I C 1405/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka M. M. domagała się od pozwanych J. M. (1) i J. M. (2) zwrotu nakładów poniesionych na nieruchomość stanowiącą ich własność, na której mieszkała z ich synem J. M. (3). Pierwotnie żądana kwota wynosiła 224 646,42 zł. W toku postępowania powódka cofnęła pozew w części dotyczącej 119 953,22 zł, a następnie ograniczyła żądanie do kwoty 104 693 zł. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia i potrącenia. Sąd, opierając się na opinii biegłego, ustalił, że nakłady poczynione przez powódkę i J. M. (3) zwiększyły wartość nieruchomości o 189 386 zł. Sąd uznał, że nakłady te, dokonane w okresie konkubinatu i małżeństwa, stanowiły wspólne inwestycje, a wierzytelność z tego tytułu podlegała podziałowi. W związku z tym, powódce przysługiwała połowa wartości nakładów, czyli 94 693 zł. Sąd umorzył postępowanie co do części roszczenia, którą powódka cofnęła, a w pozostałej części oddalił powództwo, w tym dotyczące zwrotu połowy wartości ruchomości, które nie stanowiły nakładów na nieruchomość. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania i opłatach sądowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaRozliczenia nakładów w przypadku konkubinatu i małżeństwa na nieruchomości należące do osób trzecich, wymagalność roszczeń o zwrot nakładów, stosowanie przepisów o posiadaczu w dobrej wierze do posiadacza zależnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, w tym rozliczeń między konkubentami i małżonkami oraz ich rodzicami.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nakłady dokonane przez konkubentów na nieruchomość należącą do rodziców jednego z nich podlegają zwrotowi na podstawie przepisów o samoistnym posiadaczu w dobrej wierze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nakłady dokonane przez konkubentów na nieruchomość należącą do rodziców jednego z nich podlegają rozliczeniu na podstawie przepisów kodeksu cywilnego, w szczególności art. 226 i 230 k.c., z uwzględnieniem przepisów dotyczących rozliczeń konkubinatu (art. 405 i nast. k.c.).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo braku formalnego tytułu prawnego do nieruchomości, powódka i jej partner (syn pozwanych) władali nią na podstawie umowy użyczenia i dokonywali nakładów w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Wartość tych nakładów, zwiększająca wartość nieruchomości, podlega zwrotowi na podstawie przepisów o samoistnym posiadaczu w dobrej wierze, stosowanych odpowiednio do posiadacza zależnego. W przypadku konkubinatu, rozliczenia dokonuje się na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, a w przypadku małżeństwa – na podstawie przepisów o majątku wspólnym.
Jak rozliczyć nakłady dokonane przez małżonków na nieruchomość należącą do rodziców jednego z nich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nakłady dokonane przez małżonków na nieruchomość należącą do rodziców jednego z nich stanowią składnik ich majątku wspólnego i podlegają rozliczeniu z uwzględnieniem domniemania równych udziałów w majątku wspólnym.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że wierzytelność z tytułu nakładów poczynionych na nieruchomość w okresie małżeństwa stanowi składnik majątku wspólnego małżonków. W związku z domniemaniem równych udziałów w majątku wspólnym, powódce przysługuje połowa tej wierzytelności.
Czy roszczenie o zwrot nakładów na nieruchomość staje się wymagalne z chwilą opuszczenia nieruchomości przez posiadacza?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie o zwrot nakładów innych niż konieczne staje się wymagalne z chwilą wydania rzeczy właścicielowi, co obejmuje również sytuację, gdy właściciel uzyskał faktyczną możność odzyskania władztwa nad nieruchomością, nawet jeśli nie skorzystał z tej możliwości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opuszczenie nieruchomości przez powódkę, nawet jeśli nie doprowadziło do odzyskania władztwa przez pozwanych (nadal mieszkał ich syn), skutkowało uzyskaniem przez pozwanych faktycznej możności odzyskania nieruchomości. To z kolei spowodowało wymagalność roszczenia o zwrot nakładów, zapobiegając jego przedawnieniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| J. M. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. M. (2) | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 226 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy zwrotu nakładów samoistnego posiadacza w dobrej wierze. W przypadku posiadacza zależnego stosuje się odpowiednio (art. 230 k.c.). Nakłady inne niż konieczne podlegają zwrotowi o tyle, o ile zwiększają wartość rzeczy w chwili jej wydania właścicielowi.
Pomocnicze
k.c. art. 230
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące roszczeń właściciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi stosuje się odpowiednio do stosunku między właścicielem a posiadaczem zależnym.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa prawna rozliczeń konkubinatu (bezpodstawne wzbogacenie).
k.r.o. art. 43 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Domniemanie równych udziałów małżonków w majątku wspólnym.
k.p.c. art. 355
Kodeks postępowania cywilnego
Umorzenie postępowania w przypadku cofnięcia pozwu.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia lub stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada obciążenia strony przegrywającej kosztami procesu.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Odsetki za opóźnienie.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Termin spełnienia świadczenia nieoznaczonego.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Obowiązek ponoszenia przez strony nieuiszczonych kosztów sądowych w odpowiednim stosunku do wyniku sprawy.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 4
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Możliwość odstąpienia od obciążenia strony nieuiszczonymi kosztami sądowymi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nakłady dokonane przez powódkę i jej partnera zwiększyły wartość nieruchomości. • Wartość nakładów podlega zwrotowi na podstawie przepisów k.c. o posiadaczu w dobrej wierze i rozliczeniach konkubinatu/małżeństwa. • Roszczenie o zwrot nakładów stało się wymagalne z chwilą opuszczenia nieruchomości przez powódkę.
Odrzucone argumenty
Pozwani argumentowali, że nakłady były ich inwestycją. • Pozwani podnosili zarzut przedawnienia roszczenia. • Pozwani zgłosili zarzut potrącenia wierzytelności z tytułu korzystania z nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
nakłady poczynione przez powódkę i syna pozwanych zwiększyły jej wartość • wierzytelność z tytułu nakładów poczynionych na nieruchomość pozwanych w okresie małżeństwa stanowiła składnik ich majątku wspólnego • opuszczenie nieruchomości przez powódkę nie doprowadziło wprawdzie do odzyskania przez pozwanych władztwa nad nieruchomością, albowiem zamieszkuje na niej nadal ich syn. Pozwani uzyskali jednak faktyczną możność odzyskania władztwa nad nieruchomością, z której nie skorzystali
Skład orzekający
Adam Bojko
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Rozliczenia nakładów w przypadku konkubinatu i małżeństwa na nieruchomości należące do osób trzecich, wymagalność roszczeń o zwrot nakładów, stosowanie przepisów o posiadaczu w dobrej wierze do posiadacza zależnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, w tym rozliczeń między konkubentami i małżonkami oraz ich rodzicami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy rozliczeń majątkowych w nietypowej sytuacji rodzinnej – nakładów na nieruchomość rodziców partnera/męża, co jest częstym problemem w praktyce.
“Remont domu rodziców męża – czy można odzyskać pieniądze po rozstaniu?”
Dane finansowe
WPS: 224 646,42 PLN
zwrot nakładów: 94 693 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.