I C 153/23

Sąd Rejonowy w GłubczycachGłubczyce2023-12-07
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniarejonowy
kara umownaochrona konsumentównieuczciwe klauzuleprawo energetyczneobowiązek informacyjnywzorce umowneosoba niewidomazapłata

Sąd oddalił powództwo o zapłatę kary umownej, uznając, że pozwana, osoba niewidoma, nie została prawidłowo poinformowana o postanowieniach umowy i warunkach jej rozwiązania.

Powód dochodził zapłaty kary umownej od pozwanej E. K. za rzekome zerwanie umowy o dostarczanie energii elektrycznej. Pozwana, osoba niewidoma, argumentowała, że nie została należycie poinformowana o treści umowy ani o konsekwencjach jej rozwiązania, a także że była wprowadzona w błąd co do wysokości rachunków. Sąd, opierając się na przepisach o ochronie konsumentów (art. 385¹ k.c.) i Prawie energetycznym, uznał, że obowiązek informacyjny nie został przez powoda (ani jego poprzednika prawnego) dopełniony. W konsekwencji, postanowienia dotyczące kary umownej nie wiążą pozwanej, a powód nie udowodnił zasadności swojego roszczenia.

Powód Grupa (...) Sp. z o.o. we W. wniósł pozew przeciwko E. K. o zapłatę kwoty 1.176,97 zł tytułem kary umownej za zerwanie umowy o dostarczanie energii elektrycznej, wraz z odsetkami i kosztami procesu. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc, że jest osobą niewidomą i nie została poinformowana o szczegółowych postanowieniach umowy zawartej z poprzednikiem prawnym powoda, O. (...). Twierdziła, że została wprowadzona w błąd co do wysokości rachunków i warunków umowy, a jej dyspozycja odstąpienia od umowy nie została wykonana. Sąd ustalił, że E. K. zawarła umowę z O. (...) w grudniu 2020 roku, która nie zawierała postanowień o karze umownej. Pozwana, będąc osobą niewidomą, nie wiedziała, co podpisuje, nie została poinformowana o szczegółach umowy ani o możliwości odstąpienia od niej w terminie miesięcznym, a w rzeczywistości płaciła podwójne rachunki. W maju 2021 roku została obciążona karą umowną w kwocie 1.150,00 zł. W maju 2022 roku wierzytelność została przeniesiona na powoda. Sąd oddalił powództwo, uznając, że powód nie wykazał, aby pozwana została prawidłowo zapoznana z ogólnymi warunkami umowy, w szczególności z postanowieniami dotyczącymi kary umownej. Zastosowanie znalazł art. 385¹ k.c., zgodnie z którym postanowienia umowy z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie, kształtujące jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami lub rażąco naruszający jego interesy, nie wiążą go. Sąd uznał, że obowiązek informacyjny nie został dopełniony, a kurier nie jest osobą uprawnioną do przekazywania informacji o warunkach umowy. Ponadto, powód nie udowodnił wysokości dochodzonego roszczenia, a dołączone dokumenty nie korelowały z żądaną kwotą.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienia umowy dotyczące kary umownej nie wiążą konsumenta, jeśli nie został on prawidłowo poinformowany o ich treści i warunkach, a obowiązek informacyjny nie został dopełniony.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powód nie wykazał, aby pozwana, osoba niewidoma, została zapoznana z ogólnymi warunkami umowy, w tym z postanowieniami o karze umownej. Zastosowanie art. 385¹ k.c. prowadzi do wniosku, że nieuzgodnione indywidualnie klauzule, rażąco naruszające interesy konsumenta i sprzeczne z dobrymi obyczajami, nie wiążą go, jeśli nie został o nich poinformowany.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

E. K.

Strony

NazwaTypRola
Grupa (...) sp. z o.o.spółkapowód
E. K.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 385¹ § 1

Kodeks cywilny

Sąd jest uprawniony do incydentalnej kontroli wzorców umownych pod kątem lustracji treści wzorca. Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (nie dotyczy to jednakże postanowień określających główne świadczenia stron, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny).

Pomocnicze

u.p.e. art. 5 § 1, 3

Ustawa Prawo energetyczne

k.c. art. 385¹ § 2

Kodeks cywilny

Jeżeli postanowienie umowy ocenione jako niedozwolone nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie.

k.c. art. 353¹

Kodeks cywilny

Zasada swobody umów, ograniczona przez właściwość stosunku, ustawę ani zasady współżycia społecznego.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Obowiązek udowodnienia faktów spoczywa na osobie, która z tych faktów wywodzi skutki prawne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwana, jako osoba niewidoma, nie została prawidłowo poinformowana o postanowieniach umowy i warunkach jej rozwiązania. Niedopełnienie obowiązku informacyjnego przez poprzednika prawnego powoda. Postanowienia dotyczące kary umownej nie wiążą pozwanej z uwagi na naruszenie art. 385¹ k.c. Powód nie udowodnił zasadności i wysokości dochodzonego roszczenia.

Odrzucone argumenty

Roszczenie wynika z faktury za dostarczenie energii elektrycznej i kary umownej. Kurier doręczył pozwanej dokumenty, co oznacza, że mogła się z nimi zapoznać.

Godne uwagi sformułowania

Pozwana wskazała, że jest osobą niewidomą i bez jej wiedzy poprzednik prawny powoda zerwał umowę z dostawcą energii elektrycznej. Pozwana wskazała, że nie została poinformowana o postanowieniach umowy, którą podpisała. W ocenie Sądu powyższe pismo wręcz dowodzi, że pozwana nie została prawidłowo zapoznana z ogólnymi warunkami umowy łączącej strony. Kurier jest osobą trzecią względem przedmiotowego stosunku prawnego i nie ciąży na nim obowiązek informacyjny.

Skład orzekający

Kamil Nowecki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 385¹ k.c. w kontekście ochrony konsumentów, zwłaszcza osób o szczególnych potrzebach (np. niewidomych), oraz obowiązków informacyjnych przedsiębiorców energetycznych."

Ograniczenia: Dotyczy umów konsumenckich opartych na wzorcach, gdzie nie doszło do indywidualnego uzgodnienia postanowień, a obowiązek informacyjny nie został spełniony. Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące stanu niewidomości pozwanej i sposobu doręczenia umowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sąd chroni konsumentów, zwłaszcza osoby z niepełnosprawnościami, przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi i niedozwolonymi klauzulami umownymi, nawet w tak podstawowej dziedzinie jak dostarczanie energii.

Niewidoma klientka wygrała z firmą energetyczną – sąd uznał karę umowną za niedozwoloną.

Dane finansowe

WPS: 1176,97 PLN

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: I C 153/23 upr WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 grudnia 2023 roku Sąd Rejonowy w Głubczycach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Kamil Nowecki Protokolant: sekretarz sądowy Bożena Piróg-Lipińska po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2023 roku sprawy z powództwa Grupa (...) sp. z o.o. we W. przeciwko E. K. o zapłatę oddala powództwo. Sygn. akt I C 153/23 UZASADNIENIE Powód Grupa (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. wiosła powództwo przeciwko E. K. o zapłatę kwoty 1.176,97 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu powódka wskazała, że roszczenie wynika z faktury za dostarczenie energii elektrycznej nr (...) oraz (...) . W odpowiedzi pozwana wniosła o oddalenie powództwa. Pozwana wskazała, że jest osobą niewidomą i bez jej wiedzy poprzednik prawny powoda zerwał umowę z dostawcą energii elektrycznej. Pozwana odstąpiła od umowy z poprzednikiem prawnym powoda, jednak dyspozycja pozwanej nie została w tym zakresie wykonana. Pozwana wskazała, że nie została poinformowana o postanowieniach umowy, którą podpisała. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: 15 grudnia 2020 roku E. K. zawarła z O. (...) umowę nr (...) . Umowa nie zawiera regulacji dotyczących kary umownej. Dowód: umowa k. 9 E. K. jest osobą niewidomą. Umowa została dostarczona przez kuriera. E. K. nie wiedziała, co podpisuje i nie została poinformowana o szczegółowych postanowieniach umowy z O. (...) . E. K. została poinformowana, że będzie płacić niższe rachunki za prąd. W rzeczywistości płaciła podwójne rachunki. E. K. została poinformowana, że posiada miesięczny termin na odstąpienie od umowy. Pozwana uregulowała w całości rachunek za dostarczanie energii elektrycznej. Dowód: przesłuchanie E. K. 00:10:52-00:16:29 W dniu 24 maja 2021 roku E. K. została obciążana karą umowną w kwocie 1.150,00 zł za zerwanie umowy. Dowód: pismo k. 14 W dniu 23 maja 2021 roku O. (...) wystawiła fakturę w kwocie 64,26 zł. Dowód: faktura k. 15 W dniu 25 maja 2022 roku O. (...) przeniosła wierzytelność względem E. K. na powoda. Dowód: umowa z załącznikami k. 16-22 Sąd zważył co następuje Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią przepisu art. 5 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 roku Prawo energetyczne (tekst jednolity Dz. U. z 2006 roku, Dz. U. nr 89, poz. 625) dostarczanie paliw gazowych lub energii odbywa się, po uprzednim przyłączeniu do sieci, o którym mowa w art. 7 , na podstawie umowy sprzedaży i umowy o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji albo umowy sprzedaży, umowy o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji i umowy o świadczenie usług magazynowania paliw gazowych lub umowy o świadczenie usług skraplania gazu ( ust. 1 ). Dostarczanie paliw gazowych lub energii może odbywać się na podstawie umowy zawierającej postanowienia umowy sprzedaży i umowy o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji tych paliw lub energii, zwanej dalej „umową kompleksową”; umowa kompleksowa dotycząca dostarczania paliw gazowych może zawierać także postanowienia umowy o świadczenie usług magazynowania tych paliw, a w przypadku ciepła, jeżeli jest ono kupowane od innych przedsiębiorstw energetycznych, powinna także określać warunki stosowania cen i stawek opłat obowiązujących w tych przedsiębiorstwach. Na mocy przepisu art. 385 1 § 1 k.c. sąd jest uprawniony do incydentalnej kontroli wzorców umownych pod kątem lustracji treści wzorca. Zgodnie z przepisem art. 385 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (nie dotyczy to jednakże postanowień określających główne świadczenia stron, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny). Za nie uzgodnione indywidualnie uważa się te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu; w szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Jeżeli postanowienie umowy ocenione jako niedozwolone nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. Wiadomym jest, iż zgodnie z zasadą swobody umów wyrażoną w art. 353 1 k.c. strony mogą ułożyć stosunek prawny wedle swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości stosunku, ustawie, ani zasadom współżycia społecznego. Realizacja tej zasady może być ograniczana przez niedostateczny stopień autonomiczności podmiotów stosunków cywilno-prawnych. Może być ona także redukowana przez czynniki pozaprawne; pośród nich najbardziej znaczące są czynniki natury ekonomicznej, czy niemożność właściwej oceny postanowień umownych (A. Stelmachowski, Ewolucja autonomii woli w: E Łętowska (red), Tendencje rozwoju prawa cywilnego, Wrocław 1983, str. 205). Przytoczona zasada swobody umów nie ma charakteru absolutnego i sam art. 353 1 k.c. wprowadza wymienione ograniczenia. Swoboda umów może być realizowana pod kontrolą prawa i w jego ramach. Umowa zawarta między stronami była oparta o wzorzec umowny. Wzorcami umownymi są bowiem jednostronnie przygotowane z góry przed zawarciem umowy gotowe klauzule umów. Klauzula generalna z art. 385 1 k.c. znajduje zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy – dotyczy ona bowiem wszelkich umów konsumenckich pozbawionych współpracy kontraktowej. Jak zaś wskazano wyżej, zawarcie przedmiotowej umowy o opiekę cechowało się minimalnym wpływem pozwanego na treść postanowień umownych, a wpływ ten tyczył postanowień przedmiotowo istotnych. Umowa nie zawierała postanowień co do jej rozwiązania i w tym zakresie odsyłała do ogólnych warunków umowy. Mając na uwadze powyższe względy Sąd ocenił, że z uwagi na niedopełnienie obowiązku informacyjnego strony nie są związane ogólnymi warunkami umowy, a przez to również karą umowną. Powód nie wykazał w żaden sposób, że pozwana jako osoba niewidoma została zapoznana z wszelkimi zasadami dotyczącymi rozwiązania stosunku między stronami. Działanie pozwanej pokazuje, że została wprowadzona w błąd podczas zawierania umowy. Skutkiem sprzeczności klauzuli umownej wartościami wymienionymi w art. 385 1 § 1 k.c. jest sankcja bezskuteczności zakwestionowanej klauzuli ex lege , przy utrzymaniu umowy w mocy w pozostałej części, co wynika z § 2 tego przepisu. Konsument nie jest w ogóle związany postanowieniem uznanym za niedozwolone. Tym samym E. K. nie jest związana postanowieniami w przedmiocie kary umownej za przedterminowe rozwiązanie umowy, albowiem nie zostały jej one przedstawione w sposób umożliwiający zapoznanie się z ich treścią. Strona powodowa również nie udowodniła roszczenia. Powód przedłożył pismo O. (...) z 10 listopada 201 roku z którego wynika, że skoro kurier doręczył pozwanej dokumenty, to mogła się ona z nimi zapoznać. W ocenie Sądu powyższe pismo wręcz dowodzi, że pozwana nie została prawidłowo zapoznana z ogólnymi warunkami umowy łączącej strony. Kurier jest osobą trzecią względem przedmiotowego stosunku prawnego i nie ciąży na nim obowiązek informacyjny. Ponadto powód nie przedłożył nagrania z rozmowy między stronami i nie sposób stwierdzić, w jakim zakresie pozwana została pouczona o przysługujących jej prawach i obowiązkach. W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie z treścią przepisu art. 6 k.c. obowiązek udowodnienia faktów spoczywa na osobie, która z tych faktów wywodzi skutki prawne. Wobec tego na powodzie zawsze ciąży obowiązek wykazania faktów uzasadniających jego roszczenia, a na pozwanym obowiązek udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o oddalenie powództwa. Obowiązek udowodnienia faktu powstania roszczenia, jak i jego wysokości obciąża zawsze powoda. Nie zostały dołączone dokumenty z postępowania reklamacyjnego. Z pisma O. (...) z 10 listopada 2021 roku wynika, że saldo pozwanej wynosiło -24,26 zł. Wystawiona faktura została przez nią zareklamowana, a odwołanie rozpatrzono negatywnie. Sąd nie otrzymał ww. dokumentów i nie jest w stanie ocenić zasadności roszczenia. Natomiast dochodzona kwota nie koreluje z dołączonymi do pozwu dokumentami. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie przepisów art. 6 k.c. powództwo oddalił. Sygn. akt I C 153/23 ZARZĄDZENIE 1. odnotować, 2. doręczyć zgodnie z wnioskiem pełnomocnikowi powoda; 3. kal. 14 dni. G. , 19 grudnia 2023 roku

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI