I C 1520/21

Sygn. akt I C 1520/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 marca 2025 roku Sąd Rejonowy w Grudziądzu Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: sędzia Maciej Lubiński Protokolant: sekr. sąd. Joanna Rakoczy po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2025 roku w Grudziądzu na rozprawie sprawy z powództwa W. J. przeciwko P. X. i (...) S.A. z siedzibą w V. o zapłatę I. 
        zasądza od pozwanych P. X. i (...) S.A. z siedzibą w V. na rzecz powódki W. J. kwotę 10.138,44 zł (dziesięć tysięcy sto trzydzieści osiem złotych czterdzieści cztery grosze) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 6 lipca 2022 roku do dnia zapłaty, z tym zastrzeżeniem, że spełnienie zasądzonego świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego w zakresie spełnionego świadczenia; II. 
        oddala powództwo w pozostałej części; III. 
        zasądza od powódki W. J. na rzecz (...) S.A. z siedzibą w V. kwotę 1.045,20 zł (jeden tysiąc czterdzieści pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty; IV. 
        nakazuje pobrać od powódki W. J. - z zasądzonego na jej rzecz roszczenia - na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Grudziądzu kwotę 1.618,74 zł (jeden tysiąc sześćset osiemnaście złotych siedemdziesiąt cztery grosze) tytułem części wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa; V. 
        nakazuje pobrać od pozwanego P. X. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Grudziądzu kwotę 250,57 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych pięćdziesiąt siedem groszy) tytułem części wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa; VI. 
        nakazuje pobrać od pozwanego (...) S.A. z siedzibą w V. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Grudziądzu kwotę 250,57 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych pięćdziesiąt siedem groszy) tytułem części wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa. Sygn. akt I C 1520/21 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 19 listopada 2021 roku (data stempla pocztowego) powódka W. J. , działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o zasądzenie solidarnie od pozwanych P. X. i (...) S.A. z siedzibą w V. kwoty 42.882,00 zł wraz z odsetkami od dnia 1 października 2021 roku i kosztami procesu według norm przepisanych. Argumenty przemawiające za uwzględnieniem powództwa powódka przedstawiła w uzasadnieniu pozwu /k. 4-10/. W odpowiedzi na pozew /k. 159-161v/ pozwany (...) S.A. z siedzibą w V. , działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódki kosztów procesu według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Argumenty przemawiające za oddaleniem powództwa pozwany przedstawił w uzasadnieniu odpowiedzi na pozew /k. 159v-161v/. Na rozprawie w dniu 22 listopada 2022 roku pozwany P. X. wniósł o oddalenie powództwa /k. 174v/. Postanowieniem z dnia 18 marca 2022 roku Sąd oddalił wniosek o zwolnienie powódki od kosztów sądowych /k.141/. Sąd rozpoznał sprawę w postępowaniu zwykłym. Sąd ustalił, co następuje: P. X. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą (...) . W ramach tej działalności od 2019 roku pozwany prowadzi (...) zlokalizowany w C. przy ulicy (...) . Wcześniej, od 2017 roku do 2019 roku, salon ten prowadziła jego żona. Pozwany nie posiada wykształcenia w zawodzie fryzjera i sam nigdy nie przeprowadzał zabiegów kosmetycznych u klientów. W salonie pozwanego na stanowisku fryzjera w 2020 roku zatrudnione były U. O. (od końca 2019 roku) oraz M. E. (od maja 2020 roku). W dniu 4 października 2020 roku U. O. uzyskała certyfikat eksperta koloryzacji na produktach marki C. . P. X. w okresie od 7 października 2020 roku do 6 października 2021 roku ubezpieczony był od odpowiedzialności cywilnej na podstawie dobrowolnej umowy zawartej z (...) S.A. z siedzibą w V. (polisa nr (...) ). W. J. (ur. w (...) r.) ma naturalnie ciemne włosy, ale od 18 roku życia regularnie korzysta z usług fryzjerskich, polegających na rozjaśnianiu włosów. We wrześniu 2020 roku zabieg dekoloryzacji odrostu i tonowania przeprowadziła u powódki jej kuzynka D. M. , która prowadzi salon (...) w X. . Powódka często korzystała z jej usług, a także z usług X. M. (1) , prowadzącej salon fryzjerski w C. . Podczas zabiegów dekoloryzacji nigdy wcześniej nie wystąpiły u powódki żadne komplikacje. W grudniu 2020 roku powódka ponownie chciała dokonać dekoloryzacji odrostu, ale X. M. (1) z powodu choroby nie mogła jej przyjąć. Z uwagi na trudności związane z dojazdem do X. powódka postanowiła zatem skorzystać z usług salonu (...) w C. . W dniu 11 grudnia 2020 roku W. J. udała się do salonu (...) w C. przy ulicy (...) . Powódka chciała, aby na jej włosach został przeprowadzony zabieg dekoloryzacji odrostu, przy czym przychodząc do salonu miała już jasne, rozjaśnione włosy na pozostałej długości włosa. Powódka dążyła do uzyskania koloru na odrostach na poziomie 10, czyli bardzo jasnego blondu w kolorze chłodnym, czyli takiego jaki miała na pozostałej części włosów. Powódka nigdy wcześniej nie korzystała z usług firmy należącej do P. X. . Zdecydowała się na ten salon z powodu nazwy (...) , ponieważ sądziła, że w tym salonie użyte zostaną produkty tej właśnie marki. W dniu 11 grudnia 2020 roku powódkę obsługiwała przede wszystkim U. O. , która przygotowała powódkę do zabiegu, w pierwszej kolejności okrywając ją folią zabezpieczającą ubranie. Sprawdziła też stan skóry głowy powódki, upewniając się, że nie ma żadnych przeciwwskazań do rozpoczęcia zabiegu. Następnie przystąpiła do przygotowania mieszanki do rozjaśniania włosów, do czego użyła produktów marki C. , tj. proszku rozjaśniającego i utleniacza. Do mieszanki dodała także produkt G. , którego zadaniem miała być ochrona włosów i skóry głowy. Przygotowaną mieszankę fryzjerka nałożyła na włosy powódki od nasady, a także nałożyła jej na głowę czepek foliowy, który miał wspomagać proces rozjaśniania włosów, zapobiegając wyschnięciu rozjaśniacza. Przed przystąpieniem do dekoloryzacji pracownice salonu (...) nie wykonały próby reakcji alergicznej użytego środka na skórze powódki. Powódka od dzieciństwa uczulona była na nikiel, ale nie był on składnikiem produktów marki C. . Po nałożeniu mieszanki na włosy powódki U. O. zaczęła obsługiwać inną klientkę salonu. Po upływie 20 minut od rozpoczęcia zabiegu M. E. zauważyła, że na czole powódki pojawiło się zaczerwienienie, które wystąpiło także przy nasadzie włosów oraz na dekolcie. Powódka odczuwała pieczenie i ciepło na twarzy. Zabiegu dekoloryzacji nie przerwano na tym etapie, ale po upływie kolejnych 10 minut powódce podano tabletkę przeciwuczuleniową oraz wapno. Rozjaśniacz został zmyty z głowy powódki dopiero po upływie około 45 minut od nałożenia. Z uwagi na wyprysk kontaktowy, który pojawił się u powódki, U. O. odstąpiła od ostatniego etapu dekoloryzacji, tj. tonowania, podczas którego nakłada się włosy toner, zawierający dwuprocentowy oksydant. Powódkę poinformowano, że toner będzie można nałożyć dopiero po upływie tygodnia. W czasie, gdy u powódki wykonywany był zabieg rozjaśniania włosów, z usług salonu pozwanego korzystały także inne osoby, w tym W. U. , będąca ratownikiem medycznym. Kobieta poleciła powódce udanie się na (...) , jeśli objawy alergii nie ustąpią. Objawy alergiczne ustąpiły u powódki po godzinie od zażycia tabletki na uczulenie, ale pojawiły się ponownie wieczorem tego dnia i rano następnego dnia. Po zakończeniu dekoloryzacji w dniu 11 grudnia 2020 roku włosy W. J. były białe u nasady, a w dalszej części żółte. Tydzień po wykonaniu powyższej usługi fryzjerskiej powódka udała się do tego samego salonu na zabieg tonowania włosów. Powódka chciała uzyskać na odrostach kolor jak najbardziej zbliżony do zimnego blondu. Zabieg ten ponownie wykonała U. O. , która nie dostrzegła żadnych przeciwskazań do jego przeprowadzenia. U. O. odmierzyła składniki i przygotowała toner, bazujący na dwuprocentowym oksydancie. Przy tym zabiegu u powódki nie wystąpiła żadna niepożądana reakcja. Około tydzień później, po pierwszym umyciu włosów po wykonaniu tonowania, W. J. zauważyła, że jej włosy zaczęły tracić swoją objętość, nadmiernie wypadać i kruszyć się. Powódka umieściła zdjęcia swoich włosów na grupie na portalu społecznościowym S. . W odpowiedzi na jej wpis jedna z uczestniczek grupy stwierdziła, że u powódki doszło do chemicznego poparzenia skóry i spalenia włosów. Wpisy powódki na tym portalu zobaczyła też U. O. , która w dniu 18 stycznia 2021 roku skontaktowała się z powódką i zaprosiła ją do salonu (...) na konsultacje. P. X. zaproponował powódce trzy darmowe zabiegi pielęgnacyjne, ale powódka skorzystała tylko z jednego z nich - w lutym 2021 roku. W dniu 15 grudnia 2020 roku W. J. udała się do lekarza dermatologa, który stwierdził u niej stan zapalny skóry. Powódka wymagała z tego tytułu stosowania leków i okresowych kontroli lekarskich. W dniach 12 października 2021 roku i 26 sierpnia 2021 roku powódka poniosła koszt wizyt alergologicznych na łączną kwotę 580,00 zł (test płatkowy z wizytą - 440,00 zł, wizyta - 140 zł). Od 20 stycznia 2021 roku powódka pozostaje też pod opieką trychologa, który stwierdził u niej zaburzony mikrobiom skóry głowy, łojotok tłusty oraz bardzo duże uszkodzenia łodyg włosa. Trycholog zalecił powódce stosowanie specjalistycznych środków do mycia i pielęgnacji włosów. Wizyta u trychologa w dniu 20 stycznia 2021 roku kosztowała powódkę 660,00 zł. Utrata włosów wywołała u powódki silną reakcję nerwicową połączoną z dusznościami. Powódka przywiązywała do swoich włosów bardzo dużą wagę i traktowała je jako swoją „wizytówkę”. Nieudany zabieg fryzjerski i jego konsekwencje przyczyniły się do znacznego pogorszenia stanu zdrowia psychicznego powódki, u której pojawiły się zaburzenia snu i apetytu, bóle głowy, kołatania serca, uczucia duszności. Z tych względów powódka podjęła terapię psychologiczną, a także leczenie u psychiatry. Lekarz psychiatra stwierdził u powódki zaburzenia lękowo-depresyjne mieszane, wskazując że od grudnia 2020 roku nastąpiło u niej pogorszenie stanu psychicznego z powodów reaktywnych (nasilenie objawów depresyjnych, napadów lęku związanych z zagrożeniem łysienia). Powódka wymagała leczenia farmakologicznego. W latach 2020-2021 powódka znajdowała się w trudnej sytuacji zawodowej i osobistej. Z uwagi na ogłoszony stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem (...) załamaniu uległo funkcjonowanie branży turystycznej, z której utrzymywała się powódka. Powódka została praktycznie bez dochodów i nie była w stanie spłacać swoich zobowiązań, a komornicy sądowi dokonali zajęcia egzekucyjnego na jej rachunku bankowym w dniach 28 grudnia 2020 roku, 3 marca 2021 roku, 4 marca 2021 roku, 31 marca 2021 roku i 6 maja 2021 roku. W marcu 2021 roku powódka zaczęła leczyć się na nadciśnienie tętnicze, a także przeszła operację ginekologiczną (usunięcie polipów na jajniku). Od 2018 roku powódka pozostaje w separacji faktycznej ze swoim mężem. W. J. poddała się szeregowi usług fryzjerskich, których celem była poprawa kondycji jej włosów i ich wyglądu. W dniu 29 czerwca 2021 roku powódka udała się do studia (...) w C. celem wykonania pielęgnacji włosów, która kosztowała 230,00 zł. W dniach 21 lipca 2021 roku, 27 lipca 2021 roku, 30 września 2021 roku, 10 października 2021 roku i 21 października 2021 roku powódka udała się do salonu fryzjerskiego (...) w C. celem wykonania usługi fryzjerskiej, polegającej na regeneracji włosów. Koszt tych zabiegów wyniósł odpowiednio 180,00 zł, 140,00 zł, 100,00 zł, 120,00 zł i 210,00 zł. Z kolei W dniu 12 listopada 2021 roku powódka udała się do salonu fryzjerskiego (...) w X. celem wykonania zabiegu regeneracyjnego na włosy, którego koszt wyniósł 160,00 zł. Powódka zmuszona była również do zastosowania odżywek i preparatów, które służyły poprawie kondycji jej włosów uprzednio poddanych zabiegowi dekoloryzacji odrostu. W związku z tym poniosła ona wydatki w łącznej wysokości 258,44 zł. Usługa fryzjerska, której poddała się W. J. w salonie (...) w C. , nie została wykonana zgodnie ze sztuką fryzjerską. Zabieg rozjaśniania włosów jest usługą trudną i wymagającą od fryzjera poświęcenia uwagi klientowi podczas całego procesu. U powódki nie wykonano zaś próby wrażliwości na składniki produktów użytych do zabiegu, chociaż producenci farb i rozjaśniaczy wymagają wykonania takiej próby na 48-72 godziny przed ich właściwym użyciem, a U. O. podczas procesu rozjaśniania obsługiwała także inną klientkę. Po zauważeniu wyprysku kontaktowego u powódki należało natychmiast przerwać proces rozjaśniania i obficie spłukać włosy wodą. Proces rozjaśniania można było powtórzyć w późniejszym czasie, ale dopiero po wykonaniu próby wrażliwości. Stan włosów powódki po usłudze wykonanej w salonie (...) był efektem użycia niewłaściwego preparatu - najprawdopodobniej zbyt wysokiego stężenia oksydantu, który w połączeniu z silnym rozjaśniaczem wywołał u powódki nie tylko reakcję na skórze, ale także zniszczył włosy powódki. Dodatkowym czynnikiem było zastosowanie czepka foliowego, który zadziałał jak sauna, a wyższa temperatura spowodowała reakcję niepożądaną, jaką była nadwrażliwość na zastosowany produkt. Ponadto na skutek użycia czepka foliowego mieszanka rozjaśniająca, znajdująca się na włosach włożonych w folię, puchnie przez co przechodzi na włosy, na które nie została nałożona, tj. wylewa się poza obszar pierwotnej ekspozycji. Kontrola procesu rozjaśniania jest wówczas niemożliwa, a gdy produkt dostanie się na rozjaśnioną wcześniej długość włosów, to czas działania i wysoka temperatura mogą doprowadzić do degradacji mostków siarczkowych we włosach wcześniej rozjaśnianych. Pismem z dnia 12 sierpnia 2021 roku powódka, działając przez pełnomocnika i powołując się na przepis art. 415 k.c. , wezwała P. X. do zapłaty kwoty 15.000,00 zł tytułem szkody i zadośćuczynienia z powodu nieprofesjonalnego wykonania usługi fryzjerskiej w dniu 11 grudnia 2020 roku. Powódka nie wskazała jednak, w jakim zakresie kwota ta miałaby stanowić odszkodowanie, a w jakim zadośćuczynienie. Pismem z dnia 3 września 2021 roku P. X. , działając przez pełnomocnika, odmówił uznania roszczeń powódki. O zgłoszonym roszczeniu pozwany poinformował (...) S.A. z siedzibą w V. , który decyzją z dnia 11 października 2021 roku odmówił wypłaty odszkodowania. (okoliczności bezsporne, dowód: wiadomości SMS z 11.12.2020 r. – k. 31-32 akt; wiadomości SMS między powódką a U. O. – w aktach szkody na k. 166 akt; zdjęcia powódki i jej włosów – k. 33-43 akt oraz na płycie DVD – k. 187 akt; rachunki i paragony – k. 23-27, 44 akt; wiadomości SMS - na płycie DVD na k. 187 akt; wiadomość od X. M. (2) – k. 45 akt; zaświadczenie lekarza dermatologa z 29.11.2022 r. – k. 184 akt; zaświadczenie psychologa klinicznego z 1.12.2022 r. – k. 185 akt; zaświadczenie trychologa – k. 186 akt; zaświadczenie lekarza psychiatry – k. 201 akt; informacja o zajęciach komorniczych – k. 77 akt; formularz PIT-36 – k. 131-139 akt; certyfikat ekspert koloryzacji – k. 302 akt; instrukcja stosowania G. – k. 303 akt; etykiet produktów C. – k. 304-317 akt; zeznania świadka U. O. – k. 175-177v akt; zeznania świadka M. E. – k. 177v-178v akt; zeznania świadka D. M. – k. 195v-196 akt; zeznania świadka X. M. (1) – k. 196 akt; opinia biegłej B. M. – k. 223-244, 326-329 akt; przesłuchanie powódki W. J. – k. 174v-175, 196v-197 akt; przesłuchanie pozwanego P. X. – k. 175, 197-197v akt) Sąd zważył, co następuje: Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o okoliczności bezsporne, dowody z dokumentów i zdjęć zgromadzonych w aktach sprawy i aktach szkody, zeznania świadków U. O. , M. E. , D. M. i X. M. (1) , a także na podstawie opinii biegłej B. M. oraz przesłuchania powódki W. J. i pozwanego P. X. . Sąd uznał za prawdziwe zeznania świadka U. O. oraz powódki W. J. jedynie w zakresie, w jakim znajdują one potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym i ustalonym stanie faktycznym. Zeznania tych osób różniły się od siebie w stopniu, którego nie da się wytłumaczyć jedynie upływem czasu. Przede wszystkim zauważyć należy, że Sąd nie dał wiary U. O. w zakresie, w jakim zeznała ona, że nie zastosowała u powódki czepka foliowego na etapie rozjaśniania /k. 177/. Pozostaje to w sprzeczności z zeznaniami samej powódki, ale także świadka M. E. , której zeznania Sąd uznał za wiarygodne. M. E. zeznała zaś, że jest pewna, że czepek był nałożony u powódki na etapie rozjaśniania /k. 178v/. U. O. twierdziła też, że to ona zauważyła zaczerwienienie u powódki, ale z zeznań powódki /k. 174v/ i M. E. /k. 177v/ wynika, że to M. E. jako pierwsza zauważyła wystąpienie u powódki niepożądanej reakcji /k. 177v/. U. O. w negatywnym świetle opisywała też stan włosów powódki przed zabiegiem, a także inaczej przedstawiała czas, na jaki nałożyła mieszkankę rozjaśniającą na włosy powódki. Świadek nie potrafiła też podać proporcji, w jakich zmieszała składniki do rozjaśniania włosów, a później do tonowania włosów, ale była za to pewna, że do rozjaśniania użyła trzyprocentowego oksydantu, czyli najsłabszego z dostępnych /k. 175v, 176/. W ocenie Sądu wszystko to świadczy o tym, że U. O. próbowała przedstawić przebieg zdarzeń w sposób korzystny dla siebie i umniejszający jej winę. Świadek twierdziła też, że uczestniczyła w szkoleniach z blondów „perfekt blond” organizowanych przez markę C. /k. 177/, ale do akt sprawy dołączono tylko certyfikat eksperta koloryzacji z dnia 4 października 2020 roku /k. 302/, a więc uzyskany przez świadka zaledwie dwa miesiące przed wykonaniem zabiegu u powódki. Zauważyć przy tym już w tym miejscu należy, że nawet w pełni wykwalifikowana osoba, z wieloletnim doświadczeniem w zawodzie fryzjera, może się pomylić i dopuścić się błędu w sztuce fryzjerskiej, zwłaszcza jeżeli działa rutynowo. Sąd nie dał wiary powódce, że dopiero po godzinie M. E. zauważyła zaczerwienienie u powódki, a także że pracownicy salonu w ogóle nie proponowali przerwania zabiegu. W tym zakresie za wiarygodne Sąd uznał zeznania M. E. . Sąd uznał za wiarygodne dokumenty i zdjęcia zgromadzone w toku postępowania. Prawdziwość dokumentów nie budziła wątpliwości i nie była kwestionowana przez strony. Zaznaczyć jednak należy, ze ulotki produktów marki C. same w sobie potwierdzają jedynie to, że takie produkty znajdują się w salonie pozwanego, a nie są dowodem na to, że produkty o wskazanym stężeniu zostały użyte podczas dekoloryzacji odrostu u powódki lub we właściwych proporcjach. Sąd podzielił opinię biegłej B. M. , która jest m.in. mistrzem fryzjerstwa damsko-męskiego, a także mgr. trychologii praktycznej /k. 223-244, 326-329/. W ocenie Sądu opinia biegłej wystarczająco wyjaśniła wszystkie zagadnienia wymagające wiadomości specjalnych w niniejszej sprawie. Powódka nie kwestionowała opinii. Przechodząc do rozważań prawnych w pierwszej kolejności należy zauważyć, że w niniejszej sprawie bezsporne było to, że powódka poddała się zabiegowi dekoloryzacji odrostu w salonie prowadzonym przez P. X. , a sam zabieg wykonała zatrudniona przez niego U. O. . Nie ma też wątpliwości, że u powódki pojawiła się niepożądana reakcja, która skutkowała m.in. podaniem powódce wapna i leków przeciwalergicznych. Sporne było natomiast to, czy pozwanemu P. X. można przypisać odpowiedzialność za niewłaściwe przeprowadzenie dekoloryzacji, a także rozmiar krzywdy doznanej przez powódkę i wysokość poniesionej przez nią szkody majątkowej. Zgodnie z art. 443 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (t.j.: Dz.U. z 2020 r., poz. 1740; dalej: k.c. ), na który powołała się powódka w uzasadnieniu pozwu, okoliczność, że działanie lub zaniechanie, z którego szkoda wynikła, stanowiło niewykonanie lub nienależyte wykonanie istniejącego uprzednio zobowiązania, nie wyłącza roszczenia o naprawienie szkody z tytułu czynu niedozwolonego, chyba że z treści istniejącego uprzednio zobowiązania wynika co innego. Z kolei w myśl 430 k.c. , kto na własny rachunek powierza wykonanie czynności osobie, która przy wykonywaniu tej czynności podlega jego kierownictwu i ma obowiązek stosować się do jego wskazówek, ten jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną z winy tej osoby przy wykonywaniu powierzonej jej czynności. Zgodnie z art. 415 k.c. kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Stosownie do jego treści przesłankami odpowiedzialności są: a) zaistnienie szkody, b) wystąpienie zdarzenia, za które ustawa czyni odpowiedzialnym określony podmiot, c) związek przyczynowy pomiędzy czynem niedozwolonym a szkodą w tej postaci, że stanowi ona jego zwykłe (normalne) następstwo ( art. 361 § 1 k.c. ). Ciężar udowodnienia wszystkich tych przesłanek obciąża co do zasady poszkodowaną ( art. 6 k.c. ). To na powódce zatem spoczywał ciężar dowodu, że do przedmiotowego zdarzenia doszło na skutek działania lub zaniechania ze strony sprawcy tego zdarzenia. W ocenie Sądu powódka sprostała w niniejszej sprawie ciężarowi dowodu i wykazała, że usługa dekoloryzacji odrostu została wykonana u niej nieprawidłowo, na skutek czego doznała ona krzywdy i poniosła szkodę majątkową. Odpowiedzialność na zasadzie winy oznacza, że obowiązek naprawienia szkody powstaje jedynie w razie takiego działania lub zaniechania (zaniedbania w wykonaniu swoich obowiązków) zobowiązanego podmiotu, które noszą znamiona winy, czyli naruszenia określonych obowiązków poprzez niedopełnienie swoich powinności. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na postawienie pracownikom salonu (...) zarzutu niewłaściwego zachowania się podczas wykonywania usługi dekoloryzacji odrostu u powódki. U powódki nie wykonano próby wrażliwości na składniki produktów użytych do zabiegu, chociaż producenci farb i rozjaśniaczy wymagają wykonania takiej próby na 48-72 godziny przed ich właściwym użyciem. U. O. podczas procesu rozjaśniania obsługiwała także inną klientkę i z pewnością nie poświęciła powódce należytej uwagi, skoro to nie ona zauważyła u powódki wystąpienia niepożądanej reakcji. Po zauważeniu wyprysku kontaktowego u powódki należało zaś natychmiast przerwać proces rozjaśniania i obficie spłukać włosy wodą i to bez względu na stanowisko powódki w tym zakresie. Usługa była bowiem wykonywana w ramach działalności gospodarczej przez zawodową fryzjerkę i to ona powinna podjąć decyzję o przerwaniu zabiegu, a nie powódka będąca w tej relacji konsumentem. Przede wszystkim podkreślić jednak należy, że z opinii biegłej jasno wynika, że stan włosów powódki po usłudze wykonanej w salonie pozwanego był efektem użycia niewłaściwego preparatu – najprawdopodobniej zbyt wysokiego stężenia oksydantu, który w połączeniu z silnym rozjaśniaczem (zawierającym nasiarczany) wywołał u powódki nie tylko reakcję na skórze, ale także zniszczył włosy powódki. Dodatkowym czynnikiem było niezasadne zastosowanie czepka foliowego, który zadziałał jak sauna, a wyższa temperatura spowodowała reakcję niepożądaną, jaką była nadwrażliwość na zastosowany produkt. Czepek foliowy spowodował też, że mieszanka rozjaśniająca dostała się na rozjaśnioną wcześniej długość włosów, co doprowadziło do degradacji mostków siarczkowych we włosach. Zauważyć należy, że w niniejszej sprawie nikt nie zabezpieczył mieszanki przygotowanej przez U. O. do rozjaśnienia odrostu, a tydzień później mieszanki do tonowania włosów. Nie było zatem możliwe poddanie tych mieszanek analizie chemicznej i dokładne określenie ich składu. Użycie zbyt mocnej mieszanki potwierdza jednak opinia biegłej, a także zeznania powódki i zdjęcia wykonane w dniu 11 grudnia 2020 roku (na płycie DVD – k. 187). Na zdjęciach tych widać bowiem, że włosy powódki u nasady były białe. Okoliczności sprawy wskazują na to, że po stronie pracowników salonu doszło zatem do niedbalstwa, a zdarzenie nie miałoby miejsca, gdyby fryzjerka dołożyła należytej staranności. W ocenie Sądu uzasadnia to odwołanie się w niniejszej sprawie do koncepcji dowodu prima facie , który jest dopuszczalny w przypadku, gdy zabraknie innych źródeł dowodowych, pozwalających na bezpośrednie wykazanie prawdziwości twierdzeń. W takiej sytuacji zamiast ścisłego udowodnienia poszczególnych faktów wystarczające jest zaistnienie wysokiego prawdopodobieństwa (zob. M. Białkowski, Dowód Prima Facie w postępowaniu cywilnym dotyczącym szkód powstałych w związku z leczeniem, Palestra 2014, nr 3-4, str. 115- 125; M. Nesterowicz, Prawo medyczne, Toruń 2004, s. 52-53). Ponadto zgodnie z art. 231 k.p.c. sąd może uznać za ustalone fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli wniosek taki można wyprowadzić z innych ustalonych faktów (domniemanie faktyczne). Cechą domniemań faktycznych jest możliwość oparcia wniosku na dużym prawdopodobieństwie (nie zaś na pewności) jego zgodności ze stanem rzeczywistym (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 1977 r., II CR 671/76, niepubl.; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 1998 r., II CKN 625/97, PiM 1999, nr 3, poz. 130, LEX nr 50227). Z powyższych względów Sąd uznał, że odpowiedzialność pozwanego P. X. była usprawiedliwiona co do zasady zarówno na podstawie art. 471 k.c. , jak i na podstawie art. 430 k.c. Nie ma też wątpliwości, że do zdarzenia doszło w okresie udzielania P. X. ochrony ubezpieczeniowej przez (...) S.A. z siedzibą w V. . Odpowiedzialność tego ostatniego podmiotu opierała się zatem na podstawie art. 805 § 1 k.c. , zgodnie z którym przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku. Zgodnie z art. 445 § 1 k.c. w zw. art. 444 § 1 k.c. sąd w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Na rozmiar krzywdy, a w konsekwencji wysokość zadośćuczynienia, składają się cierpienia fizyczne i psychiczne, których rodzaj, natężenie i czas trwania należy każdorazowo określić w okolicznościach konkretnej sprawy. Sąd bierze pod uwagę wiek poszkodowanego w dacie zdarzenia, rozmiar doznanych cierpień fizycznych i psychicznych, ich intensywność, czas trwania i nieodwracalność następstw, charakter zajęć i pracy wykonywanych przed zdarzeniem i wpływ wypadku na dalsze możliwości wykonywania dotychczasowej działalności zawodowej, konieczność korzystania z pomocy innych osób. Niewymierny i oceny charakter kryteriów mających wpływ na ustalenie wysokości zadośćuczynienia skutkuje tym, że sąd przy orzekaniu ma pewną swobodę i w ramach tej swobody orzeka, jaka kwota zadośćuczynienia będzie w danych okolicznościach odpowiednia. W doktrynie i w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że zadośćuczynienie, o którym mowa w art. 445 § 1 k.c. , ma charakter kompensacyjny, co oznacza, że przyznana poszkodowanemu suma pieniężna nie może stanowić zapłaty symbolicznej, ale musi przedstawiać jakąś ekonomicznie odczuwalną wartość, stanowiąc jednocześnie przybliżony ekwiwalent poniesionej szkody niemajątkowej. Suma ta powinna wynagrodzić poszkodowanemu doznane przez niego cierpienia fizyczne i psychiczne oraz ułatwić przezwyciężenie ujemnych przeżyć, aby w ten sposób przynajmniej częściowo została przywrócona równowaga zachwiana wskutek popełnienia czynu niedozwolonego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2007 r., sygn. akt V CSK 245/07, Lex nr 369691; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 września 2001 r., sygn. akt III CKN 427/00, Lex nr 52766; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 2000 r., sygn. akt I CKN 969/98, Lex nr 50824). Określając wysokość zadośćuczynienia należnego powódce w niniejszej sprawie, Sąd miał na uwadze przede wszystkim rozmiar cierpień psychicznych powódki oraz długotrwałość następstw zdarzenia. Na skutek nieprawidłowo przeprowadzonego zabiegu dekoloryzacji u powódki doszło do silnego wyprysku kontaktowego oraz zniszczenia włosów, które zaczęły tracić swoją objętość, nadmiernie wypadać i kruszyć się. Utrata włosów wywołała u powódki silną reakcję nerwicową połączoną z dusznościami. Powódka przywiązywała do swoich włosów wielką wagę i traktowała je jako swój duży atut. Nieudany zabieg fryzjerski i jego konsekwencje przyczyniły się do znacznego pogorszenia stanu zdrowia psychicznego powódki, u której pojawiły się zaburzenia snu i apetytu, bóle głowy, kołatania serca, uczucia duszności. Lekarz psychiatra stwierdził u powódki zaburzenia lękowo-depresyjne mieszane, wskazując że od grudnia 2020 roku nastąpiło u niej pogorszenie stanu psychicznego z powodów reaktywnych (nasilenie objawów depresyjnych, napadów lęku związanych z zagrożeniem łysienia). Z powyższych względów Sąd uznał, że w przypadku powódki kwota 7.500,00 zł stanowi odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia. W okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób uznać, aby kwota ta była wygórowana. Powódka nie wykazała jednak, aby rozmiar doznanej krzywdy uzasadniał przyznanie jej zadośćuczynienia w wysokości 30,000,00 zł. Tak wysoka kwota zadośćuczynienia przyznawana winna być w przypadkach bardziej tragicznych, wyjątkowo negatywnych i trwałych skutków w sferze dóbr pokrzywdzonego. Powódka nie wykazała zaś, aby odniosła trwały uszczerbek na zdrowiu. Ocena w tym zakresie wymagała wiadomości specjalnych, a powódka nie złożyła wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych z zakresu medycyny z dziedziny dermatologii i psychiatrii. Na ostatniej rozprawie wygląd włosów powódki nie wzbudzał zastrzeżeń i nie można powiedzieć, aby powódka została oszpecona. Nie sposób też nie zauważyć, że powódka - tak jak przed zdarzeniem - nadal ma włosy w kolorze jasnego blondu. Oznacza to, że trauma, której doznała powódka, nie była aż tak duża, aby skłonić powódkę do zupełnej rezygnacji z dekoloryzacji włosów. Jeżeli chodzi zaś o stan zdrowia psychicznego powódki, to tylko biegli z zakresu psychiatrii i psychologii mogliby określić, czy powódka odniosła w tym zakresie trwały uszczerbek na zdrowiu i w jakim stopniu wiązało się to z konsekwencjami nieudanej dekoloryzacji w salonie (...) , a w jakim zakresie z innymi czynnikami z życia powódki. Powódka sama zeznała przecież, że psychiatra powiedział, że na jej nerwicę złożyło się kilka rzeczy /k. 196a/. Nie ma zaś wątpliwości, że w latach 2020-2021 powódka znajdowała się w trudnej sytuacji zawodowej i osobistej. Z uwagi na ogłoszony stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem (...) załamaniu uległo funkcjonowanie branży turystycznej, z której utrzymywała się powódka. Powódka została praktycznie bez dochodów /k. 132/ i nie była w stanie spłacać swoich zobowiązań, a komornicy sądowi dokonali zajęcia egzekucyjnego na jej rachunku bankowym w dniach 28 grudnia 2020 r., 3 marca 2021 roku, 4 marca 2021 roku, 31 marca 2021 roku i 6 maja 2021 roku /k. 77/. W marcu 2021 roku powódka zaczęła leczyć się na nadciśnienie tętnicze, a także przeszła operację ginekologiczną (usunięcie polipów na jajniku) /k. 196a/. Na stan psychiczny powódki niewątpliwie musiał mieć także wpływ fakt pozostawania w separacji faktycznej ze swoim mężem (w piśmie z dnia 7 marca 2022 roku pełnomocnik powódki wskazał, że powódka i jej mąż prowadzą odrębne gospodarstwa domowe i od 2018 roku żyją w faktycznej separacji, a mąż powódki mieszka poza granicami kraju i płaci dobrowolnie alimenty w wysokości 2.500,00 zł – k. 52). W ocenie Sądu na uwzględnienie zasługiwało także żądanie zasądzenia na rzecz powódki kwoty 2.638,44 zł tytułem odszkodowania za poniesioną szkodę majątkową. Na kwotę tę złożyły się następujące wydatki powódki: 1) 
        20 stycznia 2021 roku: wizyta u trychologa – 660,00 zł /k. 27/, 2) 
        17 lutego 2021 roku: zakup Ł. (...) – 64,02 zł /k. 24/, 3) 
        29 czerwca 2021 roku: zabieg pielęgnacyjny na włosy – 230,00 zł /k. 24/, 4) 
        16 lipca 2021 roku: zakup odżywek (z wyłączeniem zakupu mleczka L. i lakieru) – 106,46 zł /k. 24/, 5) 
        21 lipca 2021 roku: zabieg regeneracyjny na włosy – 180,00 zł /k. 26/, 6) 
        27 lipca 2021 roku: zabieg regeneracyjny na włosy – 140,00 zł /k. 25/, 7) 
        26 sierpnia 2021 roku: wizyta alergologiczna – 140,00 zł /k. 25/, 8) 
        30 września 2021 roku: zabieg regeneracyjny na włosy – 100,00 zł /k. 25/, 9) 
        10 listopada 2021 roku: zakup odżywek – 87,96 zł /k. 23/, 10) 
        12 października 2021 roku: test płatkowy z wizytą alergologiczną – 440,00 zł /k. 23/, 11) 
        12 października 2021 roku: zabieg regeneracyjny na włosy – 120,00 /k. 24/, 12) 
        21 października 2021 roku: zabieg regeneracyjny na włosy – 210,00 /k. 24/, 13) 
        12 listopada 2021 roku: zabieg na włosy – 160,00 zł /k. 24/. W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy powyższe wydatki uznać należało za uzasadnione i pozostające w związku przyczynowym ze zdarzeniem z dnia 11 grudnia 2020 roku i jego konsekwencjami dla powódki. W pozostałym zakresie powódka nie wykazała poniesionej szkody majątkowej. Powódka kilkukrotnie przedłożyła te same rachunki, ale - co oczywiste - każdy rachunek można było uwzględnić tylko raz. Ponadto Sąd nie uwzględnił wydatków wprost zakwestionowanych przez pozwanego, tj.: zakupu szamponu i maski chroniących kolor (67,00 zł – k. 22, 111,00 zł – k. 26), mleczka L. i lakieru (29,48 zł – k. 24; z kwoty 135,94 zł uwzględniono jedynie 106,46 zł). Powódka nie odniosła się do twierdzeń pozwanego w tym zakresie i w żaden sposób nie wykazała, że te wydatki istotnie były uzasadnione i pozostawały w związku przyczynowym ze zdarzeniem. Powódka nie udowodniła również kosztów przejazdów na trasie C. - E. (200,00 zł) oraz na trasie C. - G. (500,00 zł). W pozwie nie wskazano nawet, kiedy te przejazdy się odbyły, jaki był ich cel i sposób realizacji (samochodem czy innym środkiem komunikacji). Do pozwu powódka dołączyła wprawdzie dwa paragony za paliwo (2 x 99,98 zł), ale nie wyjaśniła, jakim samochodem odbył się przejazd (w oświadczeniu majątkowym powódka nie wymieniła samochodu), jakie było jego spalanie w przeliczeniu na 100 km i jaki dokładnie dystans przejechano, a tylko w ten sposób można by wyliczyć faktyczny koszt przejazdu. Do pozwu dołączono też dowód uiszczenia opłaty za przejazd autostradą w dniu 19 października 2021 roku (8,80 zł), ale powódka nie wskazała nawet, jaki był cel tego przejazdu, a nie wynika to w żaden sposób z dokumentów przedłożonych przez powódkę. Już tylko na marginesie można zauważyć, że wydatek ten może budzić wątpliwości z punktu widzenia celowości jego poniesienia, skoro z C. do G. można przejechać bezpłatną trasą ( (...) ). Przede wszystkim zauważyć jednak należy, że powódka w żaden sposób nie udowodniła wysokości poniesionych kosztów leczenia psychiatrycznego (2.400,00 zł), terapii psychologicznej (1.200,00 zł) i terapii psychoanalitycznej (5.200,00 zł). Na tę okoliczność nie przedłożono żadnych rachunków, a wskazane kwoty nie znajdują potwierdzenia w zeznaniach świadków, a nawet samej powódki. Skoro powódka nie otrzymała rachunku od psychoanalityka, to mogła przecież złożyć wniosek o przesłuchanie tej osoby w charakterze świadka. Ponadto jeszcze raz należy zauważyć, że tylko biegli z zakresu psychiatrii i psychologii mogliby określić, czy leczenie i terapia były zasadne oraz w jakim stopniu stan psychiczny powódki wiązał się z konsekwencjami nieudanej dekoloryzacji w salonie (...) , a w jakim zakresie wynikał z innych czynników z życia powódki. Takiego dowodu powódka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie zaoferowała w niniejszej sprawie. Do pisma z dnia 30 stycznia 2023 roku powódka dołączyła rachunek od trychologa z dnia 21 grudnia 2022 roku, opiewający na kwotę 335,00 zł /k. 202/. Podkreślić jednak należy, że Sąd nie mógł uwzględnić tej kwoty w zasądzonym odszkodowaniu, gdyż powódka nie rozszerzyła żądania pozwu w tym zakresie. Nie ma wątpliwości, że rachunek ten został wystawiony po upływie ponad roku od wytoczenia powództwa i poniesienie tego wydatku nie zostało objęte ani żądaniem pozwu, ani podstawą faktyczną powództwa. Granice sporu wyznacza zaś nie tylko treść żądania pozwu ( petitum ), ale i podstawa faktyczna powództwa ( causa petendi ), rozumiana jako okoliczności faktyczne powoływane przez powoda dla uzasadnienia wydania wyroku określonej treści (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2022 r., III PSKP 57/21, LEX nr 3305477). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie wymienionych wyżej przepisów prawa materialnego, w punkcie I. wyroku zasądził od pozwanych P. X. i (...) S.A. z siedzibą w V. na rzecz powódki W. J. kwotę 10.138,44 zł (7.500,00 zł tytułem zadośćuczynienia + 2.638,44 zł tytułem odszkodowania) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 6 lipca 2022 roku do dnia zapłaty, z tym zastrzeżeniem, że spełnienie zasądzonego świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego w zakresie spełnionego świadczenia ( in solidum ). W pozostałym zakresie powództwo, jako niewykazane ( art. 6 k.c. ), podlegało oddaleniu (punkt II. wyroku). O odsetkach za opóźnienie orzeczono na podstawie art. 481 k.c. Sąd nie podzielił przy tym stanowiska strony pozwanej zmierzającego do powiązania powstania stanu opóźnienia dopiero z wydaniem wyroku. Pogląd ten znajdował uzasadnienie w czasie wysokiej inflacji, gdy odsetki pełniły głównie funkcję waloryzacyjną, i to tylko wówczas, gdy zadośćuczynienie w chwili przyznania w pełni kompensowało doznaną krzywdę. Obecnie jednak wzrost cen nie ma charakteru gwałtownego, co skutkuje powrotem odsetek do ich pierwotnej funkcji wynagrodzenia za korzystanie z cudzych pieniędzy. Opóźnienie strony pozwanej nastąpiło więc po upływie terminu zapłaty liczonego od zgłoszenia roszczeń ( art. 455 k.c. ). W konsekwencji od tej daty zasądzić należało odsetki (zob. G. Bieniek, w: G. Bieniek, H. Ciepła, K. Kołakowski, M. Sychowicz, T. Wiśniewski, Cz. Żuławska, Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księga trzecia. Zobowiązania, t. I, Warszawa 2011, s. 662-663, oraz wyroki Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2011 r., V CSK 38/11, niepubl., z dnia 18 lutego 2011 r., I CSK 243/10, niepubl., i z dnia 18 lutego 2010 r., II CSK 434/09, niepubl.). W ocenie Sądu powódka dopiero w pozwie określiła swoje żądanie w stopniu wystarczającym do jego oceny przez pozwanych. Wcześniejsze wezwanie do zapłaty opiewało na kwotę niższą niż dochodzona pozwem, a ponadto powódka nie wskazała w nim nawet, w jakim zakresie domagała się odszkodowania, a w jakim zadośćuczynienia. Ponadto powódka wniosła w pozwie o zasądzenie odsetek od dnia 1 października 2021 roku, podczas gdy dochodzone pozwem odszkodowanie obejmowało także wydatki poczynione po tej dacie. Z tych względów Sąd uznał, że pozwani pozostawali w opóźnieniu dopiero po upływie odpowiedniego czasu od dnia doręczenia im odpisu pozwu /k. 157/. W konsekwencji Sąd zasądził od pozwanych odsetki od dnia 6 lipca 2022 roku (tego dnia (...) S.A. z siedzibą w V. sporządził odpowiedź na pozew - k. 159). W niniejszej sprawie każdy z pozwanych odpowiadał na innej podstawie prawnej i z tego względu ich odpowiedzialność nie była solidarna. Przy istnieniu zobowiązań kilku osób, których przedmiotem jest to samo świadczenie, a tylko każda z osób odpowiada w oparciu o inny tytuł, zobowiązania te powinny być traktowane jako tzw. zobowiązania in solidum (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1968 r., II CR 409/68, OSNCP z 1969 r. nr 11, poz. 207, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 1961 r., III CR 306/61, OSPiKA z 1962 r. poz. 255). O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. w myśl zasady stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu. W niniejszym postępowaniu koszty procesu wyniosły 10.879,00 zł. Powódka tytułem kosztów poniosła kwotę 7.262,00 zł, na którą złożyły się: opłata od pozwu w kwocie 2.145,00 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 3.600,00 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł oraz wynagrodzenie biegłej w części wypłaconej z zaliczki uiszczonej przez powódkę, tj. w kwocie 1.500,00 zł. Pozwany P. X. nie poniósł kosztów procesu w rozumieniu norm przepisanych. Z kolei (...) S.A. z siedzibą w V. tytułem kosztów poniósł kwotę 3.617,00 zł, na którą złożyły się koszty zastępstwa procesowego w kwocie 3.600,00 zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł. Wysokość stawki występujących w sprawie pełnomocników określono na podstawie § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz na podstawie § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie. Pozwany (...) S.A. z siedzibą w V. przegrał sprawę w 23,64%. Powódka powinna zatem ponieść koszty procesu w kwocie 8.307,20,51 zł, a (...) S.A. z siedzibą w V. w kwocie 2.571,80 zł. W konsekwencji to powódka powinna zwrócić (...) S.A. z siedzibą w V. kwotę 1.045,20 zł i taką kwotę zasądzono na rzecz pozwanego w punkcie III. wyroku (3.617,00 zł – 2.571,80 zł = 1.045,20 zł). O odsetkach ustawowych za opóźnienie od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 (
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    1) k.p.c. W punktach IV. V. i VI. wyroku Sąd, na podstawie art. 113 ust. 1 uoks w zw. z art. 100 k.p.c. , nakazał pobrać na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Grudziądzu od powódki - z zasądzonego na jej rzecz roszczenia - kwotę 1.618,74 zł, a od pozwanych kwoty po 250,57 zł - tytułem wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa w wysokości 2.119,88 zł. Na kwotę tę złożyło się wynagrodzenie biegłej, które nie znalazło pokrycia w zaliczce uiszczonej przez powódkę (3.619,88 zł – 1.500,00 zł = 2.119,88 zł) . W ocenie Sądu strony powinny ponieść te koszty w procencie, w jakim przegrały sprawę, przy czym część przypadającą na stronę pozwaną podzielono pomiędzy pozwanych w równych częściach (501,14 zł / 2 = 250,57 zł).