I C 1449/15

Sąd Rejonowy w Kamiennej GórzeKamienna Góra2016-01-13
SAOSnieruchomościnajem lokaliWysokarejonowy
najemlokal mieszkalnypodział lokaluwspółnajeminteres prawnyochrona lokatorównieruchomościprawo cywilne

Sąd oddalił powództwo gminy o ustalenie istnienia dwóch odrębnych lokali mieszkalnych w sytuacji braku zgody współnajemców na taki podział.

Gmina Miejska K. domagała się ustalenia, że jeden lokal mieszkalny faktycznie podzielony na dwa odrębne mieszkania stanowi dwa samodzielne lokale. Pozwani R. M. i D. M. wnieśli o oddalenie powództwa, argumentując brak interesu prawnego gminy i sprzeczność żądania z ustawą o ochronie praw lokatorów. Sąd, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego, uznał, że wyodrębnienie dwóch lokali wymaga zgody wszystkich współnajemców, której brak uniemożliwia uwzględnienie powództwa.

Gmina Miejska K. wystąpiła z powództwem o ustalenie istnienia dwóch odrębnych lokali mieszkalnych, które powstały w wyniku fizycznego podziału jednego lokalu przy ul. (...) w K. Gmina argumentowała, że podział ten umożliwi sprzedaż jednego lokalu i uregulowanie stanu prawnego drugiego. Pozwani R. M. i D. M. sprzeciwili się powództwu, podnosząc brak interesu prawnego gminy oraz sprzeczność żądania z przepisami ustawy o ochronie praw lokatorów. Podkreślili, że podział lokalu wymaga zgody wszystkich współnajemców. Pozwany C. B. uznał powództwo. Sąd, opierając się na uchwale Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 1986 r. (III CZP 15/86), stwierdził, że wyodrębnienie odrębnych przedmiotów najmu dla każdego ze współnajemców jest uzależnione od technicznych możliwości podziału oraz zgodnego wniosku współnajemców i akceptacji wynajmującego. W sytuacji braku zgody pozwanych R. M. i D. M. na prawny podział lokalu, sąd oddalił powództwo, mimo że lokal był faktycznie podzielony i posiadał odrębne instalacje. Sąd wskazał, że sposób korzystania z lokalu może zostać ustalony w ramach podziału do korzystania na podstawie art. 206 k.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, gmina wykazała swój interes prawny w ustaleniu istnienia dwóch przedmiotów najmu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że interes prawny gminy w ustaleniu istnienia dwóch lokali został wykazany, jednakże samo żądanie ustalenia nie zostało uwzględnione z innych przyczyn.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwani R. M. i D. M.

Strony

NazwaTypRola
Gmina Miejska K.instytucjapowód
R. M.osoba_fizycznapozwany
D. M.osoba_fizycznapozwany
C. B.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Dopuszcza uprawnienie żądania ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.

Pomocnicze

k.c. art. 206

Kodeks cywilny

Dotyczy podziału rzeczy do korzystania przez współwłaścicieli, co sąd wskazał jako możliwy tryb ustalenia sposobu korzystania z lokalu.

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Sąd odniósł się do przepisów tej ustawy w kontekście braku zgody na podział lokalu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak zgody współnajemców na prawny podział lokalu uniemożliwia jego wyodrębnienie. Podział lokalu wymaga zgodnego wniosku współnajemców i akceptacji wynajmującego.

Odrzucone argumenty

Gmina posiada interes prawny w ustaleniu istnienia dwóch odrębnych lokali. Fizyczny podział lokalu i odrębne instalacje świadczą o istnieniu dwóch samodzielnych lokali.

Godne uwagi sformułowania

„utworzenie odrębnych przedmiotów najmu dla każdego ze współnajemców jest uzależnione zarówno od technicznych możliwości dokonania odpowiedniego podziału lokalu, jak i od zgodnego wniosku współnajemców na taki podział, przy jego akceptacji przez wynajmującego... Brak zgody współnajemców na podział lokalu podlegającego szczególnemu trybowi najmu uniemożliwia organowi dokonanie przydziału poszczególnym współnajemcom … Tak więc, przy braku zgody ze strony R. M. i D. M. na prawny podział lokalu, powództwo strony powodowej podlegało oddaleniu, gdyż nie doszło do wyodrębnienia dwóch lokalów mimo technicznych ku temu możliwości.

Skład orzekający

Marek Dziwiński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie stanu prawnego lokali w przypadku współnajmu i fizycznego podziału, znaczenie zgody wszystkich współnajemców."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji współnajmu lokalu mieszkalnego i braku zgody na jego podział. Interpretacja uchwały SN III CZP 15/86.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są zgoda wszystkich stron i formalne aspekty w prawie nieruchomości, nawet gdy stan faktyczny wydaje się oczywisty. Ilustruje konflikt między potrzebami gminy a prawami lokatorów.

Czy fizyczny podział mieszkania wystarczy, by uznać je za dwa lokale? Sąd mówi: nie bez zgody wszystkich!

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu: 617 PLN

zwrot kosztów procesu: 617 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt I C 1449/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 stycznia 2016 r. Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSR Marek Dziwiński Protokolant: Justyna Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2016 r. w K. sprawy z powództwa Gminy Miejskiej K. przeciwko R. M. , D. M. , C. B. o ustalenie istnienia stosunku najmu lokali I powództwo oddala; II zasądza od strony powodowej Gminy Miejskiej K. na rzecz pozwanego R. M. kwotę 617,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu; III zasądza od strony powodowej Gminy Miejskiej K. na rzecz pozwanego D. M. kwotę 617,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt I C 1449/15 UZASADNIENIE Gmina Miejska K. wystąpiła z powództwem przeciwko R. M. , D. M. i C. B. , żądając ustalenia, że umowa najmu lokalu położonego w K. przy ulicy (...) obejmuje dwa samodzielne lokale mieszkalne: a) lokal mieszkalny położony w K. przy ul. (...) o powierzchni użytkowej 48,97 m 2 , b) lokal mieszkalny położony w K. przy ul. (...) o powierzchni użytkowej 41,53 m 2 . Strona powodowa wniosła także o zasądzenie od pozwanych kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając swoje żądanie strona powodowa podała, że pierwszym najemcą lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. (...) był J. B. , a po jego śmierci w stosunek najmu lokalu wstąpiła córka K. W. , matka pozwanych D. M. i R. M. . Strona pozwana podała dalej, że w dniu 10 grudnia 1987r. w wyniku wstąpienia w stosunek najmu po zgonie rodziców, współnajemcą tego lokalu został pozwany C. B. . Z kolei po śmierci K. W. – dodała strona powodowa – w stosunek najmu wstąpili pozwani D. M. i R. M. . Strona powodowa wskazała, że pierwotnie lokal mieszkalny przy ulicy (...) stanowił jedną całość, miał jedne drzwi wejściowe, wspólne instalacje i ogrzewanie oraz jedną łazienkę i kuchnię. Strona powodowa podniosła, że najemcy dokonali faktycznego podziału poprzez wybudowanie trwałej ściany dzielącej lokal na dwa odrębne mieszkania a lokal posiada dwa odrębne wejścia, dwie łazienki i kuchnie oraz odrębne instalacje i każda z tak wydzielonych części, powstała w wyniku jego fizycznego podziału, stanowi samodzielny lokal mieszkalny. Strona powodowa określiła swój interes prawny w ustaleniu tym, że pozwoli to na sprzedaż jednego lokalu obecnemu najemcy oraz umożliwi uregulowanie umowy najmu drugiego lokalu zgodnie ze stanem faktycznym. Pozwani R. M. i D. M. wnieśli o oddalenie powództwa, ewentualnie o jego odrzucenie i zasądzenie od strony powodowej na ich rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko pozwani podnieśli, że strona powodowa nie wykazała interesu prawnego w rozumieniu przepisu art. 189 k.p.c. albowiem takim interesem prawnym nie może być chęć sprzedaży wydzielonej części lokalu. Zdaniem pozwanych żądanie strony powodowej zmierza do zalegalizowania czynności prawnej sprzecznej z ustawa i mającą na celu obejście ustawy, gdyż zmierza w sposób sprzeczny z ustawą o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego do rozwiązania umowy najmu z najemcami mieszkania. Pozwani powołali się na argumentację zawartą w uchwale Sądu Najwyższego z 18 kwietnia 1986r. w sprawie III CZP 15/86, na która powoływał się Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze w sprawach I C 51/07, VI Cupr 58/05 i VII C 497/13. Pozwany C. B. uznał powództwo nie przedstawiając bliżej własnej argumentacji. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Najemcami mieszkania położonego w K. przy ulicy (...) byli na mocy umowy z 7 marca 1973r. J. B. i jego żona A. B. . Mieszkali oni razem z dziećmi m.in. z C. B. i K. W. . Po śmierci J. B. i A. B. Urząd Miejski w K. potwierdził, że K. W. wstąpiła w stosunek najmu przedmiotowego lokalu. /dowód: umowa najmu z 7.03.1973r. – k – 6-9 i zaświadczenie z 25 listopada 1987r. – k – 10/ 10 grudnia 1987 roku właściciel lokalu zawarł z pozwanym C. B. umowę najmu przedmiotowego lokalu. /dowód: umowa o najem lokalu mieszkalnego – k – 11-12/ W mieszkaniu dalej mieszkał C. B. , który w 2005r. otrzymał zaświadczenie, że wstąpił w stosunek najmu przedmiotowego lokalu po zgonie jego matki A. B. . /dowód: zaświadczenie z 25 lipca 2005r. znajdujące się w aktach VII C497/13 – karta 8 tych akt, aneks do umowy z 3.09.2004r. k – 13/ Lokal powyższy był faktycznie podzielony na dwa odrębne mieszkania z odrębnymi wejściami, oddzielnymi licznikami i instalacjami. Pozwany C. B. podjął starania o uzyskanie odrębnego przedmiotu najmu obejmującego faktycznie przez niego zajmowaną część dotychczasowego mieszkania. /okoliczności bezsporne/ K. W. nie wyraziła zgody na podział mieszkania na dwa mniejsze. /dowód: pismo K. W. znajdujące się w altach VI Cupr 58/05 – karta 14 tych akt/ Po zmarłej w 2012 roku K. W. wstąpili w stosunek najmu jej synowie D. M. i R. M. . /dowód: zaświadczenie z 13.07.2012 r. – k – 55 akt/ Sąd zważył co następuje: Podstawę prawną swojego roszczenia strona powodowa upatrywała w treści przepisu art. 189 k.p.c., który dopuszcza uprawnienie żądania ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa. W ocenie sądu – wbrew twierdzeniu pozwanych D. M. i R. M. – strona powodowa wykazała swój interes prawny w ustaleniu istnienia dwóch przedmiotów najmu. Inną sprawą pozostaje kwestia zasadności tego roszczenia. Ustaleń faktycznych sąd dokonał na podstawie złożonych dokumentów, okoliczności bezspornych pomiędzy stronami i tych, które były przedmiotem ustaleń w innych postępowaniach sądowych z udziałem tych samych stron. Korzystanie z ustaleń w innych postępowaniach było tym bardziej uzasadnione, gdyż strona powodowa zagubiła akta lokalowe. Przy zgłoszonych przez stronę powodową motywach wystąpienia z powództwem o ustalenie, nie można mówić o istnieniu stanu rzeczy osądzonej w stosunku do rozstrzygnięcia z wcześniej rozpoznanych spraw. Ocena dopuszczalności podziału lokalu, który stanowił przedmiot jednego stosunku najmu przysługującego kilku współnajemców, przedstawił sąd w sprawie VII C 497/13. Powołał się tam na uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego w sprawie III CZP 15/86. Sąd Najwyższy wskazał tam, że „utworzenie odrębnych przedmiotów najmu dla każdego ze współnajemców jest uzależnione zarówno od technicznych możliwości dokonania odpowiedniego podziału lokalu, jak i od zgodnego wniosku współnajemców na taki podział, przy jego akceptacji przez wynajmującego, a w odniesieniu do lokalu podlegającego szczególnemu trybowi najmu – przez organ lokalowy. Brak zgody współnajemców na podział lokalu podlegającego szczególnemu trybowi najmu uniemożliwia organowi dokonanie przydziału poszczególnym współnajemcom …” (patrz. OSNC 1987/2-3/33). Orzeczenie to zapadło w okresie obowiązywania ustawy – prawo lokalowe (tekst jedn. Dz. U. z 1983 r. nr 11, poz. 55), jednakże tak samo należy ocenić brak zgody uprawnionego współnajemcy na podział mieszkania na bazie ustawy o ochronie praw lokatorów. Tak więc, przy braku zgody ze strony R. M. i D. M. na prawny podział lokalu, powództwo strony powodowej podlegało oddaleniu, gdyż nie doszło do wyodrębnienia dwóch lokalów mimo technicznych ku temu możliwości. Sposób korzystania z lokalu przez współnajemców może zostać ustalony w ramach podziału do korzystania w trybie przepisu art. 206 k.c. Podział taki został zresztą już dokonany pomiędzy współnajemcami, czyli pomiędzy C. B. i D. M. oraz R. M. . O kosztach procesu orzeczono na podstawie przepisu art. 98 k.p.c. Na koszty należne pozwanym R. M. i D. M. od strony powodowej Gminy Miejskiej K. składały się: 600,00 zł – wynagrodzenie adwokata i 17,00 zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa. Znalazło to wyraz w punkcie II i III wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI