczona hipoteką, co zgodnie z art. 77 ustawy o księgach wieczystych i hipotece pozwala na zaspokojenie z nieruchomości mimo przedawnienia w sferze obligacyjnej. Wniosek o przyłączenie do egzekucji z nieruchomości przerwał bieg przedawnienia w zakresie kwoty 5.000 zł. Zastosowanie art. 319 k.p.c. pozwala na ograniczenie odpowiedzialności pozwanych do nieruchomości obciążonych hipoteką.
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia całego roszczenia (158.880 zł) bez uwzględnienia zabezpieczenia hipotecznego i przerwania biegu przedawnienia przez wniosek o przyłączenie do egzekucji.
Godne uwagi sformułowania
przedawnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką nie narusza uprawnienia wierzyciela hipotecznego do uzyskania zaspokojenia z nieruchomości obciążonej sąd może, nie wymieniając tych przedmiotów ani ich wartości, uwzględnić powództwo zastrzegając pozwanym prawo do powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności
Skład orzekający
Adam Maciński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia wierzytelności zabezpieczonych hipoteką oraz ograniczenia odpowiedzialności dłużnika na podstawie art. 319 k.p.c."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 20 lutego 2011 r. w zakresie art. 77 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku pod kątem przerwania biegu przedawnienia i zakresu zabezpieczenia hipotecznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak zabezpieczenie hipoteczne może chronić wierzyciela nawet po przedawnieniu długu w sferze obligacyjnej, co jest ważną lekcją dla wierzycieli i dłużników.
“Przedawniony dług, ale hipoteka ratuje wierzyciela! Jak to działa?”
Dane finansowe
WPS: 158 880 PLN
zapłata: 158 880 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I C 1601/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 kwietnia 2013 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział I Cywilny w składzie : Przewodniczący : SSO Adam Maciński Protokolant : Robert Purchalak po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2013 r. we Wrocławiu sprawy z powództwa (...) Funduszu (...) w W. przeciwko J. Z. i K. Z. o zapłatę I. zasądza solidarnie od pozwanych J. Z. i K. Z. na rzecz strony powodowej (...) Funduszu (...) w W. kwotę 158.880 zł ( sto pięćdziesiąt osiem tysięcy osiemset osiemdziesiąt złotych ) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 29.05.2012 r. do dnia zapłaty, zastrzegając pozwanym J. Z. i K. Z. prawo do powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności w zakresie kwoty 153.880 zł do egzekucji z nieruchomości położonych w miejscowości S. , działki nr (...) , dla których Sąd Rejonowy w Oleśnicy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgi wieczyste o numerach: (...) i (...) ; II. dalej idące powództwo oddala; III. nie obciąża pozwanych kosztami procesu; IV. brakującymi kosztami sądowymi obciąża Skarb Państwa – Sąd Okręgowy we Wrocławiu. UZASADNIENIE W pozwie z 29 maja 2012 r. strona powodowa (...) Fundusz (...) w W. domagał się od pozwanych J. Z. i K. Z. solidarnej zapłaty kwoty 158.880 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty i kosztami procesu. W uzasadnieniu powództwa strona powodowa podała, że w związku z nabyciem w dniu 8 sierpnia 2008 r. od Banku (...) S.A. w W. wierzytelności wynikającej z kredytu zaciągniętego przez pozwanych na cele mieszkaniowe dochodzi zapłaty jedynie części roszczenia, tj. kwoty niespłaconego kapitału w wysokości 158.880 zł. Stron powodowa wskazała, że pozwani nie spłacali w/w kredytu, na skutek czego Bank wypowiedział im umowę kredytową, a następnie egzekwował sporną kwotę w sądowym postępowaniu egzekucyjnym w oparciu o bankowy tytuł egzekucyjny, jednakże egzekucja okazała się bezskuteczna. Strona powodowa argumentowała nadto, iż dochodzone pozwem roszczenie zostało zabezpieczone hipoteką obciążającą nieruchomości pozwanych, przy czym strona powodowa została ujawniona w księgach wieczystych prowadzonych dla powyższych nieruchomości jako wierzyciel hipoteczny. W nakazie zapłaty z dnia 26 czerwca 2012 r. (k. 56) Sąd uwzględnił żądanie pozwu w całości. W zarzutach od nakazu zapłaty z 13 lipca 2013 r. (k. 63 i n.) pozwani K. i J. Z. domagali się uchylenia nakazu zapłaty i oddalenia powództwa podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia dochodzonego pozwem. Pozwani zarzucili, że od momentu nabycia przez stronę powodową wierzytelności do chwili wszczęcia niniejszego postępowania minęło ponad 3 lata. Ponadto pozwani podali, że bankowy tytuł egzekucyjny wydany przez Bank (...) S.A. w W. nie mógł stanowić podstawy prowadzenia przeciwko nim egzekucji na rzecz strony powodowej. W piśmie procesowym z dnia 10 września 2012 r. (k. 78 i n.) strona powodowa podała, że nie doszło do przedawnienia dochodzonego pozwem roszczenia, ponieważ wierzytelność dochodzona pozwem została zabezpieczona hipotecznie, a po jej nabyciu od Banku powodowy fundusz uczestniczył w postępowaniu egzekucyjnym jako wierzyciel hipoteczny. Sąd ustalił następujący stan faktyczny. W dniu 23 lipca 1998 r. pozwani J. Z. i jego żona K. Z. zawarli z (...) S.A. w W. umowę nr (...) kredytu na cele mieszkaniowe, na mocy której zaciągnęli kredyt w kwocie 180.000 zł, z okresem spłaty wynoszącym 20 lat. Spłata kredytu została zabezpieczona hipotekami ustanowionymi na rzecz Banku i obciążającymi nieruchomości kredytobiorców J. Z. i K. Z. , w tym: 1) hipoteką w kwocie 163.000 zł obciążającą nieruchomość położoną w miejscowości S. , działka nr (...) , dla której prowadzona jest księga wieczysta KW nr (...) ) hipoteką w kwocie 7.000 zł obciążającą nieruchomość położoną w miejscowości S. , działka nr (...) , dla której prowadzona jest księga wieczysta KW nr (...) ) hipoteką w kwocie 5.000 zł obciążającą nieruchomość położoną w miejscowości S. , działka nr (...) , dla której prowadzona jest księga wieczysta KW nr (...) . W dniu 22 lutego 2002 r. w związku z powstaniem zadłużenia z tytułu spłaty w/w kredytu, Bank wypowiedział pozwanym w/w umowę kredytu i wezwał ich do spłaty zadłużenia z tego tytułu. W dniu 28 marca 2003 r. pozwani J. Z. i jego żona K. Z. zawarli z (...) S.A. w W. ugodę nr (...) , dotyczącą spłaty zadłużenia powstałego w związku z wypowiedzeniem umowy kredytu. W ugodzie pozwani zobowiązali się do sprzedaży nieruchomości obciążonych hipotecznie na rzecz Banku i spłaty zadłużenia. Jednocześnie pozwani poddali się egzekucji na rzecz Banku. W dniu 14 marca 2005 r. w związku z niewywiązaniem się przez pozwanych z ugody Bank wystawił bankowy tytuł egzekucyjny nr (...) obejmujący zadłużenie z tytułu kredytu, w tym 229.169,83 zł tytułem należności głównej i 100.129,49 zł tytułem odsetek od dnia 1 maja 2002 r. do 13 marca 2005 r. Po uzyskaniu klauzuli wykonalności Bank złożył w dniu 15 czerwca 2005 r. wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, które toczyło się w sprawie Km 767/05. W dniu 27 lutego 2008 r. Komornik sądowy w sprawie KM 767/05 umorzył w/w postępowanie przeciwko pozwanym wobec bezskuteczności egzekucji. Po umorzeniu postępowania egzekucyjnego Bank wezwał pozwanych do spłaty zadłużenia pod rygorem zbycia wierzytelności z tego tytułu funduszowi (...) . ( Dowód: umowa kredytu, k. 5-11; podanie z 10 grudnia 2001 r., k. 22; wypowiedzenie kredytu, k. 80; oświadczenia o poddaniu się egzekucji, k. 14; umowa ugody (...) , k. 16-20, 81-82; bankowy tytuł egzekucyjny, k. 12; postanowienie z 6 maja 2005 r., k. 13; wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, k. 83; zawiadomienie o wszczęciu egzekucji, k. 15, akta egzekucyjne KM 767/05; wezwania do zapłaty z 9 czerwca 2008 r., k. 25-26; przesłuchanie pozwanego J. Z. , k. 127-129, przesłuchanie pozwanej K. Z. , k. 128-129 ) W dniu 8 sierpnia 2008 r. strona powodowa – (...) Fundusz (...) w W. zawarł z Bankiem (...) S.A. w W. umowę cesji wierzytelności, zgodnie z którą nabył wierzytelność wynikającą z umowy kredytu nr (...) wobec pozwanych J. Z. i K. Z. . Po nabyciu wierzytelności strona powodowa na skutek wniosku z 13 listopada 2008 r. i 19 listopada 2008 r. została ujawniona jako wierzyciel hipoteczny odnośnie: 1) hipoteki w kwocie 163.000 zł obciążającej wraz z odsetkami należącą do pozwanych nieruchomość gruntową, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...) ) hipoteki w kwocie 7.000 zł obciążającej wraz z odsetkami należącą do pozwanych nieruchomość gruntową, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...) ) hipoteki w kwocie 5.000 zł obciążającej wraz z odsetkami należącą do pozwanych nieruchomość gruntową, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...) . Strona powodowa wzywała także pozwanych do spłaty zadłużenia, jednak wezwania okazały się bezskuteczne. ( Dowód: wyciąg z ksiąg rachunkowych, k. 4; umowa sprzedaży wierzytelności wraz z załącznikami, odpisy KRS, pełnomocnictwa, k. 31- 52; pismo z 22 lipca 2009 r., k. 21; przesądowe wezwania do zapłaty z 18 grudnia 2009 r., k. 23-24; zawiadomienie o wpisie do KW (...) , k. 27-28; zawiadomienie o wpisie do KW (...) , k. 29-30; odpis z KW (...) , k. 180-185, 243-248 w aktach egzekucyjnych KM 1388/08, tom IV; przesłuchanie pozwanego J. Z. , k. 127-129; przesłuchanie pozwanej K. Z. , k. 128-129 ) Na wniosek wierzyciela Banku (...) S.A. w W. z dnia 6 sierpnia 2008 r. przeciwko pozwanym toczy się postępowanie egzekucyjne o sygn. KM 1388/08 prowadzone przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Oleśnicy R. C. . W trakcie postępowania egzekucyjnego została wszczęta egzekucja z należących do pozwanych nieruchomości gruntowych objętych księgami wieczystymi (...) ( działka nr (...) ), (...) ( działka nr (...) ) i (...) ( działka nr (...) ). Powyższe nieruchomości obciążone były hipotecznie na rzecz kilku wierzycieli (m.in. ZUS, Urzędu Skarbowego i Miasta O. ), w tym dwie z tych nieruchomości, tj. (...) ( działka nr (...) ) i (...) ( działka nr (...) ) były obciążone hipotecznie na rzecz strony powodowej - (...) Funduszu (...) w W. w zakresie kwoty w łącznej wysokości 12.000 zł, z czego nieruchomość objęta księgą wieczystą nr (...) obciążona była na rzecz strony powodowej hipoteką w wysokości 7.000 zł, natomiast nieruchomość objęta księgą wieczystą nr (...) obciążona była na rzecz strony powodowej hipoteką w wysokości 5.000 zł. W ramach w/w postępowania egzekucyjnego KM 1388/08 nie skierowano egzekucji do nieruchomości położonej w miejscowości S. , działka nr (...) , dla których Sąd Rejonowy w Oleśnicy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) , obciążonej na zabezpieczenie spornego roszczenia strony powodowej hipoteką w wysokości 163.000 zł. W dniu 11 maja 2010 r. na skutek zawiadomienia komornika sądowego w sprawie egzekucyjnej KM 1388/08 strona powodowa jako wierzyciel hipoteczny wniosła o przyłączeniu się do egzekucji z nieruchomości położonych w miejscowości S. , działki nr (...) , dla których Sąd Rejonowy w Oleśnicy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgi wieczyste o numerach: (...) i (...) . W postępowaniu egzekucyjnym Km 1388/08 dotychczas doszło do sprzedaży egzekucyjnej nieruchomości objętej księgą wieczystą (...) i w planie podziału z tego tytułu przypadło stronie powodowej 7.000 zł. Egzekucja z nieruchomości objętej księgą wieczystą (...) dotychczas okazała się bezskuteczna. ( Dowód: pismo strony powodowej, k. 249 i n. w aktach egzekucyjnych KM 1388/08; zawiadomienie komornika z 30 grudnia 2008 r. w sprawie KM 1388/08, k. 84; zawiadomienie komornika z 6 kwietnia 2010 r. w sprawie KM 1388/08 i KM 1706/09, k. 85; akta egzekucyjne KM 1388/08; przesłuchanie pozwanego J. Z. , k. 127-129; przesłuchanie pozwanej K. Z. , k. 128-129 ) W latach 2003-2007 komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w Oleśnicy R. C. prowadził z wniosku (...) Banku S.A. III Oddział we W. postępowanie egzekucyjne z należących do pozwanych nieruchomości objętych księgami wieczystymi KW nr (...) , KW nr (...) , KW nr (...) i KW nr (...) , które to postępowanie ostatecznie uległo umorzeniu bez wyegzekwowania dochodzonym w nim należności. ( Dowód: akta egzekucyjne KM 1747/03 ) W dniu 30 lipca 2003 r. strona powodowa nabyła od (...) sp. z o.o. we W. wierzytelność w kwocie 8.763,05 zł w stosunku do pozwanych. Strona powodowa wystąpiła do Sądu z pozwem o zapłatę powyższej kwoty, jednakże w związku z podniesionym przez pozwanych zarzutem przedawnienia, ostatecznie postępowanie w tej sprawie uległo umorzeniu. ( Dowód: nakaz zapłaty, pozew, sprzeciw, pisma, postanowienie, k. 131-140 ) Sąd zważył co następuje. Powództwo w części zasługiwało na uwzględnienie. W zarzutach od nakazu zapłaty z dnia 26 czerwca 2012 r. pozwani J. Z. i K. Z. podnieśli zarzut przedawnienia spornego roszczenia. W niniejszej sprawie bezspornym było, że wierzytelność, objęta nakazem zapłaty wynikała z udzielonego pozwanym w 1998 r. przez (...) S.A. w W. Oddział we W. kredytu, a zatem jako roszczenie z działalności gospodarczej Banku co do zasady ulegało przedawnieniu po trzech latach, podobnie odsetki, jako roszczenia okresowe. Powyższa umowa kredytowa została wypowiedziana przez Bank w dniu 22 lutego 2002 r. i wtedy też rozpoczął bieg 3-letni termin przedawnienia. Termin ten został przerwany i rozpoczął bieg na nowo w dniu 28 marca 2003 r., kiedy to pozwani zawarli z (...) S.A. w W. Oddział we W. ugodę dotyczącą spornego długu. Następnie termin ten został przerwany w dniu 15 czerwca 2005 r., kiedy to (...) S.A. Oddział we W. złożył wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego II KM 767/05, które jednakże uległo umorzeniu w dniu 27 lutego 2008 r. Po umorzeniu powyższego postępowania egzekucyjnego, w dniu 8 sierpnia 2008 r. strona powodowa nabyła powyższą wierzytelność od Banku. Przedawnienie powyższego roszczenia rozpoczęło 3 – letni bieg na nowo od momentu umorzenia postępowania egzekucyjnego Km 767/05. Każde bowiem wszczęcie egzekucji przerywa bieg przedawnienia, po każdym zaś przerwaniu biegu przedawnienie biegnie na nowo. Roszczenie można więc uznać za przedawnione, jeśli upłynęło trzy lata od uprawomocnienia się ostatniego postanowienia komornika o umorzeniu egzekucji. Dokonując rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie Sąd miał jednakże na uwadze, że dochodzona w rozpoznawanej sprawie wierzytelność została zabezpieczona hipotekami obciążającymi nieruchomości pozwanych J. Z. i K. Z. , w tym: 1) hipoteką w kwocie 163.000 zł obciążającą nieruchomość położoną w miejscowości S. , działka nr (...) , dla której prowadzona jest księga wieczysta KW nr (...) ) hipoteką w kwocie 7.000 zł obciążającą nieruchomość położoną w miejscowości S. , działka nr (...) , dla której prowadzona jest księga wieczysta KW nr (...) ) hipoteką w kwocie 5.000 zł obciążającą nieruchomość położoną w miejscowości S. , działka nr (...) , dla której prowadzona jest księga wieczysta KW nr (...) . Powyższe hipoteki zostały wpisane do w/w ksiąg wieczystych pierwotnie na rzecz Banku (...) S.A. w związku z udzielonym kredytem mieszkaniowym, co było w sprawie bezsporne. Ponadto, jak wynika z dowodów w postaci zawiadomień o wpisach do ksiąg wieczystych (k. 27-30), a także odpisu z KW (...) (k. 180-185, 243-248 w aktach egzekucyjnych KM 1388/08, tom IV) po nabyciu wierzytelności od Banku strona powodowa została ujawniona w księgach wieczystych jako wierzyciel hipoteczny i na jej rzecz dokonano następujących wpisów: 1) hipoteki w kwocie 163.000 zł obciążającej wraz z odsetkami należącą do pozwanych nieruchomość gruntową, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...) ) hipoteki w kwocie 7.000 zł obciążającej wraz z odsetkami należącą do pozwanych nieruchomość gruntową, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...) ) hipoteki w kwocie 5.000 zł obciążającej wraz z odsetkami należącą do pozwanych nieruchomość gruntową, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...) . Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że w sprawie zastosowanie znalazł art. 77 ustawy z 6 lipca 1982 r. (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., Nr 124, poz. 1361 ze zm.) o księgach wieczystych i hipotece, w brzmieniu obowiązującym do 20 lutego 2011 r., zgodnie z którym przedawnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką nie narusza uprawnienia wierzyciela hipotecznego do uzyskania zaspokojenia z nieruchomości obciążonej. Przepisu tego nie stosuje się do roszczenia o odsetki. Z powyższych przepisów wynika, że przedawnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką w zakresie należności głównej (a taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, skoro pozew obejmował wyłącznie należność główną wynikającą z umowy kredytu bez zaległych odsetek, których wysokość obecnie przekraczała znacznie wysokość kapitału) pociąga za sobą tylko skutki w sferze obligacyjnej. Nie pozbawia natomiast wierzyciela hipotecznego uprawnienia do zaspokojenia się z nieruchomości. Jeżeli zatem w sprawie dojdzie do przedawnienia i dłużnik (pozwany) zgłosi taki zarzut, to będzie odpowiadał tylko rzeczowo, a sąd, uwzględniając powództwo, ograniczy, zgodnie z art. 319 k.p.c. , jego odpowiedzialność do obciążonej nieruchomości. Przepis ten niewątpliwie wzmacnia pozycję prawną wierzyciela hipotecznego w stosunku do właściciela obciążonej nieruchomości. W myśl zaś powołanego art. 319 k.p.c. jeżeli pozwany ponosi odpowiedzialność z określonych przedmiotów majątkowych albo do wysokości ich wartości, sąd może, nie wymieniając tych przedmiotów ani ich wartości, uwzględnić powództwo zastrzegając pozwanemu prawo do powołania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności. Istotnym w rozpoznawanej sprawie było, że w dniu 11 maja 2010 r. na skutek zawiadomienia komornika sądowego R. C. w sprawie egzekucyjnej KM 1388/08 strona powodowa jako wierzyciel hipoteczny wniosła o przyłączenie się do egzekucji z nieruchomości położonych w miejscowości S. , działki nr (...) , dla których Sąd Rejonowy w Oleśnicy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgi wieczyste o numerach: (...) i (...) . W ocenie Sądu powyższy wniosek z uwagi na art. 123 § 1 pkt 1 k.c. przerwał bieg przedawnienia spornej wierzytelności, ale wyłącznie w zakresie kwoty 5.000 zł. Strona powodowa jako wierzyciel hipoteczny mogła domagać się zaspokojenia spornej wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym KM 1388/08 tylko w zakresie kwoty 12.000 zł (7.000 zł + 5.000 zł), przy czym w zakresie kwoty 7.000 zł egzekucja okazała się skuteczna i roszczenie w tej części uległo już zaspokojeniu, natomiast w zakresie kwoty 5.000 zł egzekucja jak dotychczas okazała się bezskuteczna i kwota ta została objęta pozwem w rozpoznawanej sprawie. Na podkreślenie zasługiwał przy tym fakt, że w ramach sądowego postępowania egzekucyjnego KM 1388/08 nie prowadzono egzekucji z nieruchomości pozwanych położonej w miejscowości S. , działka nr (...) , dla których Sąd Rejonowy w Oleśnicy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) , obciążonej na zabezpieczenie spornego roszczenia hipoteką w wysokości 163.000 zł, W ramach w/w sądowego postępowania egzekucyjnego egzekucja prowadzona była wyłącznie z trzech innych nieruchomości pozwanych, w tym dwóch nieruchomości (dz. nr (...) i (...) , KW (...) i (...) ) obciążonych hipotekami w wysokości 12.000 zł (7.000 zł + 5.000 zł) na rzecz strony powodowej. Nieruchomość, dla której prowadzona jest księga wieczysta (...) ( działka nr (...) ), nie była zaś obciążona hipoteką na rzecz strony powodowej. Jak wynikało z dowodu w postaci akt Km 1388/08 w w/w postępowaniu egzekucyjnym dotychczas doszło do licytacji nieruchomości objętej księgą wieczystą (...) i w planie podziału z tego tytułu przypadło stronie powodowej 7.000 zł, przy czym analizując akta egzekucyjne i mając na uwadze treść art. 1026 § k.p.c. należało uznać, że powyższa kwota została zarachowana na poczet zaległych odsetek zabezpieczonych hipotecznie. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że roszczenie dochodzone pozwem w łącznej kwocie 158.880 zł uległo przedawnieniu w zakresie kwoty 153.880 zł (=158.880 zł – 5.000 zł), natomiast nie przedawniło się w zakresie kwoty 5.000 zł, tj. w takim zakresie w jakim mogło być i było dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym Km 1388/08. Pozew w niniejszej sprawie o zapłatę całej należności głównej w wysokości 158.880 zł został bowiem złożony w dniu 29 maja 2012 r., a zatem po upływie ponad 3 lat od umorzenia postępowania egzekucyjnego Km 767/05, w którym było dochodzone całe roszczenie (27 lutego 2008 r.), a także po upływie ponad 3 lata od momentu złożenia wniosku do Sądu Rejonowego w Oleśnicy Wydział Ksiąg Wieczystych o ujawnienie w księgach wieczystych nowego wierzyciela hipotecznego (13 listopada 2008 r.). W związku z tym Sąd uznał, że dochodzone pozwem roszczenie w zakresie kwoty 153.880 zł uległo przedawnieniu. Mając jednakże na uwadze, że dochodzona pozwem wierzytelność była zabezpieczona hipotekami obciążającymi nieruchomości położone w miejscowości S. , działki nr (...) , dla których Sąd Rejonowy w Oleśnicy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgi wieczyste o numerach: (...) i (...) , a także na uwadze okoliczność, że strona powodowa dochodziła w niniejszym postępowaniu jedynie kwoty niespłaconego kapitał (bez odsetek), Sąd uznał, że pomimo przedawnienia wierzytelności odnośnie kwoty 153.880 zł pozwani w tym zakresie będą w dalszym ciągu odpowiadać rzeczowo, a zatem uwzględniając powództwo w zakresie kwoty 158.880 zł (5.000 zł + 153.880 zł), należało ograniczyć, w zakresie kwoty 153.880 zł zgodnie z art. 319 k.p.c. , odpowiedzialność pozwanych wyłącznie do obciążonych hipotecznie nieruchomości położonych w miejscowości S. , działki nr (...) , dla których Sąd Rejonowy w Oleśnicy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgi wieczyste o numerach: (...) i (...) . Odnośnie dochodzonej pozwem kwoty w wysokości 5.000 zł roszczenie nie uległo przedawnieniu, a zatem w tym zakresie pozwani odpowiadać będą całym swoim majątkiem. Z uwagi na powyższe, Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku, uchylając w całości nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia 26 czerwca 2012 r. i zasądzając solidarnie od pozwanych J. Z. i K. Z. na rzecz strony powodowej (...) Funduszu (...) w W. kwotę 158.880 zł ( sto pięćdziesiąt osiem tysięcy osiemset osiemdziesiąt złotych ) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 29.05.2012 r. do dnia zapłaty, zastrzegając jednocześnie pozwanym J. Z. i K. Z. prawo do powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialność w zakresie kwoty 153.880 zł do egzekucji z nieruchomości położonych w miejscowości S. , działki nr (...) , dla których Sąd Rejonowy w Oleśnicy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgi wieczyste o numerach: (...) i (...) . Z tych samych względów Sąd oddalił dalej idące powództwo, o czym orzekł jak w punkcie II wyroku. Powództwo w rozpoznawanej sprawie zostało w znacznej części uwzględnione., skoro strona powodowa jako wierzyciel hipoteczny pomimo przedawnienia wierzytelności w kwocie 153.880 zł może w dalszym ciągu domagać się prowadzenia egzekucji z nieruchomości objętej księgą wieczystą KW nr (...) . Sąd w punkcie III wyroku nie obciążył jednak pozwanych kosztami procesu, na podstawie art. 102 k.p.c. , mając na uwadze ich wiek oraz trudną sytuację życiową i finansową pozwanych, w związku z postępowaniami egzekucyjnymi prowadzonymi przeciwko nim. Z tych samych względów Sąd w punkcie IV wyroku brakującymi kosztami sądowymi obciążył Skarb Państwa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI