I C 144/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła żądania powódki W. L. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wykreślenie hipoteki wpisanej pod numerem 3. w dziale IV księgi wieczystej nieruchomości lokalowej. Hipoteka ta została ustanowiona na zabezpieczenie umowy kredytu hipotecznego zawartej w 2008 roku pomiędzy (...) Bank S.A. a P. L. (1). Sąd Rejonowy w Gdyni, po analizie umowy i zeznań świadka, uznał umowę kredytową za bezwzględnie nieważną. Kluczowym argumentem była abuzywność postanowień (§ 10 ust. 3 umowy) dotyczących mechanizmu spłat kredytu indeksowanego do waluty obcej, które przyznawały bankowi niedopuszczalną swobodę w ustalaniu kursu waluty. Sąd stwierdził, że postanowienia te naruszają dobre obyczaje i rażąco interesy konsumenta (art. 385¹ § 1 k.c.), a bank nie wykazał, aby były one efektem negocjacji. Ponieważ wyeliminowanie tych postanowień czyniło umowę całkowicie niewykonalną i nie było możliwości zastąpienia ich innymi przepisami, cała umowa została uznana za nieważną na podstawie art. 58 § 1 k.c. W związku z bezwzględną nieważnością umowy kredytowej, która stanowiła podstawę zabezpieczenia, wpis hipoteki do księgi wieczystej został uznany za pozbawiony podstawy prawnej od samego początku. Sąd podkreślił, że hipoteka jest prawem akcesoryjnym, zależnym od istnienia zabezpieczonej wierzytelności. W konsekwencji, na mocy art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, nakazano wykreślenie spornego wpisu hipoteki. Dodatkowo, sąd zasądził od pozwanego banku na rzecz powódki zwrot kosztów procesu, obejmujących opłatę sądową, koszty zastępstwa procesowego adwokata oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie bezwzględnej nieważności umów kredytowych z klauzulami abuzywnymi dotyczącymi mechanizmu ustalania kursu waluty, a w konsekwencji konieczności wykreślenia zabezpieczeń hipotecznych.
Dotyczy umów kredytów indeksowanych lub denominowanych, gdzie mechanizm ustalania kursu waluty był pozostawiony swobodnej ocenie banku i nie był negocjowany.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia umowy kredytu hipotecznego dotyczące mechanizmu spłat indeksowanych kursem waluty obcej, przyznające bankowi swobodę w ustalaniu kursu, są abuzywne w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia te są abuzywne, ponieważ naruszają dobre obyczaje i rażąco interesy konsumenta, a bank nie wykazał, aby były one efektem negocjacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał postanowienia za abuzywne ze względu na przyznanie bankowi niedopuszczalnej swobody w ustalaniu kursu waluty, co stanowi naruszenie praw konsumenta. Brak dowodu negocjacji potwierdza abuzywność.
Czy umowa kredytu hipotecznego, której kluczowe postanowienia dotyczące mechanizmu spłat zostały uznane za abuzywne i nie mogą być zastąpione innymi przepisami, jest bezwzględnie nieważna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa jest bezwzględnie nieważna na podstawie art. 58 § 1 k.c. z powodu całkowitej niewykonalności wynikającej z abuzywności.
Uzasadnienie
Po wyeliminowaniu abuzywnych postanowień, umowa stała się niewykonalna, co na mocy art. 58 § 1 k.c. prowadzi do jej bezwzględnej nieważności, zwłaszcza gdy nie ma możliwości zastąpienia ich przepisami dyspozytywnymi.
Czy wpis hipoteki do księgi wieczystej ustanowionej na zabezpieczenie bezwzględnie nieważnej umowy kredytowej jest zgodny z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wpis hipoteki jest niezgodny z prawem i powinien zostać wykreślony, ponieważ hipoteka jest prawem akcesoryjnym zależnym od istnienia zabezpieczonej wierzytelności.
Uzasadnienie
Skoro umowa kredytowa jest bezwzględnie nieważna od początku, nie istnieje wierzytelność, która mogłaby stanowić podstawę dla hipoteki. Wpis hipoteki jest zatem pozbawiony podstawy prawnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. L. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Bank S.A. w W. | spółka | pozwany |
| P. L. (1) | osoba_fizyczna | kredytobiorca |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy kredytu dotyczące mechanizmu spłat indeksowanych kursem waluty obcej, przyznające bankowi swobodę w ustalaniu kursu, są abuzywne, naruszają dobre obyczaje i rażąco interesy konsumenta.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Umowa kredytowa, której kluczowe postanowienia zostały uznane za abuzywne i nie mogą być zastąpione innymi przepisami, jest bezwzględnie nieważna z powodu całkowitej niewykonalności.
u.k.w.h. art. 10 § ust. 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Nakazano wykreślenie wpisu hipoteki jako niezgodnego z prawem.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczono o kosztach procesu na rzecz powódki.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 3
Kodeks cywilny
Bank nie wykazał, że abuzywne postanowienie było efektem negocjacji lub że kredytobiorca miał wpływ na jego treść.
k.c. art. 385²
Kodeks cywilny
Sąd ustalał i oceniał stan faktyczny do momentu podpisania umowy.
rozp. MS art. § 2 pkt 7 w zw. z § 5 pkt 8
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie
Określono stawkę minimalną opłaty za czynności adwokackie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa kredytowa jest bezwzględnie nieważna z powodu abuzywności postanowień dotyczących mechanizmu spłat i kursu waluty. • Wpis hipoteki do księgi wieczystej nie ma podstawy prawnej, ponieważ zabezpiecza wierzytelność wynikającą z nieważnej umowy. • Bank odmówił dobrowolnego wykreślenia hipoteki, co uzasadniało wytoczenie powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej.
Godne uwagi sformułowania
Za abuzywne należy uznać jej postanowienia przewidujące mechanizm spłat kredytu udzielonego P. L. (§ 10 ust. 3), gdyż przewidują przyznanie bankowi niedopuszczalnej (nieograniczonej zobiektywizowanymi kryteriami lub parametrami) swobody w zakresie wyznaczania kursu, po którym przeliczana miała być wysokość rat spłat w złotych polskich, co stanowi naruszenie praw i obowiązków konsumenta, gdyż jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza jego interesy ( art. 385 1 § 1 k.c. ). • w konkluzji Sąd stwierdza, że na skutek abuzywności wspomniane postanowienie nie wiąże konsumenta, przy czym wobec niemożności zastąpienia tych wyeliminowanych z umowy postanowień innymi właściwymi (np. wynikającymi z treści przepisami powszechnie obowiązującymi o charakterze dyspozytywnym), cała umowa powinna być uznana za bezwzględnie nieważną ( art. 58 § 1 k.c. ), gdyż w na skutek abuzywności stała się całkowicie niewykonalna (brak sposobu wyliczenia kursu właściwego do wyliczenia raty spłaty). • Należy podkreślić, że nieważność umowy kredytowej ma charakter bezwzględny i nie ma żadnych przesłanek do wnioskowania, że nastąpi w przyszłości sanacja nieważnej umowy i powstanie wierzytelności banku.
Skład orzekający
Tadeusz Kotuk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie bezwzględnej nieważności umów kredytowych z klauzulami abuzywnymi dotyczącymi mechanizmu ustalania kursu waluty, a w konsekwencji konieczności wykreślenia zabezpieczeń hipotecznych."
Ograniczenia: Dotyczy umów kredytów indeksowanych lub denominowanych, gdzie mechanizm ustalania kursu waluty był pozostawiony swobodnej ocenie banku i nie był negocjowany.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak konsumenci mogą skutecznie walczyć z bankami o wykreślenie hipotek zabezpieczających nieważne umowy kredytowe, co ma duże znaczenie praktyczne i finansowe dla wielu osób.
“Bank musi wykreślić hipotekę! Sąd uznał umowę kredytową za nieważną z powodu abuzywnych klauzul.”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 7417 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.