I C 1502/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła pozwu konsumentki M. S. przeciwko Bankowi (...) S.A. o ustalenie nieważności umowy kredytu hipotecznego nr (...) z 2005 roku, indeksowanego do CHF, oraz o zasądzenie zwrotu nienależnych świadczeń. Powódka argumentowała, że umowa zawiera niedozwolone klauzule umowne, co czyni ją nieważną. Bank wniósł o oddalenie powództwa. Sąd Okręgowy w Warszawie, po analizie materiału dowodowego, ustalił, że umowa została zawarta przy użyciu wzorca umownego, a jej postanowienia dotyczące indeksacji i przeliczeń walutowych nie były negocjowane indywidualnie. Sąd uznał te klauzule za abuzywne w rozumieniu art. 385¹ k.c., ponieważ nie pozwalały konsumentowi na zrozumienie wszystkich konsekwencji finansowych, w tym ryzyka kursowego, oraz dawały bankowi swobodę w ustalaniu kursów walut. W związku z tym, sąd stwierdził nieważność umowy kredytu. Na podstawie przepisów o świadczeniu nienależnym (art. 405-410 k.c.), sąd zasądził od banku na rzecz powódki kwotę 100 331,10 zł tytułem zwrotu części wpłaconych środków, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania na rzecz powódki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie nieważności umów kredytów indeksowanych do CHF z powodu abuzywnych klauzul dotyczących mechanizmu indeksacji i przeliczeń walutowych, a także zasady zwrotu świadczeń nienależnych po stwierdzeniu nieważności umowy.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy, ale stanowi ważny głos w utrwalającej się linii orzeczniczej dotyczącej kredytów frankowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa kredytu indeksowanego do waluty obcej, zawarta z konsumentem przy użyciu wzorca umownego, zawierająca klauzule dotyczące mechanizmu indeksacji i przeliczeń walutowych, może zostać uznana za nieważną z powodu abuzywności tych postanowień?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa kredytu indeksowanego do CHF została uznana za nieważną z powodu abuzywności klauzul dotyczących ryzyka walutowego i sposobu przeliczeń, które nie były indywidualnie negocjowane i rażąco naruszały interesy konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że klauzule dotyczące indeksacji i przeliczeń walutowych w umowie kredytu indeksowanego do CHF były abuzywne, ponieważ nie były indywidualnie negocjowane, nie pozwalały konsumentowi na pełne zrozumienie ryzyka kursowego i dawały bankowi swobodę w ustalaniu kursów. Brak możliwości indywidualnego uzgodnienia tych postanowień oraz ich sprzeczność z dobrymi obyczajami i rażące naruszenie interesów konsumenta skutkowały nieważnością umowy.
Czy konsument ma interes prawny w żądaniu ustalenia nieważności umowy kredytu indeksowanego do CHF, nawet jeśli istnieją inne formy ochrony prawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, konsument ma interes prawny w żądaniu ustalenia nieważności umowy, gdy wyrok ustalający wprowadza jasność co do sytuacji prawnej strony, w szczególności co do istnienia uprawnienia banku do dalszego żądania spłaty zadłużenia i sposobu ustalania wysokości rat.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że interes prawny w ustaleniu nieważności umowy istnieje, ponieważ ostateczny termin spłaty kredytu przypada na odległą przyszłość (2038 r.), a wyrok ustalający zapewni jasność prawną co do dalszych zobowiązań konsumenta wobec banku.
Jakie są konsekwencje stwierdzenia nieważności umowy kredytu indeksowanego do CHF z powodu abuzywnych klauzul dotyczących przeliczeń walutowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Po stwierdzeniu nieważności umowy, strony są zobowiązane do zwrotu wzajemnych świadczeń jako nienależnych, zgodnie z przepisami o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Uzasadnienie
W przypadku nieważności umowy kredytu indeksowanego do CHF z powodu abuzywnych klauzul, świadczenia spełnione przez konsumenta na rzecz banku traktowane są jako nienależne i podlegają zwrotowi na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405-410 k.c.). Bank może żądać zwrotu wypłaconego kapitału, ale nie może naliczać odsetek ani innych opłat ponad ten kapitał, zgodnie z orzecznictwem TSUE.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| Bank (...) spółka akcyjna z siedzibą w G. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 58 § 1-3
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek. Nieważna jest też czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie – poza postanowieniami określającymi główne świadczenia stron – nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.
k.c. art. 410 § 1-2
Kodeks cywilny
Przepisy artykułów poprzedzających stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego. Świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia albo nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, jeżeli ma w tym interes prawny.
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę jest obowiązana ponieść koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Prawo bankowe art. 69 § 1 i 2
Ustawa Prawo bankowe
Definicja i elementy umowy kredytu bankowego.
Pomocnicze
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Dziesięcioletni termin przedawnienia dla roszczeń o świadczenie okresowe lub związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
ustawa antyspreadowa art. 4 i 5 § ust. 1
Ustawa o zmianie ustawy Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw
Przepisy dotyczące kredytów indeksowanych i denominowanych, stosowane również do umów zawartych przed wejściem w życie ustawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa kredytu zawierała klauzule abuzywne dotyczące mechanizmu indeksacji i przeliczeń walutowych. • Klauzule te nie były indywidualnie negocjowane i rażąco naruszały interesy konsumenta. • Brak wystarczającego poinformowania konsumenta o ryzyku kursowym i jego potencjalnych konsekwencjach.
Odrzucone argumenty
Umowa kredytu jest ważna i nie zawiera postanowień niedozwolonych. • Roszczenie o zwrot świadczenia nienależnego nie zasługuje na uwzględnienie.
Godne uwagi sformułowania
Postanowienia przeliczeniowe zawarte w umowie przyznawały wyłącznie bankowi uprawnienie do jednostronnego kształtowania wysokości świadczeń stron. • Taka regulacja stanowi naruszenie przez bank dobrych obyczajów, które nakazują, aby ponoszone przez konsumenta koszty związane z zawarciem umowy były możliwe do przewidzenia. • W ocenie Sądu przeciętny konsument [...] nie był w stanie zrozumieć i zweryfikować na podstawie takiej treści zapisów, jak druga strona umowy kształtuje kursy wymiany walut i jakimi zasadami przy tym się kieruje.
Skład orzekający
Tadeusz Bulanda
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów kredytów indeksowanych do CHF z powodu abuzywnych klauzul dotyczących mechanizmu indeksacji i przeliczeń walutowych, a także zasady zwrotu świadczeń nienależnych po stwierdzeniu nieważności umowy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy, ale stanowi ważny głos w utrwalającej się linii orzeczniczej dotyczącej kredytów frankowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy popularnego tematu kredytów frankowych i ich abuzywności, co jest nadal gorącym tematem dla wielu konsumentów i prawników. Wyrok potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą TSUE i SN.
“Kredyt CHF nieważny! Sąd Okręgowy przyznał rację konsumentce w sporze z bankiem o abuzywne klauzule.”
Dane finansowe
WPS: 184 840,94 PLN
zwrot świadczeń nienależnych: 100 331,1 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.