I C 1372/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gdańsku zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 135.845,63 zł z depozytu Ministra Finansów, stanowiącą część sumy uzyskanej z egzekucji z nieruchomości obciążonej hipoteką.
Powód (...) Fundusz (...) wniósł pozew o zapłatę kwoty wynikającej z wierzytelności zabezpieczonej hipoteką na nieruchomości pozwanej. W toku postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, uzyskana suma została podzielona, a powodowi przypadła kwota 135.845,63 zł, która została złożona na rachunku depozytowym Ministra Finansów. Sąd Okręgowy w Gdańsku zasądził tę kwotę od pozwanej na rzecz powoda, z zastrzeżeniem wypłaty z depozytu, jednocześnie umarzając postępowanie w części cofniętego powództwa i zasądzając koszty procesu.
Powód (...) Fundusz (...) z siedzibą w W. wniósł pozew o zapłatę kwoty 229.243,87 zł, ograniczonej do nieruchomości obciążonej hipoteką. Wierzytelność wynikała z umowy kredytu hipotecznego zawartej przez poprzednika prawnego powoda z D. D., zabezpieczonej hipoteką na nieruchomości, która następnie stała się własnością pozwanej M. D. W toku postępowania egzekucyjnego z tej nieruchomości, przeprowadzono licytację, a postanowieniem komornika sporządzono plan podziału sumy uzyskanej z egzekucji. Powodowi jako wierzycielowi hipotecznemu przypadła kwota 135.845,63 zł, która została złożona na rachunku depozytowym Ministra Finansów z uwagi na brak tytułu wykonawczego. Sąd Okręgowy w Gdańsku, uwzględniając zmianę powództwa i cofnięcie pozwu w części, zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 135.845,63 zł, z zastrzeżeniem, że ma ona zostać wypłacona z depozytu Ministra Finansów, zgodnie z planem podziału. Sąd uznał, że wierzytelność powoda jest uzasadniona, a pozwana jako dłużnik rzeczowy odpowiada do wysokości hipoteki. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania, zasądzając je od pozwanej na rzecz powoda.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wierzyciel hipoteczny może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości obciążonej hipoteką, a po jej sprzedaży w egzekucji, jego prawo przenosi się na cenę nabycia. W przypadku złożenia środków na rachunku depozytowym, wierzyciel może uzyskać z nich zaspokojenie.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (art. 1000 § 1, art. 1003 § 1 i 2 k.p.c.) oraz ustawy o księgach wieczystych i hipotece, zgodnie z którymi po uprawomocnieniu się postanowienia o przysądzeniu własności wygasają prawa obciążające nieruchomość, a wierzyciel hipoteczny uzyskuje prawo do zaspokojenia z ceny nabycia. Zastrzeżenie w wyroku, że zasądzona kwota ma zostać wypłacona z depozytu, zapewnia wierzycielowi tytuł do zaspokojenia, a dłużnikowi rzeczowemu ogranicza odpowiedzialność.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zasądzenie kwoty z depozytu
Strona wygrywająca
(...) Fundusz (...)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Fundusz (...) | instytucja | powód |
| M. D. | osoba_fizyczna | pozwana |
| D. D. | osoba_fizyczna | kredytobiorca |
| (...) Bank S.A. | spółka | poprzednik prawny powoda |
| Bank (...) | spółka | poprzednik prawny powoda |
Przepisy (11)
Główne
u.k.w.h. art. 65 § ust. 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Wierzyciel przez ustanowienie hipoteki uzyskuje uprawnienie do dochodzenia zaspokojenia z przedmiotu hipoteki - w wysokości jej wartości. Do tej wysokości bowiem ogranicza się odpowiedzialność dłużnika hipotecznego.
k.p.c. art. 1000 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności wygasają wszelkie prawa i skutki ujawnienia praw i roszczeń osobistych ciążące na nieruchomości. Na miejsce tych praw powstaje prawo do zaspokojenia z ceny nabycia z pierwszeństwem przewidzianym w przepisach o podziale ceny uzyskanej z egzekucji.
Pomocnicze
k.c. art. 509 § § 1
Kodeks cywilny
Przelew wierzytelności na osobę trzecią jest dopuszczalny, chyba że sprzeciwia się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania.
u.k.w.h. art. 77
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Przedawnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką nie narusza uprawnienia wierzyciela hipotecznego do uzyskania zaspokojenia z nieruchomości obciążonej (z wyjątkiem roszczeń o świadczenia uboczne).
k.p.c. art. 319
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli pozwany ponosi odpowiedzialność z określonych przedmiotów majątkowych albo do wysokości ich wartości, sąd może uwzględnić powództwo zastrzegając pozwanemu prawo do powołania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności.
k.p.c. art. 1003 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności wraz z planem podziału sumy uzyskanej z egzekucji jest tytułem do wykreślenia w księdze wieczystej wszelkich praw, które według planu podziału wygasły. Na podstawie samego postanowienia o przysądzeniu własności wykreśla się wszystkie hipoteki obciążające nieruchomość, jeżeli w postanowieniu stwierdzono złożenie całej ceny nabycia na rachunek depozytowy Ministra Finansów.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę ponosi koszty postępowania.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji sąd rozstrzygnie o kosztach.
k.p.c. art. 355
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd umarza postępowanie w całości lub w części, jeżeli powód cofnął pozew.
Prawo bankowe art. 69 § ust. 1
Ustawa Prawo bankowe
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Prawo bankowe art. 75 § ust. 1 i 2
Ustawa Prawo bankowe
W przypadku niedotrzymania przez kredytobiorcę warunków udzielenia kredytu albo w razie utraty przez kredytobiorcę zdolności kredytowej bank może obniżyć kwotę przyznanego kredytu albo wypowiedzieć umowę kredytu; termin wypowiedzenia wynosi 30 dni (lub 7 dni w razie zagrożenia upadłością).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nabycie wierzytelności przez powoda na mocy umowy przelewu. Istnienie hipoteki zabezpieczającej wierzytelność na nieruchomości pozwanej. Przysądzenie własności nieruchomości nabywcy w drodze egzekucji i powstanie prawa do zaspokojenia z ceny nabycia. Ustalenie kwoty przypadającej powodowi z planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji.
Godne uwagi sformułowania
zasądza od pozwanej M. D. na rzecz powoda (...) Funduszu (...) z siedzibą w W. kwotę 135.845,63 zł (...) z tym zastrzeżeniem, że ma ona zostać wypłacona powodowi z pozostawionej na rachunku depozytowym Ministra Finansów kwoty (...), przypadającej powodowi z sumy uzyskanej z egzekucji z nieruchomości Na miejsce tych praw powstaje prawo do zaspokojenia z ceny nabycia z pierwszeństwem przewidzianym w przepisach o podziale ceny uzyskanej z egzekucji.
Skład orzekający
Paweł Bańczyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Zasady odpowiedzialności dłużnika rzeczowego po sprzedaży nieruchomości w drodze egzekucji i złożeniu środków na rachunku depozytowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy środki z egzekucji zostały złożone na rachunku depozytowym Ministra Finansów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących egzekucji z nieruchomości i podziału sumy uzyskanej z licytacji, a także odpowiedzialności dłużnika rzeczowego w kontekście środków złożonych na depozycie.
“Jak odzyskać pieniądze z licytacji nieruchomości, gdy trafiły na depozyt?”
Dane finansowe
WPS: 229 243,87 PLN
zapłata z depozytu: 135 845,63 PLN
zwrot kosztów procesu: 22 280 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I C 1372/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 sierpnia 2020 roku Sąd Okręgowy w Gdańsku I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Paweł Bańczyk Protokolant: Sekretarz sądowy Kinga Szymanowicz po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2020 roku w Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa (...) Funduszu (...) z siedzibą w W. przeciwko M. D. o zapłatę I. umarza postępowanie w zakresie cofniętego powództwa; II. zasądza od pozwanej M. D. na rzecz powoda (...) Funduszu (...) z siedzibą w W. kwotę 135.845,63 zł (sto trzydzieści pięć tysięcy osiemset czterdzieści pięć złotych 63/100), z tym zastrzeżeniem, że ma ona zostać wypłacona powodowi z pozostawionej na rachunku depozytowym Ministra Finansów kwoty 135.845,63 zł (sto trzydzieści pięć tysięcy osiemset czterdzieści pięć złotych 63/100), przypadającej powodowi z sumy uzyskanej z egzekucji z nieruchomości, dla której w Sądzie Rejonowym Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie prowadzona jest księga wieczysta KW nr (...) , zgodnie z planem podziału sumy uzyskanej z egzekucji sporządzonym przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Szczecin-Centrum w Szczecinie M. P. postanowieniem z dnia 9 września 2019 r. wydanym w sprawie (...) ; III. zasądza od pozwanej M. D. na rzecz powoda (...) Funduszu (...) z siedzibą w W. kwotę 22.280 zł (dwadzieścia dwa tysiące dwieście osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. S ędzia Paweł Bańczyk Sygn. akt I C 1372/19 UZASADNIENIE W dniu 22 czerwca 2018 r. powód (...) Fundusz (...) z siedzibą w W. wniósł do sądu przeciwko pozwanej M. D. pozew o zapłatę kwoty 229.243,87 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 60.083,17 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty – z ograniczeniem jej odpowiedzialności do nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy Szczecin Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie X Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...) . Ponadto wniósł o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 18 września 2017 r. nabył od (...) Bank S.A. z siedzibą w W. wierzytelność tego banku wobec D. D. z tytułu umowy kredytu na cele mieszkaniowe (...) , zawartej w dniu 2 marca 2007 r. Wierzytelność była zabezpieczona hipoteką umowną zwykłą w kwocie 218.000 zł oraz hipoteką umowną kaucyjną do kwoty 109.000 zł, ustanowionymi na nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy Szczecin Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie prowadzi księgę wieczystą nr (...) . Wierzytelność stała się wymagalna i nie została do tej pory spłacona. Z tytułu hipoteki umownej zwykłej powód dochodzi kwoty niespłaconego kapitału w wysokości 169.160,70 zł, natomiast z tytułu hipoteki umownej kaucyjnej dochodzi kwoty 60.083,17 zł (k. 3-12). Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym z dnia 14 lutego 2019 r. sygn. akt I Nc 268/18 orzeczono zgodnie z żądaniem pozwu (k. 134). Pozwana wniosła sprzeciw od tego orzeczenia, zaskarżając je w całości i wnosząc o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu sprzeciwu zakwestionowała w całości twierdzenia pozwu oraz zarzuciła brak udowodnienia przez powoda roszczenia i jego podstawy prawnej (k. 139-141). Pismem z dnia 6 lipca 2020 r. powód zmienił powództwo w ten sposób, że wniósł o zasądzenie kwoty 135.845,63 zł w związku z uprawomocnieniem się postanowienia Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 17 maja 2019 r. sygn. akt VI Co 1867/17 o przysądzeniu własności, cofnął jednocześnie pozew w zakresie dochodzonej kwoty 93.398,24 zł bez zrzeczenia się roszczenia w tej części (k. 178-179). Ustalenia faktyczne: W dniu 2 marca 2007 r. (...) Bank S.A. z siedzibą w W. I Oddział S. (dalej jako Bank ) zawarł z D. D. umowę kredytu na cele mieszkaniowe (...) nr (...) , na mocy której Bank udzielił kredytobiorcy kredytu w kwocie 218.000 zł na okres 36 miesięcy w celu zakupu lokalu mieszkalnego (§ (...) i § (...) pkt (...) ). Kredytobiorca zobowiązał się do spłaty kredytu wraz z odsetkami i kosztami w 360 równych ratach miesięcznych, płatnych do 25-go dnia każdego miesiąca, co miało dokonywać się poprzez obciążanie rachunku kredytobiorcy (§ (...) ). Oprocentowanie kredytu było zmienne i stanowiło sumę stawki WIBOR 3-miesięczny oraz stałej marży Banku w wysokości 0,90 p.p., z zastrzeżeniem maksymalnej wysokości oprocentowania do czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP. Zmiana oprocentowania kredytu następować miała w trzymiesięcznych okresach odsetkowych, w dniu płatności raty. Prawnym zabezpieczeniem spłaty zobowiązania były m.in. hipoteka zwykła w kwocie 218.000 zł na zabezpieczenie kapitału z tytułu udzielonego kredytu oraz hipoteka kaucyjna do kwoty 109.000 zł na zabezpieczenie odsetek, prowizji i innych należności z tytułu udzielonego kredytu – obie ustanowione na rzecz Banku na lokalu mieszkalnym położonym w Szczecinie przy ul. (...) , objętym księgą wieczystą nr (...) (§ (...) ust. (...) pkt (...) i (...) ). Od kapitału niespłaconego w terminie, od dnia następnego po terminie spłaty, kredytobiorca był obciążony odsetkami według stopy procentowej obowiązującej w Banku dla zadłużenia przeterminowanego. Oprocentowanie to było zmienne i wynosiło czterokrotność stopy kredytu lombardowego NBP (§ (...) ust. (...) ). W przypadku niewykonania przez kredytobiorcę warunków umownych, w tym zaniechania spłaty zaległych należności w zakreślonym terminie, Bank był uprawniony do wypowiedzenia umowy (§ (...) ust. (...) ), z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia (§ (...) ust. (...) ). [ Dowody: umowa kredytu - k. 20-23; oświadczenie o poddaniu się egzekucji - k. 24. ] Na podstawie oświadczenia z dnia 2 marca 2007 r. oraz aktu notarialnego z dnia 5 marca 2007 r. Rep. A nr (...) kredytobiorca wniósł o obciążenie powyższej nieruchomości hipoteką umowną zwykłą w kwocie 218.000 zł - na zabezpieczenie kapitału z tytułu udzielonego kredytu oraz hipoteką kaucyjną do kwoty 109.000 zł - na zabezpieczenie odsetek i innych należności z tytułu udzielonego kredytu. Hipoteki zostały wpisane w dziale IV księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości. [ Dowody: oświadczenie o ustanowieniu hipoteki - k. 25; akt notarialny z dnia 5 marca 2007 r. Rep. A nr (...) - k. 26-29; odpis zupełny KW nr (...) - k. 15-18v. ] W dniu 7 marca 2007 r. strony podpisały aneks nr (...) do umowy kredytu, na mocy którego dokonały zmiany formy uruchomienia kredytu. [ Dowody: aneks nr (...) do umowy kredytu - k. 30-31. ] W oparciu o uchwały Nadzwyczajnych Walnych Zgromadzeń (...) Banku (...) S.A. (...) Banku S.A. doszło do połączenia powyższych spółek poprzez przeniesienie całego majątku (...) Bank S.A. , jako spółki przejmowanej, na rzecz Banku (...) S.A. , jako spółki przejmującej, z równoczesnym podwyższeniem kapitału zakładowego Banku (...) S.A. Z dniem 4 stycznia 2013 r. Bank (...) S.A. stał się następcą prawnym (...) Bank S.A. [ Dowody: odpisy pełne z (...) Banku (...) S.A. - k. 97-116; oświadczenie z dnia 11 października 2017 r. - k. 117; notarialne poświadczenie podpisów - k. 117-118. ] Z powodu nieuregulowania wymagalnych wierzytelności Banku w wyznaczonym terminie, pismem z dnia 23 lipca 2014 r. Bank wypowiedział kredytobiorcy umowę kredytu. Jednocześnie wezwał do spłaty - w terminie 30 dni od otrzymania tego pisma - całej wierzytelności, która na dzień 22 lipca 2014 r. wyniosła kwotę 196.292,16 zł, w tym kapitał w kwocie 192.985,42 zł. [ Dowody: wypowiedzenie umowy - k. 34. ] W dniu 30 czerwca 2015 r. Bank wystawił Bankowy Tytuł Egzekucyjny nr (...) , z którego wynikało, że na dzień jego wystawienia wysokość wymagalnego zobowiązania kredytobiorcy z tytułu umowy kredytu z dnia 2 marca 2017 r. wynosi 197.333.55 zł, w tym kapitał w kwocie 183.760,70 zł. Postanowieniem Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 16 lipca 2015 r. sygn. akt IX Co 3372/15 powyższy Bankowy Tytuł Egzekucyjny został zaopatrzony w klauzulę wykonalności na rzecz Banku (...) S.A. przeciwko Kredytobiorcy m.in. co do kwoty 183.760,70 zł tytułem kapitału, z ograniczeniem możliwości prowadzenia egzekucji do kwoty 327.000 zł. [ Dowody: Bankowy Tytuł Egzekucyjny nr (...) - k. 32; postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 16 lipca 2015 r. sygn. akt IX Co 3372/15 wraz z uzasadnieniem - k. 33. ] Na mocy umowy darowizny z dnia 10 kwietnia 2012 r. (Rep. A nr (...) ) pozwana M. D. stała się właścicielką lokalu mieszkalnego, objętego księgą wieczystą nr (...) . [ Dowody: odpis zupełny KW nr (...) - k. 15-18v. ] W dniu 18 września 2017 r. Bank (...) S.A. zawarł z powodem umowę przelewu wierzytelności w ramach transakcji sekurytyzacji. Załącznikiem nr (...) do tej umowy był wykaz wierzytelności, w ramach którego wyszczególniono wierzytelność przysługującą Bankowi przeciwko Kredytobiorcy z tytułu umowy o kredyt z dnia 2 marca 2007 r. w wysokości 216.786,23 zł, w tym kwota 169.160,70 zł tytułem kapitału. W dniu 17 października 2017 r. podpisano aneks nr (...) do powyższej umowy przelewu, mocą którego dokonano zmiany załącznika nr (...) . Zaktualizowany wykaz również obejmował powyższą wierzytelność. [ Dowód: umowa przelewu - k. 38-61; wykaz wierzytelności - k. 62-64; notarialne poświadczenie podpisów - k. 65-68, 73-75; aneks nr (...) do umowy przelewu - k. 69; załącznik nr 2 - k. 70-72; wyciąg z (...) k. 76-79. ] Na wniosek powoda dokonano zmiany wpisu wierzyciela hipotecznego w księdze wieczystej. [ Dowody: odpis zupełny KW nr (...) - k. 15-18v. ] Pismem z dnia 8 czerwca 2018 r. powód zawiadomił pozwaną o dokonanym przelewie wierzytelności, jednocześnie wzywając pozwaną, jako dłużnika rzeczowego, do spłaty - w terminie 7 dni - zadłużenia w łącznej kwocie 228.789,69 zł (w tym w kwocie 169.160,70 zł z tytułu hipoteki umownej zwykłej oraz w kwocie 59.628,99 z tytułu hipoteki umownej kaucyjnej). [ Dowody: wezwanie do zapłaty - k. 35-36. ] Do nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta KW nr (...) skierowana została egzekucja. W toku egzekucji prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Szczecin-Centrum w Szczecinie M. P. pod sygn. akt (...) przedmiotowa nieruchomość została zbyta w drodze licytacji. Postanowieniem Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 17 maja 2019 r. wydanym w sprawie o sygn. akt VI Co 1867/17, prawomocnym od dnia 7 sierpnia 2019 r., przysądzono własność nieruchomości na rzecz nabywcy licytacyjnego za cenę 163.100 zł. Postanowieniem z dnia 9 września 2019 r. (prawomocnym od dnia 13 listopada 2019 r.) komornik sporządził plan podziału sumy uzyskanej z egzekucji w kwocie 163.404,19 zł. W planie podziału uwzględnił powoda jako wierzyciela hipotecznego z tytułu obciążających nieruchomość hipoteki umownej zwykłej w kwocie 218.000 zł oraz hipoteki umownej kaucyjnej w kwocie 109.000 zł. W podziale ustalił, że z tytułu hipoteki umownej zwykłej powodowi przypada kwota 135.845,63 zł. Z uwagi na brak tytułu wykonawczego kwotę przypadającą powodowi złożono na rachunku depozytowym Ministra Finansów. Do chwili obecnej powód nie otrzymał kwoty przypadającej mu w planie podziału w żadnej części. [ Dowody: wydruk z działu II i IV KW nr (...) - k. 147-167; wydruk wiadomości e-mailowej z dnia 29 lipca 2020 r. - k. 187; dokumentacja zgromadzona w aktach o sygn. (...) Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Szczecin-Centrum w Szczecinie M. P. w postaci: odpisu postanowienia Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 17 maja 2019 r. sygn. akt VI Co 1867/17 wraz z uzasadnieniem i stwierdzeniem prawomocności - k. 151-152; planu podziału ze stwierdzeniem prawomocności - k. 160-162; wniosku o zwrot z depozytu - k. 172; potwierdzenia realizacji przelewu - k. 175; notatki urzędowej - k. 180 .] Ocena dowod ów: Pozwana w sprzeciwie od nakazu zapłaty zaprzeczyła twierdzeniom pozwu i zarzuciła brak udowodnienia przez powoda roszczenia. Nie podniosła jednocześnie żadnych konkretnych zarzutów przeciwko dowodom przez niego przedstawionym. W takim układzie Sąd przyjął, że przeprowadzone dowody z dokumentów zasługują na wiarę i mogą stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie. W istocie zarzut pozwanej należy odczytać jako zarzut niewykazania przedstawionymi dowodami zasadności dochodzonego roszczenia. Sąd tego zarzutu nie podzielił i uznał, że przeprowadzone dowody dają podstawę do ustalenia stanu faktycznego zgodnie z twierdzeniami pozwu. Opisane wyżej dowody z dokumentów przesądzają o tym, że umowa kredytu została zawarta, że wierzytelność została zabezpieczona poprzez ustanowienie hipoteki, że została wypowiedziana, że powód nabył wierzytelność w drodze cesji, wreszcie, że nieruchomość została sprzedana w drodze licytacji a w planie podziału przewidziano dla powoda kwotę 135.845,63 zł. Pozwana nie zakwestionowała istnienia podstaw do wypowiedzenia umowy kredytu. Jedyna wątpliwość, jaką można mieć dotyczy wysokości wierzytelności przysługującej powodowi i jego poprzednikowi prawnemu względem dłużnika osobistego (kredytobiorcy). W tym kontekście należy zauważyć, że po cofnięciu pozwu o zapłatę powyżej kwoty 135.845,63 zł do pozytywnego rozstrzygnięcia w przedmiocie powództwa wystarczające było ustalenie, że powodowi przysługuje wierzytelność o zapłatę należności głównej w tej ostatniej kwocie. Całokształt przedstawionych dowodów z dokumentów przemawia za uznaniem, że poprzednikowi prawnemu powoda przysługuje względem dłużnika osobistego (kredytobiorcy) wierzytelność o zapłatę kwoty nie mniejszej niż 135.845,63 zł. Potwierdzają to dokumenty: umowa kredytowa (k. 20-24), aneks nr (...) do tej umowy (k. 30-31), wypowiedzenie umowy z 23.07.2014 r. z którego wynika, że zadłużenie z tytułu samego tylko nieprzeterminowanego kapitału wynosiło wówczas zgodnie z księgami Banku (...) S.A. 192.985,42 zł (k. 34), bankowy tytuł egzekucyjny z 2015 r., z którego wynika, że zadłużenie z tytułu samego tylko kapitału wynosiło zgodnie z księgami Banku (...) S.A. 183.760,70 zł (k. 32), postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności temu tytułowi (k. 33). Powyższe dowody (poza postanowieniem sądu o nadaniu klauzuli wykonalności) są dokumentami prywatnymi a nie urzędowymi. Stanowią jednak oświadczenia banku, podmiotu zaufania publicznego, na którym ciążą określone obowiązki odnośnie do rzetelnego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Pomiędzy umowami a dokumentami banku zachodzi stosunek spójności i wynika z nich, że zobowiązanie w zakresie samej należności głównej znacznie przenosi wysokość dochodzonej pozwem kwoty. Należy zauważyć, że kredyt został udzielony na kwotę 218.000 zł na okres 30 lat, miesięczne raty kapitałowo-odsetkowe ustalono w równej wysokości (§ (...) ust. (...) umowy) zaś jego wypowiedzenie nastąpiło po 7,5 roku, czyli po upływie zaledwie ¼ okresu kredytowania. Przy takich warunkach kredytowania, kapitał kredytu do spłaty nie mógł po upływie ¼ okresu kredytowania ulec zmniejszeniu poniżej dochodzoną pozwem kwotę 135.845,63 zł, czyli o niemal 40%, skoro w przypadku równych rat w pierwszym okresie spłaty większa część raty przeznaczona jest na spłatę odsetek a mniejsza na spłatę kapitału. Do tego, brak jest jakichkolwiek dowodów, które przemawiałyby za zakwestionowaniem okoliczności stwierdzonych dowodami przedstawionymi przez powoda, w tym zwłaszcza dowodów uprawdopodobniających spłatę istotnej części zobowiązania przez dłużnika po wypowiedzeniu kredytu. Ocena prawna: Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Art. 75 ust. 1 i 2 tej ustawy w brzmieniu sprzed 27 listopada 2015 r. stanowi zaś, że w przypadku niedotrzymania przez kredytobiorcę warunków udzielenia kredytu albo w razie utraty przez kredytobiorcę zdolności kredytowej bank może obniżyć kwotę przyznanego kredytu albo wypowiedzieć umowę kredytu; termin wypowiedzenia, o ile strony nie określą w umowie dłuższego terminu, wynosi 30 dni, a w razie zagrożenia upadłością kredytobiorcy – 7 dni. Zgodnie z § (...) ust. (...) umowy zawartej przez dłużnika osobistego, termin wypowiedzenia wynosił 30 dni. Na skutek wypowiedzenia umowy kredytu, m.in. kwota kredytu stała się natychmiast wymagalna. Roszczenie Banku o zapłatę kwoty kredytu zasługiwało w takim układzie co do zasady na uwzględnienie. Powód nabył wierzytelność od Banku na mocy umowy przelewu wierzytelności. Zgodnie z art. 509 § 1 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Ponieważ te ostatnie okoliczności nie zachodzą w niniejszej sprawie, powód na skutek umowy przelewu wstąpił w prawa wierzyciela. Powód wystąpił o zapłatę przeciwko pozwanej M. D. , jako dłużnikowi rzeczowemu z tytułu hipoteki umownej zwykłej i hipoteki kaucyjnej, zabezpieczających spłatę zobowiązania kredytobiorcy wobec Banku, wynikającego z umowy kredytowej z dnia 2 marca 2007 r. Powództwo przeciwko pozwanej ma oparcie w art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2204, dalej jako u.k.w.h.). Zgodnie z tym przepisem wierzyciel przez ustanowienie hipoteki uzyskuje uprawnienie do dochodzenia zaspokojenia z przedmiotu hipoteki - w wysokości jej wartości. Do tej wysokości bowiem ogranicza się odpowiedzialność dłużnika hipotecznego. Przysługuje mu przy tym pierwszeństwo przed wierzycielami osobistymi osoby, do której należy przedmiot hipoteki, a zaspokojenie jest dopuszczalne bez względu na to, do kogo należy przedmiot hipoteki w chwili realizacji tego prawa. Hipoteka musi przy tym zabezpieczać oznaczoną, wynikającą z określonego stosunku prawnego i skonkretyzowaną wierzytelność. Innymi słowy wierzyciel, dzięki ustanowieniu hipoteki, może dochodzić od dłużnika hipotecznego tj. każdoczesnego właściciela nieruchomości obciążonej, zapłaty konkretnie wskazanej wierzytelności – do kwoty hipoteki bądź do wartości prawa własności, z pierwszeństwem przez innymi wierzycielami osobistymi. Zarazem, stosownie do art. 77 ustawy o księgach wieczystych i hipotece przedawnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką nie narusza uprawnienia wierzyciela hipotecznego do uzyskania zaspokojenia z nieruchomości obciążonej. Przepisu tego nie stosuje się do roszczeń o świadczenia uboczne. Przedmiotem ostatecznego żądania pozwu jest jednak jedynie żądanie zapłaty kwoty głównej bez odsetek. Z tego względu kwestia ewentualnego przedawnienia dochodzonego roszczenia nie ma znaczenia dla oceny zasadności roszczenia wierzyciela hipotecznego w niniejszej sprawie. Bezsporna jest okoliczność zabezpieczenia wierzytelności przysługującej Bankowi względem dłużnika osobistego poprzez ustanowienie na nieruchomości położonej w S. , objętej księgą wieczystą nr (...) , hipoteki umownej zwykłej w kwocie 218.000 zł, zabezpieczającej spłatę kapitału z tytułu udzielonego kredytu, oraz hipoteki kaucyjnej do kwoty 109.000 zł, zabezpieczającej spłatę odsetek, prowizji i innych należności z tytułu udzielonego kredytu. Poza sporem jest też, że pozwana była właścicielem tej nieruchomości w chwili wniesienia pozwu. W takim układzie, powód posiadał legitymację domagania się od pozwanej jako dłużnika rzeczowego zapłaty kwoty 135.845,63 zł. Zgodnie z art. 319 k.p.c. jeżeli pozwany ponosi odpowiedzialność z określonych przedmiotów majątkowych albo do wysokości ich wartości, sąd może, nie wymieniając tych przedmiotów ani ich wartości, uwzględnić powództwo zastrzegając pozwanemu prawo do powołania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności. W toku postępowania w sprawie przeprowadzono egzekucję z nieruchomości pozwanej obciążonej hipoteką zabezpieczającą wierzytelność powoda. Zgodnie z art. 1000 § 1 k.p.c. z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności wygasają wszelkie prawa i skutki ujawnienia praw i roszczeń osobistych ciążące na nieruchomości. Na miejsce tych praw powstaje prawo do zaspokojenia z ceny nabycia z pierwszeństwem przewidzianym w przepisach o podziale ceny uzyskanej z egzekucji. Jak zaś stanowi art. 1003 § 1 i 2 k.p.c. prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności wraz z planem podziału sumy uzyskanej z egzekucji jest tytułem do wykreślenia w księdze wieczystej lub w zbiorze dokumentów wszelkich praw, które według planu podziału wygasły; na podstawie samego postanowienia o przysądzeniu własności wykreśla się wszystkie hipoteki obciążające nieruchomość, jeżeli w postanowieniu stwierdzono złożenie całej ceny nabycia na rachunek depozytowy Ministra Finansów. W konsekwencji wykreślenia hipoteki na mocy art. 1000 § 1 zd. 1 k.p.c. zastrzeżenie w treści wyroku dłużnikowi rzeczowemu zgodnie z art. 319 k.p.c. prawa do powołania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności do przedmiotu hipoteki zabezpieczającej wierzytelność jest bezprzedmiotowe. Brak w wyroku jakiegokolwiek zastrzeżenia ograniczenia jego odpowiedzialności oznaczałby jednak prawo wierzyciela do prowadzenia egzekucji z całego majątku dłużnika rzeczowego, co byłoby sprzeczne z istotą odpowiedzialności rzeczowej. W takim układzie, mając na względzie treść art. 1000 § 1 zd. 2 k.p.c. , z którego wynika, że z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności na miejsce wygasłych praw powstaje prawo do zaspokojenia z ceny nabycia nieruchomości, należy zdaniem Sądu w wyroku uwzględniającym powództwo zawrzeć zastrzeżenie, że zasądzona kwota ma zostać wypłacona powodowi z kwoty pozostawionej na rachunku depozytowym Ministra Finansów, przypadającej powodowi z sumy uzyskanej z egzekucji z nieruchomości. Dzięki takiemu zastrzeżeniu wierzyciel uzyska tytuł do zaspokojenia swojego roszczenia z kwoty pozostawionej na rachunku depozytowym Ministra Finansów, a dłużnik rzeczowy nie poniesie odpowiedzialności w zakresie szerszym niż wynikający z art. 65 ust. 1 u.k.w.h. Mając powyższe na względzie, Sąd w pkt II wyroku na mocy przywołanych wyżej przepisów zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 135.845,63 zł, z tym zastrzeżeniem, że ma ona zostać wypłacona powodowi z pozostawionej na rachunku depozytowym Ministra Finansów kwoty 135.845,63 zł, przypadającej powodowi z sumy uzyskanej z egzekucji z nieruchomości, dla której w Sądzie Rejonowym Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie prowadzona jest księga wieczysta KW nr (...) , zgodnie z planem podziału sumy uzyskanej z egzekucji sporządzonym przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Szczecin-Centrum w Szczecinie M. P. postanowieniem z dnia 9 września 2019 r. wydanym w sprawie (...) . Sąd w pkt I wyroku umorzył postępowanie w sprawie zakresie cofniętego powództwa na mocy art. 355 k.p.c. Sąd nie dopatrzył się bowiem zaistnienia przyczyn wskazanych w art. 203 § 4 k.p.c. i uznał cofnięcie pozwu w tej części za dopuszczalne. Koszty procesu: O kosztach procesu orzeczono w pkt III wyroku na mocy art. 98 § 1 i art. 99 k.p.c. w zw. z art. 98 § 3 i art. 108 § 1 k.p.c. , zgodnie z regułą odpowiedzialności za wynik postępowania, w myśl której koszty te ponosi strona przegrywająca sprawę. Wprawdzie powód cofnął powództwo w części, niemniej było to wynikiem zmiany okoliczności w toku procesu, niezależnych od powoda. W takim układzie Sąd obciążył kosztami procesu w całości pozwaną, zasądzając od niej na rzecz powoda kwotę 22.280 zł. Na kwotę tę składa się opłata od pozwu w kwocie 11.463 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika powoda w kwocie 10.800 zł, ustalone w stawce minimalnej na podstawie § 2 pkt 7 w zw. z § 19 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 265), powiększone o koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. S ędzia Paweł Bańczyk
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI