I C 143/25

Sygn. akt I C 143/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 sierpnia 2025 r. Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: sędzia Magdalena Łukaszewicz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anita Topa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2025 roku sprawy z powództwa J. H. przeciwko (...) Bankowi (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. o zapłatę o r z e k a: I. Oddala powództwo. II. Odstępuje od obciążania powoda J. H. kosztami procesu. III. Przyznaje adwokatowi T. K. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powodowi kwotę 4428 zł (cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem złotych), w tym kwotę 828 zł tytułem podatku VAT, którą należy wypłacić z sum budżetowych Sądu Rejonowego w Piszu. UZASADNIENIE J. H. wytoczył powództwo przeciwko (...) Bankowi (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. o zapłatę kwoty 15 631,26 złotych. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że Bank (...) oddział w P. wezwał go do spłaty długu jego zmarłej żony K. H. w kwocie 15 631,26 złotych 1 czerwca 2021 roku. Powód, nie rozumiejąc postanowień notariusza, zgodził się na uregulowanie długu żony, co w ocenie powoda nie powinno mieć miejsca. W odpowiedzi na pozew pozwany (...) Bank (...) Spółka Akcyjna wniósł o oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew pozwany wskazał, że strony łączyły dwie umowy pożyczek. W dniu 26 marca 2019 roku strony zawarły pierwszą umowę nr (...) na kwotę 19 500 złotych/ Okres kredytowania wynosił 96 miesięcy. Środki zostały przekazane na rachunek powoda (...) . W dniu 24 listopada 2020 roku strony zawarły drugą umowę pożyczki o numerze (...) , na podstawie której Bank udzielił pożyczki w kwocie 19 346,56 złotych na okres 60 miesięcy. W tym samym dniu środki pieniężne wypłacone zostały na rachunek nr (...) . Następnie na podstawie § 4 ust. 1 umowy pożyczki Bank przekazał kwotę w wysokości 9 390 złotych na poczet spłaty zobowiązania wnioskodawcy w banku (...) na rachunek nr (...) . Pozostała kwota 5000 złotych została przekazana na rachunek powoda (...) . W dniu 28 maja 2021 roku po wcześniej złożonej dyspozycji nastąpiła całkowita spłata pożyczek. Sąd ustalił, co następuje: J. H. pozostawał w związku małżeńskim z K. H. . K. H. zmarła 31 stycznia 2021 roku w L. . (bezsporne, dowód: odpis zupełny aktu zgonu k. 17) Na dzień 1 czerwca 2023 roku w (...) Banku (...) Spółce Akcyjnej figurowała wierzytelność wobec K. H. z tytułu umowy nr (...) z 26 marca 2019 roku. (dowód: wyciąg z ksiąg rachunkowych k. 18) J. H. 19 lutego 2021 roku w Kancelarii Notarialnej w L. przed notariuszem K. R. odrzucił spadek po żonie K. H. . (...) Bank (...) Spółka Akcyjna wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po K. H. . Postanowieniem z 6 maja 2024 roku w sprawie sygn. akt I Ns 1037/23 Sąd Rejonowy w Lublinie zwolnił od dalszego udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania J. H. . (dowód: wezwanie k. 19, odpis wniosku k. 19v, odpis postanowienia k. 23v, uzasadnienie do pkt I postanowienia Sądu Rejonowego w Lublinie z 6.05.2024r. k. 25) Pomiędzy (...) , a J. H. zostały zawarte dwie umowy pożyczki. Pierwsza została zawarta 26 marca 2019 roku nr (...) na kwotę 19 500,00 złotych. Okres kredytowania wynosił 96 miesięcy. Środki zostały przekazane na rachunek J. H. nr (...) . Następnie 24 listopada 2020 roku została zawarta kolejna umowa pożyczki o numerze (...) , na podstawie której Bank udzielił pożyczki w kwocie 19 346,56 złotych na okres 60 miesięcy. W tym samym dniu środki pieniężne zostały wypłacone na rachunek nr (...) . Następnie na podstawie umowy pożyczki Bank przekazał kwotę w wysokości 9 390,00 złotych na poczet spłaty zobowiązania wnioskodawcy w banku (...) na rachunek nr (...) . Pozostała kwota została przekazana na rachunek J. H. (...) . Wysokość zobowiązania z tytułu umowy pożyczki nr (...) J. H. względem Banku na dzień 27 maja 2021 roku wynosiła 15 631,26 złotych. W dniu 28 maja 2021 roku J. H. złożył w (...) SA Oddziale I w L. dyspozycję całkowitej spłaty pożyczki o nr (...) ze środków zgromadzonych na rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym. Następnie 1 czerwca 2021 roku, zgodnie z dyspozycją J. H. , pobrano z jego rachunku środki w kwocie 15 631,26, które zostały zaksięgowane na poczet spłaty zapadłego kapitału w kwocie 15 622,02 złotych oraz naliczonych do dnia spłaty odsetek bieżących w wysokości 9,24 złotych. W dniu 28 maja 2021 roku J. H. złożył również w (...) SA Oddziale I w L. dyspozycję całkowitej spłaty pożyczki o nr (...) ze środków zgromadzonych na rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym. Następnie 28 maja 2021 roku, zgodnie z dyspozycją J. H. , pobrano z jego rachunku środki w kwocie 17 717,17, które zostały zaksięgowane na poczet spłaty zapadłego kapitału w kwocie 17 703,20 złotych oraz naliczonych do dnia spłaty odsetek bieżących w wysokości 13,97 złotych. W związku z wcześniejszą spłatą pożyczek bank zwrócił J. H. na rachunek część składek ubezpieczeniowych, tj. w przypadku pożyczki gotówkowej nr (...) – kwotę 3 017,49 złotych, natomiast pożyczki gotówkowej nr (...) – kwotę 3 578,46 złotych. W dniu 25 czerwca 2021 roku oraz 25 lipca 20221 roku z rachunku bankowego należącego do J. H. nr (...) , bank dokonał realizacji utworzonego przez J. H. zlecenia stałego w kwocie po 396,00 złotych na zasilenie rachunku technicznego nr (...) , którego posiadaczem była K. H. . W ramach indywidualnej decyzji na wiosek J. H. wykonano korektę księgowań w dniu 7 września 2021 roku, której skutkiem był zwrot środków w łącznej wysokości 792,00 złotych na rachunek osobisty, z którego wykonano zlecenie. (dowód: wyciąg z rachunku bankowego k. 26-26v, pismo z 8.9.2021r. k. 44-45v, umowa pożyczki nr (...) [..] (...) k. 64-67, wniosko-polisa k. 68-69v, zestawienie operacji k. 70, umowa pożyczki nr (...) […] (...) k. 71-74, wniosko-polisa k. 75-76v, zestawienie operacji k. 77, szczegóły operacji kasowych k. 78, 79, informacja banku k. 102-103, dyspozycja rozliczenia wcześniejszej całkowitej spłaty k. 121, dyspozycja całkowitej spłaty kredytu k. 122) Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 6 k.c. , ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Tak więc w niniejszej sprawie na powodzie spoczywał obowiązek udowodnienia faktów uzasadniających jego roszczenie, a ponadto w myśl art. 232 k.p.c. ciążył na nim obowiązek wskazywania dowodów, z których wywodził skutki prawne. Odnośnie inicjatywy dowodowej Sąd Rejonowy w Piszu w pełni podziela utarte orzecznictwo Sądu Najwyższego wyrażające się w tezie: „Rzeczą sądu nie jest zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ( art. 232 k.p.c. ). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach ( art. 3 k.p.c. ), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie ( art. 227 k.p.c. ) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne ( art. 6 k.c. ).” (vide wyrok Sądu Najwyższego z 17.12.1996r. w sprawie I CKU 45/96, OSNC 1997/6-7/76; podobnie również wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 21.10.2003r. w sprawie I ACa 516/03, OSP 2004/9/118; wyrok Sądu Najwyższego z 07.10.1998r. w sprawie II UKN 244/98, OSNP 1999/20/662) . Powód w niniejszej sprawie twierdził, że pozwany bezpodstawnie pobrał z jego rachunku bankowego środki, które zostały przeznaczone na spłatę pożyczki zaciągniętej przez jego zmarłą żonę. Pozwany stanowczo zaprzeczył twierdzeniom pozwu. Jak wynika z przedłożonej dokumentacji, pozwany rzeczywiście pobrał środki z rachunku bankowego powoda, jednakże środki te zostały przeznaczone na całkowitą spłatę pożyczki zaciągniętej przez powoda, nie zaś przez K. H. . Ponadto, pozwany dokonał tejże czynności na podstawie dyspozycji całkowitej spłaty pożyczki, którą to powód złożył osobiście w oddziale Banku. Jak wynika z wyciągu ksiąg rachunkowych (k.18), który to przedłożył powód, pożyczka zaciągnięta przez jego żonę K. H. na dzień 1 czerwca 2023 roku nadal figurowała w systemie informatycznym pozwanego. Powód nie przedstawił żadnych dowodów na wykazanie, że pozwany faktycznie pobrał środki z jego konta na spłatę pożyczki zaciągniętej przez jego zmarłą żonę. Dokumenty przedstawione przez powoda przeczą jego twierdzeniom. Sąd uznał, że istnienie przedmiotowego zobowiązania pozwanego nie zostało przez powoda udowodnione, czego konsekwencją jest oddalenie powództwa w całości. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 102 k.p.c. , zgodnie z którym w przypadkach szczególnie uzasadnionych możliwe jest nieobciążanie strony przegrywającej kosztami postępowania lub obciążenie jej jedynie w części. W ocenie Sądu obciążenie powoda całością, a nawet częścią kosztów procesu, z uwagi na jego sytuację majątkową, byłoby dla niego ogromnym obciążeniem. Powód był subiektywnie przekonany o słuszności swojego roszczenia. Zważywszy na jego ograniczoną znajomość przepisów oraz trudności w zrozumieniu przedstawianych przez pozwanego informacji, Sąd dostrzegł, że powód działał w przeświadczeniu o zasadności swojego stanowiska, nie działał w złej wierze, ani nie dążył do nadużycia swoich praw. Jego działania wynikały raczej z braku rozeznania w swojej sytuacji prawnej. Wszystkie powyższe okoliczności, zdaniem Sądu, uzasadniają zastosowanie art. 102 k.p.c. i odstąpienie od obciążania powoda kosztami procesu. Na podstawie § 8 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 763 z późn. zm.), Sąd przyznał adwokatowi T. K. kwotę 4 428,00 zł, w tym kwotę 828,00 zł tytułem podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powodowi, którą nakazał wypłacić ze środków budżetowych Sądu Rejonowego w Piszu.