I C 140/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka K. K. wniosła o ustalenie, że na mocy umowy z 1991 roku ustanowiono nieodpłatną służebność przejazdu, przechodu i przegonu pasem szerokości 4 metrów na działce nr (...) na rzecz każdoczesnych właścicieli działki nr (...). Powódka wskazywała na błąd w akcie notarialnym, gdzie jako ustanawiający służebność wskazano J. S. (1), który nie miał do tego umocowania, podczas gdy powinien to być K. S. Pozwani K. S. i Z. S. domagali się oddalenia powództwa, kwestionując ustanowienie służebności o szerokości 4 metrów. W toku postępowania powódka zgłosiła żądanie ewentualne, domagając się ustalenia służebności o szerokości 2 metrów. Sąd ustalił, że umowa darowizny z 12 stycznia 1991 roku zawierała błąd w oznaczeniu osoby ustanawiającej służebność – był to K. S., a nie J. S. (1). Analiza mapy uzupełniającej oraz zeznań stron i świadków doprowadziła sąd do wniosku, że wolą stron było ustanowienie służebności o szerokości 2 metrów, a nie 4 metrów, jak błędnie zapisano w akcie notarialnym. Sąd uwzględnił powództwo ewentualne, ustalając służebność na szerokość 2 metrów i zasądzając od pozwanych na rzecz powódki zwrot części kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWykładnia oświadczeń woli w umowach dotyczących służebności, ustalanie treści służebności mimo błędów w aktach notarialnych, istnienie interesu prawnego w sprawach o ustalenie.
Dotyczy specyficznej sytuacji błędu w akcie notarialnym i potrzeby ustalenia rzeczywistej woli stron w kontekście służebności gruntowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy oświadczenie o ustanowieniu służebności gruntowej złożone w akcie notarialnym przez osobę niebędącą właścicielem obciążanej nieruchomości jest skuteczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oświadczenie takie nie jest skuteczne, jednakże sąd może ustalić rzeczywistą wolę stron, jeśli wynika ona z innych okoliczności i dowodów.
Uzasadnienie
Sąd ustalił, że mimo błędnego wskazania w akcie notarialnym osoby ustanawiającej służebność, rzeczywistą wolą stron było obciążenie nieruchomości służebnością przez jej właściciela, co potwierdzają inne dokumenty i zeznania.
Czy sąd może ustalić inną szerokość służebności gruntowej niż ta wskazana w akcie notarialnym, jeśli istnieją dowody na istnienie błędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może ustalić rzeczywistą szerokość służebności, jeśli dowody wskazują na błąd w zapisie aktu notarialnego i odzwierciedlają rzeczywistą wolę stron.
Uzasadnienie
Analiza mapy uzupełniającej, zeznań stron i późniejszych umów pozwoliła sądowi na ustalenie, że rzeczywista wola stron dotyczyła ustanowienia służebności o szerokości 2 metrów, a nie 4 metrów, jak błędnie zapisano w akcie notarialnym.
Czy istnieje interes prawny w ustaleniu treści służebności gruntowej, gdy strony kwestionują jej istnienie lub zakres?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieje interes prawny w ustaleniu treści służebności, gdy strony spierają się o jej istnienie lub zakres, a wynik postępowania doprowadzi do usunięcia niepewności prawnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spór między stronami dotyczący ustanowienia i zakresu służebności uzasadniał istnienie interesu prawnego powódki w ustaleniu jej treści zgodnie z art. 189 k.p.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| K. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Z. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (4)
Główne
k.c. art. 65 § § 2
Kodeks cywilny
Sąd stosuje zasady wykładni oświadczeń woli, uwzględniając rzeczywistą wolę stron, a nie tylko dosłowne brzmienie umowy, gdy istnieją ku temu podstawy.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o ustalenie stosunku prawnego lub prawa jest dopuszczalne, gdy powód ma w tym interes prawny.
Pomocnicze
k.p.c. art. 247
Kodeks postępowania cywilnego
Zakaz prowadzenia dowodu przeciwko osnowie dokumentu nie wyłącza możliwości ustalania woli stron w drodze wykładni umowy.
k.c. art. 102
Kodeks cywilny
Sąd może w wyjątkowych wypadkach zasądzić od strony zwrot kosztów procesu na rzecz przeciwnika, mimo jego przegranej, lub zasądzić tylko część tych kosztów, biorąc pod uwagę zasady słuszności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błąd w oznaczeniu osoby ustanawiającej służebność w akcie notarialnym. • Rzeczywista wola stron co do szerokości służebności (2m zamiast 4m) potwierdzona innymi dowodami. • Istnienie interesu prawnego w ustaleniu treści służebności.
Odrzucone argumenty
Służebność została ustanowiona przez J. S. (1), który nie był właścicielem działki obciążonej. • Brak podstaw do ustalenia służebności o szerokości 4 metrów. • Niespójność zeznań powódki co do szerokości służebności.
Godne uwagi sformułowania
wolą stron było obciążenie działki (...) służebnością na rzecz działki (...) pasem szerokości 2 m, nie zaś jak wskazano w umowie pasem szerokości 4 m. • Nie istnieje definicja pojęcia interesu prawnego. O prawnym charakterze interesu, czyli o potrzebie wszczęcia oznaczonego postępowania i uzyskania oznaczonej treści orzeczenia decyduje istniejąca obiektywnie potrzeba ochrony sfery prawnej powoda.
Skład orzekający
Magdalena Penar
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykładnia oświadczeń woli w umowach dotyczących służebności, ustalanie treści służebności mimo błędów w aktach notarialnych, istnienie interesu prawnego w sprawach o ustalenie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędu w akcie notarialnym i potrzeby ustalenia rzeczywistej woli stron w kontekście służebności gruntowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak błędy w dokumentach prawnych mogą prowadzić do sporów i jak sąd dokonuje ich korekty na podstawie szerszej analizy dowodów. Jest to praktyczny przykład z zakresu prawa rzeczowego.
“Błąd w akcie notarialnym: Sąd koryguje szerokość służebności po latach.”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 600 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.