I C 1433/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie, będący właścicielami lokali we wspólnocie mieszkaniowej przy ul. (...) w M., wystąpili z pozwem przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej oraz jej zarządcy, I. G., domagając się nakazania wydania licznych dokumentów dotyczących działalności wspólnoty, zarządu i zarządcy. Powodowie argumentowali, że dostęp do tych dokumentów jest im niezbędny do kontroli działalności zarządu i zarządcy, a także do współdziałania w zarządzie nieruchomością wspólną. W trakcie postępowania powodowie modyfikowali swoje żądania, a pozwani udostępnili część dokumentów. Pozwani w odpowiedzi na pozew wnieśli o jego oddalenie, kwestionując podstawy prawne żądań powodów, zwłaszcza w odniesieniu do zarządcy I. G., która działała na podstawie umowy cywilnoprawnej ze wspólnotą. Sąd, analizując przepisy ustawy o własności lokali, w szczególności art. 29 ust. 3, uznał, że prawo kontroli działalności zarządu obejmuje dostęp do dokumentacji wspólnoty, jednakże żądania te mogą dotyczyć jedynie dokumentów faktycznie istniejących. Sąd stwierdził, że powodowie nie wykazali istnienia większości żądanych dokumentów, a pozwani konsekwentnie zaprzeczali ich posiadaniu lub istnieniu. Oddalono również żądania ustalenia okoliczności faktycznych oraz zobowiązania do sporządzenia dokumentów, uznając je za bezzasadne prawnie. Sąd orzekł o kosztach postępowania, odstępując od zasądzenia ich od powodów na rzecz pozwanych, biorąc pod uwagę częściowe uwzględnienie powództwa w poprzedniej instancji oraz fakt, że wytoczenie powództwa pozwoliło na weryfikację twierdzeń pozwanych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie zakresu prawa właścicieli lokali do dostępu do dokumentacji wspólnoty mieszkaniowej, odpowiedzialności zarządcy i zarządu, a także ograniczeń w żądaniu wydania lub sporządzenia dokumentów.
Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu wewnątrz wspólnoty i żądań dotyczących dokumentacji. Interpretacja przepisów o dostępie do dokumentów i odpowiedzialności zarządcy może być pomocna w podobnych sprawach.
Zagadnienia prawne (4)
Czy właściciel lokalu ma prawo żądać od zarządcy lub wspólnoty mieszkaniowej wydania dokumentów dotyczących funkcjonowania wspólnoty, w tym tych, które według pozwanych nie istnieją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel lokalu ma prawo do kontroli działalności zarządu i dostępu do dokumentacji wspólnoty, jednakże żądania te mogą dotyczyć jedynie dokumentów faktycznie istniejących. Powód nie może skutecznie domagać się udostępnienia dokumentu, który faktycznie nie istnieje.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 29 ust. 3 ustawy o własności lokali, który przyznaje właścicielom lokali prawo kontroli działalności zarządu. Podkreślił jednak, że prawo to nie może być realizowane w odniesieniu do dokumentów, które nie istnieją. Obowiązek dowodowy w wykazaniu istnienia dokumentów spoczywał na powodach, którzy nie sprostali temu zadaniu. Sąd uznał również, że żądania dotyczące sporządzenia dokumentów lub pozyskania ich od osób trzecich nie mają podstawy prawnej.
Czy zarządca nieruchomości, działający na podstawie umowy cywilnoprawnej ze wspólnotą, może być bezpośrednio pozwany przez właścicieli lokali o wydanie dokumentów na podstawie przepisów ustawy o własności lokali?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, właściciele lokali nie mogą formułować wobec zarządcy własnych żądań wynikających z ustawy o własności lokali lub umowy o zarządzanie, jeśli zarząd wspólnoty został wyłoniony w trybie art. 20 ustawy. Żądania takie mogłaby wysuwać jedynie wspólnota mieszkaniowa jako strona umowy.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że przepisy ustawy o własności lokali nie regulują stosunków prawnych między właścicielami lokali a podmiotem zarządzającym na podstawie umowy. Zarządca działa na podstawie umowy z zarządem wspólnoty, a wszelkie roszczenia powinny być kierowane do zarządu, który odpowiada za działalność zarządcy. Zarządca nie jest stroną stosunku prawnego wynikającego z ustawy o własności lokali w relacji z poszczególnymi właścicielami.
Czy sąd może zobowiązać pozwanych do sporządzenia dokumentów, które według ich oświadczeń nie istnieją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, żaden przepis prawa nie kreuje po stronie członka wspólnoty mieszkaniowej uprawnienia do wyegzekwowania na drodze sądowej obowiązku sporządzenia określonego dokumentu, który według pozwanych nie istnieje.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że przepisy prawa nie przewidują możliwości sądowego nakazania sporządzenia dokumentów, które nie istnieją. Podkreślono, że powodowie nie wykazali istnienia tych dokumentów, a ich żądanie sporządzenia nowych dokumentów nie miało podstaw prawnych.
Czy właściciele lokali mogą żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa w sytuacji, gdy domagają się ustalenia okoliczności faktycznych, a także czy posiadają interes prawny w takim żądaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powództwo o ustalenie na podstawie art. 189 kpc nie może dotyczyć ustalenia okoliczności faktycznych, a powodowie nie wykazali interesu prawnego w żądaniu ustalenia, zwłaszcza gdy istnieją inne środki ochrony ich praw.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powodowie domagali się ustalenia okoliczności faktycznych, co jest niedopuszczalne w ramach powództwa opartego na art. 189 kpc. Ponadto, powodowie nie wykazali interesu prawnego w żądaniu ustalenia, a cel powództwa nie może polegać na uzyskaniu materiału dowodowego na potrzeby innych postępowań.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | powód |
| Ł. W. | osoba_fizyczna | powód |
| J. D. | osoba_fizyczna | powód |
| W. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. (...) w M. | instytucja | pozwany |
| I. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
u.w.l. art. 27
Ustawa o własności lokali
Każdy właściciel lokalu ma prawo i obowiązek współdziałania w zarządzie nieruchomością wspólną.
u.w.l. art. 29 § 3
Ustawa o własności lokali
Prawo kontroli działalności zarządu służy każdemu właścicielowi lokalu, co obejmuje prawo do zapoznawania się z dokumentacją wspólnoty i uzyskania jej kopii.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Nie dotyczy to ustalania okoliczności faktycznych.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na stronie, która z określonych faktów wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
W razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd może włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów lub odstąpić od obciążania kosztami.
u.w.l. art. 21 § 1
Ustawa o własności lokali
Zarząd wykonuje czynności faktyczne i prawne dotyczące nieruchomości wspólnej.
u.w.l. art. 22 § 1
Ustawa o własności lokali
Do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest uchwała właścicieli lokali.
u.w.l. art. 18 § 1
Ustawa o własności lokali
Zarząd lub zarządca, któremu zarząd nieruchomością wspólną powierzono w sposób określony w art. 18 ust. 1, jest obowiązany prowadzić dla każdej nieruchomości wspólnej ewidencję pozaksięgową kosztów zarządu i zaliczek.
u.w.l. art. 20
Ustawa o własności lokali
Zarząd we wspólnocie mieszkaniowej jest wybierany przez właścicieli lokali.
u.g.n. art. 185 § 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Umowa o zarządzanie nieruchomością jest skuteczna jedynie między stronami.
Ustawa o rachunkowości
Przepisy dotyczące prowadzenia ksiąg rachunkowych i sporządzania sprawozdań finansowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądania powodów dotyczyły dokumentów, które nie istnieją. • Powodowie nie wykazali istnienia żądanych dokumentów. • Przepisy prawa nie nakładają obowiązku sporządzania dokumentów, które nie istnieją. • Zarządca działający na podstawie umowy nie może być bezpośrednio pozwany przez właścicieli lokali na podstawie ustawy o własności lokali. • Żądania ustalenia okoliczności faktycznych nie mogą być przedmiotem powództwa opartego na art. 189 kpc. • Powodowie nie wykazali interesu prawnego w żądaniu ustalenia.
Odrzucone argumenty
Prawo do kontroli działalności zarządu obejmuje żądanie wydania wszelkich dokumentów, niezależnie od ich istnienia. • Zarządca jest odpowiedzialny za udostępnianie dokumentów na równi z zarządem wspólnoty. • Sąd powinien zobowiązać pozwanych do sporządzenia dokumentów, które powinny istnieć. • Powodowie mają interes prawny w ustaleniu braku wydania dokumentów i uniemożliwienia kontroli.
Godne uwagi sformułowania
żądania udostępnienia i wydania odpisów dokumentów może dotyczyć dokumentów faktycznie istniejących • właściciel lokalu nie może skutecznie domagać się udostępnienia dokumentu, który faktycznie nie istnieje • nie sposób przyjmować jakąkolwiek konstrukcję ogólnie pojętej bezprawności działania podmiotu zarządzającego nieruchomością wspólną za nie wydanie dokumentów członkowi wspólnoty, jeśli ustawa o własności lokali [...] odsyła w tym zakresie do postanowień umowy o zarządzanie • powództwo w powyższym zakresie nie mogło zostać uwzględnione. Po pierwsze dlatego, że powodowie domagali sie ustalenia określonych okoliczności faktycznych, co nie jest dopuszczalne w przypadku powództwa opartego na art. 189 kpc. • celem powództwa z art. 189 kpc nie może być uzyskanie materiału dowodowego na potrzeby innego postępowania.
Skład orzekający
Mariusz Grobelny
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu prawa właścicieli lokali do dostępu do dokumentacji wspólnoty mieszkaniowej, odpowiedzialności zarządcy i zarządu, a także ograniczeń w żądaniu wydania lub sporządzenia dokumentów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu wewnątrz wspólnoty i żądań dotyczących dokumentacji. Interpretacja przepisów o dostępie do dokumentów i odpowiedzialności zarządcy może być pomocna w podobnych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje typowy konflikt między właścicielami a zarządem/zarządcą wspólnoty mieszkaniowej, dotyczący dostępu do informacji finansowych i proceduralnych. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów ustawy o własności lokali.
“Czy możesz żądać od wspólnoty mieszkaniowej dokumentów, których... nie ma? Sąd rozstrzyga spór o dostęp do informacji.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.