I C 1445/14

Sygn. akt I C 1445/14 WYROK ZAOCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lipca 2014 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSR Agnieszka Dybowska Protokolant: Jakub Jasiński po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2014 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa Miasta (...) przeciwko K. F. (1) o zapłatę 1. Zasądza od K. F. (1) na rzecz Miasta (...) kwotę 54,04 zł (piędziesiąt cztery złote i cztery grosze) wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 1 kwietnia 2011 roku do dnia zapłaty. 2. W pozostałym zakresie powództwo oddala. 3. Zasądza od K. F. (1) na rzecz Miasta (...) kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. 4. Wyrokowi w punkcie 1 nadaje rygor natychmiastowej wykonalności. Sygn. akt I C 1445/14 UZASADNIENIE W dniu 26 marca 2014 r. powód, Miasto (...) , złożył pozew skierowany przeciwko K. F. (1) , wnosząc o zasądzenie od powoda kwoty 1391,03 zł z tytułu opłat za użytkowanie wieczyste gruntu za 2011 r. wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 1 kwietnia 2011 r. do dnia zapłaty. W uzasadnieniu strona powodowa wskazała, że pozwany był użytkownikiem wieczystym ułamkowej części gruntu jako prawa związanego z własnością lokalu nr (...) położonego w W. przy ul. (...) . Pozwany nie wywiązał się z obowiązku uiszczenia opłaty za użytkowanie wieczyste za rok 2011. Pozwany K. F. (2) złożył odpowiedź na pozew, ale uczynił to dopiero w dniu 3 lipca 2014 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym), znacznie po upływie zakreślonego przez Sąd 14 - dniowego terminu na złożenie odpowiedzi na pozew. W tej sytuacji odpowiedź na pozew, stosownie do treści art. 207 § 7 k.p.c. została zwrócona. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: K. F. (2) był właścicielek lokalu mieszkalnego nr (...) przy ul. (...) w W. , dla którego Sąd Rejonowy dla Warszawy M. w W. prowadzi księgę wieczystą nr (...) . Z własnością tego lokalu związany jest udział wynoszący (...) części nieruchomości wspólnej, którą stanowi prawo użytkowania wieczystego gruntu. K. F. (2) sprzedał lokal w dniu 14 stycznia 2011 r. (okoliczności bezsporne, odpis z księgi wieczystej nr (...) ). Pismem z dnia 24 listopada 2009 r. Miasto Stołeczne Warszawa wypowiedziało ówczesnym właścicielom lokalu, ze skutkiem na dzień 31 grudnia 2009 r. wysokość dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego ułamkowej części gruntu, oświadczając, że od dnia 1 stycznia 2010 r. opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego wynosić będzie 1391,03 zł. (wypowiedzenie dotychczasowej wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu, k. 11-12) K. F. (2) nie uiścił opłaty za wieczyste użytkowanie za 2011 rok (bezsporne). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zgromadzone w aktach sprawy, a wskazane wyżej dokumenty dokumenty. Sąd dał wiarę tym dokumentom, gdyż ich prawdziwość i wiarygodność w świetle wszechstronnego rozważenia zebranego materiału nie nasuwa żadnych wątpliwości. Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Powództwo zasługiwało na uwzględnienie jedynie w niewielkim zakresie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z dyspozycją art. 339 k.p.c. jeżeli pozwany nie stawił się na posiedzenie wyznaczone na rozprawę albo mimo stawienia się nie bierze udziału w rozprawie, sąd wyda wyrok zaoczny. Niewątpliwie zachodziły w niniejszej sprawie podstawy do wydania wyroku zaocznego, gdyż spełnione zostały przesłanki wskazane w art. 339 § 1 k.p.c. (pozwany nie stawił się na posiedzenie wyznaczone na rozprawę) a równocześnie nie zaszła żadna z okoliczności wymienionych w art. 340 § 1 k.p.c. (pozwany nie żądał przeprowadzenia rozprawy w swej nieobecności, zaś złożona przez niego odpowiedź na pozew została zwrócona na podstawie art. 207 § 7 k.p.c. ). Stosownie zaś do treści art. 339 § 2 k.p.c. w tym wypadku przyjmuje się za prawdziwe twierdzenie powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie lub w pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed rozprawą, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa. Należy jednak wskazać, że przewidziane w art. 339 § 2 k.p.c. domniemanie prawdziwości twierdzeń powoda dotyczy wyłącznie strony faktycznej wyroku i nie obowiązuje w zakresie prawa materialnego. Domniemanie to zastępuje jedynie postępowanie dowodowe i to tylko wówczas, gdy twierdzenia powoda nie budzą uzasadnionych wątpliwości (por. uzasadnienie SN z dnia 18 lutego 1972 r., III CRN 539/71, OSNCP 1972, z. 7-8, poz. 150). W odniesieniu do niniejszej sprawy należy wskazać, że przytoczone przez powoda w pozwie okoliczności faktyczne, jak również dołączone do pozwu dokumenty nie dają podstaw do poczynienia takich ustaleń faktycznych, z których wynikałoby, że pozwany jest zobowiązany do zapłaty na rzecz powoda całej dochodzonej pozwem kwoty. Bezsporne w niniejszej sprawie pozostawało, iż pozwany była w 2011 r. wieczystym użytkownikiem ułamkowej części działki gruntu położonej w W. przy ulicy (...) , przy czym prawo to związane było z własnością lokalu nr (...) . Niesporna była również wysokość należnej opłaty z tego tytułu. Dla niniejszej sprawy istotne było przy tym to, że pozwanemu prawo to przysługiwało jedynie do dnia 14 stycznia 2011 r., co wprost wynika z dołączonego przez powoda do pozwu odpisu z księgi wieczystej. Stosownie do przepisu art. 238 kc wieczysty użytkownik uiszcza przez czas trwania swego prawa opłatę roczną. Zgodnie zaś z art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2004 roku, Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste pobiera się pierwszą opłatę i opłaty roczne. Opłaty roczne wnosi się przez cały okres użytkowania wieczystego, w terminie do dnia 31 marca każdego roku, z góry za dany rok (art. 71 ust. 4 powołanej ustawy). W świetle powyższego uznać należy, iż powodowi przysługuje co do zasady w stosunku do pozwanej roszczenie o zapłatę opłaty rocznej za wieczyste użytkowanie za 2011 rok. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że w razie zbycia prawa użytkowania wieczystego w ciągu roku kalendarzowego zbywca jest zobowiązany do uiszczenia właścicielowi opłaty rocznej w rozmiarze odpowiadającym rzeczywistemu okresowi korzystania przez niego z nieruchomości obciążonej tym prawem (por. wyrok SN z dnia 17 grudnia 2003 r., IV CK 244/02, OSNC 2005/1/14, uchwała składu siedmiu sędziów z dnia 8 grudnia 2004 r., III CZP 47/04, OSNC 2005/5/74, wyrok SN z dnia 25 listopada 2010 r., I CSK 692/09 (OSNC - ZD 2011 r., nr B, poz. 45, s. 123). Z kolei w wyroku z dnia 12 lutego 2014 r. IV CSK Sąd Najwyższy wskazał, że fakt zamieszczenia przez ustawodawcę w art. 71 ust. 6 ustawy o gospodarcce nieruchomościami podstawy prawnej zmniejszenia opłaty rocznej został werbalnie ograniczony do wygaśnięcia użytkowania wieczystego, będącego skutkiem przekształcenia tego prawa w prawo własności, a więc nie obejmującego wprost skutków zbycia prawa użytkowania wieczystego na rzecz innego podmiotu w okresie roku kalendarzowego. Natomiast brzmienie art. 71 ust. 1 i 4 u.g.n. pozbawione jest jednoznacznego werbalnego uregulowania możliwości dokonania proporcjonalnej redukcji opłaty rocznej, w razie zbycia prawa użytkowania wieczystego, a nie jego przekształcenia w inne prawo. Zdaniem Sądu Najwyższego ograniczenie się wyłącznie do rezultatów wykładni językowej art. 71 ust. 1 i 4 u.g.n. oraz art. 238 k.c. prowadzi do irracjonalnego, niedającego się zaakceptować rezultatu, a mianowicie istnienia obowiązku zbywcy zapłaty właścicielowi opłaty rocznej także za ten okres roku, w którym to prawo, przysługujące dotychczas użytkownikowi wieczystemu, już mu nie przysługuje (nie jest czasem trwania jego prawa - art. 238 k.c. ), ponieważ w następstwie zbycia przeszło na inny podmiot. Dlatego też zdaniem Sądu Najwyższego wykładnia celowościowa powołanych przepisów u.g.n. oraz art. 238 k.c. , przy niewątpliwym braku jednoznacznego rozwiązania spornej kwestii w ustawie, nie może ograniczyć się wyłącznie do uwzględnienia interesu prawno-ekonomicznego właściciela nieruchomości (wierzyciela opłaty rocznej), ponieważ oznaczałoby to przypisanie opłacie rocznej niejako gwarancyjnego charakteru, do czego brak jest stosownej podstawy prawnej. Ponadto, zbycie użytkowania wieczystego przez pierwotnego użytkownika wieczystego w ciągu roku kalendarzowego nie ogranicza możliwości właściciela nieruchomości domagania się zapłaty należności z tytułu opłaty rocznej od nabywcy tego prawa za ten okres roku, w którym nabywca prawa będzie już z tego prawa korzystał. W piśmiennictwie i judykaturze (wyrok SN z dnia 16 grudnia 1999 r., II CKN 639/98, OSNC 2000 r. Nr 6, poz. 121) trafnie przyjmuje się, że wynikający z art. 238 k.c. obowiązek uiszczenia opłaty rocznej jest ściśle związany z czasem trwania użytkowania wieczystego i obciąża każdoczesnego użytkownika wieczystego, a więc podmiot, któremu prawo to w danym okresie przysługuje. Sąd Najwyższy wywiódł zatem, że ujmując zobowiązanie do zapłaty opłaty rocznej, jako element prawnorzeczowego stosunku użytkowania wieczystego ( art. 233 k.c. , art. 238 k.c. ), to zobowiązanie takie uzyskuje charakter zobowiązania realnego obciążającego z woli ustawodawcy każdego uprawnionego z tytułu prawa użytkowania wieczystego w okresie roku kalendarzowego. Oznacza to, że właściciel nieruchomości uprawniony jest do żądania zapłaty przez nabywcę tego prawa stosownej części opłaty rocznej, należnej za okres, w którym prawo to już przysługuje nabywcy (za czas trwania jego prawa). W judykaturze konsekwentnie więc przyjęto, że opłata roczna nie jest świadczeniem niepodzielnym, lecz świadczeniem podzielnym w rozumieniu art. 379 § 2 k.p.c. , ponieważ może być ono spełnione częściowo bez istotnej zmiany przedmiotu lub wartości (v. uzasadnienie wyroku SN z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt I CSK 692/09, OSNC- ZD 2011 , nr B, poz. 45). Sąd Rejonowy w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela przytoczone wyżej zapatrywania Sądu Najwyższego. W konsekwencji uznał, że roszczenie powoda zasadne jest jedynie w części, za okres od 1 do 14 stycznia 2011 r. Wysokość należnej, proporcjonalnej do okresu użytkowania opłaty za użytkowanie wieczyste Sąd określił dzieląc wysokość rocznej opłaty przez 12 (ilość miesięcy), a następnie przez 30 (ilość dni w miesiącu), a następnie mnożąc ten wynik przez ilość dni przez jakie prawo użytkowania wieczystego przysługiwało pozwanemu ( (...) .03 : 12= 115,91 zł; 115,91 : 30 = 3,86; 3,86 x 14 = 54,04 zł). W pozostałym zakresie powództwo w zakresie kowty głównej jako niezasadne podlegało oddaleniu. Rozstrzygniecie w zakresie odsetek ustawowych Sąd oparł na treści art. 481 § 1 k.c. , zgodnie z którym jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jednocześnie z treści art. 71 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że opłaty roczne wnosi się przez cały okres użytkowania wieczystego, w terminie do dnia 31 marca każdego roku, z góry za dany rok. Tym samym od dnia 1 kwietnia 2011 r. pozwany opóźnia się z uiszczeniem przypadającej na niego części opłaty za użytkowanie wieczyste, dlatego w zakresie odsetek od zasądzonej kwoty 54,04 zł od dnia 1 kwietnia 2011 r. zostało uwzględnione, a w pozostałej części, wobec oddalenia żądania o zasądzenie kwoty głównej oddaleniu podlegało też roszczenie o zasądzenie odsetek od tej kwoty. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. przyznając powodowi zwrot kosztów procesu od pozwanego proporcjonalnie do zakresu uwzględnionego powództwa (4% z kwoty poniesionych przez powoda kosztów procesu, tj. 250 zł dało łącznie kwotę 10 zł). ZARZĄDZENIE Odpis wyroku zaocznego z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powoda. 2.08.2014 r.