I C 1517/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód K. K. wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa o zapłatę 200 000 EUR, twierdząc, że podczas odbywania kary pozbawienia wolności w (...) w S. w latach 2000-2002 nie zapewniono mu wymaganej przepisami prawa powierzchni mieszkalnej (minimum 3 m² na osadzonego). Zarzucił, że warunki te naruszały jego dobra osobiste, w tym godność. Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia, gdyż powód opuścił zakład karny w grudniu 2002 roku, a pozew wniósł we wrześniu 2012 roku. Sąd Okręgowy we Wrocławiu, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ustalił, że powód rzeczywiście przebywał w celach wieloosobowych, gdzie liczba osadzonych wynosiła od 9 do 16 osób, a cele były wyposażone w kąciki sanitarne i dostępne było bieżące zimnej wody. Kąpiel odbywała się raz w tygodniu, a posiłki spożywano na łóżkach z powodu braku miejsca. Sąd uznał, że w tym okresie obowiązywał jeszcze art. 248 kkw, który dopuszczał osadzanie w celach z naruszeniem norm powierzchni, a wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2008 roku nie miał mocy wstecznej. Mimo ustalenia, że warunki mogły naruszać dobra osobiste, sąd oddalił powództwo z powodu przedawnienia roszczenia, zgodnie z art. 442 kc (obecnie art. 442¹ §1 kc), który stanowi, że roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym przedawnia się z upływem trzech lat od dnia dowiedzenia się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Sąd nie obciążył powoda kosztami procesu ze względu na jego trudną sytuację majątkową.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPrzedawnienie roszczeń o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych wynikających z warunków w zakładach karnych.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w latach 2000-2002 i specyfiki przepisów kkw z tamtego okresu. Kluczowe jest zastosowanie zarzutu przedawnienia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy naruszenie dóbr osobistych w postaci godności poprzez zapewnienie nieludzkich warunków w zakładzie karnym (poniżej 3 m² na osobę) uzasadnia zasądzenie zadośćuczynienia pieniężnego od Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie dóbr osobistych w postaci godności poprzez zapewnienie nieludzkich warunków w zakładzie karnym może uzasadniać zasądzenie zadośćuczynienia, jednakże roszczenie to podlega przedawnieniu.
Uzasadnienie
Sąd ustalił, że warunki w zakładzie karnym, w tym powierzchnia mieszkalna, były poniżej standardów, co mogło stanowić naruszenie dóbr osobistych. Jednakże, z uwagi na podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia, powództwo zostało oddalone, ponieważ pozew został złożony po upływie terminu przedawnienia określonego w art. 442 kc.
Czy roszczenie o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych w postaci godności, wynikające z nieludzkich warunków w zakładzie karnym, przedawnia się z upływem trzech lat od dnia opuszczenia zakładu karnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych, wynikające z czynu niedozwolonego, przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia, zgodnie z art. 442 kc.
Uzasadnienie
Powód opuścił zakład karny w grudniu 2002 roku, a pozew wniósł we wrześniu 2012 roku. Sąd zastosował przepis art. 442 kc (w brzmieniu obowiązującym w czasie opuszczenia zakładu karnego), który przewiduje trzyletni termin przedawnienia dla roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, w tym zadośćuczynienia za krzywdę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa – Dyrektor (...) w S. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 24 § 1
Kodeks cywilny
Podstawa roszczeń z tytułu naruszenia dóbr osobistych, nie wymaga winy sprawcy i przewiduje domniemanie bezprawności.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Możliwość przyznania zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę w razie naruszenia dobra osobistego.
k.c. art. 417 § 1
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.
k.c. art. 442
Kodeks cywilny
Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia.
k.c. art. 442¹ § 1
Kodeks cywilny
Obecne brzmienie przepisu o przedawnieniu roszczeń z czynów niedozwolonych.
Pomocnicze
MPPOiP art. 10 § 1
Międzynarodowy Pakt Praw Osobistych i Politycznych
Każda osoba pozbawiona wolności będzie traktowana w sposób humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka.
EKPC art. 3
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Nikt nie może być poddany torturom ani nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu lub karaniu.
Konstytucja RP art. 40
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 41 § 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 47
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 30
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przyrodzona i niezbywalna godność człowieka jest nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych.
k.k.w. art. 110
Kodeks karny wykonawczy
Określa warunki odbywania kary pozbawienia wolności.
k.k.w. art. 248 § 1
Kodeks karny wykonawczy
Umożliwiał osadzenie skazanych w celach, w których nie zostały zachowane normy powierzchni mieszkalnej na osobę (przepis utracił moc).
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może w szczególnie uzasadnionych wypadkach zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej wcale kosztami, jeżeli…
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut przedawnienia roszczenia podniesiony przez stronę pozwaną.
Odrzucone argumenty
Naruszenie dóbr osobistych powoda poprzez zapewnienie nieludzkich warunków w zakładzie karnym (poniżej 3 m² na osobę).
Godne uwagi sformułowania
warunki wykonywania kary pozbawienia wolności nie powinny być źródłem dolegliwości innych niż związane bezpośrednio z pozbawieniem wolności • powierzchnia na jedną osobę wynosiła mniej niż 3 m ( 2) , przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 248 § 1 kkw , było w tym okresie zgodne z prawem • ciężar dowodu, iż warunki, w których osadzony został powód w (...) w S. odpowiadały obowiązującym normom i nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda spoczywał w myśl art. 6 kc w związku z art. 24 kc na stronie pozwanej
Skład orzekający
Izabela Baca
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Przedawnienie roszczeń o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych wynikających z warunków w zakładach karnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w latach 2000-2002 i specyfiki przepisów kkw z tamtego okresu. Kluczowe jest zastosowanie zarzutu przedawnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego tematu praw człowieka i godności w kontekście odbywania kary pozbawienia wolności, a rozstrzygnięcie oparte na przedawnieniu jest istotne z praktycznego punktu widzenia dla prawników.
“Nawet nieludzkie warunki w więzieniu nie gwarantują odszkodowania – kluczowe jest przedawnienie roszczenia.”
Dane finansowe
WPS: 200 000 EUR
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.