I C 18/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy ustalił, że powódka wstąpiła w stosunek najmu lokalu po zmarłym mężu, mimo ich czasowego pobytu za granicą, uznając lokal za centrum życiowe.
Powódka M. W. wniosła o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu po zmarłym mężu K. W., argumentując, że mimo czasowego pobytu w Szwecji w celach zarobkowych, lokal w Gdańsku stanowił ich centrum życiowe. Pozwana Gmina M. G. wniosła o oddalenie powództwa, twierdząc, że powódka nie mieszkała stale w lokalu. Sąd, opierając się na zeznaniach świadków i powódki, uznał ich pobyt za granicą za tymczasowy i ustalił, że powódka wstąpiła w stosunek najmu.
Powódka M. W. wystąpiła do Sądu Rejonowego Gdańsk – Północ w Gdańsku z pozwem przeciwko Gminie M. G., domagając się ustalenia, że wstąpiła w stosunek najmu lokalu mieszkalnego po zmarłym mężu, K. W. Powódka wskazała, że umowa najmu została zawarta w 1998 r., a po rozwodzie z pierwszą żoną, K. W. zawarł związek małżeński z powódką. Mimo że małżonkowie przebywali czasowo w Szwecji w celach zarobkowych, powódka twierdziła, że lokal w Gdańsku stanowił ich centrum życiowe i do niego zamierzali powrócić na stałe. Pozwana Gmina wniosła o oddalenie powództwa, argumentując, że powódka nie spełniała wymogu stałego zamieszkiwania z najemcą w lokalu. Sąd, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i powódki, uznał, że pobyt małżonków w Szwecji miał charakter tymczasowy, a ich centrum życiowe znajdowało się w lokalu w Gdańsku. W konsekwencji, sąd orzekł, że powódka wstąpiła w stosunek najmu lokalu po zmarłym mężu, zgodnie z art. 691 k.c., i zasądził od pozwanej na rzecz powódki zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, osoba taka wstępuje w stosunek najmu, jeśli stale zamieszkiwała z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci, a pobyt za granicą miał charakter tymczasowy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo czasowego pobytu w Szwecji w celach zarobkowych, powódka i jej zmarły mąż traktowali lokal w Gdańsku jako swoje centrum życiowe i zamierzali tam osiąść na stałe. Pobyt za granicą miał charakter tymczasowy, co nie wyklucza wstąpienia w stosunek najmu zgodnie z art. 691 k.c.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
ustalenie wstąpienia w stosunek najmu i zasądzenie kosztów
Strona wygrywająca
M. W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. W. | osoba_fizyczna | powódka |
| Gmina M. G. | instytucja | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 691 § §1
Kodeks cywilny
W razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą.
k.c. art. 691 § §2
Kodeks cywilny
Osoby, o których mowa w §1, wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 108 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
W wyroku zasądzającym świadczenie lub ustalającym prawo do świadczenia sąd rozstrzyga o kosztach procesu.
k.c. art. 25
Kodeks cywilny
Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta ma swoje centrum życiowe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Lokal w Gdańsku stanowił centrum życiowe małżonków. Pobyt w Szwecji miał charakter tymczasowy, zarobkowy. Powódka stale zamieszkiwała z mężem w lokalu do chwili jego śmierci.
Odrzucone argumenty
Powódka nie zamieszkiwała stale w lokalu w Gdańsku w chwili śmierci męża, przebywała w Szwecji.
Godne uwagi sformułowania
ich centrum życiowe traktowali lokal przy ul. (...) w G. ich pobyt w Szwecji miał charakter jedynie czasowy, były to wyjazdy w celu zarobkowym w rozumieniu kodeksu cywilnego, miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta faktycznie przebywa. Rzeczywisty pobyt w danej miejscowości, tzw. corpus , stanowi weryfikowalny, obiektywny element miejsca zamieszkania. Miejscowość, w której przebywa osoba fizyczna, można jednak kwalifikować jako jej miejsce zamieszkania tylko wtedy, gdy elementowi temu towarzyszy także element wolicjonalny, tzn. jej zamiar stałego pobytu w danej miejscowości. Ten, odwołujący się do czynników psychicznych, element miejsca zamieszkania określany jest mianem animus.
Skład orzekający
Michał Sznura
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'stale zamieszkiwanie' w kontekście czasowych wyjazdów zarobkowych w sprawach o wstąpienie w stosunek najmu po zmarłym małżonku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji czasowego pobytu za granicą i konieczności udowodnienia centrum życiowego w lokalu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd interpretuje pojęcie 'centrum życiowe' i 'stałe zamieszkiwanie' w kontekście współczesnych realiów migracji zarobkowej, co jest istotne dla wielu osób.
“Czy praca za granicą pozbawia prawa do mieszkania po zmarłym małżonku? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
zwrot kosztów sądowych: 487 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: I C 18/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 stycznia 2018 roku Sąd Rejonowy Gdańsk – Północ w Gdańsku w I Wydziale Cywilnym w składzie: Przewodniczący: SSR Michał Sznura po rozpoznaniu na rozprawie protokołowanej przez staż. S. C. w dniu 10 stycznia 2018 r. sprawy z powództwa M. W. przeciwko Gminie M. G. o ustalenie I. ustala, że powódka M. W. wstąpiła w dniu 8 czerwca 2016 r. w stosunek najmu lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w G. przy ul. (...) /F po zmarłym mężu - K. W. ; II. zasądza od pozwanej Gminy M. G. na rzecz powódki M. W. kwotę 487 zł (czterystu osiemdziesięciu siedmiu złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. UZASADNIENIE Pozwem skierowanym przeciwko Gminie M. G. , M. W. wniosła o ustalenie wstąpienia przez nią w stosunek najmu lokalu mieszkalnego położonego w G. , przy ulicy (...) , w miejsce zmarłego męża K. W. . Powódka wniosła także o zasądzenie na jej rzecz od pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu powódka wskazała, że 23 czerwca 1998 r. zawarta została umowa najmu przedmiotowego lokalu pomiędzy Gminą, a K. W. i E. W. . W związku z orzeczeniem rozwodu pomiędzy najemcami, porozumieniem z 27 kwietnia 2009 r. rozwiązano umowę najmu pomiędzy E. M. (wcześniej W. ), a Gminą. Jedynym najemcą lokalu pozostał wówczas K. W. , który ponownie wstąpił w związek małżeński – z powódką. Podczas pobytu w Szwecji 8 czerwca 2016 r. K. W. zmarł. Powódka zamieszkiwała lokal wspólnie z mężem do jego śmierci i zamieszkuje tam do chwili obecnej, stanowi on jej centrum życiowe. W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa i o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że powódka w chwili śmierci zamieszkiwała – podobnie jak jej małżonek – na stałe w (...) , a zatem nie należała do kręgu osób wymienionych w art. 691 k.c. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: K. W. był najemcą lokalu przy ul. (...) w G. na podstawie umowy zawartej z Gminą M. G. 23 czerwca 1998 r. Umowa zawarta została na czas nieoznaczony. K. W. zmarł 8 czerwca 2016 r. w S. (Królestwo Szwecji). W momencie śmierci był żonaty z powódką (małżeństwo zawarto 7 lipca 2007 r.). Okoliczność bezsporna, vide : umowa najmu, k. 10-11; porozumienie z 27 kwietnia 2009 r., k. 12; karta zgonu, k. 19-20; odpis skrócony aktu małżeństwa, k. 30. Powódka w 2005 r. wyjechała do pracy w (...) , jednak kilkanaście razy do roku przyjeżdżała do G. na okresy od kilku dni do kilku tygodni, z kolei w (...) odwiedzał ją mąż (stale przebywający w G. ), który również podejmował tam pracę. Podczas nieobecności małżonków w Polsce, wynajmowanym przez nich lokalem opiekowała się B. W. , która dysponowała kluczami do lokalu i czasami udostępniała go do przenocowania swojej córce. W 2016 r. K. W. zachorował na raka, leczył się zarówno w Polsce, jak i w (...) . Małżonkowie cały czas jako swoje centrum życiowe traktowali lokal przy ul. (...) w G. , zamierzali w nim osiąść po zakończeniu kariery zawodowej. Powódka traktuje tak przedmiotowy lokal do chwili obecnej, uiszcza opłaty związane z zamieszkiwaniem w nim. Pomimo, że pracuje w (...) często przyjeżdża do Polski, po zakończeniu pracy chce zamieszkać w tym lokalu na stałe. Dowody : zeznania świadka B. W. , k. 82; zeznania świadka B. Z. , k. 95-96; zeznania świadka J. G. i przesłuchanie powódki, k. 102; pisma z (...) w sprawie opłat, k. 13-18; faktury, rachunki i dowody wpłaty, k. 21-29; bilety lotnicze, karty pokładowe, k. 58-74. Sąd zważył, co następuje: Stan faktyczny sąd ustalił opierając się na treści dokumentów wymienionych w opisie stanu faktycznego sprawy, a także zeznaniach świadków i przesłuchaniu powódki. Powódka domagała się ustalenia istnienia stosunku najmu lokalu. Podstawę żądania stanowi art. 189 k.p.c. , zgodnie z którym powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Zgodnie z art. 691 §1 k.c. w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Ponadto §2 tego przepisu przewiduje, że osoby, o których mowa powyżej, wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci. Między stronami bezspornym było to, że w chwili śmierci K. W. był on jedynym najemcą lokalu przy ul. (...) w G. , jak i to, że jego małżonka (powódka) współnajemcą lokalu nie była. Nie ulega zatem wątpliwości, że powódka należy do kręgu osób wymienionych w §1 przywołanego przepisu. Spornym natomiast pozostawał fakt, czy powódka oraz jej zmarły mąż faktycznie zamieszkiwali w przedmiotowym lokalu w chwili jego śmierci. W ocenie sądu powódka okoliczność ową wykazała. Zarówno z jej zeznań, jak i zeznań świadków wynikało, że pobyt małżonków W. w Szwecji miał charakter jedynie czasowy, były to wyjazdy w celu zarobkowym, natomiast jako swoje centrum życiowe traktowali oni sporny lokal, do którego regularnie przyjeżdżali ( K. W. w zasadzie częściej w nim zamieszkiwał niż w Szwecji), i w którym zamierzali osiąść na stałe po zakończeniu kariery zawodowej. Pozwana nie zdołała natomiast wykazać okoliczności przeciwnej – przedłożyła wprawdzie oświadczenia podpisane przez różne osoby, w których stwierdzały one, że małżonkowie W. nie mieszkają pod wskazanym adresem, jednak treść tych oświadczeń stoi w sprzeczności z treścią zeznań świadków i powódki. Co więcej, wartość dowodowa tych oświadczeń jest w ocenie sądu nikła, bowiem nie wszystkie podpisane pod nimi osoby są możliwe do identyfikacji, a zatem nie można było zweryfikować, na ile ich wiedza w tym przedmiocie była miarodajna. Co więcej, jedna z podpisujących oświadczenie osób (świadek B. W. ), choć przyznała się do jego podpisania, to jednak złożyła zeznania sprzeczna z jego treścią. Należy podkreślić, że w rozumieniu kodeksu cywilnego , miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta faktycznie przebywa. Rzeczywisty pobyt w danej miejscowości, tzw. corpus , stanowi weryfikowalny, obiektywny element miejsca zamieszkania. Miejscowość, w której przebywa osoba fizyczna, można jednak kwalifikować jako jej miejsce zamieszkania tylko wtedy, gdy elementowi temu towarzyszy także element wolicjonalny, tzn. jej zamiar stałego pobytu w danej miejscowości. Ten, odwołujący się do czynników psychicznych, element miejsca zamieszkania określany jest mianem animus . Czasowa zmiana miejsca pobytu (np. na czas studiów), której nie towarzyszy zamiar stałego przebywania w miejscowości aktualnego pobytu, pozostaje bez wpływu na miejsce zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c. ( M. Pazdan , w: K. Pietrzykowski , Komentarz KC, t. 1, 2015, s. 149). W związku z powyższym sąd uznał, że powódka w chwili śmierci małżonka zamieszkiwała z nim wspólnie pod ww. adresem, a ich pobyt w Szwecji miał jedynie charakter czasowy. Mając na względzie powyższe sąd, na mocy art. 189 k.p.c. w zw. z art. 691 k.c. , orzekł jak w pkt. I wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto mając na uwadze jego wynik, jak w pkt. II wyroku, na mocy art. 98 §1 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. obciążając nimi w całości pozwaną, jako stronę przegrywającą proces. Na koszty te złożyła się opłata sądowa od pozwu (200 zł), wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w kwocie 270 zł – ustalone na podstawie §2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. poz. 1804), a także opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł). Zarządzenia: 1. (...) 2. (...)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI