I C 1355/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód M. B. wniósł pozew o ustalenie, że w dniu 31 grudnia 1998 roku był współwłaścicielem nieruchomości o powierzchni 1144 m², objętej księgą wieczystą nr KW (...). Powód wskazał, że ma interes prawny w uzyskaniu takiego orzeczenia, ponieważ decyzją z dnia 9 listopada 2017 roku Prezydent (...) W. odmówił mu przyznania odszkodowania za tę nieruchomość, twierdząc, że nie udowodnił on swojego prawa własności w wymaganym terminie. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę (...). Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo, uznając, że powód nie wykazał istnienia interesu prawnego w rozumieniu art. 189 kpc. Sąd podkreślił, że powództwo o ustalenie ma charakter subsydiarny i nie może służyć jako środek do uzyskania prejudykatu na potrzeby przyszłego postępowania administracyjnego lub innego postępowania. Ponadto, sąd stwierdził, że ostateczny akt własności ziemi, którym sąd jest związany, stanowił wystarczający dowód własności powoda, a pozwany Skarb Państwa nie kwestionował tego faktu. Sąd uznał również, że zarzut braku legitymacji procesowej biernej Skarbu Państwa był zasadny, gdyż w dacie, na którą powód domagał się ustalenia prawa własności, Skarb Państwa nie był jeszcze właścicielem nieruchomości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie braku interesu prawnego w powództwie o ustalenie na podstawie art. 189 kpc, gdy celem jest uzyskanie prejudykatu dla innego postępowania, a także w kontekście legitymacji procesowej Skarbu Państwa w sprawach dotyczących nieruchomości przejętych z mocy prawa.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w kontekście art. 189 kpc i specyfiki postępowań administracyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy powód posiada interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie prawa własności nieruchomości na podstawie art. 189 kpc, gdy posiada ostateczny akt własności ziemi i celem jest uzyskanie prejudykatu dla postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie posiada interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie prawa własności, ponieważ ostateczny akt własności ziemi stanowi wystarczający dowód własności, a powództwo o ustalenie nie może służyć jako środek do uzyskania prejudykatu dla innego postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że interes prawny w rozumieniu art. 189 kpc istnieje tylko wtedy, gdy istnieje niepewność stanu prawnego, której nie można usunąć innymi środkami. W tym przypadku, ostateczny akt własności ziemi potwierdzał prawo powoda, a celem powoda było uzyskanie dowodu na potrzeby przyszłego postępowania administracyjnego, co wyklucza subsydiarny charakter powództwa o ustalenie.
Czy sąd powszechny może ustalić prawo własności jako prejudykat dla postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powództwo o ustalenie na podstawie art. 189 kpc nie może służyć do tworzenia wiążących dla innych postępowań prejudykatów.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że wyrok ustalający ma moc wiążącą tylko między stronami i nie może być traktowany jako dowód prejudycjalny dla innych postępowań, w tym administracyjnych.
Czy Skarb Państwa posiada legitymację procesową bierną w sprawie o ustalenie prawa własności nieruchomości, której stał się właścicielem z mocy prawa po dacie, na którą powód domaga się ustalenia swojego prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Skarb Państwa nie posiada legitymacji procesowej biernej w tej sprawie, ponieważ w dacie, na którą powód domaga się ustalenia prawa własności, nie był jeszcze właścicielem nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Skarb Państwa nie rościł sobie pretensji do nieruchomości w dacie wskazanej przez powoda i nie łączył go z powodem stosunek prawny wymagający ustalenia. Skarb Państwa stał się właścicielem z mocy prawa dopiero z dniem 1 stycznia 1999 roku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Prezydent (...) W. | organ_państwowy | pozwany |
| Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej | instytucja | zastępstwo procesowe pozwanego |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o ustalenie ma charakter subsydiarny i wymaga istnienia interesu prawnego, który zachodzi, gdy istnieje niepewność stanu prawnego lub prawa, której nie można usunąć innymi środkami. Powództwo to nie może służyć do uzyskania prejudykatu dla innego postępowania.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
W razie zaprzeczenia przez pozwanego, aby powód był w określonej dacie współwłaścicielem nieruchomości, na pozwanym ciąży obowiązek wykazania jego zbycia.
u.p.p.r.a.p. art. 73
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Przepis ten reguluje tryb przyznawania odszkodowania za grunty przejęte pod drogi publiczne.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, w tym ujawnienie się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi.
u.p.g. RP art. 32 § § 3
Ustawa o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej
Reguluje kwestię kosztów zastępstwa procesowego zasądzonych lub przyznanych Skarbowi Państwa, gdy zastępstwo wykonuje Prokuratoria Generalna.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego powoda w wytoczeniu powództwa o ustalenie na podstawie art. 189 kpc, gdyż powód posiada ostateczny akt własności ziemi, a celem powództwa jest uzyskanie prejudykatu dla postępowania administracyjnego. • Powództwo o ustalenie ma charakter subsydiarny i nie może zastępować innych środków ochrony prawnej. • Sąd powszechny nie jest władny do ustalania stanu prawnego jako prejudykatu dla innych postępowań. • Brak legitymacji procesowej biernej Skarbu Państwa, gdyż nie był on właścicielem nieruchomości w dacie wskazanej przez powoda.
Odrzucone argumenty
Powód posiada interes prawny w ustaleniu prawa własności, gdyż jest to niezbędne do uzyskania odszkodowania w postępowaniu administracyjnym. • Akt własności ziemi nie jest wystarczającym dowodem własności w kontekście odmowy przyznania odszkodowania.
Godne uwagi sformułowania
Powództwo o ustalenie nie może bowiem służyć wygenerowaniu prejudykatu na użytek innego, przyszłego postępowania. • Powództwo z art. 189 kpc ma bowiem służyć ochronie powoda, nie zaś tworzeniu wiążących inne sądy „prejudycjalnych” dowodów na potrzeby innych postępowań. • Wytaczając niniejsze powództwo powód w istocie zmierzał do uzyskania swoistego prejudykatu na użytek postępowania, które dopiero ma zamiar zainicjować skargą o wznowienie postępowania administracyjnego.
Skład orzekający
Kamila Spalińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku interesu prawnego w powództwie o ustalenie na podstawie art. 189 kpc, gdy celem jest uzyskanie prejudykatu dla innego postępowania, a także w kontekście legitymacji procesowej Skarbu Państwa w sprawach dotyczących nieruchomości przejętych z mocy prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w kontekście art. 189 kpc i specyfiki postępowań administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy podchodzą do powództw o ustalenie i jak ważne jest wykazanie interesu prawnego, szczególnie gdy celem jest uzyskanie dowodu na potrzeby innego postępowania. Jest to istotne dla praktyków prawa cywilnego i administracyjnego.
“Czy można użyć sądu cywilnego do wygrania sprawy administracyjnej? Sąd Okręgowy odpowiada: nie tędy droga!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.