I C 135/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód T. K. wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa o zapłatę 84.796 zł (później sprecyzowane do 14.796 zł odszkodowania i 70.000 zł zadośćuczynienia) tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia za okres od 14 do 28 sierpnia 2020 r., kiedy to miał niesłusznie odbywać karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania. Powód zarzucał bezprawne działanie Skarbu Państwa, polegające na zarządzeniu wykonania kary mimo braku podstaw oraz doręczeniu zawiadomienia o posiedzeniu na nieprawidłowy adres. Pozwany Skarb Państwa wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia i zaprzeczając zasadności roszczenia. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo w całości. Sąd ustalił, że powód został prawomocnie skazany za oszustwo, a kara pozbawienia wolności została warunkowo zawieszona. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia było ustalenie, że powód nie wykonał nałożonego na niego obowiązku probacyjnego (przeproszenia pokrzywdzonej) przed zarządzeniem wykonania kary, co stanowiło podstawę do jej wykonania zgodnie z art. 75 § 2 kk. Sąd uznał, że działania sądu karnego, w tym zarządzenie wykonania kary, były zgodne z prawem, a powód sam przyczynił się do problemów z doręczaniem korespondencji, podając nieaktualne i nieprawdziwe adresy. Sąd stwierdził również, że powód nie udowodnił wysokości poniesionej szkody (koszty wycieczki, opłata bagażowa, utracony zarobek) ani rozmiaru doznanej krzywdy psychicznej. W kwestii przedawnienia, sąd przyjął korzystniejszą dla powoda interpretację, zgodnie z którą termin przedawnienia upływał z końcem roku kalendarzowego, co oznaczało, że pozew wniesiony pod koniec 2022 r. był skuteczny. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie odpowiedzialności strony przegrywającej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności Skarbu Państwa za niezgodne z prawem działanie władzy publicznej, w szczególności w kontekście zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności i obowiązków procesowych stron w zakresie podawania adresów.
Rozstrzygnięcie oparte na specyficznych okolicznościach faktycznych sprawy, w tym na zachowaniu powoda. Kwestia przedawnienia została rozstrzygnięta w sposób korzystny dla powoda, co może być przedmiotem dalszych sporów interpretacyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zarządzenie wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności, przy jednoczesnym braku podstaw i doręczeniu zawiadomienia o posiedzeniu na nieprawidłowy adres, stanowi niezgodne z prawem działanie Skarbu Państwa uzasadniające odpowiedzialność odszkodowawczą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarządzenie wykonania kary było zgodne z prawem, ponieważ powód uchylał się od wykonania nałożonego obowiązku przeproszenia pokrzywdzonej. Błąd w doręczeniu zawiadomienia o posiedzeniu nie miał znaczenia dla oceny zasadności roszczenia odszkodowawczego, zwłaszcza że powód miał świadomość niespełnionego obowiązku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód uchylał się od wykonania obowiązku przeproszenia pokrzywdzonej, co stanowiło podstawę do zarządzenia wykonania kary zgodnie z art. 75 § 2 kk. Błąd w doręczeniu zawiadomienia o posiedzeniu, choć stanowił naruszenie prawa do obrony, nie był warunkiem koniecznym powstania szkody w kontekście całokształtu okoliczności sprawy, w tym biernej postawy powoda i jego zaniedbań adresowych.
Czy powód udowodnił wysokość szkody (koszty wycieczki, utracony zarobek) oraz rozmiar krzywdy (cierpienia psychiczne) wynikającej z okresu pozbawienia wolności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie udowodnił wysokości szkody ani rozmiaru doznanej krzywdy.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na brak dowodów potwierdzających poniesienie kosztów wycieczki i opłaty bagażowej, a także na nieudowodnienie zasadności utraconego wynagrodzenia z uwagi na brak wymaganych protokołów odbioru prac. Cierpienia psychiczne powoda zostały uznane za niewystarczająco udowodnione, a przedstawione zaświadczenie o konsultacji medycznej nie uzasadniało żądanej kwoty zadośćuczynienia.
Czy roszczenie powoda o odszkodowanie i zadośćuczynienie uległo przedawnieniu?
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie nie uległo przedawnieniu, ponieważ pozew został wniesiony przed upływem terminu przedawnienia, który sąd zinterpretował jako ostatni dzień roku kalendarzowego.
Uzasadnienie
Sąd przychylił się do stanowiska, że trzyletni termin przedawnienia roszczeń odszkodowawczych z czynu niedozwolonego (art. 442¹ § 1 kc) powinien być rozpatrywany z uwzględnieniem art. 118 kc, co skutkuje przedłużeniem terminu do ostatniego dnia roku kalendarzowego. Pozew wniesiony pod koniec 2022 r. przerwał bieg przedawnienia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. K. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Prezes Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie | organ_państwowy | pozwany |
| Skarb Państwa – Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej | organ_państwowy | zastępstwo procesowe pozwanego |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 417 § § 1
Kodeks cywilny
Przewiduje odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie powstałe przy wykonywaniu władzy publicznej. Wymaga spełnienia przesłanek: bezprawności działania lub zaniechania, szkody oraz normalnego związku przyczynowego.
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
Podstawa ochrony dóbr osobistych.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Podstawa zasądzenia zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych.
k.k. art. 75 § § 2
Kodeks karny
Określa przesłanki zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności, w tym rażące naruszenie porządku prawnego lub uchylanie się od wykonania nałożonych obowiązków.
k.c. art. 442¹ § § 1
Kodeks cywilny
Określa trzyletni termin przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym.
Pomocnicze
k.p.k. art. 139 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Reguluje skutki doręczenia pisma pod wskazanym adresem, gdy strona nie podaje nowego adresu lub nie przebywa pod wskazanym.
k.k.w. art. 178 § § 3
Kodeks postępowania karnego wykonawczego
Gwarantuje skazanemu prawo do udziału w posiedzeniu w przedmiocie zarządzenia wykonania kary.
k.k.w. art. 22 § § 1
Kodeks postępowania karnego wykonawczego
Dotyczy doręczania zawiadomień o terminach posiedzeń.
k.p.c. art. 165 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa moment wniesienia pisma do sądu w przypadku nadania go u operatora pocztowego.
k.p.c. art. 123 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa czynności przerywające bieg przedawnienia.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 11
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady zwrotu kosztów procesu.
k.c. art. 361 § § 2
Kodeks cywilny
Określa zakres naprawienia szkody (straty i utracone korzyści).
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Reguluje ciężar dowodu.
k.p.c. art. 11
Kodeks postępowania cywilnego
Określa związanie sądu cywilnego ustaleniami wyroku skazującego w postępowaniu karnym.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Ogólny termin przedawnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powód uchylał się od wykonania obowiązku przeproszenia pokrzywdzonej. • Powód nie wykazał wysokości szkody i rozmiaru krzywdy. • Powód sam przyczynił się do problemów z doręczaniem korespondencji, podając nieprawdziwe adresy. • Działania sądu karnego były zgodne z prawem.
Odrzucone argumenty
Zarządzenie wykonania kary pozbawienia wolności nastąpiło bez podstaw prawnych. • Doręczenie zawiadomienia o posiedzeniu na nieprawidłowy adres naruszyło prawo do obrony. • Powód poniósł szkodę w postaci utraconej wycieczki i zarobku. • Powód doznał krzywdy psychicznej z powodu niesłusznego pozbawienia wolności.
Godne uwagi sformułowania
Powód uchylał się od wykonania nałożonego na niego obowiązku przeprosin pokrzywdzonej. • Powód nie wykazał również rozmiaru krzywdy, jakiej doznał i uszczerbku na zdrowiu psychicznym. • To na powodzie zatem spoczywał obowiązek każdorazowego informowania Sądu o zmianie miejsca swego pobytu, bądź też podanie prawidłowego i prawdziwego adresu, czego nie uczynił z tylko znanych sobie przyczyn. • Nie sposób przypisać w tym względzie miana uczciwości powodowi w stosunku zarówno do organów ścigania, jak i Sądu, gdy zapytany o miejsce zamieszkania podaje adres, pod którym faktycznie nie przebywa od wielu lat.
Skład orzekający
Ewa Ligoń-Krawczyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności Skarbu Państwa za niezgodne z prawem działanie władzy publicznej, w szczególności w kontekście zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności i obowiązków procesowych stron w zakresie podawania adresów."
Ograniczenia: Rozstrzygnięcie oparte na specyficznych okolicznościach faktycznych sprawy, w tym na zachowaniu powoda. Kwestia przedawnienia została rozstrzygnięta w sposób korzystny dla powoda, co może być przedmiotem dalszych sporów interpretacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności państwa za błędy proceduralne, co jest zawsze interesujące. Dodatkowo, wątek podawania nieprawdziwych adresów i uchylania się od obowiązków przez skazanego dodaje jej dramatyzmu.
“Czy państwo zapłaci za błąd sądu? Sąd Okręgowy rozstrzyga sprawę o odszkodowanie za rzekomo niesłuszne więzienie.”
Dane finansowe
WPS: 84 796 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.