I C 1410 / 13

Sąd Okręgowy w ToruniuToruń2013-12-05
SAOSCywilneodpowiedzialność cywilnaŚredniaokręgowy
odszkodowaniezadośćuczynieniewypadekubezpieczenie OCgospodarstwo rolneBHPprzyczynienie sięamputacja

Sąd zasądził od ubezpieczyciela rolnika na rzecz powoda odszkodowanie za amputację ręki w wyniku wypadku przy pracy w gospodarstwie, uwzględniając częściowe przyczynienie się poszkodowanego do szkody.

Powód J.W. dochodził od (...) S.A. odszkodowania i zadośćuczynienia za amputację ręki, do której doszło podczas czyszczenia kombajnu w gospodarstwie rolnym P.W., ubezpieczonego w pozwanym towarzystwie. Sąd ustalił, że rolnik P.W. ponosi winę za wypadek, zlecając powodowi niebezpieczną czynność przy włączonej maszynie. Uwzględniono jednak 30% przyczynienie się powoda do szkody, wynikające z wypicia alkoholu przed pracą. Ostatecznie zasądzono 56.000 zł zadośćuczynienia.

Powód J.W. wniósł pozew przeciwko (...) S.A. w W., domagając się zasądzenia kwoty 84.000 zł zadośćuczynienia oraz 4.284 zł zwrotu kosztów opieki, w związku z amputacją lewej ręki, do której doszło 19.10.2012 r. podczas czyszczenia kombajnu w gospodarstwie rolnym P.W. Powód pomagał P.W. w pracach rolnych i gospodarczych, otrzymując za to wynagrodzenie. W dniu wypadku, na polecenie P.W., powód czyścił kombajn. P.W. uruchomił silnik maszyny, a następnie przez otwartą kratkę zabezpieczającą "żmijkę" w zbiorniku kombajnu, kazał powodowi usuwać zanieczyszczenia. W trakcie tej czynności "żmijka" wciągnęła rękę powoda, co skutkowało jej amputacją. Sąd uznał, że P.W. ponosi winę za wypadek, zlecając powodowi niebezpieczną czynność przy włączonej maszynie, co było sprzeczne z przepisami BHP. Podkreślono, że powód nie miał doświadczenia w obsłudze kombajnów. Sąd nie podzielił argumentacji pozwanego o braku odpowiedzialności P.W. i oddalił powództwo w części dotyczącej kosztów opieki, wskazując, że powód nie poniósł w tym zakresie szkody majątkowej, gdyż opiekę sprawowała nieodpłatnie jego żona. Z uwagi na fakt, że przed wypadkiem powód i P.W. spożyli alkohol, sąd ocenił przyczynienie się powoda do powstania szkody na 30%. Po uwzględnieniu tego przyczynienia, sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 56.000 zł zadośćuczynienia, pomniejszając pierwotnie dochodzoną kwotę 84.000 zł. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu i kosztach sądowych nastąpiło z uwzględnieniem zasady stosunkowego rozdzielenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, rolnik ponosi odpowiedzialność, ponieważ zlecił powodowi wykonanie czynności zagrażającej jego życiu i zdrowiu w sposób nieprawidłowy i niezgodny z zasadami bezpieczeństwa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rolnik P.W. był organizatorem pracy i ponosił odpowiedzialność za bezpieczeństwo powoda, zlecając mu niebezpieczną czynność przy włączonej maszynie, co było sprzeczne z przepisami BHP. Powód nie miał doświadczenia w obsłudze kombajnów, a P.W. nie zapewnił mu odpowiedniego instruktażu ani nadzoru.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie częściowe

Strona wygrywająca

J. W.

Strony

NazwaTypRola
J. W.osoba_fizycznapowód
(...) S.A. w W.spółkapozwany

Przepisy (15)

Główne

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.

k.c. art. 362

Kodeks cywilny

Jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza stopnia winy.

k.c. art. 444 § § 1

Kodeks cywilny

W razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty.

k.c. art. 445 § § 1

Kodeks cywilny

W wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

Pomocnicze

u.u.o. art. 4 § pkt 2

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Określa zakres ubezpieczeń obowiązkowych, w tym odpowiedzialności cywilnej posiadaczy gospodarstw rolnych.

u.u.o. art. 13 § ust. 2

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Odszkodowanie wypłaca się w granicach odpowiedzialności cywilnej podmiotów objętych ubezpieczeniem, nie wyżej jednak niż do wysokości sumy gwarancyjnej.

u.u.o. art. 14 § ust. 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie.

u.u.o. art. 14 § ust. 2

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Określa wydłużony termin wypłaty odszkodowania w przypadku konieczności wyjaśnienia okoliczności.

u.k.s.c. art. 113 § ust. 1 i 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Reguluje pobieranie kosztów sądowych od stron stosownie do wyniku sprawy.

k.p.c. art. 11

Kodeks postępowania cywilnego

Znaczenie wiążące w sprawie cywilnej mają tylko ustalenia prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu stosownie do wyniku sprawy.

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26.09.1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy art. 60 § ust. 1

Maszyn będących w ruchu nie wolno naprawiać, czyścic i smarować, z wyjątkiem określonych sytuacji.

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26.09.1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy art. 60 § ust. 2

Pracownicy zatrudnieni przy obsłudze maszyn z ruchomymi elementami nie mogą pracować w odzieży z luźnymi częściami.

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 12.01.1998r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze ciągników, maszyn, narzędzi i urządzeń technicznych stosowanych w rolnictwie art. 5 § ust. 1

Kontrola stanu technicznego, naprawy i czyszczenie sprzętu rolniczego dopuszczalne są po unieruchomieniu silnika i wyłączeniu napędzanych zespołów.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 6 § pkt 6

Określa stawkę minimalną wynagrodzenia radcy prawnego w zależności od wartości przedmiotu sporu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rolnik ponosi odpowiedzialność za wypadek przy pracy w gospodarstwie, zlecając niebezpieczną czynność przy włączonej maszynie. Powód nie ponosi pełnej winy za wypadek, gdyż nie miał doświadczenia w obsłudze kombajnów i działał na polecenie rolnika. Zadośćuczynienie powinno uwzględniać rozmiar, trwałość skutków zdarzenia, ból fizyczny i cierpienia psychiczne. Odszkodowanie powinno obejmować wszelkie koszty wynikłe z uszkodzenia ciała, z wyjątkiem nieodpłatnie świadczonej opieki.

Odrzucone argumenty

Pozwany nie ponosi odpowiedzialności, gdyż rolnik nie ponosi winy za wypadek. Powód ponosi wyłączną winę za wypadek, wkładając rękę w ruchomy element maszyny z własnej woli. Powodowi przysługuje odszkodowanie za koszty opieki sprawowanej przez żonę. Należy uwzględnić wskaźniki uszczerbku na zdrowiu przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia.

Godne uwagi sformułowania

„żmijka” wciągnęła rękaw bluzy powoda, a następnie całą rękę Powód nie robił w tym gospodarstwie tego, na co miał ochotę, lecz wykonywał polecenia jego właściciela. Nie jest więc wiarygodne zeznanie P. W., z którego wynika, że powód włożył rękę w ruchomy element maszyny, bo „Pan Bóg mu rozum odebrał”. Odszkodowanie ma naprawić szkodę, czyli powstały uszczerbek majątkowy. Nie może być natomiast źródłem nieuzasadnionego wzbogacenia.

Skład orzekający

Andrzej Westphal

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności ubezpieczyciela rolnika za wypadek przy pracy w gospodarstwie, zasady ustalania zadośćuczynienia z uwzględnieniem przyczynienia się poszkodowanego, a także kwestię odszkodowania za nieodpłatnie świadczoną opiekę."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wypadku w gospodarstwie rolnym i interpretacji przepisów dotyczących ubezpieczeń OC rolników. Kwestia odszkodowania za nieodpłatną opiekę jest kontrowersyjna i sąd odwołał się do utrwalonego poglądu SN, który nie został w tym orzeczeniu podzielony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie zasad BHP nawet w nieformalnych relacjach pracy pomocniczej w gospodarstwie rolnym. Pokazuje też, jak sąd ocenia przyczynienie się poszkodowanego do szkody i kwestię odszkodowania za opiekę.

Wypadek w gospodarstwie: czy ubezpieczyciel zapłaci za wciągniętą rękę?

Dane finansowe

WPS: 84 000 PLN

zadośćuczynienie: 56 000 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Toruniu, Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Andrzej Westphal , Ławnicy: ------- Protokolant: sekr. sąd Marlena Ossowska , po rozpoznaniu w dniu: 5 grudnia 2013 r. w Toruniu, sprawy z powództwa : J. W. , przeciwko: (...) S.A. w W. , o zapłatę, I. zasądza od pozwanego (...) S.A. w W. na rzecz powoda J. W. kwotę 56.000,00 zł. [ pięćdziesiąt sześć tysięcy ] z ustawowymi odsetkami od dnia 12 marca 2013r. do dnia zapłaty , II. w pozostałej części oddala powództwo , III. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.012,00 zł. [ jeden tysiąc dwanaście ] z tytułu zwrotu kosztów procesu , IV. nakazuje pobrać na rzecz Skarbu Państwa – kasy Sądu Okręgowego w Toruniu z tytułu kosztów sądowych : 1/ od powoda –z zasądzonego roszczenia - kwotę 1.977,00 zł. [ jeden tysiąc dziewięćset siedemdziesiąt siedem ] , 2/ od pozwanego – 3.514,00 zł. [ trzy tysiące pięćset czternaście ] . Sygn. akt I C 1410 / 13 UZASADNIENIE Powód J. W. wniósł pozew przeciwko (...) S.A. w W. . Domagała się w nim zasądzenia : - kwoty 84.000 zł. z ustawowymi odsetkami od dnia 12.03.2013r. do dnia zapłaty z tytułu zadośćuczynienia , - kwoty 4.284,00 zł. z ustawowymi odsetkami od dnia 12.03.2013r. do dnia zapłaty z tytułu zwrotu kosztów opieki . W uzasadnieniu pozwu powód podał ,że w dniu 19.10.2012r. pomagał P. W. przy czyszczeniu kombajnu marki (...) . Po jego uruchomieniu jeden z jego elementów tzw. „żmijka” wciągnęła rękaw bluzy powoda , a następnie całą rękę . Na skutek tego doznał on jej amputacji . Pozwany wnosił o oddalenie powództwa [ k. 28 – 31 ] . Sąd ustalił, co następuje : P. W. jest właścicielem gospodarstwa rolnego . Pozwany jest jego ubezpieczycielem w zakresie odpowiedzialności cywilnej . okoliczności bezsporne . Powód od prawie dwóch lat , często pomagał P. W. przy różnych pracach w gospodarstwie rolnym oraz przy prowadzonej przez niego działalności gospodarczej . Zajmuje się on także sprzedażą węgla oraz nawozów. Polecenia powodowi wydawał P. W. lub jego żona Za swoją pracę powód otrzymywał comiesięczne wynagrodzenie . Na terenie gospodarstwa P. W. przechowywał on własną odzież roboczą, w którą się tam przebierał. W dniu 19.10.2012r. powód przyszedł do P. W. w celu „odpracowania” usługi , który on mu wyświadczył . Polegała ona na przewozie drewna na opał. Początkowo powód sprzątał magazyn. Później P. W. powiedział do powoda ,że ma umyć kombajn . Początkowo powód sam go czyścił. Potem przyszedł P. W. i używając myjki ciśnieniowej od góry lał wodę do zbiornika na zboże , w celu oczyszczenia go . Podczas tej czynności stał w jego wnętrzu i nie widział powoda. Powód stał na zewnątrz kombajnu przy rurze służącej do opróżniania zbiornika ze zboża . W pewnym miejscu była otwarta „kratka” zabezpieczająca otwór , w którym obraca się „żmijka” służąca do opróżniania zbiornika ze zboża poprzez rurę spustową . Przez ten otwór otwartej „kratki ” wypływała woda i zanieczyszczenia , które P. W. wypłukiwał z wnętrza zbiornika . P. W. dał powodowi „zmiotkę” od szufelki i kazał usuwać te zanieczyszczenia , które pojawiały się w tym otworze . W celu lepszego opróżnienia zbiornika z wody P. W. uruchomił silnik kombajnu, przez co zaczęła się obracać „żmijka”. Od strony powoda jej praca wyglądała tak ,że obrotowy element tej „żmijki” raz pojawiał się w otworze ,a raz znikał. W pewnym momencie, gdy powód chciał usunąć jakieś zanieczyszczenie, „żmijka” wciągnęła rękaw jego bluzy, na następnie lewą rękę . Przed przystąpieniem do czyszczenia kombajnu powód i P. W. wypili po dwa piwa każdy z nich . dowód: zeznania świadków : P. W. , T. W. , E. W. oraz przesłuchanie powoda na rozprawie w dniu 22.08.2013r. Na skutek wciągnięcia ręki powoda przez obracającą się „żmijkę” doszło amputacji przedramienia lewego . Na skutek zmiażdżenia tkanek w wyniku urazu w dniu wypadku dokonano w szpitalu resekcji kości przedramienia . Doszło jednak do stanu zapalnego i w jego wyniku , w dniu 25.10.2012r. konieczna była reamputacja kikuta ramienia w połowie jego długości . Tego typu powikłania , czyli wtórny stan zapalny , mają z reguły miejsce przy ramach urazowych , związanych ze zmiażdżeniem tkanek i wymagają kolejnych zabiegów operacyjnych . Taka sytuacja miała miejsce u powoda . Pełne wygojenie tkanek miękkich kikuta stwierdzono w czasie wizyty powoda w poradni ortopedycznej w dniu 14.01.2013r. Obecnie nie stwierdza się stanu zapalanego na szczycie kikuta . Blizny pooperacyjne i pewien nadmiar tkanek miękkich na szczycie kikuta nie są przeszkodą w jego „zaprotezowaniu” . Nie mają wpływu na obecny stan kikuta i dolegliwości powoda . Zawierają się one w wysokości stałego uszczerbku na zdrowiu przewidzianego dla tego typu amputacji . Ograniczenia ruchomości lewego barku są nieduże i stanowią integralne następstwo doznanej amputacji . One również zawierają się w wysokości wskazanego stałego uszczerbku na zdrowiu .Zgodnie z rozporządzeniem MPiPS z 18.12.2002r. – punkt 115 „b” wynosi on 60 %. „Zaprotezowanie” kończyny może częściowo poprawić sprawność powoda , ale nie zrekompensuje w pełni jej utraconej funkcji . Poprawa jest uzależniona od typu dobranej protezy , wysiłku związanego z usprawnianiem , w tym - w posługiwaniu się protezą , oraz zdolności adaptacyjnych powoda . Obecnie nie można ocenić stopnia ewentualnej poprawy . Bezpośrednio po urazie dolegliwości bólowe powoda należy ocenić na 9 w skali 10 punktowej . Po zaopatrzeniu w warunkach oddziału szpitalnego, dolegliwości te stopniowo ustępowały . Złagodniały one po wyleczeniu kikuta , czyli w styczniu 2013r. Obecnie powód nie odczuwa bólów fantomowych kończyny lewej górnej . Utrzymują się jednak dolegliwości bólowe związane z ograniczeniem funkcji lewego barku . Ich nasilenie należy ocenić na 1 - 2 w zależności od aktywności powoda. Mogłyby one ulec złagodzeniu przy systematycznej rehabilitacji tego barku i kikuta . Obecnie powód skarży się na drętwienie ramienia lewego , ograniczenie ruchomości lewego barku i odczucie chłodu w kikucie . Stan amputacji ramienia lewego będzie trwale rzutować na aktywność życiową oraz ogólną sprawność powoda . Stracił on zdolność do wykonywania prac oburęcznych w gospodarstwie domowym oraz częściową zdolność do samoobsługi . Po wypisaniu ze szpitala w dniu 8.11.2012r. powód wymagał opieki osób trzecich w okresie dwóch miesięcy w zakresie czterech godzin dziennie , przy wykonywaniu podstawowych czynności dnia codziennego , takich jak : ubieranie , mycie , zapinanie guzików , zakładanie butów i skarpetek , przygotowywanie posiłków . Po okresie adaptacji związanej z urazem , powód wymagał stałej opieki przez dwie godziny dziennie . Opiekę nad powodem sprawowała jego żona . W lutym i lipcu 2013r. powód doznał udarów mózgowych . Nie mają one związku z wypadkiem , którem uległ on w dniu 19.10.2012r. Pogorszyły one sprawność powoda i obecnie rzutują sumarycznie na konieczność pomocy osoby trzeciej , znacznie wydłużając okres jej świadczenia . Po udarze wymaga on pomocy przy ubieraniu , myciu , goleniu . Nie może utrzymać łyżki , ani długopisu w prawej ręce . Samodzielnie może zjeść chleb. dowód: opinia biegłych k. 222- 229 , zeznania świadka E. W. i przesłuchanie powoda na rozprawie w dniu 22.08.2013r. Powód nigdy nie miał do czynienia z kombajnami zbożowymi . Nie pracował przy ich obsłudze , czy naprawie , nie miał uprawnień do ich prowadzenia. Powód całe swoje zawodowe życie przepracował w Zakładach (...) w T. . dowód: zeznania świadka E. W. i przesłuchanie powoda na rozprawie w dniu 22.08.2013r. W dniu 27.12.2012r. prokurator umorzył śledztwo w sprawie spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu J. W. w dniu 19 października 2012r. w K. w postaci amputacji kończyny na poziomie bliższego przedramienia lewego , wobec braku znamion czynu zabronionego . dowód: postanowienie k. 49 – 50 , W piśmie z dnia 11.03.2013r. pozwany odmówił powodowi przyznania odszkodowania . dowód: pismo z dnia 11.03.2013r. w aktach likwidacji szkody . Sąd zważył, co następuje : Pozwany nie kwestionował ,że jest ubezpieczycielem P. W. z tytułu odpowiedzialności cywilnej posiadaczy gospodarstw rolnych [ art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 22.05.2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych , Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych - tekst jednolity Dz. U z 2013r. poz. 392 , określanej dalej w tym uzasadnieniu jako „ustawa” ] . Zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy w obowiązkowych ubezpieczeniach odpowiedzialności cywilnej , odszkodowanie wypłaca się w granicach odpowiedzialności cywilnej podmiotów objętych ubezpieczeniem , nie wyżej jednak niż do wysokości sumy gwarancyjnej określonej w umowie . Pozwany kwestionował, aby objęty ubezpieczeniem rolnik P. W. ponosił jakąkolwiek odpowiedzialność za zaistniałe zdarzenie. Stanowiło to podstawę do wyciągnięcia wniosku ,że pozwany jako ubezpieczyciel także jej nie ponosi . Z tej przyczyny wnosił on o oddalenie powództwa . Sąd nie podzielił stanowiska pozwanego i uznał ,że P. W. ponosi winę za powstanie uszczerbku na zdrowiu powoda. Podstawę prawną odpowiedzialności P. W. stanowi art. 415 k.c. Stanowi on ,że kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę , obowiązany jest do jej naprawienia . Wina P. W. polega na poleceniu powodowi wykonania czynności zagrażającej jego życiu i zdrowiu , czynności , której w ogóle nie powinien on w ten sposób wykonywać . Powód wykonywał ją w gospodarstwie rolnym P. W. . Robił to, co on mu nakazał i we wskazany przez niego sposób. To P. W. był organizatorem pracy powoda , jako właściciel gospodarstwa rolnego oraz kombajnu stanowiącego jego składnik . Powód nie robił w tym gospodarstwie tego na co miał ochotę , lecz wykonywał polecenia jego właściciela . Nie jest więc wiarygodne zeznanie P. W. , z którego wynika ,że powód włożył rękę w ruchomy element maszyny , bo „Pan Bóg mu rozum odebrał” . Stało się tak natomiast dlatego , że to P. W. ustawił powoda w tym miejscu, dał mu do ręki miotełkę [ „zmiotkę”] i powiedział co ma on robić . Przydzielił konkretne zadania sobie i powodowi . W tym miejscu podkreślić należy , że nie jest wiarygodne zeznanie tego świadka ,że nie dawał powodowi „zmiotki” , a powód dysponował tylko myjką . Jest ono sprzeczne z zeznaniami powoda , ale także z pewna chronologią zdarzeń , nie kwestionowaną także przez tego świadka . Najpierw bowiem powód sam mył kombajn z zewnątrz posługując się myjką . Gdy trzeba było wyczyścić zbiornik , to pojawił się także P. W. i we dwóch wykonywano tę czynność. Nawet jednak gdyby było tak , jak zeznawał ten świadek ,że powód stał z boku , tylko się przyglądał i z własnej woli podszedł ,żeby „jakąś słomkę wyjąć” , to i tak nie zwalania to tego świadka od odpowiedzialności za uszkodzenie ciała powoda. Powinien on bowiem ostrzec go ,żeby nie podchodził do pracującej maszyny i niczego nie dotykał. Odmienne zachowanie zagrażało bowiem życia i zdrowiu powoda . W czasie czyszczenia zbiornika P. W. nie miał nawet żadnej możliwości obserwacji powoda. Nie mógłby więc w odpowiednim czasie zareagować na zachowanie powoda , gdyby zbliżył się do maszyny . Na tym też polegałaby jego wina , zakładając prawdziwość jego wersji zdarzeń. P. W. znajdował się wewnątrz zbiornika i dlatego nie widział powoda. Ponieważ silnik był włączony , to nawet nic nie słyszał i nie wiedział że doszło do wypadku . Zeznawała o tym jego żona . P. W. nie mógł więc nawet odpowiednio szybko zareagować i wyłączyć maszynę , gdy powód krzyczał ,że mu „rękę urwało” . Powód wskazywał w pozwie na naruszenie przez P. W. przepisów : rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26.09.1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy [ tekst jednolity - Dz.U. z 2003r. , nr 169 , poz. 1650 ] oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 12.01.1998r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze ciągników, maszyn , narzędzi i urządzeń technicznych stosowanych w rolnictwie [ Dz. U. nr 12 , poz. 51 ] . Powoływanie się na te przepisy jest o tyle błędne ,że zostały one wydane na podstawie delegacji zawartej w kodeksie pracy . Dotyczą więc stosunku pracy , a powód nie był pracownikiem P. W. , w rozumieniu przepisów kodeksu pracy . Powoływanie się na te przepisy ma jednak istotne znaczenie w niniejszej sprawie . Wskazują one bowiem na standard postępowania z maszynami rolniczymi , który P. W. powinien być znany , jako właścicielowi gospodarstwa rolnego oraz maszyn i urządzeń znajdujących się w tym gospodarstwie . Ten standard postępowania nie zmienia się przecież w sytuacji , gdy maszyna nie jest obsługiwana w ramach stosunku pracy , lecz np. pomocy sąsiedzkiej – co miało miejsce w przypadku powoda. Obwiązek stosowania prawidłowych zasad postępowania obciążał P. W. także dlatego ,że jako osoba posługująca się tym kombajnem powinien on znać zalecenia producenta , co do prawidłowego i bezpiecznego wykonywania czynność obsługowych . Powód nie ponosi tu żadnej winy . Nigdy nie miał do czynienia z kombajnami , nie pracował przy nich , nie obsługiwał ich , nie naprawiał , nie miał uprawnień do ich prowadzenia . Wskazać tu należy ,że to P. W. tłumaczył powodowi co to jest za „kratka ” i po co się ją otwiera po żniwach [ żeby w zbiorniku nie gromadziła się woda , gdy maszyna stoi na dworze ] . Powód nie znał więc przeznaczenia tego elementu . Pozwany nie wykazał , aby P. W. przy czyszczeniu kombajnu postępował zgodnie z zaleceniami producenta maszyny . Nie wykazał, aby dopuszczalne było czyszczenie maszyny , przy włączonym silniku, obracającej się „żmijce” i otwartej „kratce ” pozwalającej na dostęp do tego ruchomego elementu . Powód wykazał natomiast ,że takie postępowanie było sprzeczne z normami postępowania wynikającymi z przepisów powołanych rozporządzeń. Paragraf 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26.09.1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy stanowi ,że maszyn będących w ruchu nie wolno naprawiać , czyścic i smarować , z wyjątkiem smarowania za pomocą specjalnych urządzeń określonych w dokumentacji techniczno – ruchowej . Ust. 2 tego paragrafu określa ,że pracownicy zatrudnieni przy obsłudze maszyn z ruchomymi elementami, nie mogą pracować w odzieży z luźnymi [ zwisającymi ] częściami , jak np. luźno zakończone rękawy , krawaty szaliki , poły oraz bez nakryć głowy okrywających włosy . Nie jest wiadome , czy powód miał odpowiednie ubranie robocze. P. W. nie zapewniał mu go . Godził się natomiast na to ,żeby powód używał swojej własnej odzieży roboczej Podkreślić należy ,że „żmijka” najpierw wciągnęła rękaw bluzy powoda. Nie wiadomo , czy spełniał on wymogi powołanego przed chwilą przepisu . Paragraf 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 12.01.1998r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze ciągników, maszyn , narzędzi i urządzeń technicznych stosowanych w rolnictwie określa ,że kontrola stanu technicznego , regulowanie i wykonywanie doraźnych napraw, i prac konserwacyjnych oraz czyszczenie części lub zespołów roboczych sprzętu rolniczego dopuszczalne są po uprzednim unieruchomieniu silnika i wyłączeniu wszystkich napędzanych zespołów tego sprzętu . Postępowanie P. W. było sprzeczne z zachowaniem określonym w tym przepisie . Reasumując , bezpodstawne jest twierdzenie ,że to wyłącznie powód był winny wypadku , a P. W. nie ponosi żadnej odpowiedzialności . Zasadności tego wniosku nie podważa fakt umorzenia postępowania karnego . Znaczenie wiążące w sprawie cywilnej mają bowiem tylko ustalenia prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa – art. 11 k.p.c. Taki wyrok natomiast nie zapadł. Sąd ustalił stan faktyczny istotny dla rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o zeznania świadków : P. W. [ częściowo ] , T. W. , E. W. , przesłuchanie powoda , a także w oparciu o opinię biegłych . Dowody te były spójne , wzajemnie się uzupełniały i tworzyły logiczną , niesprzeczną całość [ oprócz omówionych wcześniej fragmentów zeznań P. W. ] . Dlatego sąd dał im wiarę . Opinia została sporządzona przez biegłych o odpowiednich specjalnościach dysponujących odpowiednim zakresem wiedzy fachowej . Zapoznali się oni z dokumentacją medyczną powoda oraz przeprowadzili jego badanie . Strony nie miały żadnych uwag do opinii i pytań do biegłych .Pisemna opinia była wyczerpująca , logiczna i nie zawierała sprzeczności . Także i z tej przyczyny nie było potrzeby przesłuchiwania biegłych na rozprawie . Zgodnie z art. 362 k.c. jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody , obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności , a zwłaszcza stopnia winy . Powód przyznawał ,że przed przystąpieniem do pracy wypił dwa piwa . P. W. miał tego świadomość , gdyż także , wspólnie z nim wypił dwa piwa . Wina P. W. polega także na tym ,że dopuścił powoda do pracy wiedząc ,że jest on pod wpływem alkoholu . Ze względu na wypicie alkoholu , powód określał swoje przyczynienie na 30 %. Sąd podziela to stanowisko . Pozwany także go nie kwestionował , nie wykazał żeby stopień przyczynienia był większy . Jest natomiast powszechnie wiadomo ,że wypity alkohol wpływa na zdolność oceny sytuacji , podejmowania decyzji oraz koordynację ruchową . Zgodnie z art. 444 § 1 k.c. w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty . Art. 445 § 1 k.c. daje też w takim przypadku możliwość przyznania poszkodowanemu odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę . Przy ustalaniu jego wysokości sąd musi brać pod uwagę cały szereg okoliczności . Przepisy kodeksu cywilnego nie określają jakiegoś procentowego miernika powalającego na ustalenie wysokości zadośćuczynienia Powoływanie się na wskaźniki uszczerbku na zdrowiu określone przez przepisy Ministra Pracy i Polityki Socjalnej nie może mieć więc znaczenia wiążącego. Celem zadośćuczynienia jest złagodzenie doznanej krzywdy . Istotne znaczenia ma więc jej rozmiar , trwałość skutków zdarzenia i ich uciążliwość w codziennym funkcjonowaniu . Trzeba też mieć na władze doznawany ból fizyczny i cierpienia psychiczne np. poczucie własnej bezradności , niepełnosprawności . Bierze się także pod uwagę wiek poszkodowanego . Ma on bowiem wpływ na ocenę okresu doznawanego cierpienia , jego długotrwałości . Inna bowiem jest sytuacja , gdy uszkodzenia ciała doznaje osoba młoda, która ma przed sobą wiele lat życia i zostaje nagle ograniczona [ lub wręcz pozbawiona pewnych możliwości ] w aktywności zawodowej [ np. możliwości zdobycia i wykonywania wybranego zawodu ] i życiowej [ np. życie rodzinne, spędzanie wolnego czasu uprawianie sportu, dążenie do posiadania dóbr materialnych i korzystania z nich ] , a inna, gdy dotyka ona osoby w wieku zmniejszonej już aktywności w tych sferach . Powód doznał urazu w wieku 66 lat. Nie pracował już zawodowo , nie musiał już wychowywać dzieci , a jego sytuacja materialna była już ustabilizowana . Mając na uwadze przeciętny wiek życia mężczyzny , okres przeżywania krzywdy będzie też krótszy, niż w przypadku osoby młodej np. 20 letniej . Rozważając wysokość zadośćuczynienia należało pominąć te objawy obecnego stanu zdrowia powoda , które nie były skutkiem zdarzenia z dnia 19.10.2012r. Chodzi o to ,że już po tej dacie dwukrotnie przebył on udary mózgowe . Nie mają one jednak jakiegokolwiek związku z wypadkiem z dnia 19.10.2012r. Mając na uwadze powyższe okoliczności sąd uznał, że zasadna jest kwota zadośćuczynienia wynosząca 80.000,00 zł. Po jej pomniejszeniu o stopień przyczynienia się powoda , zasądzono 56.000,00 zł. z odsetkami od daty określonej w pozwie , czyli - 12 marca 2013r. Jest ona prawidłowa . Zgodnie bowiem z art. 14 ust. 1 ustawy zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie . Ustęp 2 tego artykułu stanowi ,że gdyby wyjaśnienie w terminie, o którym mowa w ustępie 1 , okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe , odszkodowanie wypłaca się w terminie 14 dni od dnia , w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe , nie później jednak niż w terminie 90 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie , chyba że ustalenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania zależy od toczącego się postepowania karnego lub cywilnego [ …]. Skoro pozwany w dniu 11.03.2013r. odmówił powodowi przyznania świadczenia , to oznacza ,że dysponował w tym dniu materiałem pozwalającym na zajęcie merytorycznego stanowiska , czyli ,że proces likwidacji szkody został zakończony . Oznacza to więc ,że od dnia następnego pozwany popadł w opóźnienie i zasadne było przyznanie odsetek ustawowych od tej daty. Sąd oddalił żądanie zasądzenia kwoty 4.284,00 zł. z tytułu kosztów pomocy świadczonej powodowi . Zgodnie z art. 444 § 1 k.c. pozwany ma zwrócić wszelkie kosztów związane z doznanym uszkodzeniem ciała i rozstrojem zdrowia. Powód nie poniósł żadnych kosztów związanych z koniecznością zapewnienia sobie opieki po powrocie ze szpitala , gdyż była ona sprawowana nieodpłatnie przez jego żonę . Powód nie poniósł więc w związku z tym żadnej szkody, którą pozwany miałby obowiązek naprawić . Odszkodowanie ma naprawić szkodę , czyli powstały uszczerbek majątkowy . Nie może ono być natomiast źródłem nieuzasadnionego wzbogacenia . Powód nie doznał uszczerbku majątkowego w związku ze sprawowaną nad nim opieką .Nie należy mu się więc odszkodowanie z tego tytułu . Sąd w tym składzie nie podziela więc odmiennego , utrwalonego poglądu Sądu Najwyższego [ np. wyrok z 4.03.1969r. I PR 28/69 , OSNCP 1969, nr 12 , poz. 229 ] . Rozstrzygając o kosztach procesu oraz sądowych , sąd miał na uwadze zasadę stosunkowego ich rozdzielenia stosownie do wyniku sprawy – art. 100 k.p.c. Powód wygrał w ok. 64 % . Na należne mu koszty składa się wynagrodzenie pełnomocnika . Mając na uwadze wartość przedmiotu sporu , jego stawka podstawowa wynosi 3.600,00 zł. [ § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych … ] . Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wynagrodzenia w podwójnej wysokości , o co wnoszono w pozwie . Nie uzasadniał tego nakład pracy pełnomocnika , charakter sprawy , czy wkład pełnomocnika w jej wyjaśnienie i rozstrzygnięcie [ § 2 ust. 1 ] . Sprawa nie należała do szczególnie skomplikowanych pod względem faktycznym i prawnym . Zakończyła się po dwóch rozprawach. Nie należała też więc do długotrwałych . Nie wymagała od pełnomocnika dużego nakładu pracy, któremu nie odpowiadałoby wynagrodzenie w podstawowej stawce . Uwzględniając opłatę skarbową od pełnomocnictwa , powodowi należało się 64 % od kwoty 3.617zł. , czyli w zaokrągleniu 2.315,00 zł. Pozwany także poniósł koszt wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości 3.617,00 zł. Przysługuje mu 36 % tej kwoty , czyli 1.303 zł. Po dokonaniu potrącenia , w punkcie III wyroku zasądzono od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.012,00 zł. [ 2.315 – 1.303 ] . Powód był zwolniony od kosztów sądowych . Na podstawie art. 113 ust. 1 i 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i art. 100 k.p.c. w wyroku należało pobrać je od stron , także stosując zasadę odpowiedzialności za wynik procesu . Na koszty należne Skarbowi Państwa składały się : - opłata od pozwu 4.415 zł. , - wynagrodzenia biegłych : 511,52 zł. i 500,48 zł., - koszt wykonania przez Szpital kserokopii dokumentacji medycznej 63,55 zł. Łącznie - po zaokrągleniu - 5.491,00 zł. Od powoda należało pobrać [ z zasądzonego roszczenia ] 36 % tej kwoty , czyli 1.977 zł. , a od pozwanego 64 % , czyli 3.514 zł. [ punkt IV wyroku ].

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI