I C 1564/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) Bank S.A. wniósł pozew o uznanie za bezskuteczną w stosunku do niego czynności prawnej dobrowolnego poddania się egzekucji przez C. N. na rzecz jego syna N. N. (1) w formie aktu notarialnego z dnia 1 lutego 2011 roku. Na mocy tej czynności C. N. zobowiązał się do uiszczania alimentów w wysokości 10.000 zł miesięcznie, co miało umożliwić zaspokojenie wierzytelności banku z tytułu umowy kredytu hipotecznego. Bank dochodził zaspokojenia z nieruchomości dłużnika, która została sprzedana, a projekt planu podziału przewidywał wypłatę większości środków na rzecz syna dłużnika z tytułu alimentów. Sąd Okręgowy uznał powództwo za zasadne, opierając się na przepisach o skardze pauliańskiej (art. 527 k.c.). Sąd ustalił, że C. N. miał problemy finansowe, a czynność poddania się egzekucji alimentów została dokonana z zamiarem pokrzywdzenia wierzycieli. Sąd uznał, że wysokość alimentów (10.000 zł miesięcznie) była rażąco wygórowana i nie odzwierciedlała rzeczywistych, usprawiedliwionych potrzeb małoletniego, które były już zaspokajane. Dodatkowo, sąd stwierdził, że matka dziecka, będąca w bliskim stosunku z dłużnikiem, miała wiedzę o jego sytuacji finansowej i świadomie uczestniczyła w działaniu mającym na celu pokrzywdzenie banku. Sąd podkreślił, że czynność prawna dłużnika alimentacyjnego, która nie wynika z rzeczywistych potrzeb dziecka, a służy jedynie pokrzywdzeniu innych wierzycieli, nie może korzystać z ochrony prawnej. W związku z tym, sąd uznał czynność za bezskuteczną w stosunku do banku, jednocześnie odstępując od obciążania małoletniego pozwanego kosztami postępowania na zasadzie słuszności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUznawanie za bezskuteczne czynności prawnych mających na celu pokrzywdzenie wierzycieli, zwłaszcza w kontekście zobowiązań alimentacyjnych i ich wysokości.
Stosowanie skargi pauliańskiej wymaga udowodnienia przesłanek określonych w art. 527 k.c., w tym zamiaru pokrzywdzenia wierzyciela i wiedzy osoby trzeciej (lub domniemania tej wiedzy).
Zagadnienia prawne (3)
Czy czynność prawna dobrowolnego poddania się egzekucji alimentów w wygórowanej wysokości, dokonana przez dłużnika w formie aktu notarialnego, może zostać uznana za bezskuteczną w stosunku do innego wierzyciela, jeśli została dokonana z zamiarem pokrzywdzenia tego wierzyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, czynność prawna dobrowolnego poddania się egzekucji alimentów w wygórowanej wysokości, dokonana przez dłużnika w formie aktu notarialnego, może zostać uznana za bezskuteczną w stosunku do innego wierzyciela, jeśli zostanie wykazane, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia (w tym przypadku małoletni syn i jego matka) wiedziała lub mogła się dowiedzieć o tym zamiarze, zwłaszcza gdy czynność ta nie odzwierciedla rzeczywistych potrzeb uprawnionego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wysokość alimentów była nieuzasadniona potrzebami dziecka, które miały zaspokojone potrzeby, a czynność miała na celu jedynie zabezpieczenie interesów matki i ojca, a nie dziecka. Dodatkowo, sąd stwierdził, że matka dziecka, będąca w bliskim stosunku z dłużnikiem, miała wiedzę o jego sytuacji finansowej i świadomie uczestniczyła w działaniu mającym na celu pokrzywdzenie banku. Czynność prawna dłużnika alimentacyjnego, która nie wynika z rzeczywistych potrzeb dziecka, a służy jedynie pokrzywdzeniu innych wierzycieli, nie może korzystać z ochrony prawnej.
Czy wysokość świadczenia alimentacyjnego w kwocie 10.000 zł miesięcznie jest uzasadniona usprawiedliwionymi potrzebami małoletniego dziecka oraz możliwościami zarobkowymi i majątkowymi zobowiązanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kwota 10.000 zł miesięcznie jako świadczenie alimentacyjne dla małoletniego dziecka nie była uzasadniona jego usprawiedliwionymi potrzebami, które były już zaspokojone, a także nie odzwierciedlała rzeczywistych możliwości zarobkowych i majątkowych ojca w kontekście potrzeb dziecka.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że potrzeby dziecka były zaspokajane na odpowiednim poziomie, a kwota 10.000 zł miesięcznie była rażąco wygórowana i nieuzasadniona. Wskazano, że matka dziecka zarabiała znaczną kwotę, a ojciec dobrowolnie łożył na dziecko i zapewniał mu podróże zagraniczne. Dodatkowe zobowiązanie do zapłaty tak wysokiej kwoty alimentów było postrzegane jako nieuzasadnione i służące jedynie pokrzywdzeniu wierzyciela.
Czy osoba trzecia pozostająca w bliskim stosunku z dłużnikiem, która uzyskała korzyść majątkową wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli, jest objęta domniemaniem wiedzy o działaniu dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 527 § 3 k.c., jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że matka małoletniego pozwanego pozostawała w bliskim stosunku z dłużnikiem (konkubinat, wspólne dziecko, wspólne podróże), co uzasadniało zastosowanie domniemania z art. 527 § 3 k.c. Sąd uznał, że matka dziecka była świadoma sytuacji finansowej dłużnika i skutków jego działań, obalając jej twierdzenia o braku wiedzy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank S.A. | spółka | powód |
| N. N. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| C. N. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| A. L. | osoba_fizyczna | przedstawiciel ustawowy pozwanego |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 527 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa prawna dla uznania czynności prawnej dłużnika za bezskuteczną w stosunku do wierzyciela, jeżeli czynność ta została dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, a osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową.
k.c. art. 527 § § 2
Kodeks cywilny
Definicja pokrzywdzenia wierzyciela jako sytuacji, w której dłużnik stał się niewypłacalny lub niewypłacalny w wyższym stopniu wskutek dokonanej czynności.
k.c. art. 527 § § 3
Kodeks cywilny
Domniemanie wiedzy osoby trzeciej o działaniu dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeśli pozostaje ona z dłużnikiem w bliskim stosunku.
k.r.o. art. 135 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Określa przesłanki ustalania zakresu obowiązku alimentacyjnego: usprawiedliwione potrzeby uprawnionego oraz zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego.
Pomocnicze
k.c. art. 529
Kodeks cywilny
Okoliczności, w których domniemywa się działanie dłużnika z pokrzywdzeniem wierzyciela (niewypłacalność w chwili darowizny lub niewypłacalność wskutek czynności pod tytułem darmym).
k.c. art. 533
Kodeks cywilny
Obowiązek pozwanego do wskazania innego majątku dłużnika, z którego wierzyciel mógłby się zaspokoić.
k.c. art. 534
Kodeks cywilny
Termin do wytoczenia powództwa o uznanie czynności za bezskuteczną.
k.p.c. art. 777 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa tytuły egzekucyjne, w tym akty notarialne, w których dłużnik dobrowolnie poddał się egzekucji.
k.p.c. art. 1025
Kodeks postępowania cywilnego
Określa kolejność zaspokajania wierzycieli z kwoty uzyskanej w egzekucji.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odstąpienia od obciążania strony kosztami postępowania z uwagi na szczególnie uzasadniony przypadek.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czynność prawna poddania się egzekucji alimentów w kwocie 10.000 zł miesięcznie była dokonana z zamiarem pokrzywdzenia wierzyciela bankowego. • Wysokość alimentów była rażąco wygórowana i nie odzwierciedlała usprawiedliwionych potrzeb małoletniego. • Matka małoletniego pozwanego, będąca w bliskim stosunku z dłużnikiem, miała wiedzę o jego sytuacji finansowej i świadomie uczestniczyła w działaniu mającym na celu pokrzywdzenie banku. • Czynność prawna dłużnika alimentacyjnego, która nie wynika z rzeczywistych potrzeb dziecka, a służy jedynie pokrzywdzeniu innych wierzycieli, nie może korzystać z ochrony prawnej.
Odrzucone argumenty
Czynność prawna poddania się egzekucji alimentów była uzasadniona potrzebami dziecka i miała na celu jego zabezpieczenie finansowe. • Pozwany (jego matka) nie miał wiedzy o zamiarze pokrzywdzenia wierzyciela przez dłużnika. • C. N. jedynie wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego wobec syna.
Godne uwagi sformułowania
Czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem tej czynności. • Jeśli wykaże on, że czynność prawna dokonana przez dłużnika przyniosła korzyść majątkową osobie pozostającej w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, iż osoba ta wiedziała o świadomym pokrzywdzeniu wierzyciela przez dłużnika. • Nie może korzystać z ochrony czynność dobrowolnego poddania się egzekucji przez dłużnika alimentacyjnego w akcie notarialnym, który będąc tytułem egzekucyjnym, po uzyskaniu klauzuli wykonalności zostaje przedstawiony do wykonania wyłącznie w celu pozbawienia innych wierzycieli możliwości zaspokojenia.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznawanie za bezskuteczne czynności prawnych mających na celu pokrzywdzenie wierzycieli, zwłaszcza w kontekście zobowiązań alimentacyjnych i ich wysokości."
Ograniczenia: Stosowanie skargi pauliańskiej wymaga udowodnienia przesłanek określonych w art. 527 k.c., w tym zamiaru pokrzywdzenia wierzyciela i wiedzy osoby trzeciej (lub domniemania tej wiedzy).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak można próbować obejść prawa wierzycieli poprzez pozornie uzasadnione zobowiązania, a także jak sąd analizuje rzeczywiste potrzeby dziecka w kontekście alimentów i ochrony wierzycieli.
“Czy alimenty w wysokości 10.000 zł miesięcznie mogą być próbą oszukania banku?”
Dane finansowe
WPS: 132 524,42 PLN
zwrot kosztów egzekucji: 2797,38 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.