I C 1593/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa A.D. i J.D. przeciwko Bankowi (...) S.A. o ustalenie nieważności umowy kredytu hipotecznego nr (...) z dnia 13 kwietnia 2007 r., indeksowanego do CHF, oraz o zapłatę kwoty 329 314,52 zł. Powodowie argumentowali, że postanowienia umowy dotyczące indeksacji są abuzywne, co prowadzi do nieważności całej umowy. Sąd Okręgowy w Warszawie, po analizie umowy i przepisów prawa, uznał klauzule indeksacyjne za niedozwolone postanowienia umowne w rozumieniu art. 385¹ k.c. Stwierdzono, że klauzule te nie były indywidualnie negocjowane, kształtowały prawa i obowiązki konsumentów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszały ich interesy, m.in. poprzez brak przejrzystości mechanizmu ustalania kursów waluty. W związku z tym, że abuzywne klauzule dotyczyły głównych świadczeń stron, sąd uznał, iż umowa nie może dalej obowiązywać w pozostałym zakresie, co skutkowało jej nieważnością. Sąd oddalił zarzut przedawnienia podniesiony przez bank, opierając się na orzecznictwie Sądu Najwyższego i TSUE, zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia roszczeń o zwrot nienależnych świadczeń nie może rozpocząć się przed świadomością konsumenta o niedozwolonym charakterze klauzuli. Zarzut potrącenia zgłoszony przez bank został odrzucony z uwagi na brak skutecznego oświadczenia materialnoprawnego o potrąceniu. W konsekwencji, sąd zasądził od banku na rzecz powodów zwrot wpłaconych środków w kwocie 329 314,52 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 22 listopada 2022 r., oddalając roszczenie odsetkowe w pozostałej części. Kosztami procesu obciążono w całości pozwanego banku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie nieważności umów kredytów indeksowanych do walut obcych z powodu abuzywnych klauzul indeksacyjnych, skutki abuzywności, bieg terminu przedawnienia roszczeń restytucyjnych, zarzut potrącenia w sprawach o zwrot świadczeń nienależnych.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy, ale stanowi ważny głos w utrwalającej się linii orzeczniczej dotyczącej kredytów frankowych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy klauzule indeksacyjne w umowie kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej, dotyczące sposobu ustalania kursu waluty i przeliczania rat, mogą być uznane za niedozwolone postanowienia umowne (abuzywne) w rozumieniu art. 385¹ k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, klauzule indeksacyjne w spornej umowie kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF zostały uznane za niedozwolone postanowienia umowne (abuzywne).
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że klauzule te nie były indywidualnie negocjowane, nie były jednoznaczne, kształtowały prawa i obowiązki konsumentów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszały ich interesy, m.in. poprzez brak przejrzystości mechanizmu ustalania kursów waluty i brak możliwości weryfikacji przez konsumenta.
Jaki jest skutek uznania klauzul indeksacyjnych za abuzywne w umowie kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Uznanie klauzul indeksacyjnych za abuzywne, które dotyczą głównych świadczeń stron, skutkuje nieważnością całej umowy kredytu.
Uzasadnienie
Ponieważ klauzule indeksacyjne stanowiły główne świadczenia stron i bez nich umowa nie mogłaby dalej funkcjonować, sąd uznał, że umowa jest nieważna w całości. Sąd odrzucił możliwość zastąpienia abuzywnych klauzul przepisami prawa krajowego o charakterze dyspozytywnym, wskazując na brak odpowiednich regulacji w polskim prawie oraz na sprzeczność takiego działania z wolą stron.
Czy zarzut przedawnienia roszczeń o zwrot nienależnych świadczeń w przypadku nieważności umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej jest zasadny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut przedawnienia jest niezasadny.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale Sądu Najwyższego i orzecznictwie TSUE, zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia roszczeń o zwrot nienależnych świadczeń nie może rozpocząć się przed tym, jak konsument dowiedział się lub powinien był dowiedzieć się o niedozwolonym charakterze klauzuli lub o nieważności umowy.
Czy zarzut potrącenia zgłoszony przez bank jest skuteczny, jeśli nie zostało złożone materialnoprawne oświadczenie o potrąceniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut potrącenia nie jest skuteczny bez złożenia materialnoprawnego oświadczenia o potrąceniu.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że powodowie nie złożyli odrębnych oświadczeń o potrąceniu do banku, a podniesiony zarzut potrącenia w innym postępowaniu miał charakter procesowy. Skuteczność zarzutu potrącenia wymaga wykazania skutecznego złożenia materialnoprawnego oświadczenia woli.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. D. | osoba_fizyczna | powód |
| J. D. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank (...) spółka akcyjna z siedzibą w G. | spółka | pozwany |
Przepisy (16)
Główne
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie – poza postanowieniami określającymi główne świadczenia stron – nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.
Prawo Bankowe art. 69 § 1
Ustawa Prawo Bankowe
Definicja umowy kredytu bankowego.
Prawo Bankowe art. 69 § 2
Ustawa Prawo Bankowe
Elementy umowy kredytu.
Pomocnicze
k.c. art. 22¹
Kodeks cywilny
Definicja konsumenta jako osoby fizycznej dokonującej z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.
k.c. art. 410 § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący zwrotu świadczeń nienależnych.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący obowiązku zwrotu wzbogacenia.
k.c. art. 498 § 1
Kodeks cywilny
Warunki pozytywne potrącenia wierzytelności.
k.c. art. 499
Kodeks cywilny
Skutek prawny oświadczenia o potrąceniu.
k.c. art. 189
Kodeks cywilny
Interes prawny w powództwie o ustalenie.
k.p.c. art. 229
Kodeks postępowania cywilnego
Twierdzenia zgodne stron.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Twierdzenia strony, którym przeciwnik nie przeczył.
k.p.c. art. 278 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z opinii biegłych.
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek zwrotu kosztów procesu przez stronę przegrywającą.
Ustawa o zmianie ustawy - prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw art. 69 § 2 pkt 4a
Szczegółowe zasady określania sposobu i terminów ustalania kursu wymiany walut dla kredytów denominowanych lub indeksowanych.
Ustawa o zmianie ustawy - prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw art. 69 § 3
Możliwość spłaty kredytu denominowanego lub indeksowanego w walucie obcej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienia umowy dotyczące indeksacji są abuzywne. • Abuzywność klauzul indeksacyjnych prowadzi do nieważności całej umowy. • Zarzut przedawnienia jest niezasadny, ponieważ bieg terminu nie rozpoczął się przed świadomością konsumenta o niedozwolonym charakterze klauzuli. • Brak skutecznego materialnoprawnego oświadczenia o potrąceniu.
Odrzucone argumenty
Umowa kredytu jest ważna i nie zawiera klauzul abuzywnych. • Roszczenia powodów uległy przedawnieniu. • Zgłoszony zarzut potrącenia powinien zostać uwzględniony.
Godne uwagi sformułowania
Sąd zobowiązany jest do uwzględnienia z urzędu, iż postanowienie niedozwolone nie wiąże konsumenta. • Bez tych zapisów strony nie mogłyby spełnić swych świadczeń głównych, a zatem podstawowe cele umowy nie mogłyby zostać zrealizowane. • Postanowienia umowy kredytowej na które wskazywała strona powodowa, zawartej przez strony były nieprzejrzyste pod względem pełnych konsekwencji ekonomicznych, jakie wiązały się z jej zawarciem. • Bieg terminu przedawnienia roszczeń o zwrot nienależnie spełnionych świadczeń może rozpocząć bieg dopiero po podjęciu przez kredytobiorcę-konsumenta wiążącej (świadomej, wyraźnej i swobodnej) decyzji co do sanowania niedozwolonej klauzuli albo powołania się na całkowitą nieważność umowy.
Skład orzekający
Joanna Pąsik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie nieważności umów kredytów indeksowanych do walut obcych z powodu abuzywnych klauzul indeksacyjnych, skutki abuzywności, bieg terminu przedawnienia roszczeń restytucyjnych, zarzut potrącenia w sprawach o zwrot świadczeń nienależnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy, ale stanowi ważny głos w utrwalającej się linii orzeczniczej dotyczącej kredytów frankowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych, który budzi duże zainteresowanie zarówno wśród prawników, jak i konsumentów. Wyrok potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą w zakresie abuzywności klauzul i nieważności umów.
“Kredyt frankowy nieważny! Sąd Okręgowy w Warszawie zasądził od banku zwrot ponad 300 tys. zł na rzecz kredytobiorców.”
Dane finansowe
WPS: 329 314,52 PLN
zwrot wpłaconych środków: 329 314,52 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.