I C 1428/17

Sąd Rejonowy Gdańsk – Północ w GdańskuGdańsk2018-02-07
SAOSCywilnenajem lokaliWysokarejonowy
najemstosunek najmuwstąpienie w najemspadekobowiązek alimentacyjnywspólne pożycielokal mieszkalnyprawo cywilne

Podsumowanie

Sąd oddalił powództwo wnuka zmarłej najemczyni o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu, uznając brak przesłanek prawnych do uwzględnienia żądania.

Powód G. M. domagał się ustalenia wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego po zmarłej babci, wskazując na wspólne zamieszkiwanie i opiekę. Pozwana Gmina M. G. wniosła o oddalenie powództwa, argumentując brak uprawnień powoda do wstąpienia w stosunek najmu. Sąd oddalił powództwo, stwierdzając, że powód nie wykazał istnienia przesłanek z art. 691 k.c., w szczególności obowiązku alimentacyjnego wobec zmarłej najemczyni, ani nie pozostawał z nią w faktycznym wspólnym pożyciu w rozumieniu przepisów.

Powód G. M. wystąpił z pozwem przeciwko Gminie M. G. o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego położonego w G. przy ul. (...), po zmarłej babci D. M. Powód argumentował, że zamieszkiwał w lokalu od urodzenia, a babcia sprawowała nad nim opiekę i realizowała obowiązek alimentacyjny. Pozwana Gmina wniosła o oddalenie powództwa, wskazując, że powód nie należy do kręgu osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu na podstawie art. 691 §1 k.c. Sąd ustalił, że Gmina jest właścicielem lokalu, a D. M. była jego najemczynią. Powód był zameldowany w lokalu i zamieszkiwał w nim do śmierci babci, jednakże Prezydent Miasta odmówił mu zawarcia umowy najmu, a następnie wezwano go do opuszczenia lokalu. Sąd, opierając się na art. 189 k.p.c. i art. 691 k.c., uznał, że powód nie wykazał istnienia przesłanek do wstąpienia w stosunek najmu. W szczególności nie udowodniono powstania i trwania obowiązku alimentacyjnego wobec zmarłej najemczyni, a samo sprawowanie opieki lub zamieszkiwanie w lokalu nie jest równoznaczne z tym obowiązkiem. Sąd podkreślił, że powód był 31-letnim mężczyzną, a strona powodowa nie wykazała przeszkód do samodzielnego zapewnienia sobie środków utrzymania ani braku możliwości uzyskania alimentów od rodziców. Powód nie był też małżonkiem, dzieckiem ani nie pozostawał w faktycznym wspólnym pożyciu z najemczynią. Sąd powołał się na uchwały Sądu Najwyższego (III CZP 26/02 i III CZP 99/09), zgodnie z którymi wnuk nie należy do osób uprawnionych, a faktyczne wspólne pożycie oznacza relację jak między małżonkami. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanej zwrot kosztów procesu.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wnuk zmarłego najemcy nie należy do kręgu osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu po zmarłym najemcy na podstawie art. 691 §1 k.c., nawet jeśli łączyła go z najemcą więź gospodarcza i uczuciowa, a zmarły realizował wobec niego obowiązek alimentacyjny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powód nie wykazał istnienia przesłanek z art. 691 §1 k.c. do wstąpienia w stosunek najmu. Nie udowodniono powstania i trwania obowiązku alimentacyjnego wobec zmarłej najemczyni, a samo sprawowanie opieki lub zamieszkiwanie w lokalu nie jest równoznaczne z tym obowiązkiem. Powód nie był też małżonkiem, dzieckiem ani nie pozostawał w faktycznym wspólnym pożyciu z najemczynią w rozumieniu przepisów. Sąd powołał się na uchwały Sądu Najwyższego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

Gmina M. G.

Strony

NazwaTypRola
G. M.osoba_fizycznapowód
Gmina M. G.instytucjapozwana

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 691 § §1

Kodeks cywilny

W razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą.

k.c. art. 691 § §2

Kodeks cywilny

Osoby, o których mowa w §1, wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci.

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § §1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

k.p.c. art. 108 § §1 zd. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji.

k.r.io. art. 128

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Obowiązek dostarczania środków utrzymania obciąża najpierw zstępnych i wstępnych, a obowiązek ten obciąża zstępnych przed wstępnymi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powód nie wykazał istnienia przesłanek z art. 691 §1 k.c. do wstąpienia w stosunek najmu. Nie udowodniono powstania i trwania obowiązku alimentacyjnego wobec zmarłej najemczyni. Samo sprawowanie opieki lub zamieszkiwanie w lokalu nie jest równoznaczne z obowiązkiem alimentacyjnym. Powód nie był małżonkiem, dzieckiem ani nie pozostawał w faktycznym wspólnym pożyciu z najemczynią w rozumieniu przepisów. Powód był dorosły i nie wykazał przeszkód do samodzielnego utrzymania się lub uzyskania alimentów od rodziców.

Odrzucone argumenty

Powód zamieszkiwał w lokalu od urodzenia i był pod opieką babci. Babcia realizowała wobec powoda obowiązek alimentacyjny.

Godne uwagi sformułowania

wnuk zmarłego najemcy nie należy do osób wymienionych w art. 691 §1 k.c., także wtedy, gdy łączyła go z najemcą więź gospodarcza i uczuciowa Faktyczne wspólne pożycie, w rozumieniu art. 691 §1 k.c., oznacza więź łączącą dwie osoby pozostające w takich relacjach jak małżonkowie.

Skład orzekający

Michał Sznura

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja kręgu osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu po zmarłym najemcy na podstawie art. 691 §1 k.c., w szczególności w odniesieniu do wnuków i definicji wspólnego pożycia oraz obowiązku alimentacyjnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów prawa cywilnego, w tym uchwał Sądu Najwyższego. Może być stosowane pomocniczo w podobnych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu dziedziczenia praw do lokalu po zmarłych bliskich, co jest interesujące dla wielu osób. Wyjaśnia wąskie granice prawne wstąpienia w stosunek najmu.

Czy możesz odziedziczyć mieszkanie po babci? Sąd wyjaśnia, kogo chroni prawo najmu.

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu: 487 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt: I C 1428/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lutego 2018 roku Sąd Rejonowy Gdańsk – Północ w Gdańsku w I Wydziale Cywilnym w składzie: Przewodniczący: SSR Michał Sznura po rozpoznaniu na rozprawie protokołowanej przez staż. M. T. w dniu 7 lutego 2018 r. sprawy z powództwa G. M. przeciwko Gminie M. G. o ustalenie I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda G. M. na rzecz pozwanej Gminy M. G. kwotę 487 zł (czterystu osiemdziesięciu siedmiu złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. UZASADNIENIE Pozwem skierowanym przeciwko Gminie M. G. , G. M. wniósł o ustalenie wstąpienia przez nią w stosunek najmu lokalu mieszkalnego położonego w G. , przy ulicy (...) , w miejsce zmarłej babci D. M. , dotychczasowego najemcy tego lokalu. Powód wniósł także o zasądzenie na jego rzecz od pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu powód wskazał, że pozwana Gmina jest właścicielem lokalu mieszkalnego położonego w G. przy ul. (...) . Najemcą przedmiotowego lokalu była D. M. , babcia powoda, która zmarła 22 sierpnia 2014 r. Powód podał również, że w w/w lokalu zamieszkiwał od urodzenia, zaś ówczesna najemczyni, babcia powoda opiekowała się nim, dostarczając środków utrzymania i będąc jednocześnie osobą faktycznie go wychowująca. Jednocześnie wskazał, że D. M. jako krewna w linii prostej realizowała względem G. M. obowiązek alimentacyjny w rozumieniu art. 128 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego . Powód podkreślił, że w spornym lokalu zamieszkiwał wraz z najemczynią do chwili jej śmierci. W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa i o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że powód w stosunku do najemczyni nie pozostaje w kręgu osób uprawnionych do wstąpienia z mocy prawa w stosunek najmu po zmarłej babci zgodnie z treścią art. 691 §1 k.c. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Gmina M. G. jest właścicielem lokalu mieszkalnego położonego w G. przy ul. (...) . Najemcą tego lokalu mieszkalnego była D. M. , babcia powoda G. M. , która zmarła 22 sierpnia 2014 r. Okoliczności bezsporne, vide : decyzja z 15 października 1965 r., k. 8; umowa o najem lokalu – akta lokalu (...) Powód G. M. był zameldowanym użytkownikiem lokalu mieszkalnego w G. przy ul. (...) . Okoliczność bezsporna, vide : zaświadczenie z 4 marca 2015 r. – akta lokalu (...) . Pismem z 10 lipca 2015 r. Prezydent Miasta G. odmówił powodowi wydania skierowania do zawarcia umowy najmu przedmiotowego lokalu na jego rzecz. W związku z powyższym G. M. pismem z 10 sierpnia 2015 r. został wezwany do opuszczenia i opróżnienia zajmowanego bez tytułu lokalu mieszkalnego nr (...) przy ul. (...) w G. . Okoliczność bezsporna, vide : pismo z 10 lipca 2015 r. – akta lokalu (...) pismo z 10 sierpnia 2015 r. – akta lokalu (...) . Sąd zważył, co następuje: Stan faktyczny sąd ustalił opierając się na treści dokumentów wymienionych w opisie stanu faktycznego sprawy. Powód domagał się ustalenia istnienia stosunku najmu lokalu. Podstawę żądania stanowi art. 189 k.p.c. , zgodnie z którym powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Zgodnie z art. 691 §1 k.c. w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Ponadto §2 tego przepisu przewiduje, że osoby, o których mowa powyżej, wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci. Między stronami bezspornym było to, że w chwili śmierci D. M. była ona jedynym najemcą lokalu przy ul. (...) w G. , jak i to, że powód w lokalu tym zamieszkiwał. Spornym natomiast pozostawał fakt, czy obowiązek alimentacji mający ciążyć na zmarłej wobec powoda, powstał i - co istotniejsze - czy trwał w dacie śmierci najemczyni. Powód nie przedstawił żadnych dokumentów wskazujących na powstanie takiego obowiązku (w szczególności orzeczenia sądowego stwierdzającego powstanie takiego zobowiązania), a jedynie zawnioskował o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania wymienionych w pozwie świadków, wyłącznie na okoliczność zamieszkania powoda z najemczynią D. M. w chwili jej śmierci oraz sprawowania przez nią opieki nad powodem. W ocenie sądu była to tylko okoliczność ogólna, która w żadnym wypadku, w precyzyjny sposób nie mogła potwierdzić przytoczonej przez powoda tezy odnośnie wskazanego powyżej stosunku alimentacyjnego. Samo sprawowanie opieki nad inną osobą nie jest bowiem równoznaczne z tym, że osoba świadcząca opiekę jest do tego zobowiązana w ramach przepisów art. 128 i dalsze k.r. io. Również to, że ktoś wyraża zgodę na zamieszkiwanie w zajmowanym przez siebie lokalu innej osobie nie jest równoznaczne z tym, że obowiązek alimentacyjny powstał i istnieje nadal. Strona powodowa nie wykazała istnienia przesłanek do ustanowienia takiego obowiązku, w szczególności tego, że konieczność ustanowienia obowiązku alimentacyjnego w ogóle istniała, a także, że obowiązek ten nie obciążał rodziców powoda jako zobowiązanych w pierwszej kolejności. Podkreślić tutaj należy, że powód w chwili śmierci najemczyni był 31. letnim mężczyzną i strona powodowa nie wskazała, aby istniały jakiekolwiek przeszkody do przyjęcia, że był on osobą pełnosprawną, mającą możliwość zapewnienia sobie środków utrzymania. Nie wskazywano również, dlaczego należałoby uznać, że rodzice powoda obiektywnie nie są w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub uzyskanie od nich na rzecz powoda środków utrzymania na czas byłoby niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. Zaproponowane przez stronę powodową wnioski dowodowe nie dotyczyły żadnych z tych okoliczności, zresztą w tym przedmiocie strona powodowa nie sformułowała żadnych twierdzeń. Dodatkowo w stosunku do powoda nie zachodzą jakiekolwiek inne przesłanki z art. 691 k.c. Powód nie był ani małżonkiem, ani dzieckiem najemcy, nie pozostawał również w faktycznym wspólnym pożyciu z najemcą. Sąd Najwyższy w uchwale z 21 maja 2002 roku o sygn. akt III CZP 26/02 wskazał, że: „ wnuk zmarłego najemcy nie należy do osób wymienionych w art. 691 §1 k.c. , także wtedy, gdy łączyła go z najemcą więź gospodarcza i uczuciowa ”. Ponadto zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z 20 listopada 2009 r. o sygn. akt III CZP 99/09 „ Faktyczne wspólne pożycie, w rozumieniu art. 691 §1 k.c. , oznacza więź łączącą dwie osoby pozostające w takich relacjach jak małżonkowie ”. Określenie „wspólne pożycie” może dotyczyć jedynie osób, które pozostają we wzajemnych relacjach, takich jak małżonkowie. Nie ma tutaj możliwości interpretacji, w taki sposób, że powyższe obejmuje każdą osobę zamieszkującą z najemcą w jednym lokalu mieszkalnym, które objęte są również więzią duchową i gospodarczą. Zdaniem sądu żadna z powyższych okoliczności nie została przez powoda wykazana, dlatego też sąd działając na podstawie art. 189 a contrario k.p.c. w zw. z art. 691 k.c. w punkcie I wyroku powództwo oddalił. O kosztach postępowania sąd orzekł na mocy art. 98 §§1 i 3 k.p.c. , art. 108 §1 zd. 1 k.p.c. obciążając kosztami postępowania stronę przegrywającą spór. Koszty te sprowadzają się do wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika w kwocie 270 zł – ustalone na podstawie §2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. poz. 1804), przy czym błędnie w punkcie II wyroku wskazano kwotę 487 zł. Zarządzenia: 1. (...) 2. (...)

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę