I C 1466/14

Sąd Rejonowy Gdańsk – Północ w GdańskuGdańsk2015-09-14
SAOSCywilneochrona praw członkowskichŚredniarejonowy
spółdzielnia mieszkaniowazużycie wodynorma zużyciawodomierzinteres prawnyart. 189 kpcdokumentacjauchwała rady nadzorczejrozliczenie mediów

Sąd oddalił powództwo członka spółdzielni o ustalenie normy zużycia wody i nakazanie wydania dokumentacji, uznając brak interesu prawnego i kompetencji sądu.

Powód B.K. domagał się od Spółdzielni ustalenia normy zużycia wody na osobę oraz nakazania wydania dokumentacji dotyczącej sposobu jej ustalania. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, wskazując na brak interesu prawnego powoda w ustaleniu faktu, a także na to, że regulacje wewnętrzne spółdzielni nie podlegają korygowaniu przez sąd w trybie art. 189 kpc. Sąd uznał również, że powód ma dostęp do większości wymaganych dokumentów na podstawie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.

Powód B.K., wieloletni członek Spółdzielni Mieszkaniowej w G., wystąpił z powództwem przeciwko Spółdzielni, domagając się ustalenia normy zużycia wody na osobę oraz nakazania wydania pełnej dokumentacji związanej z ustalaniem tej normy, w tym uchwał, protokołów i algorytmów. Pozwana Spółdzielnia wniosła o oddalenie powództwa, wyjaśniając, że rozliczenia wody opierają się na odczytach wodomierzy, a w przypadku braku wodomierza indywidualnego stosuje się normę 12 m³ na osobę, a różnice rozlicza proporcjonalnie. Sąd Rejonowy w Gdańsku, rozpoznając sprawę, ustalił stan faktyczny, który w dużej mierze był bezsporny. Kluczowe było ustalenie, że powód nie posiada wodomierza indywidualnego, mimo możliwości jego montażu. Sąd oddalił żądanie ustalenia normy zużycia wody, powołując się na art. 189 kpc, który wymaga istnienia interesu prawnego w ustaleniu stosunku prawnego lub prawa, a nie faktu. Sąd podkreślił, że powód domagał się ustalenia faktu, a nie stosunku prawnego, co wykracza poza zakres art. 189 kpc, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem. Ponadto, sąd uznał, że nie ma kompetencji do zmiany ustaleń zawartych w regulaminach wewnętrznych spółdzielni. Drugie żądanie, dotyczące wydania dokumentacji, zostało również oddalone. Sąd wskazał, że podstawowe zasady rozliczeń są powodowi znane i posiada on ich kopię. Odnosząc się do pozostałych dokumentów, sąd powołał się na ustawę o spółdzielniach mieszkaniowych, która przyznaje członkom prawo do otrzymania odpisów i kopii dokumentów, ale koszty ich sporządzenia ponosi wnioskujący członek. Sąd zaznaczył, że przepisy prawa powszechnie obowiązującego (ustawy, rozporządzenia) powód może uzyskać we własnym zakresie, np. ze stron internetowych Sejmu, gdyż spółdzielnia nie jest ich wydawcą. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo w całości i zasądził od powoda na rzecz pozwanej zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 1217 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może ustalić normy zużycia wody na osobę w ramach powództwa o ustalenie na podstawie art. 189 kpc, ponieważ żądanie to dotyczy ustalenia faktu, a nie stosunku prawnego lub prawa, a także z uwagi na brak interesu prawnego powoda.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powództwo o ustalenie na podstawie art. 189 kpc nie może zmierzać do ustalenia faktów, a jedynie stosunków prawnych lub praw, gdy istnieje niepewność prawna. W tym przypadku powód domagał się ustalenia faktu (normy zużycia), a nie stosunku prawnego. Ponadto, sąd stwierdził, że regulacje wewnętrzne spółdzielni nie podlegają korygowaniu przez sąd w tym trybie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwana (...) w G.

Strony

NazwaTypRola
B. K.osoba_fizycznapowód
(...) w G.spółkapozwana

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Powództwo z art. 189 kpc nie może skutecznie zmierzać do ustalenia faktów.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę jest obowiązana zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Do kosztów strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i w sprawach nieobjętych odpowiednimi regulacjami – opłaty urzędowe.

u.s.m. art. 8 § ust. 1-3

Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych

Członek spółdzielni ma prawo otrzymania odpisu statutu i regulaminów oraz kopii uchwał organów spółdzielni i protokołów obrad organów spółdzielni, protokołów lustracji, rocznych sprawozdań finansowych oraz faktur i umów zawieranych przez spółdzielnię z osobami trzecimi. Koszty sporządzania odpisów i kopii tych dokumentów pokrywa członek spółdzielni wnioskujący o ich otrzymanie.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 6 § pkt 4

Określa stawkę minimalną za zastępstwo procesowe w sprawach cywilnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak interesu prawnego powoda w ustaleniu normy zużycia wody na podstawie art. 189 kpc. Żądanie ustalenia normy zużycia wody stanowi żądanie ustalenia faktu, a nie stosunku prawnego lub prawa. Sąd nie ma kompetencji do zmiany ustaleń zawartych w regulaminach wewnętrznych spółdzielni. Powód ma dostęp do większości wymaganych dokumentów na podstawie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, a koszty ich uzyskania ponosi. Przepisy prawa powszechnie obowiązującego powód może uzyskać we własnym zakresie.

Odrzucone argumenty

Powód posiada interes prawny w ustaleniu normy zużycia wody. Spółdzielnia powinna wydać pełną dokumentację dotyczącą ustalania norm zużycia wody. Żądane dokumenty stanowią akty prawa powszechnie obowiązującego, do których powód ma dostęp.

Godne uwagi sformułowania

Interes prawny występuje wówczas, gdy istnieje niepewność stanu prawnego lub prawa, a niepewność ta powinna być jednak obiektywna, tj. zachodzić według rozumnej oceny sytuacji, a nie tylko subiektywna, tj. według odczucia powoda. Powództwo z art. 189 kpc nie może skutecznie zmierzać do ustalenia faktów, a już zwłaszcza ustalenia, czy okoliczności faktyczne wystąpiły. Sąd nie ma kompetencji do dokonywania ustaleń w tym zakresie, bowiem jest to sfera kompetencji organów Spółdzielni. Spółdzielnia dokumentami takimi nie dysponuje, a co najwyżej posiada ich wydruki. Te zaś powód może uzyskać we własnym zakresie, chociażby ze strony internetowej Sejmu.

Skład orzekający

Aleksandra Konkel

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku interesu prawnego w ustaleniu faktu na podstawie art. 189 kpc oraz ograniczenia kompetencji sądu w sprawach dotyczących regulaminów wewnętrznych spółdzielni mieszkaniowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji członka spółdzielni odmawiającego montażu wodomierza indywidualnego i żądającego ustalenia normy zużycia wody.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z rozliczeniami mediów w spółdzielniach mieszkaniowych i ograniczenia prawne w dochodzeniu roszczeń przez członków.

Czy sąd ustali normę zużycia wody w Twojej spółdzielni? Sprawdź, dlaczego w tej sprawie się to nie udało.

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 1217 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 1466/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 września 2015 r. Sąd Rejonowy Gdańsk – Północ w Gdańsku I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Aleksandra Konkel Protokolant: sekr. sąd. Natalia Kierznikiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 września 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa B. K. przeciwko (...) w G. o ustalenie i nakazanie I. oddala powództwo, II. zasądza od powoda B. K. na rzecz pozwanej – (...) w G. kwotę 1217 zł (jeden tysiąc dwieście siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt I (...) UZASADNIENIE Powód B. K. wystąpił przeciwko (...) w G. z żądaniem ustalenia zużycia wody w m 3 , przypadającej na jedną osobę w wymiarze miesięcznym, na podstawie obowiązujących norm i rzeczywistego zużycia określonego przez powoda oraz z żądaniem zobowiązania Spółdzielni do wydania pełnej dokumentacji zawierającej uchwały, protokoły, wyliczenia oraz algorytmy normatywne według polskich norm, ustaw i rozporządzeń, ustalających kryteria i sposób określa ilości zużycia wody do celów wyłącznie bytowych w m 3 , przypadających na jedną osobę w jednym miesiącu oraz o zasądzenie kosztów procesu. Pozwana (...) w G. z siedzibą w G. wniosła o oddalenie powództwa, wskazując, iż co do zasady rozliczenie wody dokonywane jest na podstawie odczyty wodomierza głównego i wodomierzy indywidualnych. W przypadku braku zainstalowania wodomierza indywidualnego wysokość ryczałtu określa rada nadzorcza uchwałą. Różnica między wodomierzem głównym a sumą wszystkich wodomierzy indywidualnych i ryczałtu tzw. uchyb wody jest rozliczana proporcjonalnie do zużycia wody między osoby posiadające wodomierze. Według pozwanej powód odmawia zainstalowania wodomierza indywidualnego, w związku z tym na podstawie ww. zasad – ust. (...) wyliczono jego zużycie wody na podstawie normy zużycia 12m 3 na osobę. Przy czym zasady rozliczenia wody przyjęte u pozwanego nie przewidują rozliczania wody na podstawie oświadczeń. Sąd ustalił, co następuje: B. K. od 53 lat jest członkiem (...) w G. . Zamieszkuje przy ul. (...) w G. , którego jest właścicielem. Nie posiada zamontowanego wodomierza indywidualnego, pomimo uzyskanych informacji ze Spółdzielni, iż montaż wodomierzy w lokalu pozwali na rozliczenie faktycznego zużycia wody. (bezsporne nadto dowód: akt notarialny z dnia 2007.12.20 r. (...) , korespondencja stron –k. 7-13) Zasady rozliczania opłat z tytułu zużycia wody zostały określone w uchwale (...) i jest wiążący dla wszystkich mieszkańców. Zgodnie z ust. I pkt 5 zasad rozliczania opłat z tytułu zużycia wody w (...) ustalono miesięczną normę zaliczkową zużycia wody dla lokali niewyposażonych w wodomierze w wysokości 12m ( 3) , dla jednej osoby zamieszkałej. Nadto zgodnie z ust. IV pkt 5 a) zasad, rozliczenia zużycia wody w budynku (...) na poszczególne lokale dokonuje się poprzez wyliczenie zużycia wody w lokalu na podstawie wskazań wodomierzy, normy zużycia 12m ( 3 ) na osobę w przypadku lokali bez wodomierzy, normy zaliczkowej zużycia wody w przypadku braku odczytu wskazań wodomierzy, a lokali użytkowych wg umowy. (dowód: zasady rozliczania opłat z tytułu zużycia wody w (...) - k. 34-38) Sąd zważył, co następuje: Stan faktyczny sprawy w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia był w zasadzie bezsporny. Tym niemniej, Sąd ustalił go w oparciu o wymienione dokumenty oraz kopie dokumentów, których prawdziwości żądane ze stron nie kwestionowała. Żądanie zgłoszone przez B. K. opierało się na treści przepisu art. 189 kpc , który stanowi, iż powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Wskazać trzeba, iż korzystanie z tego powództwa nie jest nieograniczone i wymaga ustalenia przez Sąd, że powód ma interes prawny w dochodzeniu roszczenia sformułowanego w treści pozwu. Interes prawny w rozumieniu powołanego przepisu art. 189 kpc występuje wówczas, gdy istnieje niepewność stanu prawnego lub prawa, a niepewność ta powinna być jednak obiektywna, tj. zachodzić według rozumnej oceny sytuacji, a nie tylko subiektywna, tj. według odczucia powoda. Interes ten należy rozumieć jako potrzebę wprowadzenia jasności co do konkretnego stosunku prawnego lub prawa – w celu ochrony przed grożącym naruszeniem sfery uprawnień powoda (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia (...) Interes prawny w żądaniu ustalenia wyraża się w usunięciu niepewności stanu prawnego. Interes należy rozumieć jako „potrzebę”, interes prawny zaś jako potrzebę prawną, wynikającą z sytuacji prawnej, w jakiej się powód znajduje. Jeżeli z prawa przedmiotowego nie wynika, że ma on potrzebę ustalenia, wyrok ustalający jest zbyteczny. Wydanie wyroku ustalającego ma sens wtedy, gdy powstała sytuacja grożąca naruszeniem stosunku prawnego lub prawa, powstała wątpliwość co do jego istnienia. Interes prawny oznacza interes odnoszący się do stosunków prawnych, w jakich znajduje się powód, a nawet obie strony. Zważywszy, że powód domagał się ustalenia przez Sąd normy zużycia wody, uznać należy, iż żądał ustalenia faktu. Wskazać trzeba w tym miejscu, iż zgodnie z wyrokiem (...) z dnia 17 grudnia 1997 r. w sprawie (...) powództwo z art. 189 kpc nie może skutecznie zmierzać do ustalenia faktów, a już zwłaszcza ustalenia, czy okoliczności faktyczne wystąpiły. Wyjątkowo dopuszcza się możliwość dochodzenia w drodze takiego powództwa tzw. faktów prawotwórczych. Muszą to być jednak fakty, z których w sposób bezpośredni wynika istnienie (nieistnienie) stosunku prawnego lub prawa. Ustalenia takich faktów powód nie dochodził. Podstawą rozliczenia wody w pozwanej (...) są, uchwalone przez (...) , zasady rozliczania opłat z tytułu zużycia wody. Ustalenia te powód mógłby ewentualnie kwestionować w ramach postępowania wewnątrzspółdzielczego. Sąd nie ma kompetencji do dokonywania ustaleń w tym zakresie, bowiem jest to sfera kompetencji organów (...) Powód nie może zatem skutecznie żądać, by Sąd inaczej niż ustalono w regulacjach wewnątrz spółdzielni - w regulaminie (zasadach rozliczania), zatwierdzonym przez radę nadzorcza, znajdującym oparcie w statucie Spółdzielni, którego treść jest powodowi znana, dokonał zmiany ustaleń ww. regulaminu. Odnosząc się natomiast do drugiego z żądań powoda w zakresie zobowiązania (...) do wydania pełnej dokumentacji zawierającej uchwały, protokoły, wyliczenia oraz algorytmy normatywne według polskich norm, ustaw i rozporządzeń ustalających kryteria i sposób określa ilości zużycia wody do celów wyłącznie bytowych w m ( 3) , przypadających na jedną osobę w jednym miesiącu, wskazać należy, iż dokumentem głównym, na którym opiera się (...) , dokonując wyliczenia zużycia wody przez powoda są wskazane zasady rozliczania (…) dołączone do odpowiedzi na pozew. W konsekwencji powód jest w jego posiadaniu. Na podstawie art. 8 ( 1) ust. 1-3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o (...) (t. (...) członek (...) ma prawo otrzymania odpisu statutu i regulaminów oraz kopii uchwał organów spółdzielni i protokołów obrad organów spółdzielni, protokołów lustracji, rocznych sprawozdań finansowych oraz faktur i umów zawieranych przez (...) z osobami trzecimi. Koszty sporządzania odpisów i kopii tych dokumentów, z wyjątkiem statutu i regulaminów uchwalonych na podstawie statutu, pokrywa członek spółdzielni wnioskujący o ich otrzymanie. Nadto statut (...) mieszkaniowej, regulaminy, uchwały i protokoły obrad organów spółdzielni, a także protokoły lustracji i roczne sprawozdanie finansowe powinny być udostępnione na stronie internetowej spółdzielni. Powód podnosi, że żądane dokumenty stanowią akty prawa powszechnie obowiązującego, zatem ma on do tychże dokumentów dostęp. Zdaniem Sądu brak jest podstaw do zobowiązania (...) do wydania dokumentów w postaci rozporządzeń, czy ustaw. Przede wszystkim, spółdzielnia dokumentami takimi nie dysponuje, a co najwyżej posiada ich wydruki. Te zaś powód może uzyskać we własnym zakresie, chociażby ze strony internetowej Sejmu. Żądanie powoda wydania dokumentów, stanowiące uzupełnienie żądania ustalenia faktu, nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Z uwagi na powyższe, na podstawie art.189 kpc a contrario, orzeczono jak w punkcie I sentencji. O kosztach procesu orzeczono na podstawie przepisu art. 98 § 1 kpc w zw. z art.99 kpc , zgodnie z regułą odpowiedzialności za wynik procesu. Powód przegrał niniejszą sprawę w całości wobec czego zobowiązany był zwrócić pozwanemu poniesione przez niego koszty procesu. Na koszty te składały się koszty zastępstwa w kwocie 1200 zł ustalone w oparciu o treść § 5 w zw. z § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (...) oraz opłata od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI