I ACZ 1794/12

Sąd Apelacyjny w KrakowieKraków2012-12-03
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaapelacyjny
zabezpieczeniehipoteka przymusowainteres prawnyroszczeniewierzycieldłużnikegzekucjaodpowiedzialność członka zarząduk.p.c.

Sąd Apelacyjny zmienił postanowienie Sądu Okręgowego, uwzględniając zażalenie strony powodowej i zabezpieczając roszczenie o zapłatę poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości pozwanego.

Sąd Okręgowy oddalił wniosek o zabezpieczenie roszczenia poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej, uznając brak interesu prawnego powoda. Sąd Apelacyjny, rozpoznając zażalenie, zmienił to postanowienie. Uzasadniono, że powód uprawdopodobnił zarówno roszczenie (oparte na odpowiedzialności członka zarządu spółki), jak i interes prawny w zabezpieczeniu, biorąc pod uwagę trudności w egzekucji i ustanowienie innych hipotek na nieruchomości pozwanego.

Sąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznał zażalenie strony powodowej na postanowienie Sądu Okręgowego, który oddalił wniosek o zabezpieczenie roszczenia o zapłatę kwoty 435.066,54 zł poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości pozwanego. Sąd Okręgowy uznał, że powód uprawdopodobnił roszczenie, ale nie wykazał interesu prawnego w zabezpieczeniu, uznając twierdzenia o możliwym wyzbyciu się majątku przez pozwanego za nieudowodnione prognozy. Strona powodowa w zażaleniu zarzuciła błędne przyjęcie braku interesu prawnego, powołując się na bezskuteczność egzekucji wobec spółki kierowanej przez pozwanego, kolejne orzeczenia przeciwko niej oraz ustanowienie innej hipoteki przymusowej na nieruchomości pozwanego. Pozwany wniósł o oddalenie zażalenia. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za uzasadnione. Stwierdził, że spełnione zostały przesłanki z art. 730 k.p.c. i art. 730¹ k.p.c. – istnienie roszczenia i interes prawny w jego zabezpieczeniu. Sąd podkreślił, że postępowanie zabezpieczające jest uproszczone i wymaga jedynie uprawdopodobnienia roszczenia. Zgodził się z Sądem Okręgowym co do uprawdopodobnienia roszczenia, wskazując na odpowiedzialność członka zarządu (art. 299 § 1 k.s.h.) i istnienie tytułów wykonawczych przeciwko spółce. Sąd Apelacyjny uznał również, że powód uprawdopodobnił interes prawny w zabezpieczeniu, biorąc pod uwagę trudność w wykazaniu negatywnego faktu braku majątku dłużnika, brak współdziałania ze strony pozwanego, pogorszenie jego sytuacji finansowej (w związku z problemami spółki) oraz fakt ustanowienia innych hipotek przymusowych na jedynej znanej nieruchomości pozwanego. W konsekwencji Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie, zabezpieczając roszczenie poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, strona powodowa wykazała interes prawny w żądaniu zabezpieczenia.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że interes prawny został uprawdopodobniony, biorąc pod uwagę trudność w wykazaniu braku majątku dłużnika, brak jego współdziałania, pogorszenie jego sytuacji finansowej oraz ustanowienie innych hipotek przymusowych na nieruchomości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględniono zażalenie i zmieniono postanowienie

Strona wygrywająca

Gmina K.

Strony

NazwaTypRola
Gmina K.organ_państwowypowód
A. D.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 730

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 730¹

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 736 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

wymaga uprawdopodobnienia istnienia roszczenia

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.s.h. art. 299 § § 1

Kodeks spółek handlowych

k.p.c. art. 840 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Strona powodowa uprawdopodobniła swoje roszczenie. Strona powodowa uprawdopodobniła interes prawny w zabezpieczeniu. Bezskuteczność egzekucji wobec spółki kierowanej przez pozwanego. Ustanowienie innych hipotek przymusowych na nieruchomości pozwanego świadczy o jego trudnej sytuacji finansowej.

Odrzucone argumenty

Brak interesu prawnego strony powodowej w żądaniu zabezpieczenia. Twierdzenia o możliwym wyzbyciu się majątku przez pozwanego są niczym nie wykazanymi prognozami.

Godne uwagi sformułowania

zabezpieczyć roszczenie strony powodowej wobec pozwanego o zapłatę kwoty 435.066,54 zł poprzez ustanowienie na rzecz strony powodowej hipoteki przymusowej do sumy zabezpieczenia 739.098,46 zł nie wykazała interesu prawnego w żądaniu zabezpieczenia uprawdopodobnienie roszczenia interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia oczywista trudność procesowa po stronie wierzyciela, jaką jest wykazanie faktu negatywnego w postaci braku majątku dłużnika

Skład orzekający

Hanna Nowicka de Poraj

przewodniczący

Józef Wąsik

sędzia

Regina Kurek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek zabezpieczenia roszczenia, w szczególności uprawdopodobnienia interesu prawnego w kontekście trudności egzekucyjnych i sytuacji majątkowej dłużnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, związanej z zabezpieczeniem roszczenia pieniężnego poprzez hipotekę przymusową.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o zabezpieczeniu roszczeń i trudności, jakie mogą napotkać wierzyciele w dochodzeniu swoich praw, zwłaszcza gdy dłużnik ma problemy finansowe.

Jak zabezpieczyć swoje pieniądze? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, kiedy hipoteka przymusowa jest uzasadniona.

Dane finansowe

WPS: 435 066,54 PLN

zapłata: 435 066,54 PLN

odsetki: 329 371,92 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I A Cz 1794/12 POSTANOWIENIE Dnia 3 grudnia 2012 r Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia S.A. Hanna Nowicka de Poraj Sędzia S.A. Józef Wąsik Sędzia S.O. Regina Kurek (deleg.) po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2012 r. w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Gminy K. przeciwko A. D. o zapłatę na skutek zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Okręgowego – Sądu Gospodarczego w Krakowie z dnia 23 sierpnia 2012r. sygn. akt IX G Nc 945/12 p o s t a n a w i a : zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zabezpieczyć do czasu zakończenia postępowania w niniejszej sprawie, roszczenie strony powodowej wobec pozwanego o zapłatę kwoty 435.066,54 zł poprzez ustanowienie na rzecz strony powodowej hipoteki przymusowej do sumy zabezpieczenia 739.098,46 zł na nieruchomości stanowiącej własność pozwanego położonej w K. przy ul. (...) , dla której Sąd Rejonowy dla Krakowa – Podgórza w Krakowie prowadzi księgę wieczystą o nr (...) . Sygn. akt I ACz 1794/12 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił wniosek strony powodowej o zabezpieczenie, do czasu zakończenia postępowania w niniejszej sprawie, roszczenie strony powodowej wobec pozwanego o zapłatę kwoty 435.066,54 zł z ustawowymi odsetkami (które ostatecznie wyliczyła na kwotę 329.371,92 zł i pozwu w tym zakresie nie cofnęła) poprzez ustanowienie na rzecz strony powodowej hipoteki przymusowej do sumy zabezpieczenia 739.098,46 zł na nieruchomości stanowiącej własność pozwanego położonej w K. przy ul. (...) , dla której Sąd Rejonowy dla Krakowa – Podgórza w Krakowie prowadzi księgę wieczystą o nr (...) (sumę zabezpieczenia powódka sprecyzowała na wezwanie sądu z dnia 12.06.2012r (k.32) w piśmie z dnia 22.06.2012r (k.35). W ocenie Sądu Okręgowego, jakkolwiek strona powodowa uprawdopodobniła swoje roszczenie to jednak nie wykazała interesu prawnego w żądaniu zabezpieczenia, w szczególności nie wykazała, że pozwany nie ma dostatecznego majątku, lub, że zachodzą jakiekolwiek obawy co do jego wypłacalności. Natomiast twierdzenia powódki o możliwym wyzbyciu się majątku przez pozwanego Sąd uznał, za niczym nie wykazane prognozy. Zażalenie na to postanowienie złożyła strona powodowa, zarzucając błędne przyjęcie, iż strona powodowa nie wykazała interesu prawnego pozwalającego na zabezpieczenie roszczenia. Powołała się na bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce kierowanej przez pozwanego oraz dwa kolejne orzeczenia wydane przeciwko niej na łączną kwotę ok. 280.000 zł. Jako nową okoliczność podała nadto, fakt ustanowienia na przedmiotowej nieruchomości pozwanego hipoteki przymusowej w kwocie 104.867 zł na rzecz osób fizycznych, co jej zdaniem świadczy o niewypłacalności pozwanego. Pozwany wniósł o oddalenie zażalenia zarzucając, że powód nie uprawdopodobnił ani roszczenia, ani interesu prawnego. Podniósł, że przedstawił do potrącenia wzajemną wierzytelność w wysokości ok. 1.800.000 zł z tytułu nakładów i wytoczył o nią powództwo. Twierdzenia powódki o braku majątku pozwanego uznał za gołosłowne. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest uzasadnione. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu, należy stwierdzić należy, iż spełnione zostały warunki dopuszczalności udzielenia zabezpieczenia z art. 730 k.p.c. oraz podstawy do uznania zasadności zabezpieczenia z art. 730 1 k.p.c. Za podstawy zabezpieczenia uznaje się okoliczności merytoryczne, od których istnienia uzależnione jest dokonanie zabezpieczenia. Artykuł 730 1 k.p.c. wymienia dwie podstawy (które muszą występować łącznie): istnienie roszczenia podlegającego zabezpieczeniu oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Przepis ten wymaga uprawdopodobnienia roszczenia, a wiec nie ulega wątpliwości, że uprawniony musi uprawdopodobnić jego istnienie oraz to, że roszczenie to jemu przysługuje. Innymi słowy musi wykazać wiarygodność roszczenia z tym że wymaganie wiarygodności roszczenia oznacza konieczność jego uprawdopodobnienia ( art. 736 § 1 pkt 2 k.p.c ). Rezygnacja z przeprowadzenia dowodu co do istnienia roszczenia wynika z faktu, że postępowanie zabezpieczające jest postępowaniem uproszczonym (tak zwanym sumarycznym), w którym nie rozstrzyga się sprawy merytorycznie. Trzeba też dodać, że konieczność uprawdopodobnienia odnosi się także do drugiej podstawy zabezpieczenia czyli do istnienia interesu prawnego w jego dokonaniu. W tej sytuacji stwierdzenie Sądu Okręgowego o braku wykazania interesu prawnego, jest oczywistym nieporozumieniem, biorąc pod uwagę, że słowo „wykazanie” jest synonimem „udowodnienia”. Należy się zgodzić z Sądem Okręgowym, że strona powodowa w wystarczający sposób uprawdopodobniła swoje roszczenie. Poza sporem pozostają tytuły wykonawcze przeciwko Centrum (...) – spółki z o.o. w K. oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego przeciwko tej spółce postanowieniem z 24.03.2011r. Odpowiedzialność członka zarządu w takiej sytuacji statuuje art. 299 § 1 ksh . Istnienie ewentualnych przesłanej wyłączających tę odpowiedzialność obciąża już pozwanego. Również on powinien wykazać istnienie innego majątku spółki wystarczającego zaspokojenie wierzyciela, skoro takie twierdzenie podnosi. Samo oświadczenie spółki o potrąceniu wzajemnej wierzytelności, nawet, gdyby uznać je za skuteczne, nie niweczy tytułu wykonawczego. Skutku takiego nie odniesie nawet uzyskanie wyroku zasądzającego przez spółkę. Fakty te, są bowiem podstawą do wytoczenia ewentualnego powództwa przeciwegzekucyjnego na podstawie art. 840 § 1 pkt 2 kpc . Co się tyczy drugiej z przesłanek udzielenia zabezpieczenia tj. uprawdopodobnienia interesu prawnego to odmiennie, niż stwierdza pozwany, należy uznać, że strona powodowa, także w wystarczający sposób uprawdopodobniła tę przesłankę udzielenia zabezpieczenia. Oceniając spełnienie tego warunku należy mieć na uwadze oczywistą trudność procesową po stronie wierzyciela, jaką jest wykazanie faktu negatywnego w postaci braku majątku dłużnika wystarczającego do zaspokojenia jego roszczeń. W sytuacji braku współdziałania ze strony dłużnika jest to często niemożliwe. Pozwany nie przedstawił w odpowiedzi na zażalenie swojej sytuacji finansowej, poza ogólnymi twierdzeniami. Z tego względu należy uwzględniać całokształt okoliczności sprawy odnoszący się do osoby dłużnika, a w sprawie niniejszej, również spółki, którą pozwany kierował. Skoro spółka ta nie płaci zobowiązań i zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej wobec orzeczonych eksmisji, to również sytuacja pozwanego się pogorszyła, gdyż nie może liczyć ani na wynagrodzenie menedżerskie ani na dywidendę. Należy też mieć na uwadze, że kierowane przez pozwanego korporacje nie wykonywały zobowiązań umownych, ani prawomocnych orzeczeń sądowych. Ostatecznie jednak przesądza fakt ustanowienia hipoteki przymusowej przez osoby trzecie, na jedynie znanej nieruchomości pozwanego, co niewątpliwie przemawia za uznaniem, iż sytuacja materialna pozwanego nie jest dobra, co niewątpliwie może utrudnić stronie powodowej uzyskanie zaspokojenia jej roszczeń w razie wygrania sprawy. Z omówionych względów Sąd Apelacyjny w Krakowie działając na zasadzie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. uwzględnił zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI