I C 137/19

Sąd Rejonowy w WąbrzeźnieWąbrzeźno2019-03-29
SAOSAdministracyjneprawo podatkoweŚredniarejonowy
podatek dochodowyzwrot podatkuordynacja podatkowaroszczenie cywilneprawo administracyjnedoręczenieprzywłaszczenie

Podsumowanie

Sąd oddalił powództwo o zapłatę zwrotu podatku, uznając, że roszczenie cywilne nie przysługuje przeciwko podmiotowi odpowiedzialnemu za doręczenie środków, a właściwym trybem jest postępowanie administracyjne.

Powód domagał się od pozwanej spółki zapłaty kwoty 694,50 zł tytułem zwrotu podatku dochodowego, który miał zostać przywłaszczony przez pracownika poczty. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa z powodu braku legitymacji czynnej. Sąd oddalił powództwo, wskazując, że zwrot nadpłaty podatku jest instytucją prawa administracyjnego, a roszczenie cywilne przeciwko podmiotowi odpowiedzialnemu za doręczenie środków nie przysługuje.

Powód Z. Ś. wniósł pozew przeciwko P. w W. o zapłatę 694,50 zł, twierdząc, że kwota ta stanowi należny mu zwrot podatku dochodowego, który nie został mu doręczony z powodu przywłaszczenia przez pracownika pozwanego. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc brak legitymacji czynnej powoda. Sąd ustalił, że powód złożył zeznanie podatkowe za 2017 rok, a Urząd Skarbowy w W. miał zwrócić mu 694,50 zł, jednak kwota ta nie została mu doręczona. Powód dowiedział się o przywłaszczeniu pieniędzy przez pracownika poczty. Sąd oddalił powództwo, wskazując, że zwrot nadpłaty podatku jest instytucją prawa administracyjnego, a podatnik powinien dochodzić zwrotu od organu podatkowego. Sąd uznał, że podatnikowi nie służy roszczenie cywilne o zapłatę z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania przez osobę trzecią, z którą nie zawierał umowy. Sąd nie dopatrzył się również odpowiedzialności deliktowej pozwanego. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 kpc, obciążając powoda jedynie częściowo z uwagi na jego niewinność w skierowaniu pozwu przeciwko niewłaściwej osobie i niewłaściwemu trybowi.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podatnikowi nie przysługuje cywilne roszczenie o zapłatę z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania przez osobę trzecią, z którą nie zawarł umowy. Właściwym trybem dochodzenia zwrotu nadpłaty podatku jest postępowanie administracyjne.

Uzasadnienie

Zwrot nadpłaty podatku jest instytucją prawa administracyjnego. Podatnik powinien dochodzić zwrotu od organu podatkowego. Nie można przenosić odpowiedzialności za działania osób trzecich wybranych przez organ podatkowy na podatnika, ani też nie przysługuje mu roszczenie cywilne wobec osoby trzeciej, z którą nie miał umowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie_powodztwa

Strona wygrywająca

pozwana P. w W.

Strony

NazwaTypRola
Z. Ś.osoba_fizycznapowód
P. w W.innepozwana

Przepisy (4)

Główne

t.j. Dz.U. z 2018, poz.800 z póżn.zm. art. 76 § § 1

Ordynacja podatkowa

Nadpłaty podatków podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych lub zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie na poczet przyszłych zobowiązań. Zwrot nadpłaty jest obowiązkiem organu podatkowego.

Pomocnicze

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

Artykuł 471 k.c. (a contrario) został przywołany w kontekście braku roszczenia cywilnego o zapłatę z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania przez osobę trzecią.

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

Przywołany w kontekście braku odpowiedzialności deliktowej pozwanego.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania, pozwalająca na odstąpienie od obciążania strony nadmiernymi kosztami w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak legitymacji czynnej powoda do dochodzenia roszczenia cywilnego. Zwrot nadpłaty podatku jest sprawą administracyjną, a nie cywilną. Podatnik nie zawierał umowy z podmiotem odpowiedzialnym za doręczenie, co wyklucza roszczenie cywilne.

Godne uwagi sformułowania

Zwrot nadpłaty podatku jest instytucją prawa administracyjnego unormowaną w Ordynacji podatkowej. Podatnik winien dochodzić należnego mu zwrotu podatku. Podatnikowi, który nie zawierał z osobą trzecią żadnej umowy o dostarczenie środków pieniężnych należnych mu od Urzędu Skarbowego, nie służy roszczenie cywilne o zapłatę z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania. W ocenie Sądu byłoby wysoce niesprawiedliwe, aby powód poniósł tak duże koszty strony pozwanej, gdy sam nie zawinił ani tego, że nie dostał do tej pory należnego zwrotu podatku, ani tego, że powództwo skierował przeciwko niewłaściwej osobie w niewłaściwym trybie.

Skład orzekający

Hanna Woźniak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwego trybu dochodzenia zwrotu nadpłaty podatku i braku możliwości dochodzenia roszczeń cywilnych od podmiotów odpowiedzialnych za doręczenie w przypadku przywłaszczenia środków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przywłaszczenia środków przez pracownika poczty i braku umowy między podatnikiem a podmiotem doręczającym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest rozróżnienie między postępowaniem administracyjnym a cywilnym, a także ilustruje problemy związane z doręczaniem środków pieniężnych i odpowiedzialnością za działania osób trzecich.

Czy można pozwać pocztę o zwrot podatku, który zaginął? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 694,5 PLN

Sektor

administracja publiczna

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt: I C 137/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 marca 2019 r. Sąd Rejonowy w Wąbrzeźnie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Hanna Woźniak Protokolant: sekretarz Jacek Kutta po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2019 r. w Wąbrzeźnie sprawy z powództwa Z. Ś. przeciwko (...) w W. o zapłatę 1. oddala powództwo w całości, 2. zasądza od powoda Z. Ś. na rzecz pozwanej P. w W. kwotę 117 (sto siedemnaście) złotych tytułem zwrotu części kosztów procesu. SSR Hanna Woźniak ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) Sędzia: Sygn. akt I C 137/19 UZASADNIENIE Z. Ś. wniósł pozew przeciwko P. w W. o zapłatę 694,50 zł. W uzasadnieniu podał, że kwota ta stanowi należny mu zwrot podatku dochodowego, który Urząd Skarbowy w W. nadał na adres powoda za pośrednictwem (...) w W. , jednakże powód go nie otrzymał z powodu przywłaszczenia tych pieniędzy przez pracownika pozwanego. Pozwana (...) w W. wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc brak legitymacji czynnej powoda do występowania w niniejszym procesie. Sąd ustalił, co następuje: Z. Ś. w przepisanym terminie złożył zeznanie podatkowe za 2017 rok do Urzędu Skarbowego w W. . Zgodnie z wyliczeniem dokonanym na druku PIT należał mu się zwrot podatku w kwocie 694,50 zł. Powód nie wiedział, że Urząd Skarbowy w W. zweryfikował pozytywnie jego zeznanie podatkowe i nadał na jego adres kwotę 694,50 zł, gdyż kwota ta nie została mu doręczona. Podczas wizyty dwóch pracownic (...) w W. w jego miejscu zamieszkania dowiedział się, że pieniądze nadane przez Urząd Skarbowy w W. na jego adres zostały przywłaszczone przez nieuczciwego pracownika poczty, przeciwko któremu toczy się postępowanie karne. Po zasięgnięciu bezpłatnej porady prawnej i z pomocą prawnika udzielającego takich porad w siedzibie Gminy R. Z. Ś. wystąpił z pozwem o zapłatę przeciwko (...) w W. (dowód: zeznania powoda: nagranie rozprawy z 29 marca 2019r. od 00:02:30 do 00:12:36). Urząd Skarbowy w W. wszczął postępowanie reklamacyjne w sprawie niedoręczenia przekazu pieniężnego na kwotę 694,50 zł powodowi. W pierwszej instancji reklamację uznano za niezasadną. Urząd Skarbowy w W. nie odwołał się od tej decyzji (dowód: odpisy dokumentów – k.16-20). Sąd zważył, co następuje: Sąd dał wiarę zeznaniom powoda jako zgodnym z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Sąd również dał wiarę odpisom dokumentów złożonych przez pozwanego do akt sprawy albowiem powód ich nie kwestionował, a razem z jego zeznaniami układają się w logiczną całość. Zgodnie z art.76§1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2018, poz.800 z póżn.zm.) nadpłaty (w podatkach) wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek, kosztów upomnienia oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu , chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Zwrot nadpłaty podatku jest instytucją prawa administracyjnego unormowaną w Ordynacji podatkowej, która nakłada na organy podatkowe obowiązek zwrotu z urzędu takiej nadpłaty podatnikowi. Nawiązuje się zatem stosunek administracyjnoprawny między organem podatkowym a podatnikiem i w ramach tego stosunku podatnik winien dochodzić należnego mu zwrotu podatku. Do dnia orzekania w niniejszej sprawie Z. Ś. nie otrzymał zwrotu podatku od osób fizycznych za 2017r., zatem to organ podatkowy nie wywiązał się ze swego ustawowego obowiązku. Podatnik z jednej strony nie może ponosić odpowiedzialności za działania osób trzecich wybranych przez organ podatkowy do fizycznego zwrotu nadpłaty podatku, a z drugiej strony – podatnikowi, który nie zawierał z osobą trzecią żadnej umowy o dostarczenie środków pieniężnych należnych mu od Urzędu Skarbowego, nie służy roszczenie cywilne o zapłatę z tytułu nienależnego wykonania zobowiązania. Z tych względów na podstawie art.471 a contrario kc orzeczono jak w pkt. wyroku. W ocenie Sądu po stronie pozwanego w grę nie wchodzi też odpowiedzialność deliktowa z art.415 i nast. kc , bowiem powód (mimo nadania mu przez organa ścigania statusu pokrzywdzonego) w istocie nie jest pokrzywdzonym (poszkodowanym) w rozumieniu art.415 kc. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art.102 kpc . Należy podkreślić, że w sprawie niniejszej powód przed wytoczeniem powództwa przedsięwziął wszystkie możliwe czynności, aby prawidłowo ustalić tryb odzyskania należnych mu pieniędzy oraz osobę pozwanego. Urząd Skarbowy udzielił powodowi na ten temat błędnej informacji. Błędnej interpretacji sytuacji prawnej powoda dokonał także prawnik, który przygotował pozew w ramach nieodpłatnej pomocy prawnej. Całość kosztów procesu pozwanego w niniejszej sprawie to 270 zł za udział fachowego pełnomocnika plus 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Łącznie kwota ta stanowi ponad 41% kwoty dochodzonej w niniejszej sprawie. Udział pełnomocnika po stronie pozwanej sprowadzał się tylko do przygotowania niezbyt skomplikowanej odpowiedzi na pozew oraz do jednokrotnego udziału w rozprawie. W ocenie Sądu byłoby wysoce niesprawiedliwe, aby powód poniósł tak duże koszty strony pozwanej, gdy sam nie zawinił ani tego, że nie dostał do tej pory należnego zwrotu podatku, ani tego, że powództwo skierował przeciwko niewłaściwej osobie w niewłaściwym trybie. Dlatego Sąd obciążył go obowiązkiem zwrotu tylko 100 zł z tytułu udziału w sprawie radcy prawnego i kwotą 17 zł opłaty skarbowej uiszczona przez powoda od pełnomocnictwa. SSR Hanna Woźniak ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) Sędzia:

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę