I C 1453/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Toruniu oddalił powództwo banku o zapłatę na podstawie weksla, uznając klauzule dotyczące kosztów ubezpieczenia i innych opłat za abuzywne.
Powód (...) S.A. wniósł o zapłatę kwoty 2.980,60 zł na podstawie weksla in blanco, który został wypełniony na kwotę 3.580,86 zł. Pozwana A. L. (1) kwestionowała wysokość zadłużenia, wskazując na znaczną rozbieżność między pierwotnie udzieloną pożyczką a całkowitą kwotą do zapłaty, oraz na dokonane wpłaty. Sąd Rejonowy w Toruniu, badając sprawę z urzędu, uznał klauzule dotyczące kosztów ubezpieczenia i innych opłat za abuzywne, co doprowadziło do oddalenia powództwa.
Powód (...) S.A. w B. wystąpił z powództwem o zapłatę kwoty 2.980,60 zł przeciwko A. L. (1), opierając swoje roszczenie na wekslu in blanco. W uzasadnieniu wskazano, że pozwana zobowiązała się do zapłaty kwoty 3.580,86 zł, która obejmowała niespłaconą pożyczkę, koszty windykacji oraz odsetki. Pozwana podniosła, że pierwotna umowa pożyczki opiewała na 2.750 zł, a całkowita kwota do zapłaty, uwzględniająca koszty ubezpieczenia, przygotowawcze i wynagrodzenie umowne, wyniosła 9.024 zł. Pozwana zadeklarowała wpłacenie łącznie 6.662 zł. Sąd Rejonowy w Toruniu, rozpoznając sprawę, ustalił stan faktyczny na podstawie dokumentów i okoliczności bezspornych. Sąd, działając z urzędu, zbadał klauzule umowne pod kątem ich abuzywności, zgodnie z art. 385¹ § 1 k.c. Stwierdzono, że koszty ubezpieczenia, stanowiące blisko 200% wartości udzielonej pożyczki, oraz inne opłaty, były rażąco zawyżone i sprzeczne z dobrymi obyczajami, co czyniło je niedozwolonymi postanowieniami umownymi. Sąd uznał, że wpłacona przez pozwaną kwota 6.662 zł, która znacznie przekraczała pierwotną kwotę pożyczki (2.750 zł) oraz należne odsetki i koszty, pokryła całość zasadnego zadłużenia. W związku z tym, sąd oddalił powództwo w całości i obciążył powoda kosztami procesu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd jest uprawniony do zbadania z urzędu niektórych zarzutów ze stosunku podstawowego, zwłaszcza gdy dłużnikiem jest konsument, a niezgodność roszczenia wekslowego z wierzytelnością ze stosunku podstawowego wynika z istnienia klauzul abuzywnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że badanie klauzul abuzywnych z urzędu jest konieczne, aby zapobiec akceptowaniu działań rażąco niemoralnych i naruszających interesy konsumenta, nawet jeśli konsument sam nie podniósł zarzutu abuzywności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
A. L. (1)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. w B. | spółka | powód |
| A. L. (1) | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (4)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy; nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
Pomocnicze
p.w. art. 10
Prawo wekslowe
Wystawca weksla własnego in blanco o charakterze gwarancyjnym może podnieść względem posiadacza zarzuty ze stosunku podstawowego.
k.c. art. 720
Kodeks cywilny
Definicja umowy pożyczki.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Abuzywność klauzul umownych dotyczących kosztów ubezpieczenia i innych opłat. Wysokość wpłaconych przez pozwaną kwot pokrywa całość zasadnego zadłużenia. Naruszenie interesów konsumenta i sprzeczność z dobrymi obyczajami.
Odrzucone argumenty
Roszczenie powoda oparte na wekslu in blanco.
Godne uwagi sformułowania
w przypadku weksla własnego in blanco o charakterze gwarancyjnym, wystawca na podstawie art 10 prawa wekslowego może podnieść względem posiadacza weksla - pierwotnego wierzyciela zarzuty ze stosunku podstawowego. Sytuacja ta będzie mieć miejsce, gdy dłużnikiem wekslowym jest konsument, a możliwa do stwierdzenia na podstawie samej treści pozwu niezgodność pomiędzy wysokością roszczenia wekslowego a wierzytelnością ze stosunku podstawnego spowodowana jest istnieniem w treści powołanej przez powoda w pozwie umowy, klauzul abuzywnych. W ocenie Sądu abuzywność klauzuli umownej należy uwzględnić z urzędu. Zapis ten jako zmierzający do obejścia ustawy oraz sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszający interes konsumenta uznać za abuzywny na podstawie art 385 1 §1 k.c. W przekonaniu Sądu spłata ta pokryła nie tylko koszty należności głównej ale również należnego ubezpieczenia czy kosztów wynagrodzenia umownego i prowizji powoda.
Skład orzekający
Magdalena Glinkiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku sądu do badania z urzędu klauzul abuzywnych w umowach konsumenckich, zwłaszcza w kontekście roszczeń wekslowych."
Ograniczenia: Dotyczy spraw z udziałem konsumentów i umów pożyczek z klauzulami niedozwolonymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może chronić konsumenta przed nieuczciwymi praktykami finansowymi, nawet jeśli konsument sam nie podniesie wszystkich zarzutów. Jest to przykład skutecznej ochrony prawnej.
“Bank chciał wygrać na wekslu, ale sąd odkrył ukrytą pułapkę w umowie pożyczki!”
Dane finansowe
WPS: 2980,6 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I C 1453/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 kwietnia 2019 r. Sąd Rejonowy w Toruniu I Wydział Cywilny w składzie następującym Przewodniczący SSR Magdalena Glinkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Bożena Czajkowska Po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2019 r. w Toruniu. sprawy z (...) S.A. w B. przeciwko: A. L. (1) o: zapłatę orzeka: I. oddala powództwo; II. kosztami procesu obciąża powoda. Sygn. akt I C 1453/18 UZASADNIENIE Powód (...) S.A. w B. wniósł o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym przeciwko A. L. (1) zobowiązującego pozwaną do zapłaty na rzecz powoda kwoty 2.980,60 zł wraz z umownymi odsetkami od dnia 14.07.2018 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, iż pozwana poprzez podpisanie weksla zobowiązała się do zapłaty kwoty 3.580,86 zł Powód wezwał pozwaną do wykupu weksla. Pismem z dnia 8.11.2018 r. pod wskazał, iż na sumę wekslowa składa się 2.962 zł tytułem niespłaconej pożyczki, 592,40 tytułem kosztów windykacji oraz 26.46 zł tytułem odsetek umownych za opóźnienie do wykupu weksla. Na rozprawie pozwana wskazał, iż podpisała umowę na kwotę 2.750 zł zaś później dowiedziała się, iż zobowiązana jest do spłaty kwoty 9.000 zł. Podkreśliła, iż wpłaciła powodowi łącznie kwotę 4300 zł. Pismem z dnia 11 lutego 2019 r. powód podałał, iż z tytułu umowy pożyczki pozwana wpłaciła kwotę 6662 zł. Sąd Rejonowy ustalił, co następuje: W dniu 17 lipca 2015 r. A. L. (2) zawarła z (...) S.A. w B. umowę pożyczki. Pożyczkodawca udzielił pożyczki w kwocie 2,750zł Dodatkowo ustalił koszty ubezpieczenia na kwotę 5.162 zł, opłatę przygotowawczą na kwotę 550 zł, wynagrodzenie umowne na kwotę 562 zł. Całkowita kwota do zapłaty wynosiła 9.024 zł. Dowód: umowa pożyczki z załącznikami k. 26-34 Zabezpieczeniem zapłaty kwoty należnej z tytułu umowy pożyczki stanowił weksel in blanco wraz z deklaracją wekslową . Dowód: weksel k. 5 Deklaracja wekslowa k. 35 A. L. (2) spłaciła łacznie kwotę 6.662 zł. Bezsporne Wobec opóźnienia w spłacie należności (...) S.A. w B. wypowiedział umowę pożyczki. Dowód: pismo k. 6 (...) S.A. w B. wypełnił weksel in blanko na kwotę 3580,86 zł wskazując termin zapłaty na dzień 13 lipca 2018 r. Dowód : weksel k. 5 Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Stan faktyczny niniejszej sprawy Sąd ustalił na podstawie okoliczności bezspornych oraz dokumentów przedłożonych przez strony. Sąd w pełni dał wiarę dowodom w postaci dokumentów zgromadzonych w toku procesu, albowiem ich prawdziwość nie budziła w ocenie Sądu jakichkolwiek wątpliwości. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż w przypadku weksla własnego in blanco o charakterze gwarancyjnym, wystawca na podstawie art 10 prawa wekslowego może podnieść względem posiadacza weksla - pierwotnego wierzyciela zarzuty ze stosunku podstawowego. W pewnych wypadkach sąd rozpoznając sprawę o zapłatę na podstawie weksla będzie uprawniony do zbadania z urzędu niektórych zarzutów ze stosunku podstawowego, mimo że nie zostały one podniesione przez wystawcę. Sytuacja ta będzie mieć miejsce, gdy dłużnikiem wekslowym jest konsument, a możliwa do stwierdzenia na podstawie samej treści pozwu niezgodność pomiędzy wysokością roszczenia wekslowego a wierzytelnością ze stosunku podstawnego spowodowana jest istnieniem w treści powołanej przez powoda w pozwie umowy, klauzul abuzywnych. W ocenie Sądu przeciwne stanowisko może prowadzić do akceptowania działań nawet rażąco niemoralnych, jak np. uwzględniania zaliczania do sumy wekslowej wynikających z umowy odsetek w wysokości przekraczającej czterokrotność kredytu lombardowego NBP, czy rażąco zawyżonych kosztów działań monitujących i windykacyjnych. Niepodniesienie przez konsumenta zarzutu nie może prowadzić do udzielenia ochrony powodowi, bowiem w sposób oczywisty dojdzie wówczas do naruszenia zasad współżycia społecznego i w sposób rażący zostaną naruszone interesy konsumenta. W ocenie Sądu abuzywność klauzuli umownej należy uwzględnić z urzędu. Zgodnie z treścią art. 720 k.c. przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy. Szczegółowo prawa i obowiązki stron zostały uregulowane w umowie pożyczki z dnia 17.07.2015 r. Ponieważ pozwana nie wywiązała się ze spłacenia wszystkich rat umowa została wypowiedziana. Podkreślić należy jednak, iż naliczone w umowie koszty ubezpieczenia budzą poważne wątpliwości w świetle przepisów o zobowiązaniach umownych i ochronie konsumenta przed niedozwolonymi klauzulami umownymi. Zgodnie bowiem z treścią art. 385 1 §1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy; nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Z przedłożonej umowy wynika, że na całkowity koszt każdej pożyczki składa się oprócz kapitału i odsetek, koszt ubezpieczenia stanowiący blisko 200% wartość udzielonej pożyczki. Z treści umowy wynika, że jej przedmiotem była pożyczka w wysokości 8.462 zł. Faktycznie jednak pozwana nie otrzymała takiej sumy bowiem z kwoty pożyczki została „potrącona" kwota 5.162 zł z tytułu kosztów ubezpieczenia Żądanie w tym zakresie nie zostało uwzględnione z następujących przyczyn. Jakkolwiek z deklaracji zgody podpisanej przez pozwanej wynika, że wyraża ona zgodę na przystąpienie do ubezpieczenia, to jednak kwota, która faktycznie miała być poniesiona z tytułu ubezpieczenia nie odpowiadała tej sumie. Zgodnie z treścią umowy (pkt 17.2) składka na ubezpieczenie miała być wpłacono jednorazowa i ubezpieczający (powód) upoważniony był do potracenia kosztów opłacenia składki. Oznacza to, iż określona jako składka ubezpieczeniowa kwota nie odpowiada rzeczywistym kosztom ubezpieczenia, a zawiera w istocie dodatkową ukrytą prowizję pożyczkodawcy. Nie można pomijać tego, iż w sytuacji kiedy przedmiotowa umowa przewiduje odsetki od pożyczki w maksymalnej wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP, zapis ten jako zmierzający do obejścia ustawy oraz sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszający interes konsumenta uznać za abuzywny na podstawie art 385 1 §1 k.c. Sąd uznał, iż w związku z udzieloną pożyczko powodowi należała się opata przygotowawcza oraz wynagrodzenie umowne. Powód poniósł bowiem koszty związane z przygotowaniem umowy w tym gromadzeniem dokumentów, dokonania weryfikacji zdolności kredytowej, uruchomienia środków nadto koszt obsługi, dostarczenia i podpisania umowy, koszty osobowe, administracyjne i marketingowe. Wynagrodzenie umowne stanowi natomiast wynagrodzenie za możliwość skorzystania przez pozwaną ze środków finansowych powoda przez okres w jakim pozwana ma prawo dysponować środkami pieniężnymi. Sąd w toku postepowania ustalił, iż w rzeczywistości powód otrzymał pożyczkę w wysokości 2.750 zł. Powód przyznał, iż pozwana w ramach łączącej strony umowy dokonała wpłat w łącznej wysokości 6.662 zł., która blisko trzykrotnie przekracza otrzymaną przez pozwaną pożyczkę. W przekonaniu Sądu spłata ta pokryła nie tylko koszty należności głównej ale również należnego ubezpieczenia czy kosztów wynagrodzenia umownego i prowizji powoda. W konsekwencji Sad w pkt I wyroku oddalił powództwo O kosztach orzeczono w punkcie II wyroku, na podstawie art. 98 k.p.c. Skoro powód była stroną przegrywającą i zarazem jedyną stroną ponosząca koszty w niniejszym postępowaniu, Sąd obciążył powoda tymi kosztami.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI