I C 1568/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z powództwa P. B. i M. B. przeciwko (...) Bank (...) Spółce Akcyjnej o ustalenie nieważności umowy kredytu mieszkaniowego z 2007 roku oraz o zapłatę kwoty 346 921,83 zł. Powodowie domagali się stwierdzenia nieważności umowy ze względu na abuzywność klauzul denominacyjnych i przeliczeniowych. Sąd, analizując umowę w kontekście przepisów o klauzulach niedozwolonych (art. 385¹ k.c.) oraz orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, uznał, że postanowienia dotyczące denominacji kredytu we franku szwajcarskim były niejednoznaczne, nie zostały indywidualnie uzgodnione i rażąco naruszały interesy konsumentów. W związku z tym, sąd stwierdził nieważność umowy w całości, uznając, że dalsze jej wykonywanie bez abuzywnych klauzul jest niemożliwe i sprzeczne z wolą stron. Zasądził od banku na rzecz powodów zwrot wszystkich wpłaconych kwot (kapitałowo-odsetkowych oraz kosztów okołokredytowych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, oddalając powództwo w pozostałej części. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu obciążyło pozwanego banku w całości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie nieważności umów kredytów frankowych ze względu na abuzywność klauzul denominacyjnych i przeliczeniowych, prawo konsumenta do zwrotu świadczeń nienależnych oraz zasady naliczania odsetek w takich sprawach.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy, ale stanowi ważny głos w utrwalającej się linii orzeczniczej dotyczącej kredytów frankowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy klauzule denominacyjne w umowie kredytu mieszkaniowego zawartej z konsumentem, które nie były indywidualnie negocjowane i nie pozwalają konsumentowi na jednoznaczne określenie wysokości zobowiązania, są klauzulami niedozwolonymi w rozumieniu art. 385¹ k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, klauzule te są niedozwolone, ponieważ nie były indywidualnie uzgodnione, nie określają jednoznacznie głównych świadczeń stron, kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienia dotyczące denominacji kredytu we franku szwajcarskim były niejednoznaczne, nie dawały konsumentowi możliwości zrozumienia ekonomicznych konsekwencji umowy, nie były negocjowane indywidualnie i przyznawały bankowi nadmierne uprawnienia, co naruszało dobre obyczaje i interesy konsumenta.
Czy umowa kredytu mieszkaniowego, w której klauzule denominacyjne zostały uznane za niedozwolone, może nadal obowiązywać w pozostałym zakresie, czy też podlega stwierdzeniu nieważności w całości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W niniejszej sprawie umowa podlega stwierdzeniu nieważności w całości, ponieważ usunięcie abuzywnych klauzul dotyczących denominacji i przeliczeń walutowych uniemożliwia dalsze wykonywanie umowy zgodnie z wolą stron i jej podstawowymi celami.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że klauzule denominacyjne stanowiły główne świadczenia stron, a ich wyeliminowanie czyni dalsze wykonywanie umowy niemożliwym i sprzecznym z zamiarem stron, co uzasadnia stwierdzenie nieważności całej umowy, a nie tylko jej części.
Od kiedy należy naliczać odsetki ustawowe za opóźnienie od zasądzonej kwoty zwrotu nienależnych świadczeń w przypadku nieważności umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odsetki ustawowe za opóźnienie należy naliczać od daty, w której pozwany bank popadł w opóźnienie w spełnieniu świadczenia, co nastąpiło po upływie terminów do ustosunkowania się do żądań powodów, zgodnie z ogólnymi zasadami prawa cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na najnowszym orzecznictwie TSUE, które neguje konieczność składania przez konsumenta dodatkowego oświadczenia o woli unieważnienia umowy w celu naliczania odsetek, uznając, że roszczenie o zwrot świadczenia nienależnego jest świadczeniem bezterminowym, a opóźnienie następuje po wezwaniu do zapłaty lub po upływie terminu na ustosunkowanie się do żądania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. B. | osoba_fizyczna | powód |
| M. B. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Bank (...) Spółka Akcyjna | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie – poza postanowieniami określającymi główne świadczenia stron – nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.
k.c. art. 410 § § 1
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia stosuje się w zakresie, w jakim świadczenie zostało spełnione w wykonaniu umowy, której nieważności lub bezskuteczności dotyczy.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a jeżeli nie jest to możliwe, do zwrotu jej wartości.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, choćby nie poniósł żadnej szkody i choćby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 3
Kodeks cywilny
Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu.
Pr. bank. art. 69 § ust. 1
Ustawa Prawo bankowe
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Pr. bank. art. 69 § ust. 2 pkt 4a
Ustawa Prawo bankowe
Umowa o kredyt denominowany lub indeksowany do waluty innej niż waluta polska powinna określać szczegółowe zasady określania sposobów i terminów ustalania kursu wymiany walut, na podstawie którego w szczególności wyliczana jest kwota kredytu, jego transz i rat kapitałowo-odsetkowych oraz zasad przeliczania na walutę wypłaty albo spłaty kredytu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzule denominacyjne w umowie kredytu CHF są abuzywne, ponieważ nie były indywidualnie negocjowane, nie pozwalają konsumentowi na jednoznaczne określenie wysokości zobowiązania i naruszają jego interesy. • Nieważność umowy kredytu CHF jest uzasadniona, ponieważ usunięcie abuzywnych klauzul uniemożliwia dalsze wykonywanie umowy zgodnie z wolą stron. • Konsument ma prawo do zwrotu wszystkich wpłaconych środków (kapitału, odsetek, kosztów) jako świadczeń nienależnych w przypadku stwierdzenia nieważności umowy kredytu. • Odsetki ustawowe za opóźnienie od zasądzonej kwoty zwrotu świadczeń należą się od daty popadnięcia banku w opóźnienie.
Odrzucone argumenty
Pozwany bank argumentował, że umowa kredytu jest ważna, a klauzule denominacyjne nie są abuzywne. • Pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczeń. • Pozwany kwestionował wysokość spłat dokonanych przez powodów powyżej kwoty 340 296,00 zł.
Godne uwagi sformułowania
Sąd zobowiązany jest do uwzględnienia z urzędu, że postanowienie niedozwolone nie wiąże konsumenta. • Kredytobiorca nie znał mechanizmu ustalania kursu CHF stosowanego do wyliczeń swojego zadłużenia, a tym samym nie miał możliwości kontrolowania poprawności jego ustalania przez bank. • Nie można mówić o możliwości sprawdzenia wyliczeń pozwanego, skoro w umowie i dokumentach stanowiących jej integralną część brak było określenia oraz objaśnienia precyzyjnych mechanizmów wyliczania kursu CHF. • Sankcja niedozwolonego postanowienia działa ex tunc i ex lege, ale zgodnie z art. 385 1 § 2 nie skutkuje automatyczną nieważnością całej umowy, gdyż strony pozostają związane umową w pozostałym zakresie. • W niniejszej sprawie, wobec wyraźnego stanowiska strony powodowej, konsekwentnie – po pouczeniu o pełnych skutkach – domagającej się uznania, iż umowa była nieważna, nie ma w ocenie sądu obawy, że przyjęcie nieważności umowy doprowadzi do niekorzystnych i penalizujących skutków dla strony powodowej.
Skład orzekający
Joanna Pąsik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów kredytów frankowych ze względu na abuzywność klauzul denominacyjnych i przeliczeniowych, prawo konsumenta do zwrotu świadczeń nienależnych oraz zasady naliczania odsetek w takich sprawach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy, ale stanowi ważny głos w utrwalającej się linii orzeczniczej dotyczącej kredytów frankowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy popularnego problemu kredytów frankowych, który nadal budzi duże zainteresowanie wśród konsumentów i prawników. Wyrok potwierdza ugruntowaną linię orzeczniczą w zakresie abuzywności klauzul i nieważności umów.
“Kredyt frankowy nieważny w całości! Sąd Okręgowy zasądził od banku ponad 346 tys. zł na rzecz klientów.”
Dane finansowe
WPS: 346 921,83 PLN
zwrot świadczeń nienależnych: 346 921,83 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.