I C 1547/18

Sąd Rejonowy w GiżyckuGiżycku2019-04-17
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniarejonowy
najemczynszlokal mieszkalnymieszkanie służboweroszczenieratykoszty procesuart. 691 k.c.

Sąd Rejonowy w Giżycku zasądził od pozwanego na rzecz powoda część dochodzonej kwoty za korzystanie z lokalu, rozkładając spłatę na raty i oddalając powództwo w pozostałym zakresie.

Powódka (...) Państwowe S.A. domagała się zapłaty od K. G. kwoty 7.158,61 zł za bezumowne korzystanie z lokalu. Sąd Rejonowy w Giżycku, po analizie wcześniejszych postępowań i dokumentów, ustalił, że pozwanemu przysługuje prawo do lokalu na podstawie przepisów o mieszkaniach służbowych i wstąpił w stosunek najmu po śmierci matki. Sąd zasądził od pozwanego kwotę 4.851,04 zł, rozkładając spłatę na 24 raty miesięczne, a w pozostałym zakresie powództwo oddalił, nie obciążając pozwanego kosztami procesu ze względu na jego trudną sytuację majątkową.

Powódka (...) Państwowe S.A. z siedzibą w W. wniosła pozew o zapłatę kwoty 7.158,61 zł z odsetkami, twierdząc, że pozwany K. G. korzysta bez tytułu prawnego z lokalu powódki, a żądana kwota stanowi należności za eksploatację i media. Wcześniejszy nakaz zapłaty wydany w elektronicznym postępowaniu upominawczym został uwzględniony w całości, jednak pozwany wniósł sprzeciw, kwestionując wysokość czynszu i twierdząc, że przysługuje mu prawo do zawarcia umowy najmu. Sąd ustalił, że lokal był mieszkaniem służbowym przydzielonym ojcu pozwanego w 1956 r. Po śmierci ojca w 1958 r. rodzina, w tym pozwany, pozostała w lokalu bez sprzeciwu właściciela. Mimo braku pisemnej umowy, sąd uznał, że umowa najmu została zawarta dorozumianie, a pozwany, stale zamieszkujący z matką do jej śmierci w 2005 r., wstąpił w stosunek najmu na mocy art. 691 k.c. Sąd zakwestionował podwyżkę czynszu z 2012 r. ze względu na wątpliwości co do powierzchni lokalu przyjętej do obliczeń (64,05 m2 zamiast pierwotnych 42,77 m2), uznając za zasadną kwotę 229,42 zł miesięcznie. Zasądzono 4.851,04 zł tytułem zaległego czynszu i opłat za wywóz śmieci, rozkładając spłatę na 24 raty miesięczne ze względu na trudną sytuację majątkową pozwanego (renta w wysokości 868,65 zł). Powództwo w pozostałym zakresie oddalono, a pozwanego nie obciążono kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, pozwany wstąpił w stosunek najmu na mocy art. 691 § 1 i 2 k.c. po śmierci matki, która mieszkała z nim w lokalu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo braku pisemnej umowy, umowa najmu została zawarta dorozumianie, a pozwany, stale zamieszkując z matką w lokalu będącym centrum jego spraw życiowych, wstąpił w stosunek najmu na mocy przepisów kodeksu cywilnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie części dochodzonej kwoty i oddalenie powództwa w pozostałym zakresie

Strona wygrywająca

K. G. (w części oddalenia powództwa i kosztów)

Strony

NazwaTypRola
(...) Państwowych Spółka Akcyjnaspółkapowód
K. G.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 691 § 1 i 2

Kodeks cywilny

Pozwany wstąpił w stosunek najmu lokalu po śmierci matki, która z nim zamieszkiwała.

Pomocnicze

k.c. art. 481 § 1

Kodeks cywilny

Podstawa do zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie.

k.p.c. art. 320

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do rozłożenia zasądzonego świadczenia na raty.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do nieobciążania strony kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

u.o.p.l. art. 8a

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Zasady podwyższania czynszu.

u.u.c.p.g. art. 6m

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Podstawa do naliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1952 r. w sprawie mieszkań służbowych i zakładowych art. § 7

Prawo do mieszkania zastępczego dla członków rodziny pracownika.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwany wstąpił w stosunek najmu na mocy art. 691 k.c. Niewłaściwe obliczenie powierzchni lokalu przez powódkę przy ustalaniu czynszu. Szczególnie uzasadniony wypadek do rozłożenia zasądzonej kwoty na raty (art. 320 k.p.c.). Szczególnie uzasadniony wypadek do nieobciążania pozwanego kosztami procesu (art. 102 k.p.c.).

Odrzucone argumenty

Roszczenie powódki o zapłatę całej dochodzonej kwoty. Zasadność podwyżki czynszu z 2012 r. w pierwotnej wysokości.

Godne uwagi sformułowania

Osoby bliskie nie wstąpiły w stosunek najmu mieszkania służbowego, które mogło być przydzielone tylko pracownikowi, a zajmując nadal to mieszkanie znajdowały się co do zasady w sytuacji zajmującego lokal bez tytułu prawnego. Mimo, iż strony nie zawarły umowy najmu, w ustalonych okolicznościach Sąd uznał, iż umowa została zawarta w sposób dorozumiany i wiązała strony na czas nieokreślony. Jest to termin zawity, którego przekroczenie powoduje bezskuteczność odmowy przyjęcia podwyżki albo oddalenie powództwa o ustalenie jako spóźnionego. W niniejszej sprawie na takie rozstrzygnięcie Sądu wpłynęła sytuacja majątkowa i osobista pozwanego...

Skład orzekający

Alina Kowalewska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego po śmierci rodzica, zasady ustalania czynszu, rozkładania świadczeń na raty oraz stosowania art. 102 k.p.c."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej mieszkań służbowych i dziedziczenia najmu, a także indywidualnej oceny sytuacji majątkowej pozwanego w kontekście art. 320 i 102 k.p.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak długotrwałe korzystanie z lokalu, nawet bez formalnej umowy, może prowadzić do nabycia praw do lokalu, a także ilustruje zastosowanie przepisów o ochronie lokatorów i możliwości rozłożenia długu na raty w trudnej sytuacji życiowej.

Czy po latach można "odziedziczyć" mieszkanie po rodzicach, nawet jeśli było służbowe? Sąd Rejonowy w Giżycku odpowiada.

Dane finansowe

WPS: 7158,61 PLN

zaległy czynsz i opłaty: 4851,04 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: I C 1547/18 upr. WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 kwietnia 2019 r. Sąd Rejonowy w Giżycku I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Alina Kowalewska Protokolant: Joanna Kucharska po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2019 r. w Giżycku na rozprawie sprawy z powództwa (...) Państwowych Spółka Akcyjna z siedzibą w W. przeciwko K. G. o zapłatę 1. Zasadza od pozwanego K. G. na rzecz powoda (...) Państwowych Spółka Akcyjna z siedzibą w W. 4.851,04 złotych (cztery tysiące osiemset pięćdziesiąt jeden złotych 04/100) z ustawowymi odsetkami od dnia 18.06.2018r. do dnia zapłaty, z tymże spłatę należności rozkłada na 24 raty miesięczne – pierwsza rata w kwocie 251,04 złotych płatna do 20.05.2019r. i pozostałe 23 raty po 200,00 złotych każda płatne do 20-tego każdego miesiąca, poczynając od czerwca 2019r. 2. Oddala powództwo w pozostałym zakresie. 3. Nie obciąża pozwanego kosztami procesu. SSR Alina Kowalewska Sygn. akt I C 1547/18 upr. UZASADNIENIE Powódka (...) Państwowe Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wniosła pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym przeciwko K. G. o zapłatę kwoty 7.158,61 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Jednocześnie domagała się zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu powódka podała, iż pozwany korzysta bez tytułu prawnego z lokalu powódki, a żądana kwota stanowi należności za eksploatację lokalu oraz media. Nakazem zapłaty z dnia 3 września 2018 r. wydanym w sprawie o sygn. akt VI Nc-e 1128324/18 Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie uwzględnił powództwo w całości. Pozwany K. G. w sprzeciwie od nakazu zapłaty wniósł o oddalenie powództwa w całości. Twierdził, iż przysługuje mu prawo do zawarcia umowy najmu z powódką, bowiem wcześniej lokal był mieszkaniem zakładowym przysługującym jego ojcu. Zakwestionował także wysokość miesięcznego czynszu naliczanego przez powódkę, w tym opłaty za wywóz śmieci. Sąd ustalił, co następuje: W dniu 28 sierpnia 1956 r. A. G. (1) zawarł z P.K.P. Oddziałem Drogowym w K. w związku ze stosunkiem pracy umowę najmu mieszkania służbowego położonego w G. 23/1. Umowa została zawarta w formie pisemnej. Wskazano, iż mieszkanie składa się z 3 izb z przynależnościami ogólnej powierzchni 42,77 m 2 , w tym powierzchni mieszkalnej (...) m 2 . Do mieszkania z pracownikiem uprawnieni zostali członkowie jego rodziny żyjący z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, w tym żona A. G. (2) oraz syn – pozwany K. G. . ( dowód : umowa z 28.08.1956 r. – k. 35) A. G. (1) zmarł w 1958 r. W mieszkaniu służbowym bez sprzeciwu ze strony powódki pozostała jego żona i dzieci, w tym pozwany K. G. . Strony nie zawarły żadnej umowy w formie pisemnej. Pozwany nie przebywał w spornym lokalu w okresie od 1980 r. do 1996 r., kiedy to mieszkał z żoną w G. . Od 1996 r. pozostaje w nim nieprzerwanie do chwili obecnej. A. G. (2) zmarła w 2005 r. ( okoliczności bezsporne ) Powódka naliczała pozwanemu opłaty za korzystanie z lokalu. W okresie od 2005 r. do stycznia 2012 r. wahały się one w granicach od 39,06 zł do 47,39 zł. W kwietniu 2012 r. opłaty uległy podwyższeniu do kwoty 514,32 zł. Na skutek odwołania pozwanego kwota ta uległa obniżeniu do ok. 370 zł. ( dowód : z akt sprawy I C 56/13: rozliczenie czynszu z 11.07.2005 r. – k. 51, rozliczenie czynszu z 23.04.2007 r., rozliczenie czynszu z 15.10.2009 r. – k. 53, rozliczenie czynszu z 07.02.2012 r. – k. 54, rozliczenie czynszu z 19.01.2012 r. – k. 55) W dniu 4 lutego 2013 r. powódka wniosła pozew przeciwko pozwanemu o wydanie przedmiotowego lokalu. Prawomocnym wyrokiem z dnia 28 czerwca 2013 r. wydanym w sprawie I C 56/13 tut. Sąd oddalił powództwo. ( dowód : z akt sprawy I C 56/13: pozew – k. 3-4, protokół rozprawy z 25.06.2013 r. – k. 74, wyrok z 28.06.2013 r. – k. 76) W dniu 21 sierpnia 2014 r. powódka wniosła do tut. Sądu pozew o zasądzenie od pozwanego kwoty 11.017,16 zł z odsetkami ustawowymi tytułem zaległego czynszu oraz opłat eksploatacyjnych mających swe źródło w łączącej strony umowie najmu. Prawomocnym nakazem zapłaty z dnia 22 sierpnia 2014 r. wydanym w sprawie I Nc 1196/14 tut. Sąd uwzględnił powództwo w całości. ( dowód : z akt sprawy I Nc 1196/14: pozew – k. 2-3, nakaz zapłaty – k. 18) W chwili obecnej pozwany ma 65 lat. Uzyskuje rentę w wysokości 868,65 zł. Pozwany choruje na zmiany zwyrodnieniowe stawu biodrowego. Orzeczony ma umiarkowany stopień niepełnosprawności. W mieszkaniu, które zajmuje przeprowadza w miarę możliwości remonty. ( dowód : pismo z 09.03.2018 r. – k. 10, karta informacyjna Szpitala w G. – k. 12-13) Sąd zważył, co następuje: Powództwo mogło podlegać uwzględnieniu jedynie w części. Okoliczności faktyczne w sprawie ustalone na podstawie przedstawionych przez strony dowodów oraz dokumentów znajdujących się w aktach spraw o sygn. akt I C 56/13 i I Nc 1196/14 były co do zasadny bezsporne. Sąd dał wiarę w całości przedłożonym dokumentom uznając je za miarodajny materiał dowodowy. W oparciu o tak ustalony stan faktyczny strony pozostawały w sporze co do przysługiwania pozwanemu uprawnienia do korzystania z lokalu powódki oraz charakteru i wysokości opłat obciążających go z tego tytułu. W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż lokal, z którego korzysta pozwany był mieszkaniem służbowym i został przydzielony jego ojcu w trybie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1952 r. w sprawie mieszkań służbowych i zakładowych (Dz. U. z 1952 r. Nr 29, poz. 196). W chwili śmierci ojca pozwanego w 1958 r. zgodnie z § 7 wskazanego rozporządzenia członkowie jego rodziny, którzy żyli z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, uzyskali prawo do mieszkania zastępczego. Osoby bliskie nie wstąpiły w stosunek najmu mieszkania służbowego, które mogło być przydzielone tylko pracownikowi, a zajmując nadal to mieszkanie znajdowały się co do zasady w sytuacji zajmującego lokal bez tytułu prawnego (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 1989 r., III CZP 44/89, nr Lex 1633170). Mimo uzyskania prawa do lokalu zastępczego rodzina korzystała z dotychczasowego lokalu bez sprzeciwu ze strony właściciela. Powódka umożliwiła im swobodne korzystanie z lokalu w celach mieszkaniowych przez niemal 50 lat. A. G. (2) opłacała w zamian czynsz wywiązując się z obowiązków najemcy. Korzystający z lokalu dbali o niego i w ramach możliwości dokonywali bieżących napraw. Taki stan rzeczy akceptowany był przez strony, przynajmniej do śmierci matki pozwanego w 2005 r. Mimo, iż strony nie zawarły umowy najmu, w ustalonych okolicznościach Sąd uznał, iż umowa została zawarta w sposób dorozumiany i wiązała strony na czas nieokreślony. Skoro natomiast pozwany stale zamieszkiwał z matką w chwili jej śmierci w lokalu powódki, a lokal ten był lokalem mieszkalnym i stanowił centrum jego spraw życiowych, wstąpił ex lege w stosunek najmu na mocy art. 691 § 1 i 2 k.c. Umowa najmu nie została wypowiedziana, zatem pozwany jako lokator zobowiązany jest do uiszczania umówionego czynszu. Sąd miał także w tym kontekście na uwadze stanowisko powódki wyrażone w toku postępowania w sprawie o zapłatę o sygn. akt I Nc 1196/14, gdzie podnosiła, iż strony łączy stosunek najmu lokalu. Odnosząc się do kwestionowanej przez pozwanego podwyżki czynszu w 2012 r. należy wskazać, iż ustalenie wysokości czynszu należy do stron stosunku prawnego. Uregulowane ustawowo są zasady podwyższania czynszu w zakresie wysokości oraz częstotliwości, o czym stanowi art. 8a ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 1234). Lokator może odmówić przyjęcia podwyżki albo zakwestionować podwyżkę poprzez złożenie właścicielowi pisemnego oświadczenia woli o odmowie przyjęcia podwyżki, albo wniesienie do sądu pozwu o ustalenie, że podwyżka jest niezasadna bądź jest zasadna, lecz w niższej wysokości. Działania te muszą być podjęte w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia lokatorowi wypowiedzenia wysokości czynszu lub innych opłat. Jest to termin zawity, którego przekroczenie powoduje bezskuteczność odmowy przyjęcia podwyżki albo oddalenie powództwa o ustalenie jako spóźnionego. Skoro pozwany nie zakwestionował we wskazany wyżej sposób podwyżki czynszu w 2012 r., zarzuty dotyczące jej zasadności zgłoszone w niniejszym procesie należy uznać za niedopuszczalne. Sąd powziął jednak wątpliwości co do powierzchni lokalu przyjętej do obliczania wysokości czynszu. Powódka ustala bowiem czynsz przyjmując powierzchnię użytkową 64,05 m 2 , podczas gdy z umowy najmu lokalu sporządzonej w dniu 28 sierpnia 1956 r. wynika, iż ogólna powierzchnia lokalu wynosi 42,77 m 2 . Wątpliwości budzi rzetelność sporządzenia karty inwentaryzacyjnej lokalu (k. 58), gdzie opisano powierzchnię użytkową na 64,05 m 2 , zaś powierzchnię mieszkalną na 53,13 m 2 . Brak jest informacji w jaki sposób wyliczona została powierzchnia użytkowa i jakie pomieszczenia się na nią składają. Z uwagi na powyższe Sąd uznał, iż przy ustalaniu wysokości czynszu zastosowanie winna znaleźć powierzchnia pierwotnie ustalona w umowie najmu z dnia 28 sierpnia 1956 r. Sąd uznał za zasadne naliczenie przez powódkę miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wskazać należy, iż przedmiotowa opłata pobierana jest na podstawie art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2018 r., poz. 1454). Przepisy ustawy przewidują obowiązek objęcia wszystkich nieruchomości na terenie gminy systemem opłatowym, co wyłącza możliwość pozbywania się odpadów komunalnych w inny sposób, niż przez ten, jaki zorganizowała gmina. Opłata ta ma charakter publicznoprawny i jest oderwana od faktycznej ilości wytwarzanych i odbieranych przez gminę odpadów. Powyższe przesądza o zasadności naliczania przez powódkę opłaty za gospodarowanie odpadami, skoro obowiązek jej uiszczenia ciąży na właścicielu nieruchomości i nie może on od niej odstąpić. Jednocześnie należy podkreślić, iż na mocy art. 6c ust. 1 przywołanej umowy to gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Uwzględniając zatem powierzchnię lokalu na 42,77 m 2 oraz opłatę za wywóz śmieci w kwocie 13 zł znaną Sądowi z urzędu ustalono, że wysokość czynszu obciążającego najemcę winna wynosić 229,42 zł. Za okres dochodzony pozwem (luty 2016 – listopad 2017) zaległy czynsz wynosi 4.588,40 zł, co łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od daty wymagalności poszczególnych kwot czynszu daje kwotę 4.851,04 zł (4.588,40 zł + 262,64 zł). Powództwo w pozostałym zakresie podlegało oddaleniu. O odsetkach ustawowych za opóźnienie Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 k.c. zgodnie z żądaniem pozwu. Sąd rozłożył spłatę należności głównej na 24 miesięczne raty płatne do 20-tego dnia każdego miesiąca. Na mocy bowiem art. 320 k.p.c. w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie, a w sprawach o wydanie nieruchomości lub o opróżnienie pomieszczenia – wyznaczyć odpowiedni termin do spełnienia tego świadczenia. Podstawą zastosowania przywołanego przepisu może być jedynie uznanie sądu, że zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek, o którym decydują okoliczności konkretnej sprawy. W niniejszej sprawie na takie rozstrzygnięcie Sądu wpłynęła sytuacja majątkowa i osobista pozwanego, który jest osobą pozostającą na renecie, która stanowi jedyne źródło jego dochodu w wysokości 868,65 zł, przy czym świadczenie to jest zmniejszone z powodu egzekucji sądowej. Nierealne zatem byłoby jednorazowe spełnienie przez pozwanego świadczenia. Rozkładając spłatę świadczenia na raty Sąd miał także na uwadze, iż pozwany nie kwestionował roszczenia co do zasady. Jednocześnie w ocenie Sądu takie rozstrzygnięcie nie narusza znacząco uzasadnionego interesu wierzyciela. Z tego samego względu Sąd postanowił nie obciążać pozwanego kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c. zgodnie z zasadami słuszności. SSR Alina Kowalewska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI