Orzeczenie · 2025-06-10

I C 1445/24

Sąd
Sąd Okręgowy w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2025-06-10
SAOSCywilneochrona konsumentówWysokaokręgowy
kredyt frankowyabuzywnośćnieważność umowyochrona konsumentaTSUEpotrąceniekoszty procesu

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z powództwa L. T. i B. B. przeciwko (...) Bank (...) S.A. o ustalenie nieważności umowy kredytu na cele mieszkaniowe denominowanego w CHF oraz o zapłatę kwoty 390 481,86 zł. Powodowie domagali się ustalenia nieważności umowy z 2008 roku, wskazując na abuzywność klauzul przeliczeniowych dotyczących kursu kupna i sprzedaży waluty CHF. Pozwany bank wniósł o oddalenie powództwa, kwestionując nieważność umowy i abuzywność jej postanowień, a także podnosząc zarzut potrącenia. Sąd Okręgowy, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ustalił, że umowa kredytu była typową umową kredytu denominowanego w CHF, a powodowie jako konsumenci nie negocjowali jej postanowień. Sąd uznał klauzule przeliczeniowe za niedozwolone postanowienia umowne (art. 385¹ § 1 k.c.) ze względu na ich niejednoznaczność, rażące naruszenie interesów konsumenta oraz przyznanie bankowi swobody w ustalaniu kursu waluty. W związku z tym, że postanowienia te dotyczyły świadczeń głównych umowy, ich wyeliminowanie skutkowało nieważnością całej umowy kredytu. Sąd stwierdził, że powodowie mieli interes prawny w ustaleniu nieważności umowy. Powództwo o zapłatę zostało oddalone, ponieważ bank skutecznie potrącił swoją wierzytelność (wypłacony kapitał kredytu) z wierzytelnością powodów, co na mocy art. 498 § 1 k.c. doprowadziło do umorzenia wzajemnych zobowiązań. Sąd zasądził od pozwanego banku na rzecz powodów zwrot kosztów procesu, uznając, że bank przegrał sprawę co do zasady (ustalenie nieważności umowy), a stwierdzenie abuzywności powinno premiować konsumenta w zakresie kosztów. Koszty obejmowały opłatę od pozwu, opłaty skarbowe od pełnomocnictwa, opłatę od wniosku o zabezpieczenie oraz koszty zastępstwa procesowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie nieważności umów kredytów frankowych z powodu abuzywnych klauzul przeliczeniowych, skutków potrącenia w takich sprawach oraz zasad rozliczania kosztów procesu.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy. Interpretacja klauzul i ich abuzywność może być różna w zależności od szczegółów umowy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy umowa kredytu denominowanego w walucie obcej, zawierająca klauzule przeliczeniowe oparte na kursach kupna i sprzedaży waluty z tabeli banku, może być uznana za nieważną z powodu abuzywności tych klauzul?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umowa kredytu denominowanego w walucie obcej, zawierająca klauzule przeliczeniowe oparte na kursach kupna i sprzedaży waluty z tabeli banku, może być uznana za nieważną z powodu abuzywności tych klauzul, jeśli naruszają one interesy konsumenta i dobre obyczaje.

Uzasadnienie

Sąd uznał klauzule przeliczeniowe za niedozwolone postanowienia umowne (art. 385¹ § 1 k.c.) ze względu na ich niejednoznaczność, rażące naruszenie interesów konsumenta oraz przyznanie bankowi nadmiernej swobody w ustalaniu kursu waluty. Ponieważ postanowienia te dotyczyły świadczeń głównych umowy, ich wyeliminowanie skutkowało nieważnością całej umowy kredytu.

Jaki jest skutek skutecznego potrącenia wierzytelności banku z wierzytelnością konsumenta w sprawie o zapłatę, gdy umowa kredytu została uznana za nieważną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Skuteczne potrącenie wierzytelności banku z wierzytelnością konsumenta prowadzi do umorzenia wzajemnych zobowiązań do wysokości niższej wierzytelności, co skutkuje oddaleniem powództwa o zapłatę.

Uzasadnienie

Bank skutecznie potrącił swoją wierzytelność (wypłacony kapitał kredytu) z wierzytelnością powodów, co na mocy art. 498 § 1 k.c. doprowadziło do umorzenia wzajemnych zobowiązań. W związku z tym, że wierzytelność banku była wyższa lub równa dochodzonej przez powodów kwocie, powództwo o zapłatę zostało oddalone.

Czy konsument ma interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu denominowanego w walucie obcej, nawet jeśli dochodzi zwrotu nienależnie spełnionych świadczeń?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, konsument ma interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu, nawet jeśli dochodzi zwrotu nienależnie spełnionych świadczeń, ponieważ prawomocne orzeczenie o nieważności definitywnie rozstrzyga spór o ważność umowy i może zapobiec przyszłym sporom.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powodowie mieli interes prawny w ustaleniu nieważności umowy, ponieważ okres kredytu jeszcze nie upłynął, bank nadal uważał umowę za ważną i domagał się spłaty rat, a samo powództwo o zapłatę nie kończyłoby definitywnie sporu stron dotyczącego oceny ważności umowy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Częściowo uwzględniono
Strona wygrywająca
L. T. i B. B.

Strony

NazwaTypRola
L. T.osoba_fizycznapowód
B. B.osoba_fizycznapowód
(...) Bank (...) S.A.spółkapozwany

Przepisy (12)

Główne

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy niedozwolonych postanowień umownych. Sąd uznał klauzule przeliczeniowe za niedozwolone, ponieważ były niejednoznaczne, rażąco naruszały interesy konsumenta i dawały bankowi nadmierną swobodę w ustalaniu kursu waluty.

k.c. art. 498 § § 1

Kodeks cywilny

Warunki potrącenia wierzytelności. Sąd uznał, że wierzytelności stron nadawały się do potrącenia.

Pomocnicze

k.c. art. 385¹ § § 4

Kodeks cywilny

Ciężar dowodu, że klauzule przeliczeniowe zostały indywidualnie uzgodnione, spoczywał na banku, który temu ciężarowi nie sprostał.

k.c. art. 22¹

Kodeks cywilny

Definicja konsumenta. Sąd uznał powodów za konsumentów, ponieważ umowa kredytu nie była związana z działalnością gospodarczą.

k.c. art. 498 § § 2

Kodeks cywilny

Skutek potrącenia. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej.

k.c. art. 189

Kodeks cywilny

Interes prawny w ustaleniu nieważności umowy.

k.p.c. art. 235 § ² § 1 pkt 2 i 5

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia wniosku dowodowego o zeznania świadków jako nieistotnych dla rozstrzygnięcia.

k.p.c. art. 278 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa pominięcia dowodu z opinii biegłego, gdy nie wymagały wiadomości specjalnych.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach procesu. Sąd zasądził całość kosztów od pozwanego na rzecz powodów.

Pr. bank. art. 69

Ustawa Prawo bankowe

Podstawa prawna umów kredytu.

u.z.u.o.k.i.k. art. 9

Ustawa o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw

Zastosowanie art. 479⁴³ k.p.c. do spraw w toku.

k.p.c. art. 479⁴³

Kodeks postępowania cywilnego

Skutek wyroków Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wobec osób trzecich.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieważność umowy kredytu z powodu abuzywności klauzul przeliczeniowych. • Posiadanie przez powodów statusu konsumenta. • Nieskuteczność zarzutu potrącenia w zakresie przekraczającym wypłacony kapitał. • Interes prawny w ustaleniu nieważności umowy.

Odrzucone argumenty

Ważność umowy kredytu pomimo zastosowania klauzul przeliczeniowych. • Akceptacja ryzyka walutowego przez konsumenta. • Możliwość uzupełnienia umowy przepisem prawa krajowego (art. 358 § 2 k.c.). • Skuteczność zarzutu potrącenia obejmującego kwoty wyższe niż wypłacony kapitał.

Godne uwagi sformułowania

Postanowienia umowne dotyczące klauzul przeliczeniowych określają świadczenia główne w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c. • Eliminowanie z umowy nieuczciwego warunku nie może prowadzić do jej nieważności, która jest akceptowana przez konsumenta. • Uznanie klauzul przeliczeniowych za niedozwolone postanowienia umowne skutkuje nieważnością całej umowy kredytu. • Oddalenie powództwa o zapłatę wskutek dokonanego przez pozwanego potrącenia nie może być traktowane, w ocenie Sądu, jak przegranie sprawy.

Skład orzekający

Rafał Wagner

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów kredytów frankowych z powodu abuzywnych klauzul przeliczeniowych, skutków potrącenia w takich sprawach oraz zasad rozliczania kosztów procesu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy. Interpretacja klauzul i ich abuzywność może być różna w zależności od szczegółów umowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy popularnego problemu kredytów frankowych, analizuje abuzywność klauzul i skutki nieważności umowy, co jest bardzo interesujące dla szerokiego grona odbiorców, w tym konsumentów i prawników.

Kredyt frankowy nieważny! Sąd Okręgowy w Warszawie rozstrzyga kluczową sprawę o abuzywność klauzul i potrącenie.

Dane finansowe

WPS: 390 481,86 PLN

zwrot kosztów procesu: 5967 PLN

zwrot kosztów procesu: 5967 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst