I C 1600/15

Sąd Rejonowy w Kamiennej GórzeKamienna Góra2015-12-15
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniarejonowy
pożyczkakonsumentniedozwolone postanowienia umowneklauzule abuzywnekoszty pożyczkiRRSOochrona konsumentawyrok zaoczny

Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze zasądził od pozwanej na rzecz powoda część dochodzonej kwoty z tytułu umowy pożyczki, uznając część opłat za niedozwolone klauzule umowne.

Powód (...) S.A. domagał się od pozwanej Ż. M. zapłaty 2 010,25 zł z tytułu umowy pożyczki. Pozwana nie stawiła się na rozprawę, wobec czego sąd wydał wyrok zaoczny. Sąd, oceniając zasadność żądania, uznał część opłat naliczonych przez powoda za niedozwolone klauzule umowne, w szczególności opłatę za obsługę pożyczki w domu, która nie była ekwiwalentem usługi i miała na celu obejście przepisów o odsetkach maksymalnych. W konsekwencji, sąd zasądził jedynie część dochodzonej kwoty.

Powód (...) S.A. z siedzibą w W. wniósł o zasądzenie od pozwanej Ż. M. kwoty 2 010,25 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu, wskazując na zawartą umowę pożyczki z dnia 11.09.2013 r. na kwotę 1 500 zł, która miała być spłacana w 60 tygodniowych ratach. Pozwana wpłaciła łącznie 700 zł i nie wywiązała się z dalszych zobowiązań, co skutkowało wypowiedzeniem umowy. Powód dochodził pozostałej kwoty, pomniejszonej o nienależne odsetki i opłaty. Pozwana nie stawiła się na rozprawę, co umożliwiło wydanie wyroku zaocznego. Sąd, mimo braku aktywności pozwanej, ocenił zasadność żądania. Ustalono, że umowa pożyczki była wzorcem umowy stosowanym przez przedsiębiorcę wobec konsumenta. Sąd uznał, że opłata za obsługę pożyczki w domu w wysokości 771 zł była niedozwolonym postanowieniem umownym, ponieważ nie stanowiła ekwiwalentu usługi, a jej wysokość była rażąco wygórowana i miała na celu obejście przepisów o odsetkach maksymalnych. Dodatkowo, opłata ta nie została prawidłowo uwzględniona w całkowitym koszcie pożyczki ani w rzeczywistej stopie oprocentowania. Sąd, powołując się na przepisy o ochronie konsumentów i orzecznictwo, zasądził jedynie część dochodzonej kwoty, uwzględniając kapitał, odsetki, ubezpieczenie, opłatę przygotowawczą oraz część opłaty za obsługę w domu. Pozostałe żądanie zostało oddalone. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania proporcjonalnie do uwzględnionego żądania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, opłata za obsługę pożyczki w domu w wysokości 771 zł stanowi niedozwolone postanowienie umowne, ponieważ nie odpowiada rzeczywistym kosztom usługi i ma na celu obejście przepisów o odsetkach maksymalnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że opłata za obsługę pożyczki w domu nie była ekwiwalentem wykonanej usługi, a jej wysokość była rażąco wygórowana. Dodatkowo, nie została prawidłowo uwzględniona w całkowitym koszcie pożyczki ani w RRSO, co wprowadzało konsumenta w błąd. Praktyka ta naruszała zbiorowe interesy konsumentów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wyrok zaoczny

Strona wygrywająca

(...) S. A.

Strony

NazwaTypRola
(...) S. A.spółkapowód
Ż. M.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 385¹

Kodeks cywilny

Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, jeżeli zostały sformułowane jednoznacznie.

k.c. art. 720 § § 1

Kodeks cywilny

Podstawowa regulacja umowy pożyczki.

Pomocnicze

k.c. art. 359 § § 2¹

Kodeks cywilny

Określa górny pułap odsetek w celu zapobieżenia lichwie.

k.p.c. art. 339 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do wydania wyroku zaocznego w przypadku niestawiennictwa pozwanego.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania proporcjonalnie do uwzględnionego żądania.

k.p.c. art. 333 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności wyrokowi.

u.o.k.i.k. art. 24 § ust. 2 pkt 3

Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów

Definicja praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów.

u.z.n.k. art. 3 § ust. 1

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

Definicja działania sprzecznego z prawem lub dobrymi obyczajami.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opłata za obsługę pożyczki w domu jest niedozwolonym postanowieniem umownym. Wysokość opłaty za obsługę pożyczki w domu nie odpowiada rzeczywistym kosztom usługi. Opłata za obsługę pożyczki w domu ma na celu obejście przepisów o odsetkach maksymalnych. Niewłaściwe uwzględnienie opłaty za obsługę pożyczki w całkowitym koszcie pożyczki i RRSO.

Odrzucone argumenty

Pełne zasądzenie dochodzonej kwoty 2 010,25 zł wraz z odsetkami i kosztami.

Godne uwagi sformułowania

Fakt bowiem, że pozwany nie wdaje się w spór nie oznacza, że sąd jest zwolniony z oceny zasadności żądania opartego na twierdzeniach zgłoszonych w pozwie. Opłata ta nie jest zatem ekwiwalentem wykonanej usługi. Jej skutkiem jest obejście przepisów o odsetkach maksymalnych. Wątpliwości Sądu co do zasadności uwzględnienia żądania całości przemawiały za przeprowadzeniem postępowania dowodowego.

Skład orzekający

Małgorzata Adamek-Rogowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul niedozwolonych w umowach pożyczek konsumenckich, zwłaszcza opłat za obsługę w domu."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i stosowanego wzorca umowy. Może być mniej relewantne dla umów zawartych po zmianach prawnych lub z innymi opłatami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sądy chronią konsumentów przed nieuczciwymi praktykami firm pożyczkowych, nawet w przypadku wyroków zaocznych. Jest to przykład praktycznego zastosowania przepisów o klauzulach abuzywnych.

Firma pożyczkowa przegrywa w sądzie, bo jej opłaty były nielegalne – nawet bez stawiennictwa pozwanego!

Dane finansowe

WPS: 2010,25 PLN

kwota główna: 1641,24 PLN

zwrot kosztów procesu: 528,21 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt I C 1600/15 WYROK ZAOCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 grudnia 2015 r. Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSR Małgorzata Adamek-Rogowska Protokolant: Justyna Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2015 r. w K. sprawy z powództwa (...) S. A. z siedzibą w W. przeciwko Ż. M. o zapłatę I zasądza od pozwanej Ż. M. na rzecz strony powodowej (...) S. A. z siedzibą w W. kwotę 1 641,24 zł (jeden tysiąc sześćset czterdzieści jeden 24/100 złotych) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 20.04.2015 r. do dnia zapłaty; II dalej idące powództwo oddala; III zasądza od pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 528,21 zł tytułem zwrotu kosztów procesu; IV wyrokowi w punkcie I i III nadaje rygor natychmiastowej wykonalności. Sygn. akt I C1600 /15 UZASADNIENIE Strona powodowa (...) S.A. siedzibą w W. wniosła o zasądzenie od pozwanej Ż. M. kwoty 2 010,25 wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty i kosztami procesu. W uzasadnieniu żądania twierdziła, że zawarła z pozwaną w dniu 11.09.2013r. umowę pożyczki. Jej przedmiotem było udzielenie pożyczki w wysokości netto 1 500 zł. Całkowita kwota do zapłaty łącznie z wszystkimi kosztami wynosiła 2 945,30 zł. Pozwana miała spłacać pożyczkę w 60 tygodniowych ratach. Nie wywiązała się jednak z obowiązku spłaty pożyczki zgodnie z umową. Dokonała wpłat w łącznej wysokości 700 zł. W związku w wypowiedzeniem umowy przed okresem obowiązywania umowy saldo zadłużenia zostało pomniejszone o nienależne w części kwoty z tytułu z tytułu odsetek 20,40 zł i z tytułu obsługi pożyczki w domu w wysokości 214,59. Tym samym łączne zobowiązanie pozwanej odpowiada kwocie dochodzonej pozwem. Pozwana Ż. M. nie stawiła się na rozprawę, ani też nie zajęła stanowiska na piśmie, wobec czego sąd na podstawie art. 339 § 1 k.p.c. wydał wyrok zaoczny, którym powództwo uwzględnił jedynie w części. Fakt bowiem, że pozwany nie wdaje się w spór nie oznacza, że sąd jest zwolniony z oceny zasadności żądania opartego na twierdzeniach zgłoszonych w pozwie (zob. min. orzeczenia S.N. z 15.09.1967 r. w sprawie III CRN 175/67 , Biuletyn S.N. 1974 nr 1 poz. 4, z 21. 05.1971 r. III CRN 99/71 B. S. .N. 1971, nr 7 -8 , poz. 123, z 7.06. 1972 , (...) 30/72 , LEX nr 7094 ). Wątpliwości Sądu co do zasadności uwzględnienia żądania całości przemawiały za przeprowadzeniem postępowania dowodowego. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 11.09.2013r.pozwana Ż. M. zawarła z (...) S.A. umowę pożyczki. Zgodnie treścią umowy jej przedmiotem było udzielenie pożyczki w wysokości 1 500 zł. Koszt ubezpieczenia wynosił 240 zł. Opłata przygotowawcza została ustalona na 174 zł. Dodatkowa opłata przygotowawcza na 69,60 zł. Pozwana miała spłacać pożyczkę w 60 tygodniowych ratach, w wysokości 49,09 zł każda, za wyjątkiem ostatniej, której wysokość została ustalona na 48,99 zł. Roczna stopa oprocentowania została określona na 16% i wynosiła 190,70 zł. Z tytułu kosztów obsługi pożyczki w domu pozwana miała zapłacić kwotę 771 zł, stanowiącą 51,4 % całkowitej kwoty pożyczki. Całkowita kwota do zapłaty została ustalona na 2 945,30 zł, całkowity koszt pożyczki na 604,70 zł. Czas trwania umowy wynosił 60 tygodni. Rzeczywista roczna stopa oprocentowania został określona na 84,6%. W przypadku opóźnienia w spłacie kwoty równej dwóm pełnym ratom pożyczki i nieuregulowania zadłużenia mimo wezwania w terminie 7 dni, pożyczkodawca mógł wypowiedzieć umowę z zachowaniem 30 dniowego terminu wypowiedzenia. Dowód: umowa pożyczki z k.3,4 Pismem z 22.05.2014r.w związku z zaleganiem w regulowaniu rat, umowa została wypowiedziana. Dowód: wypowiedzenie umowy k.5 Sąd zważył, co następuje: W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze stosunkiem prawnym nawiązanym między przedsiębiorcą a konsumentem. Ochrona konsumentów jako słabszej strony stosunków zobowiązaniowych znalazła swoje odzwierciedlenie nie tylko w przepisach ustawowych, ale i w art.76 Konstytucji RP , zgodnie z którym władze publiczne chronią konsumentów, użytkowników i najemców przed działaniami zagrażającymi ich zdrowiu, prywatności i bezpieczeństwu oraz przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi. Zakres tej ochrony określa ustawa. Zawierając przedmiotową umowę pożyczki z pozwaną posłużono się wzorcem umowy wykorzystywanym przez powoda przy zawieraniu umów pożyczki. Zgodnie z art. 385 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, jeżeli zostały sformułowane jednoznacznie. Nie uzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. Wynagrodzeniem za korzystanie przez pożyczkobiorcę z pożyczki są zasadniczo odsetki, których górny pułap w celu zapobieżenia lichwie, został wyznaczony przepisem art. 359 § 2 1 k.c. jako czterokrotność wysokości stopy kredytu lombardowego NBP w stosunku rocznym. Wysokość pozostałych opłat, powinna być ekwiwalentem usług związanych z udzieleniem pożyczki i co do zasady odpowiadać rzeczywistym kosztom poniesionym z tego tytułu. Powód poza opłatami przygotowawczymi naliczył opłatę z tytułu tzw. obsługi pożyczki w domu w wysokości 771 zł. Już z samej treści umowy wynika, że jest to opłata, której wysokość nie odpowiada faktycznym kosztom poniesionym w ramach tej usługi, a dodatkowa opłata obliczana jako procent wpłacanej przez klienta kwoty. Opłata ta nie jest zatem ekwiwalentem wykonanej usługi. Jej skutkiem jest obejście przepisów o odsetkach maksymalnych. Przy tym należy zauważyć, że umowa z pozwaną została zawarta w dniu 11.09.2013r., a wypowiedziana 22.05.2014r., a zatem nie doszły do skutku wszystkie zaplanowane wizyty w domu celem odbioru pożyczki w ilości 60. Niezależnie od tego opłata ta nie została uwzględniona w całkowitym koszcie pożyczki, (mimo, że stanowi ponad połowę kwoty pożyczki), w rzeczywistej stopie oprocentowania, co jest nieprawidłowe i dezinformuje konsumenta. Stosownie do art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy z 16.02.2005r.o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007r.,nr 50 poz. 331 ze zm.) za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów uznaje się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności czyny nieuczciwej konkurencji , do których należy, zgodnie z art. 3 ust.1 ustawy z 16.04.1993r.o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. Dz. U. z 2007r., Nr 171, poz.1206) działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta. Decyzją z 20.04.2015r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczął przeciwko (...) S.A. postępowanie w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów dotyczące min. stosowania opłat za obsługę pożyczki w domu, której wysokość nie odpowiada wartości świadczeń realizowanych w ramach tej opłaty. W tych okolicznościach Sąd na podstawie art.720 § 1 k.c. uwzględnił roszczenie jedynie w części. I tak zasądzeniu podlegała kwota 1500 zł z tytułu kapitału, 190,70 zł z tytułu odsetek, (z poniższą korektą zastosowaną przez powoda), 240 zł z tytułu ubezpieczenia, 174 z tytułu opłaty przygotowawczej. W ocenie sądu nieuzasadnionym jest obciążanie pozwanej jeszcze druga opłatą przygotowawczą w kwocie 69,60 zł. W zakresie opłaty za obsługę pożyczki w domu zasądzeniu podlegała jedynie 1/3 tej sumy tj. kwota 257 (771:3). Od tak obliczonej sumy potrąceniu podlegała ustalona przez powoda w związku z wypowiedzeniem umowy przed okresem jej obowiązywania kwota z tytułu odsetek 20,46 zł i suma wpłacona przez pozwaną na poczet pożyczki 700 zł. W konsekwencji żądanie podlegało uwzględnieniu w kwocie 1641,24 zł (1500+174+240+190,70+257-20,46-700). Postanowienie o kosztach wydano na podstawie art.100 k.p.c. , zasądzając je proporcjonalnie do uwzględnionego żądania (647x81,64%) O rygorze natychmiastowej wykonalności orzeczono na podstawie art.333 § 1pkt 3 k.p.c. Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI