Orzeczenie · 2025-03-31

I C 1363/24

Sąd
Sąd Okręgowy w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2025-03-31
SAOSCywilneochrona konsumentówWysokaokręgowy
kredyt CHFklauzule abuzywneochrona konsumentównieważność umowyzwrot świadczeniaTSUEryzyko kursowebankowość

Sprawa dotyczyła umowy kredytu denominowanego w CHF zawartej przez konsumentów z bankiem. Powodowie domagali się ustalenia nieważności umowy oraz zasądzenia od banku kwoty wpłaconych rat wraz z odsetkami. Sąd Okręgowy w Warszawie, po analizie umowy i okoliczności jej zawarcia, uznał, że postanowienia dotyczące przeliczeń walutowych oraz informowania o ryzyku kursowym miały charakter klauzul abuzywnych. Sąd podkreślił, że klauzule te nie zostały indywidualnie uzgodnione, nie były sformułowane w sposób jasny i zrozumiały, a także rażąco naruszały interesy konsumentów. Ponieważ klauzule te dotyczyły świadczeń głównych umowy, ich abuzywność skutkowała nieważnością całej umowy kredytu. Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE i SN, wskazując, że w takiej sytuacji nie jest możliwe uzupełnienie luki w umowie przepisami prawa krajowego, a dalsze jej obowiązywanie jest prawnie niemożliwe. W związku z nieważnością umowy, świadczenia spełnione przez powodów zostały uznane za nienależne i podlegały zwrotowi na podstawie art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c. Sąd zasądził od banku na rzecz powodów kwotę 399 483,57 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Oddalono powództwo w pozostałym zakresie. Sąd oddalił również zarzut przedawnienia, wskazując na 10-letni termin przedawnienia dla roszczeń o zwrot świadczenia nienależnego oraz moment powzięcia wiedzy o abuzywności klauzuli jako początek biegu terminu. Zarzut zatrzymania zgłoszony przez bank został oddalony w oparciu o orzecznictwo TSUE. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie odpowiedzialności strony przegrywającej, obciążając nimi bank.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie nieważności umów kredytów denominowanych w CHF z powodu klauzul abuzywnych, zasady zwrotu świadczeń nienależnych, brak możliwości podniesienia zarzutu zatrzymania przez bank.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej konstrukcji umowy kredytu denominowanego w CHF i może wymagać analizy pod kątem innych walut lub konstrukcji umownych.

Zagadnienia prawne (4)

Czy umowa kredytu denominowanego w walucie obcej, zawarta z konsumentem, zawierająca klauzule dotyczące przeliczeń walutowych i ryzyka kursowego, jest nieważna z powodu abuzywności tych postanowień?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umowa jest nieważna z powodu abuzywności klauzul przeliczeniowych i informowania o ryzyku kursowym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że klauzule przeliczeniowe i dotyczące ryzyka kursowego nie były indywidualnie uzgodnione, nie były jasne i zrozumiałe, a także rażąco naruszały interesy konsumentów. Ponieważ stanowiły one istotne postanowienia umowy, ich wyeliminowanie skutkowało nieważnością całej umowy.

Jaki jest skutek wyeliminowania abuzywnych klauzul przeliczeniowych z umowy kredytu denominowanego w walucie obcej dla jej dalszego bytu prawnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wyeliminowanie abuzywnych klauzul przeliczeniowych, które określają główne świadczenie umowy, prowadzi do nieważności całej umowy, ponieważ nie jest możliwe jej dalsze wykonywanie.

Uzasadnienie

Sąd powołując się na orzecznictwo TSUE i SN stwierdził, że w przypadku, gdy abuzywne klauzule dotyczą świadczeń głównych, ich wyeliminowanie uniemożliwia określenie sposobu wykonania umowy, co skutkuje jej nieważnością. Nie jest możliwe uzupełnienie luki w umowie przepisami prawa krajowego.

Czy bank może skutecznie podnieść zarzut zatrzymania w sytuacji, gdy konsument domaga się zwrotu świadczenia nienależnego na skutek nieważności umowy kredytu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bank nie może skutecznie podnieść zarzutu zatrzymania w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wyroku TSUE w sprawie C-424/22, który wykluczył możliwość uznawania przez sądy krajowe zarzutów zatrzymania zgłaszanych przez banki w tego typu sprawach, wskazując, że przepisy dyrektywy 93/13 stoją na przeszkodzie takiej wykładni prawa krajowego.

Jaki jest termin przedawnienia roszczenia o zwrot świadczenia nienależnego spełnionego ratalnie na podstawie nieważnej umowy kredytu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Termin przedawnienia wynosi 10 lat.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 118 k.c. w zw. z art. 5 ust. 3 ustawy o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw z dnia 13 kwietnia 2018 r., wskazując na 10-letni termin przedawnienia dla roszczeń o zwrot świadczenia nienależnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Ustalenie nieważności umowy i zasądzenie zwrotu świadczenia
Strona wygrywająca
I. D. i J. D.

Strony

NazwaTypRola
I. D.osoba_fizycznapowód
J. D.osoba_fizycznapowód
(...) Bank (...) S.A.spółkapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 385¹

Kodeks cywilny

Postanowienia dotyczące przeliczeń walutowych i ryzyka kursowego w umowie kredytu denominowanego w CHF uznano za niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne) z uwagi na brak indywidualnego uzgodnienia, niejednoznaczność i rażące naruszenie interesów konsumenta.

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Nieważność umowy kredytu skutkuje obowiązkiem zwrotu przez bank na rzecz powodów kwoty świadczonej na podstawie nieważnej czynności prawnej jako świadczenia nienależnego.

k.c. art. 410 § § 1

Kodeks cywilny

Przepis stosuje się do świadczenia nienależnego, w tym gdy czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna.

Pomocnicze

k.c. art. 385³

Kodeks cywilny

Ciężar dowodu, że klauzule przeliczeniowe zostały indywidualnie uzgodnione, spoczywał na banku, który temu ciężarowi nie sprostał.

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

Roszczenie o zwrot świadczenia nienależnego spełnionego ratalnie ma 10-letni termin przedawnienia.

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Powodowie posiadali interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu.

k.p.c. art. 230

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd uwzględnił twierdzenia strony, którym przeciwnik nie przeczył.

k.p.c. art. 100 § zd. 2

Kodeks postępowania cywilnego

O kosztach procesu orzeczono na zasadzie odpowiedzialności strony przegrywającej, obciążając nimi bank.

Pr. bank. art. 69 § ust. 1

Ustawa Prawo bankowe

Wskazano, że brak możliwości ustalenia kwoty wypłaty kredytu w PLN po wyeliminowaniu klauzuli przeliczeniowej uniemożliwia ustalenie treści podstawowego świadczenia banku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa kredytu zawiera klauzule abuzywne dotyczące przeliczeń walutowych i ryzyka kursowego. • Klauzule abuzywne nie zostały indywidualnie uzgodnione. • Klauzule abuzywne nie były jasne i zrozumiałe. • Klauzule abuzywne rażąco naruszają interesy konsumentów. • Wyeliminowanie klauzul abuzywnych prowadzi do nieważności całej umowy. • Powodowie mają interes prawny w ustaleniu nieważności umowy. • Roszczenie o zwrot świadczenia nienależnego nie jest przedawnione. • Bank nie może podnieść zarzutu zatrzymania.

Odrzucone argumenty

Umowa nie zawiera klauzul abuzywnych. • Klauzule zostały indywidualnie uzgodnione. • Powodowie zostali należycie poinformowani o ryzyku kursowym. • Roszczenie jest przedawnione. • Bank ma prawo do zatrzymania.

Godne uwagi sformułowania

umowa jest nieważna • klauzule abuzywne • rażąco naruszają interesy konsumentów • nie można uzupełnić luki w umowie przepisem prawa krajowego • świadczenia nienależne • zarzut zatrzymania wykluczony przez TSUE

Skład orzekający

Rafał Wagner

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów kredytów denominowanych w CHF z powodu klauzul abuzywnych, zasady zwrotu świadczeń nienależnych, brak możliwości podniesienia zarzutu zatrzymania przez bank."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej konstrukcji umowy kredytu denominowanego w CHF i może wymagać analizy pod kątem innych walut lub konstrukcji umownych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych, który nadal budzi duże zainteresowanie konsumentów i prawników. Wyrok potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą w zakresie abuzywności klauzul i nieważności umów.

Bank musi zwrócić miliony! Sąd Okręgowy w Warszawie stwierdził nieważność umowy kredytu CHF z powodu klauzul abuzywnych.

Dane finansowe

WPS: 399 483,57 PLN

zwrot świadczenia nienależnego: 399 483,57 PLN

zwrot kosztów procesu: 14 534 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst