I C 1518/17

Sąd Rejonowy w KętrzynieKętrzyn2017-12-14
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokarejonowy
najemzaległości czynszoweodszkodowanie za bezumowne korzystaniespadekodrzucenie spadkunastępstwo prawnedługi spadkowemałoletniochrona lokatorów

Sąd oddalił powództwo o zapłatę zaległości czynszowych i odszkodowania za zajmowanie lokalu, ponieważ pozwany skutecznie odrzucił spadek po zmarłym dłużniku.

Powód (...) Państwowe S.A. dochodził od pozwanego B. M. zapłaty kwoty 4 226,29 zł z tytułu zaległości czynszowych i odszkodowania za zajmowanie lokalu mieszkalnego przez jego zmarłego ojca, A. M. Pozwany B. M. wykazał, że odrzucił spadek po ojcu, co zgodnie z prawem wyłącza go od dziedziczenia i odpowiedzialności za długi spadkowe. Sąd, opierając się na skutecznym odrzuceniu spadku przez pozwanego, oddalił powództwo.

Powód (...) Państwowe S.A. w W. domagał się zasądzenia od pozwanego B. M. kwoty 4 226,29 zł wraz z odsetkami, tytułem zaległości czynszowych i odszkodowania za zajmowanie lokalu mieszkalnego przez zmarłego A. M. (ojca pozwanego) w okresie od czerwca 2014 r. do listopada 2015 r. Powód argumentował, że A. M. zawarł umowę najmu, która została wypowiedziana z powodu zaległości, a po śmierci najemcy, jego syn B. M. jako następca prawny powinien uregulować należności. Pozwany B. M. podniósł zarzut odrzucenia spadku po ojcu, co potwierdził dokumentem z dnia 28.10.2016 r., złożonym za zgodą sądu rodzinnego, gdyż w chwili śmierci ojca był niepełnoletni. Sąd, analizując przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące odrzucenia spadku (art. 1020 k.c. w zw. z art. 1015 § 1 k.c.) oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące biegu terminu na odrzucenie spadku przez małoletniego, uznał oświadczenie pozwanego o odrzuceniu spadku za skuteczne. W konsekwencji, B. M. został wyłączony od dziedziczenia i nie ponosi odpowiedzialności za długi spadkowe po A. M. Sąd oddalił powództwo w całości, nie obciążając powoda kosztami procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba, która skutecznie odrzuciła spadek, zostaje wyłączona od dziedziczenia i nie ponosi odpowiedzialności za długi spadkowe.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach Kodeksu cywilnego (art. 1020 k.c.) wskazujących, że spadkobierca odrzucający spadek jest traktowany tak, jakby nie dożył otwarcia spadku. Dodatkowo, sąd uwzględnił orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące biegu terminu na odrzucenie spadku przez małoletniego, uznając, że złożenie wniosku o zezwolenie na odrzucenie spadku zawiesza bieg tego terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

B. M.

Strony

NazwaTypRola
(...) Państwowe S.A. w W.spółkapowód
B. M.osoba_fizycznapozwany
A. M. (1)osoba_fizycznapoprzednik prawny pozwanego

Przepisy (6)

Główne

u.o.p.l. art. 18

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są obowiązane do dnia opróżnienia lokalu co miesiąc uiszczać odszkodowanie, odpowiadające wysokości czynszu, jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu lokalu.

k.c. art. 1020

Kodeks cywilny

Spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku.

k.c. art. 1015 § § 1

Kodeks cywilny

Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.

Pomocnicze

k.c. art. 922

Kodeks cywilny

Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na spadkobierców, w tym długi spadkowe.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd rozstrzyga o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji.

k.c. art. 688¹

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący odpowiedzialności za zapłatę czynszu najmu lub odszkodowania za zajmowanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczne odrzucenie spadku przez pozwanego B. M. po zmarłym A. M. (1). Bieg terminu do odrzucenia spadku przez małoletniego jest zawieszony na czas trwania postępowania o zezwolenie na odrzucenie spadku.

Odrzucone argumenty

Pozwany B. M. jako następca prawny zmarłego A. M. (1) ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe.

Godne uwagi sformułowania

Spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku. Złożenie wniosku o zezwolenie na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego powoduje zawieszenie – na czas trwania postępowania – biegu terminu określonego w art. 1015 § 1 k.c.

Skład orzekający

Tomasz Cichocki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie skuteczności odrzucenia spadku przez małoletniego, gdy złożono wniosek o zezwolenie na odrzucenie spadku, co zawiesza bieg terminu."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy małoletni odrzuca spadek po rodzicu, a termin na odrzucenie jest związany z postępowaniem sądowym o zezwolenie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe przeprowadzenie procedury odrzucenia spadku, zwłaszcza w przypadku małoletnich, aby uniknąć niechcianej odpowiedzialności za długi. Jest to praktyczny przykład zastosowania prawa spadkowego.

Czy Twoje dziecko może odziedziczyć długi? Kluczowa decyzja o odrzuceniu spadku.

Dane finansowe

WPS: 4226,29 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: I C 1518/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 grudnia 2017r. Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Tomasz Cichocki Protokolant: p.o. sekretarza sądowego Żaneta Kowalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2017 r. w K. sprawy z powództwa (...) Państwowych S.A. w W. przeciwko B. M. o zapłatę I. oddala powództwo; II. nie obciąża powoda kosztami procesu na rzecz pozwanego. UZASADNIENIE Powód (...) Państwowe S.A. z siedzibą w W. ostatecznie wniósł pierwotnie o zasądzenie od pozwanego A. M. (1) kwoty 4 226,29 zł z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu. Podniósł, że A. M. (1) korzystał z lokalu mieszkalnego powoda w ramach posiadanych przez stronę powodową zasobów mieszkaniowych, będąc zobowiązanym do uiszczania z tego tytułu należności płatnych w terminie do dnia 15 każdego miesiąca. Należności za okres od czerwca 2014r. do listopada 2015r. nie zostały uregulowane. Bezskuteczne okazały się także wezwania do dobrowolnej zapłaty zaległości. Na kwotę dochodzoną pozwem składają się zaległości czynszowe w kwocie 3986,47 zł oraz skapitalizowane odsetki ustawowe w zapłacie kwoty głównej naliczone do 30.11.2015r. A. M. (1) zawarł z powodem, 30.10.1998r. umowę najmu, której przedmiotem był lokal mieszkalny nr (...) w budynku nr (...) w miejscowości S. o powierzchni użytkowej 47,14 m 2 . Z uwagi na zwłokę w zapłacie należności czynszowych umowa została wypowiedziana. Pomimo ustania stosunku najmu A. M. w dalszym ciągu zajmował lokal bez tytułu prawnego i nie regulował należności związanych z zajmowaniem lokalu. Z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego był zobowiązany do zapłaty odszkodowania zgodnie z przepisami o ochronie praw lokatorów. Po śmierci A. M. (1) powód wniósł o zasądzenie należności od B. M. jako następcy prawnego pozwanego A. M. (1) . Pozwany B. M. wniósł o oddalenie powództwa w całości. Przyznał, że zmarły A. M. (1) był jego ojcem. Podniósł, że oświadczeniem z dnia 28.10.2016r. odrzucił spadek po zmarłym. Sąd ustalił, co następuje: W dniu 30.10.1998r. A. M. (1) zawarł z (...) umowę najmu lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w budynku (...) w S. o powierzchni 47,14m 2 . W umowie zobowiązał się m.in. do uiszczania czynszu płatnego miesięcznie z góry do 10 dnia każdego miesiąca. W razie opóźnienia w zapłacie naliczane miały być odsetki ustawowe od zaległości przekraczających 15 dni. (d.: umowa najmu – k. 30-33 ) Powódka (...) Państwowe S.A. z siedzibą w W. jest następcą prawnym przedsiębiorstwa państwowego (...) . (d.: bezsporne ) Z dniem 31.12.2003r. umowa najmu została wypowiedziana A. M. (1) z powodu zalegania w opłatach czynszowych i innych opłatach związanych z zajmowaniem lokalu mieszkalnego za okres powyżej 3 miesięcy. Został on także pouczony, że do dnia opróżnienia lokalu jest on zobowiązany do uiszczania miesięcznego odszkodowania. Wypowiedzenie zostało doręczone 17.12.2003r. (d.: wypowiedzenie – k. 34, potwierdzenie doręczenia – k. 35 ) A. M. (1) zamieszkiwał w lokalu samodzielnie. (d.: protokół przeglądu lokalu – k. 36 ) W okresie od czerwca 2014r. do lipca 2014r. powódka naliczała A. M. (1) odszkodowanie w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego w wysokości 281,36 zł miesięcznie, w sierpniu 2014r. - wysokości 282,36 zł, od września 2014r. do kwietnia 2015r. w wysokości 294,22 zł, od maja 2015r. do października 2015r. w wysokości 307,13 zł miesięcznie i za listopada 2015r. w wysokości 312,13 zł. W tym okresie odnotowano dwie wpłaty A. M. (1) - za marzec 2015r. w kwocie 200,00 zł i za czerwiec 2015r. w kwocie 100,00 zł. (d.: wykaz sald – k. 37, 38) Pismem z dnia 17.12.2015r. nadanym na adres A. M. (1) powódka wezwała go do zapłaty kwoty 4 226,29 zł tytułem należności czynszowych w związku z korzystaniem z lokalu mieszkalnego w okresie od czerwca 2014r. do listopada 2015r. (d.: wezwanie – k. 39, potwierdzenie nadania – k. 40 ) Pozew w sprawie został wniesiony pierwotnie w postępowaniu elektronicznym w dniu 08.01.2016r. (d.: pozew w (...) k. 2 ) W dniu 15.03.2016r. A. M. (1) zmarł. W chwili śmierci był kawalerem. (d.: odpis aktu zgonu – k. 70 ) B. M. urodzony (...) jest synem A. M. (1) . W dacie śmierci ojca był niepełnoletni – miał ukończone 16 lat. W dniu 28.10.2016r. jego matka B. B. , działając jako jego przedstawiciel ustawowy i za zgodą sądu rodzinnego, złożyła przed notariuszem oświadczenie o odrzuceniu spadku przez B. M. po jego zmarłym ojcu A. M. (1) . Poprzedzający oświadczenie wniosek do sądu rodzinnego o udzielenie zgody na złożenie oświadczenia został wniesiony do Sądu Rejonowego w Kętrzynie w sprawie I. N. (...) w dniu 11.08.2016r. (d.: akt notarialny rep. A nr (...) notariusza B. D. z Kancelarii Notarialnej w K. przy ul. (...) – k. 92, notoria sądowe ) Sąd zważył, co następuje: Powyższy stan faktyczny został ustalony w głównej mierze na podstawie dokumentów urzędowych, których prawdziwość nie budzi wątpliwości oraz dokumentach prywatnych przedłożonych przez strony, które nie były kwestionowane. Pozwany B. M. nie kwestionował faktu posiadania zaległości w opłatach za zajmowany lokal mieszkalny przez A. M. (1) za okres wskazany przez powódkę i w wysokości wskazanej przez powódkę oraz faktu zajmowania tego lokalu bez tytułu prawnego wskutek wypowiedzenia przez powódkę umowy najmu. Stosownie natomiast do art. 18 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego ( t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1610 ze zm. ) osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są obowiązane do dnia opróżnienia lokalu co miesiąc uiszczać odszkodowanie, odpowiadające wysokości czynszu, jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu lokalu. Z bezspornych okoliczności faktycznych sprawy wynika, iż B. M. jest synem A. M. (1) , wobec czego należy do kręgu jego bezpośrednich spadkobierców ustawowych. Żądanie powódki w stosunku do B. M. opiera się na założeniu, że jest on następcą prawnym A. M. (1) i ponosi odpowiedzialność za zapłatę długów spadkowych. Stosownie do art. 922 k.c. , prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na spadkobierców. Dotyczy to w szczególności długów spadkowych, do których uregulowania po śmierci zobowiązanego, co do zasady obowiązani są jego spadkobiercy. Przejście obowiązków majątkowych zmarłego z chwilą jego śmierci na spadkobierców ma to znaczenie, że wierzycielowi przysługuje względem spadkobiercy dłużnika takie samo uprawnienie, jakie przysługiwało mu względem dłużnika. Pozwany B. M. podniósł jednak, iż nie jest następcą prawnym A. M. (1) z uwagi na to, iż spadek po nim odrzucił. Stosownie do art. 1020 k.c. , spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku. Zgodnie z art. 1015 § 1 k.c. oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Jak wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego, które sąd podziela, złożenie wniosku o zezwolenie na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego powoduje zawieszenie – na czas trwania postępowania – biegu terminu określonego w art. 1015 § 1 k.c. ( vide – postanowienia SN z dnia 20 listopada 2013 r., I CSK 329/13, OSNC 2014/9/93 i z dnia 24 września 2015 r., V CSK 686/14, nie publ. ). Zważywszy, iż postepowanie o udzielenie takiej zgody zakończyło się postanowieniem z dnia 04.10.2016r. w sprawie I. N. (...) Sądu Rejonowego w Kętrzynie, a oświadczenie zostało złożone dnia 28.10.2016r., tj. niezwłocznie po jego uprawomocnieniu (akt notarialny – k. 92) należy przyjąć, iż oświadczenie o odrzuceniu spadku zostało złożone skutecznie ( tak też SN w uzasadnieniu postanowienia z 29.09.2016r., III CSK 329/15, (...) Wobec powyższego należało w sprawie uznać, iż pozwany B. M. nie jest spadkobiercą i następcą prawnym A. M. (1) , w związku z czym nie ponosi odpowiedzialności za długi spadkowe po A. M. (1) z tytułu zajmowanego przez niego lokalu mieszkalnego. Brak jest przy tym jakiejkolwiek innej podstawy pozwalającej na przypisanie pozwanemu B. M. odpowiedzialności za zapłatę dochodzonej przez powódkę kwoty. W szczególności, jak wynika z dokumentów przedłożonych przez powódkę, A. M. (1) zamieszkiwał w mieszkaniu samodzielnie. Poza powyższym, do dnia 10.11.2017r. B. M. był osobą małoletnią, wobec czego, nawet w razie faktycznego zamieszkiwania z A. M. (1) w okresie objętym pozwem, nie ponosił odpowiedzialności za zapłatę czynszu najmu ani odszkodowania za zajmowanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego przewidzianej w art. 688 1 k.c. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd oddalił powództwo w całości. O kosztach orzeczono stosownie do art. 108§1 zd. 1 k.p.c. , biorąc pod uwagę, iż pozwany nie wnosił o obciążenie powódki zwrotem kosztów procesu na jego rzecz w wypadku oddalenia powództwa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI