I C 1447/13

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we WrocławiuWrocław2014-01-16
SAOSnieruchomościnajem lokali komunalnychŚredniarejonowy
lokale komunalnenajemuchwała rady gminyzasób mieszkaniowyprawo własnościpolityka mieszkaniowakryterium powierzchnioweroszczenie

Sąd oddalił powództwo o nakazanie zawarcia umowy najmu lokalu komunalnego, uznając, że gmina ma prawo decydować o przeznaczeniu swojego zasobu mieszkaniowego.

Powód domagał się nakazania gminie zawarcia z nim umowy najmu lokalu komunalnego, który zamieszkiwał po śmierci dotychczasowej najemczyni. Twierdził, że spełnia kryteria dochodowe i osobowe, a kryterium powierzchniowe jest niejasne. Sąd oddalił powództwo, wskazując, że uchwała rady gminy nie tworzy roszczenia o zawarcie umowy najmu, a gmina ma prawo decydować o swoim zasobie mieszkaniowym, w tym o sprzedaży lokalu lub oferowaniu innych nieruchomości.

Powód J. P. wniósł pozew przeciwko Gminie W. o nakazanie zawarcia z nim umowy najmu lokalu mieszkalnego przy ul. (...) we Wrocławiu, który zamieszkiwał wraz z rodziną po śmierci dotychczasowej najemczyni, A. S. Powód argumentował, że spełnia kryteria dochodowe i osobowe określone w uchwale Rady Miejskiej Wrocławia, a kryterium dotyczące powierzchni lokalu (65,97 m2 dla 3 osób) jest nieostre i arbitralne. Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa, twierdząc, że w przypadku lokali w centrum miasta preferowane jest inne rozporządzanie zasobem, a gmina oferowała powodowi inne lokale. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu oddalił powództwo, opierając się na uchwale Sądu Najwyższego (III CZP 37/08), która stwierdza, że uchwała rady gminy nie stanowi podstawy roszczenia o zawarcie umowy najmu. Sąd podkreślił konstytucyjne prawo własności gminy (art. 64 Konstytucji RP) i jej prawo do racjonalnej polityki mieszkaniowej, w tym decydowania o przeznaczeniu lokali. Wskazano, że gmina może sprzedać lokal lub zaoferować inne nieruchomości, a powód odmówił przyjęcia alternatywnej propozycji. Sąd uznał, że kryterium powierzchniowe, odwołujące się do normatywu z ustawy o dodatkach mieszkaniowych (45 m2 dla 3 osób), jest uzasadnione w kontekście racjonalizacji pomocy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 kpc.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała rady gminy nie stanowi podstawy roszczenia o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego dla osoby spełniającej kryteria przewidziane w tej uchwale.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na uchwale SN III CZP 37/08, zgodnie z którą uchwała rady gminy nie tworzy roszczenia o zawarcie umowy najmu. Podkreślono konstytucyjne prawo własności gminy i jej prawo do prowadzenia racjonalnej polityki mieszkaniowej, w tym decydowania o przeznaczeniu lokali.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

G. W.

Strony

NazwaTypRola
J. P.osoba_fizycznapowód
G. W.instytucjapozwany

Przepisy (5)

Główne

u.o.p.l. art. 21 § ust. 1 pkt 2 i ust. 3

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Uchwała rady gminy podjęta na podstawie tego przepisu nie stanowi podstawy roszczenia o zawarcie umowy najmu.

Pomocnicze

u.o.p.l. art. 4

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Cel mieszkaniowego zasobu gminy obejmuje zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach.

u.g.n. art. 13

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Gminie zagwarantowano prawo sprzedaży lokalu.

u.d.m. art. 5 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

Wskazano normatywną powierzchnię lokalu (45 m2 dla 3 osób) w celu racjonalizacji pomocy.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzeczenia o kosztach procesu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała rady gminy nie tworzy roszczenia o zawarcie umowy najmu. Gmina ma prawo decydować o przeznaczeniu swojego zasobu mieszkaniowego. Prawo własności gminy podlega ochronie konstytucyjnej. Kryterium powierzchniowe jest uzasadnione w kontekście racjonalnej polityki mieszkaniowej.

Odrzucone argumenty

Spełnienie kryteriów uchwały rady gminy tworzy roszczenie o zawarcie umowy najmu. Kryterium powierzchniowe jest nieostre i arbitralne.

Godne uwagi sformułowania

uchwała rady gminy podjęta na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (...) nie stanowi podstawy roszczenia o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego dla osoby spełniającej kryteria przewidziane w tej uchwale własność lokalu komunalnego przysługująca gminie podlega ochronie konstytucyjnej wskazanej w art. 64 Konstytucji RP gmina ma prawo decydować, czy dany lokal pozostanie w jej mieszkaniowym zasobie, czy tez jego przeznaczenie ulegnie zmianie wynajęcie lokalu z pominięciem zasad ogólnych, np. na podstawie § 16 uchwały ma charakter preferencyjny w stosunku do innych osób oczekujących na lokal i w związku z tym może być pozostawione do właścicielskiego uznania G.

Skład orzekający

Paweł Kwiatkowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących roszczeń o zawarcie umowy najmu lokali komunalnych i prawa gminy do dysponowania swoim zasobem mieszkaniowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej uchwał rady gminy i prawa własności gminnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między potrzebami mieszkaniowymi obywateli a prawem własności samorządu, co jest częstym problemem w zarządzaniu zasobem komunalnym.

Czy gmina może odmówić najmu lokalu komunalnego, nawet jeśli spełniasz kryteria?

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu: 1200 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt I C 1447/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ W. , dnia 16-01-2014 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący:SSR Paweł Kwiatkowski Protokolant:Katarzyna Mulak po rozpoznaniu w dniu 02-01-2014 r. we Wrocławiu sprawy z powództwa J. P. przeciwko G. W. o nakazanie I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 1.200 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. I C 1512/13 UZASADNIENIE Pozwem wniesionym w dniu 18 października 2013 r. powód J. P. domagał się nakazania stronie pozwanej G. W. nawiązania z powodem stosunku najmu lokalu mieszkalnego położonego we W. , przy ul. (...) . W uzasadnieniu pozwu wskazano, że najemcą w/w lokalu była do śmierci w dniu 29 września 2012 r. A. S. (1) . Powód zamieszkuje w tym lokalu i jest tam zameldowany razem z żoną Z. i synem Ł. . Nie posiada zaległości czynszowych. Dochody jego rodziny nie przekraczają ustalonego kryterium dochodowego. W związku z tym powód spełnia wszystkie przesłanki do zawarcia umowy najmu wskazane w § 16 uchwały Rady Miejskiej W. nr (...) z 21 kwietnia 2005 r. Strona pozwana z jednej strony przyznała, że powód spełnia te kryteria, z drugiej oświadczyła, że w przypadku śmierci najemcy lokalu położonego w centrum miasta, oferuje innych lokal położny poza centrum. Takie stanowisko nie ma jednak uzasadnienia w jakiejkolwiek regulacji. Powód wskazał ponadto, że we wskazanej uchwale rada miasta wskazała, że w przypadku zbyt dużej powierzchni użytkowej lokalu dotychczas używanego przez zmarłego najemcę, gmina może zaproponować lokal o mniejszej powierzchni. Kryterium powierzchni jest jednak nieostre, co powoduje, że pozwana ma nieograniczoną swobodę w zakresie zawierania umowy najmu z, które spełniły wszystkie pozostałe kryteria określone w uchwale. Kryterium to jest nie tylko nieczytelne, ale także nielogiczne i arbitralnie wyznaczone. Ponadto powód wskazał, ze zarówno, jak i jego żona są osobami starszymi i schorowanymi i z uwagi na stan to nie powinny być narażone na opuszczenie swojego dotychczasowego mieszkania, stanowiącego ich centrum życiowe. Strona pozwana G. W. wniosła o oddalenie powództwa, zarzucając, że nie zawarła z powodem umowy najmu, albowiem w lokalu dotychczas zajmowanym może zamieszkać inna, większa, rodzina, a nadto, że w przypadku lokalu położonego w centrum W. preferowane jest nie przedłużanie dotychczas istniejącego stosunku najmu. Strona pozwana gotowa była przedstawić powodowi inne lokalizacje, jednak ten stanowczo takiej propozycji odmówił. Sąd ustalił następujący stan faktyczny. Najemcą lokalu mieszkalnego położonego we W. , przy ul. (...) była do śmierci w dniu 29 września 2012 r. A. S. (1) . W umowie najmu wskazano jako osoby uprawnione do zamieszkiwania powoda J. P. , ur. 1945, żonę powoda Z. P. , ur. 1945 i syna powoda Ł. P. , ur 1978. Lokal składa się z trzech pokoi, kuchni, przedpokoju i łazienki o łącznej powierzchni 65,97 m 2 (dowód: umowa z 20.03.1995 r. – k. 19-26, odpis aktu zgonu A. S. (2) – k. 27) Powód i jego żona są zameldowani w w/w lokalu od 1976 r., ich syn od 1978 r., osiągają łączne dochody ok. 2700 zł miesięcznie. (bezsporne – por. wniosek o zawarcie umowy najmu – k. 15) Mając powyższe na uwadze, Sąd zważył, co następuje. Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny pomiędzy stronami był bezsporny. Kwestią sporną pozostawało natomiast, czy powodowi przysługiwało roszczenie o zawarcie z nim umowy najmu lokal dotychczas zamieszkanego. Twierdził on bowiem, że spełnił wszystkie, poza jednym, kryteria do zawarcia umowy najmu wskazane w § 16 uchwały Rady Miejskiej W. nr (...) z 21 kwietnia 2005 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali komunalnych wchodzących w skład zasobu mieszkaniowego G. W. . Kryterium niespełnione, dotyczące powierzchni lokalu, było natomiast niedookreślone w samej uchwale. Strona pozwana nie kwestionowała, że powód spełnia wszystkie kryteria wskazane w w/w uchwale, poza tzw. kryterium powierzchniowym. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd stwierdził, że powodowi nie przysługuje roszczenie o zawarcie z nim umowy najmu, podzielając w tym zakresie stanowisko wyrażone w uchwale SN z 25 czerwca 2008 r. (III CZP 37/08), w której wskazano, że „uchwała rady gminy podjęta na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (jedn. tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.) nie stanowi podstawy roszczenia o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego dla osoby spełniającej kryteria przewidziane w tej uchwale”. Należy podkreślić, że własność lokalu komunalnego przysługująca gminie podlega ochronie konstytucyjnej wskazanej w art. 64 Konstytucji RP , co oznacza m.in., że może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Takie ograniczenie w stosunku do zasobu komunalnego wskazane jest w art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego , w którym przesądza się ogólnie cel mieszkaniowego zasobu gminy. Jest nim poza dostarczaniem lokali zamiennych i socjalnych, także zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach. Zaspokajanie takich potrzeb następuje na zasadach wskazanych szczegółowo w uchwale wydanej na podstawie art. 21 ust. 1 i 3 cytowanej uchwały, jednak zasady te służą przede wszystkim prowadzeniu racjonalnej polityki mieszkaniowej. W szczególności gmina ma prawo decydować, czy dany lokal pozostanie w jej mieszkaniowym zasobie, czy tez jego przeznaczenie ulegnie zmianie. W świetle art. 13 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ulega wątpliwości, że gminie zagwarantowano prawo sprzedaży takiego lokalu. Należy podkreślić, że powód może zwrócić się o wynajęcie lokalu komunalnego na zasadach ogólnych wskazanych w § 4 cytowanej uchwały. Wynajęcie lokalu z pominięciem zasad ogólnych, np. na podstawie § 16 uchwały ma charakter preferencyjny w stosunku do innych osób oczekujących na lokal i w związku z tym może być pozostawione do właścicielskiego uznania G. (które nie ma nic wspólnego z sugerowaną w uzasadnieniu pozwu swobodą organu administracyjnego). W uchwale z 21 kwietnia 2005 r. wprost zresztą wskazano, że może ona (a więc nie ma obowiązku) zawrzeć umowę najmu z osobą spełniającą kryteria wskazane w uchwale. W świetle art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie Gminy i o zmianie kodeksu cywilnego nie ulega wątpliwości, że taka decyzja może podlegać jedynie kontroli społecznej. Niezależnie od powyższego należy podkreślić, że racjonalne jest podjęcie takiej decyzji z odwołaniem się do kryterium powierzchni lokalu. Strona pozwana wyjaśniała w korespondencji z powodem (por. k. 41), że posiłkuje się w tym zakresie regulacją ustawy o dodatkach mieszkaniowych . W art. 5 ust. 1 pkt 3 tej ustawy jako powierzchnię normatywną wskazano 45 m 2 - dla 3 osób. Wypada zauważyć, że wskazany normatyw określono w celu racjonalizacji pomocy dla osób o niskich dochodach, co koresponduje z cele wskazanym w art. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów . Powód z rodziną zajmuje lokal znacznie większy, który mógłby służyć rodzinie wielodzietnej. Jednak jeszcze istotniejsze wydaje się prawo pozwanego do niewynajmowania lokalu w ogóle, gwarantowane przepisem art. 64 Konstytucji RP . Należy podkreślić, że strona pozwana ma prawo kształtować zasób mieszkaniowy w sposób uwzględniający także inne cele nałożone na nią ustawami szczegółowymi. Z tego punktu widzenia korzystna może być sprzedaż spornego lokalu, lub jego przekształcenie w lokal użytkowy. Mając na uwadze położenie lokalu w centrum miasta byłoby to działanie racjonalne. Wypada zauważyć, że strona pozwana nie uchylała się od zaproponowania powodowi innego lokalu, jednak ten, także na rozprawie w rozpoznawanej sprawie, taką propozycję odrzucił. Tymczasem zmiana lokalu na inny byłaby w przypadku rodziny powoda rozwiązaniem najlepszym, uwzględniającym tak interes indywidualny, jak i interes społeczności. Należy podkreślić, że pozwany nie miał zamiaru pozbawić powoda jakiegokolwiek lokalu, a jedynie lokalu dotychczas zajmowanego. Powód zdawał się przy tym zapominać, że i tak przez wiele lat mógł korzystać z niego na warunkach korzystniejszych od warunków rynkowych, a więc uprzywilejowanych. Próba pozbawienia go (i to w niewielkim stopniu) dotychczasowego przywileju nie ma nic wspólnego z naruszaniem zasad etycznych i uczciwego postępowania, jak to sugeruje przesadnie uzasadnienie pozwu. Wobec powyższego powództwo oddalono, jak w pkt I wyroku. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 kpc , zasądzając na rzecz pozwanego kwotę 1200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI