I C 18/17

Sąd Rejonowy Gdańsk – Północ w GdańskuGdańsk2018-01-10
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniarejonowy
najemstosunek najmuśmierć najemcywstąpienie w stosunek najmucentrum życiowezamieszkiwaniek.c.lokal mieszkalnyGmina

Sąd Rejonowy ustalił, że powódka wstąpiła w stosunek najmu lokalu po zmarłym mężu, mimo ich czasowego pobytu za granicą, uznając lokal za centrum życiowe.

Powódka M. W. wniosła o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu po zmarłym mężu K. W., argumentując, że mimo czasowego pobytu w Szwecji w celach zarobkowych, lokal w Gdańsku stanowił ich centrum życiowe. Pozwana Gmina M. G. wniosła o oddalenie powództwa, twierdząc, że powódka nie mieszkała stale w lokalu. Sąd, opierając się na zeznaniach świadków i powódki, uznał ich pobyt za granicą za tymczasowy i ustalił, że powódka wstąpiła w stosunek najmu.

Powódka M. W. wystąpiła do Sądu Rejonowego Gdańsk – Północ w Gdańsku z pozwem przeciwko Gminie M. G., domagając się ustalenia, że wstąpiła w stosunek najmu lokalu mieszkalnego po zmarłym mężu, K. W. Powódka wskazała, że umowa najmu została zawarta w 1998 r., a po rozwodzie z pierwszą żoną, K. W. zawarł związek małżeński z powódką. Mimo że małżonkowie przebywali czasowo w Szwecji w celach zarobkowych, powódka twierdziła, że lokal w Gdańsku stanowił ich centrum życiowe i do niego zamierzali powrócić na stałe. Pozwana Gmina wniosła o oddalenie powództwa, argumentując, że powódka nie spełniała wymogu stałego zamieszkiwania z najemcą w lokalu. Sąd, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i powódki, uznał, że pobyt małżonków w Szwecji miał charakter tymczasowy, a ich centrum życiowe znajdowało się w lokalu w Gdańsku. W konsekwencji, sąd orzekł, że powódka wstąpiła w stosunek najmu lokalu po zmarłym mężu, zgodnie z art. 691 k.c., i zasądził od pozwanej na rzecz powódki zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, osoba taka wstępuje w stosunek najmu, jeśli stale zamieszkiwała z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci, a pobyt za granicą miał charakter tymczasowy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo czasowego pobytu w Szwecji w celach zarobkowych, powódka i jej zmarły mąż traktowali lokal w Gdańsku jako swoje centrum życiowe i zamierzali tam osiąść na stałe. Pobyt za granicą miał charakter tymczasowy, co nie wyklucza wstąpienia w stosunek najmu zgodnie z art. 691 k.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

ustalenie wstąpienia w stosunek najmu i zasądzenie kosztów

Strona wygrywająca

M. W.

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznapowódka
Gmina M. G.instytucjapozwana

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 691 § §1

Kodeks cywilny

W razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą.

k.c. art. 691 § §2

Kodeks cywilny

Osoby, o których mowa w §1, wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci.

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § §1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

k.p.c. art. 108 § §1

Kodeks postępowania cywilnego

W wyroku zasądzającym świadczenie lub ustalającym prawo do świadczenia sąd rozstrzyga o kosztach procesu.

k.c. art. 25

Kodeks cywilny

Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta ma swoje centrum życiowe.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Lokal w Gdańsku stanowił centrum życiowe małżonków. Pobyt w Szwecji miał charakter tymczasowy, zarobkowy. Powódka stale zamieszkiwała z mężem w lokalu do chwili jego śmierci.

Odrzucone argumenty

Powódka nie zamieszkiwała stale w lokalu w Gdańsku w chwili śmierci męża, przebywała w Szwecji.

Godne uwagi sformułowania

ich centrum życiowe traktowali lokal przy ul. (...) w G. ich pobyt w Szwecji miał charakter jedynie czasowy, były to wyjazdy w celu zarobkowym w rozumieniu kodeksu cywilnego, miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta faktycznie przebywa. Rzeczywisty pobyt w danej miejscowości, tzw. corpus , stanowi weryfikowalny, obiektywny element miejsca zamieszkania. Miejscowość, w której przebywa osoba fizyczna, można jednak kwalifikować jako jej miejsce zamieszkania tylko wtedy, gdy elementowi temu towarzyszy także element wolicjonalny, tzn. jej zamiar stałego pobytu w danej miejscowości. Ten, odwołujący się do czynników psychicznych, element miejsca zamieszkania określany jest mianem animus.

Skład orzekający

Michał Sznura

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'stale zamieszkiwanie' w kontekście czasowych wyjazdów zarobkowych w sprawach o wstąpienie w stosunek najmu po zmarłym małżonku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji czasowego pobytu za granicą i konieczności udowodnienia centrum życiowego w lokalu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd interpretuje pojęcie 'centrum życiowe' i 'stałe zamieszkiwanie' w kontekście współczesnych realiów migracji zarobkowej, co jest istotne dla wielu osób.

Czy praca za granicą pozbawia prawa do mieszkania po zmarłym małżonku? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

zwrot kosztów sądowych: 487 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: I C 18/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 stycznia 2018 roku Sąd Rejonowy Gdańsk – Północ w Gdańsku w I Wydziale Cywilnym w składzie: Przewodniczący: SSR Michał Sznura po rozpoznaniu na rozprawie protokołowanej przez staż. S. C. w dniu 10 stycznia 2018 r. sprawy z powództwa M. W. przeciwko Gminie M. G. o ustalenie I. ustala, że powódka M. W. wstąpiła w dniu 8 czerwca 2016 r. w stosunek najmu lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w G. przy ul. (...) /F po zmarłym mężu - K. W. ; II. zasądza od pozwanej Gminy M. G. na rzecz powódki M. W. kwotę 487 zł (czterystu osiemdziesięciu siedmiu złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. UZASADNIENIE Pozwem skierowanym przeciwko Gminie M. G. , M. W. wniosła o ustalenie wstąpienia przez nią w stosunek najmu lokalu mieszkalnego położonego w G. , przy ulicy (...) , w miejsce zmarłego męża K. W. . Powódka wniosła także o zasądzenie na jej rzecz od pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu powódka wskazała, że 23 czerwca 1998 r. zawarta została umowa najmu przedmiotowego lokalu pomiędzy Gminą, a K. W. i E. W. . W związku z orzeczeniem rozwodu pomiędzy najemcami, porozumieniem z 27 kwietnia 2009 r. rozwiązano umowę najmu pomiędzy E. M. (wcześniej W. ), a Gminą. Jedynym najemcą lokalu pozostał wówczas K. W. , który ponownie wstąpił w związek małżeński – z powódką. Podczas pobytu w Szwecji 8 czerwca 2016 r. K. W. zmarł. Powódka zamieszkiwała lokal wspólnie z mężem do jego śmierci i zamieszkuje tam do chwili obecnej, stanowi on jej centrum życiowe. W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa i o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że powódka w chwili śmierci zamieszkiwała – podobnie jak jej małżonek – na stałe w (...) , a zatem nie należała do kręgu osób wymienionych w art. 691 k.c. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: K. W. był najemcą lokalu przy ul. (...) w G. na podstawie umowy zawartej z Gminą M. G. 23 czerwca 1998 r. Umowa zawarta została na czas nieoznaczony. K. W. zmarł 8 czerwca 2016 r. w S. (Królestwo Szwecji). W momencie śmierci był żonaty z powódką (małżeństwo zawarto 7 lipca 2007 r.). Okoliczność bezsporna, vide : umowa najmu, k. 10-11; porozumienie z 27 kwietnia 2009 r., k. 12; karta zgonu, k. 19-20; odpis skrócony aktu małżeństwa, k. 30. Powódka w 2005 r. wyjechała do pracy w (...) , jednak kilkanaście razy do roku przyjeżdżała do G. na okresy od kilku dni do kilku tygodni, z kolei w (...) odwiedzał ją mąż (stale przebywający w G. ), który również podejmował tam pracę. Podczas nieobecności małżonków w Polsce, wynajmowanym przez nich lokalem opiekowała się B. W. , która dysponowała kluczami do lokalu i czasami udostępniała go do przenocowania swojej córce. W 2016 r. K. W. zachorował na raka, leczył się zarówno w Polsce, jak i w (...) . Małżonkowie cały czas jako swoje centrum życiowe traktowali lokal przy ul. (...) w G. , zamierzali w nim osiąść po zakończeniu kariery zawodowej. Powódka traktuje tak przedmiotowy lokal do chwili obecnej, uiszcza opłaty związane z zamieszkiwaniem w nim. Pomimo, że pracuje w (...) często przyjeżdża do Polski, po zakończeniu pracy chce zamieszkać w tym lokalu na stałe. Dowody : zeznania świadka B. W. , k. 82; zeznania świadka B. Z. , k. 95-96; zeznania świadka J. G. i przesłuchanie powódki, k. 102; pisma z (...) w sprawie opłat, k. 13-18; faktury, rachunki i dowody wpłaty, k. 21-29; bilety lotnicze, karty pokładowe, k. 58-74. Sąd zważył, co następuje: Stan faktyczny sąd ustalił opierając się na treści dokumentów wymienionych w opisie stanu faktycznego sprawy, a także zeznaniach świadków i przesłuchaniu powódki. Powódka domagała się ustalenia istnienia stosunku najmu lokalu. Podstawę żądania stanowi art. 189 k.p.c. , zgodnie z którym powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Zgodnie z art. 691 §1 k.c. w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Ponadto §2 tego przepisu przewiduje, że osoby, o których mowa powyżej, wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci. Między stronami bezspornym było to, że w chwili śmierci K. W. był on jedynym najemcą lokalu przy ul. (...) w G. , jak i to, że jego małżonka (powódka) współnajemcą lokalu nie była. Nie ulega zatem wątpliwości, że powódka należy do kręgu osób wymienionych w §1 przywołanego przepisu. Spornym natomiast pozostawał fakt, czy powódka oraz jej zmarły mąż faktycznie zamieszkiwali w przedmiotowym lokalu w chwili jego śmierci. W ocenie sądu powódka okoliczność ową wykazała. Zarówno z jej zeznań, jak i zeznań świadków wynikało, że pobyt małżonków W. w Szwecji miał charakter jedynie czasowy, były to wyjazdy w celu zarobkowym, natomiast jako swoje centrum życiowe traktowali oni sporny lokal, do którego regularnie przyjeżdżali ( K. W. w zasadzie częściej w nim zamieszkiwał niż w Szwecji), i w którym zamierzali osiąść na stałe po zakończeniu kariery zawodowej. Pozwana nie zdołała natomiast wykazać okoliczności przeciwnej – przedłożyła wprawdzie oświadczenia podpisane przez różne osoby, w których stwierdzały one, że małżonkowie W. nie mieszkają pod wskazanym adresem, jednak treść tych oświadczeń stoi w sprzeczności z treścią zeznań świadków i powódki. Co więcej, wartość dowodowa tych oświadczeń jest w ocenie sądu nikła, bowiem nie wszystkie podpisane pod nimi osoby są możliwe do identyfikacji, a zatem nie można było zweryfikować, na ile ich wiedza w tym przedmiocie była miarodajna. Co więcej, jedna z podpisujących oświadczenie osób (świadek B. W. ), choć przyznała się do jego podpisania, to jednak złożyła zeznania sprzeczna z jego treścią. Należy podkreślić, że w rozumieniu kodeksu cywilnego , miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta faktycznie przebywa. Rzeczywisty pobyt w danej miejscowości, tzw. corpus , stanowi weryfikowalny, obiektywny element miejsca zamieszkania. Miejscowość, w której przebywa osoba fizyczna, można jednak kwalifikować jako jej miejsce zamieszkania tylko wtedy, gdy elementowi temu towarzyszy także element wolicjonalny, tzn. jej zamiar stałego pobytu w danej miejscowości. Ten, odwołujący się do czynników psychicznych, element miejsca zamieszkania określany jest mianem animus . Czasowa zmiana miejsca pobytu (np. na czas studiów), której nie towarzyszy zamiar stałego przebywania w miejscowości aktualnego pobytu, pozostaje bez wpływu na miejsce zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c. ( M. Pazdan , w: K. Pietrzykowski , Komentarz KC, t. 1, 2015, s. 149). W związku z powyższym sąd uznał, że powódka w chwili śmierci małżonka zamieszkiwała z nim wspólnie pod ww. adresem, a ich pobyt w Szwecji miał jedynie charakter czasowy. Mając na względzie powyższe sąd, na mocy art. 189 k.p.c. w zw. z art. 691 k.c. , orzekł jak w pkt. I wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto mając na uwadze jego wynik, jak w pkt. II wyroku, na mocy art. 98 §1 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. obciążając nimi w całości pozwaną, jako stronę przegrywającą proces. Na koszty te złożyła się opłata sądowa od pozwu (200 zł), wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w kwocie 270 zł – ustalone na podstawie §2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. poz. 1804), a także opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł). Zarządzenia: 1. (...) 2. (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI