I C 1400/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa P. K. (1) i K. K. przeciwko Bankowi (...) S.A. o zapłatę kwoty 310 823,86 zł lub ewentualnie 74 083,30 CHF, wynikającej z umowy kredytu indeksowanego do CHF. Powodowie argumentowali, że umowa zawiera niedozwolone postanowienia dotyczące przeliczenia kwoty kredytu z PLN na CHF oraz ustalenia wysokości rat, co czyni umowę nieważną. Sąd Okręgowy w Warszawie, po analizie umowy i okoliczności jej zawarcia, uznał powodów za konsumentów, a zakwestionowane klauzule przeliczeniowe za niedozwolone postanowienia umowne (abuzywne) w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c. Sąd podkreślił, że klauzule te nie były indywidualnie uzgodnione, były niejednoznaczne i rażąco naruszały interesy konsumentów, m.in. poprzez przerzucanie kosztów spreadu bez jasnego pouczenia. W związku z uznaniem klauzul za abuzywne, sąd stwierdził nieważność całej umowy kredytu, ponieważ postanowienia te stanowiły jej główny przedmiot i określały sposób wykonania. W konsekwencji, sąd uznał, że świadczenia spełnione przez powodów miały charakter świadczeń nienależnych. Sąd zasądził od banku na rzecz powodów zwrot nadpłaty ponad wypłacony kapitał w kwocie 74 083,30 CHF wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, oddalając powództwo główne w PLN. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania na rzecz powodów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie nieważności umów kredytów frankowych z powodu abuzywności klauzul przeliczeniowych i możliwości dochodzenia zwrotu świadczeń nienależnych.
Orzeczenie dotyczy konkretnych zapisów umowy i specyfiki kredytu indeksowanego do CHF. Ocena abuzywności może być różna w zależności od indywidualnych zapisów umownych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej dotyczące przeliczenia kwoty kredytu i raty na podstawie kursów kupna i sprzedaży waluty obcej publikowanych przez bank stanowią niedozwolone postanowienia umowne w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia te stanowią niedozwolone postanowienia umowne, ponieważ nie były indywidualnie uzgodnione, były niejednoznaczne i rażąco naruszały interesy konsumenta, przerzucając na niego koszty spreadu bez odpowiedniego pouczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał klauzule przeliczeniowe za abuzywne, ponieważ nie były negocjowane, były niejasne co do sposobu ustalania kursów przez bank i obciążały konsumenta kosztami spreadu, które nie wynikały z żadnej konkretnej usługi. Brak było również jasnej informacji o wysokości i źródle tych kosztów.
Jaki jest skutek uznania klauzul przeliczeniowych w umowie kredytu indeksowanego do waluty obcej za niedozwolone postanowienia umowne dla bytu prawnego całej umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Uznanie klauzul przeliczeniowych za niedozwolone postanowienia umowne skutkuje nieważnością całej umowy kredytu, ponieważ postanowienia te określają główny przedmiot umowy i sposób jej wykonania, a ich wyeliminowanie czyni umowę niewykonalną.
Uzasadnienie
Ponieważ klauzule indeksacyjne stanowią istotę umowy kredytu indeksowanego, ich wyeliminowanie czyni niemożliwym określenie sposobu i wysokości świadczeń, co prowadzi do niewykonalności i w konsekwencji nieważności umowy. Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE i SN wskazujące na taką sankcję w przypadku braku możliwości dalszego funkcjonowania umowy.
Czy konsument, który zawarł umowę kredytu indeksowanego do waluty obcej, może domagać się zwrotu świadczeń spełnionych na podstawie uznanej za nieważną umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, konsument może domagać się zwrotu świadczeń spełnionych na podstawie nieważnej umowy jako świadczeń nienależnych na podstawie art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c.
Uzasadnienie
Skutkiem stwierdzenia nieważności umowy jest uznanie, że świadczenia spełnione przez obie strony nie miały podstawy prawnej. Sąd nie znalazł podstaw do oddalenia żądania zwrotu świadczenia nienależnego ani do zastosowania art. 5 k.c. (nadużycie prawa) czy art. 411 pkt 2 k.c. (zasady słuszności), uznając, że bank jako twórca wzorca umowy nie może powoływać się na takie argumenty.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. K. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| K. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych) w umowach z konsumentami. Sąd stosował przepis do oceny klauzul przeliczeniowych w umowie kredytu.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa prawna roszczenia o zwrot świadczenia nienależnego.
k.c. art. 410 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Reguluje stosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu do świadczeń nienależnych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 479⁴³
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy skutków prawomocnych wyroków Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wobec osób trzecich.
k.c. art. 22¹
Kodeks cywilny
Definicja konsumenta.
k.c. art. 358 § § 2
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący przeliczenia sumy pieniężnej wyrażonej w walucie obcej, uznany przez sąd za nieadekwatny do uzupełnienia luki w umowie kredytu indeksowanego.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący nadużycia prawa podmiotowego, rozważany w kontekście żądania zwrotu świadczenia nienależnego.
k.c. art. 411 § pkt 2
Kodeks cywilny
Wykluczenie obowiązku zwrotu świadczenia, gdy świadczący wiedział o braku obowiązku lub gdy czynność prawna była nieważna z innych przyczyn, rozważany w kontekście zasad słuszności.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu w przypadku częściowego uwzględnienia lub oddalenia żądań.
Pr. bank. art. 69
Prawo bankowe
Podstawowy przepis regulujący umowę kredytu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedozwolony charakter klauzul przeliczeniowych w umowie kredytu indeksowanego do CHF. • Nieważność całej umowy kredytu w wyniku wyeliminowania klauzul abuzywnych. • Roszczenie o zwrot świadczeń nienależnych na podstawie art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c.
Odrzucone argumenty
Roszczenie główne o zapłatę w PLN. • Argumenty banku dotyczące indywidualnego uzgodnienia klauzul, świadomości ryzyka przez konsumenta oraz możliwości spłaty w CHF jako sposobu na uniknięcie abuzywności.
Godne uwagi sformułowania
Postanowienia umowne dotyczące klauzul przeliczeniowych określają świadczenia główne w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c. • Uznanie klauzul przeliczeniowych za niedozwolone postanowienia umowne skutkuje nieważnością całej umowy kredytu. • Skutkiem stwierdzenia nieważności umowy kredytu w całości jest uznanie, że spełnione przez obie strony świadczenia nie miały oparcia w łączącej strony umowie.
Skład orzekający
Rafał Wagner
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów kredytów frankowych z powodu abuzywności klauzul przeliczeniowych i możliwości dochodzenia zwrotu świadczeń nienależnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnych zapisów umowy i specyfiki kredytu indeksowanego do CHF. Ocena abuzywności może być różna w zależności od indywidualnych zapisów umownych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy popularnego problemu kredytów frankowych i potwierdza możliwość dochodzenia zwrotu pieniędzy od banku z powodu abuzywnych klauzul, co jest bardzo istotne dla wielu konsumentów.
“Bank musi zwrócić klientom setki tysięcy złotych! Sąd uznał umowę kredytu frankowego za nieważną.”
Dane finansowe
WPS: 310 823,86 PLN
zwrot nadpłaty: 74 083,3 CHF
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.