I C 1316/16

Sygn. akt I C 1316/16 Orzeczenie zostało zastąpione orzeczeniem sadu II instancji - VIII Ca 329/17 –orzeczenie prawomocne WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 marca 2017 r. Sąd Rejonowy w Toruniu I Wydział Cywilny w składzie następującym Przewodniczący SSR Magdalena Glinkiewicz Protokolant st.sekr.sąd. Bożena Czajkowska Po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2017 r. w Toruniu. sprawy z powództwa A. P. przeciwko: Skarbowi Państwa – Aresztowi Śledczemu w T. o: zapłatę orzeka: I. zasądza od pozwanego Skarbu Państwa – Aresztowi Śledczemu w T. na rzecz powoda A. P. kwotę 429 zł (czterysta dwadzieścia dziewięć złotych) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 25 stycznia 2017r. do dnia zapłaty; II. umarza postępowanie co do kwoty 8.000 zł (osiem tysięcy złotych); III. oddala powództwo w pozostałej części; IV. nie obciąża powoda kosztami procesu poniesionymi przez pozwanego; V. przyznaje r.pr. M. Ł. ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Toruniu kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. Sygn. akt I C 1316/16 UZASADNIENIE Powód A. P. wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa - Aresztu Śledczego w T. kwoty 450 zł tytułem zwrotu wartości uszkodzonego telewizora oraz kwoty 8.000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz o zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu wskazał, że rodzina i znajomi złożyli się i zakupili dla niego telewizor marki S. (...) cali model (...) 1958. W momencie odbioru telewizora od administracji Aresztu Śledczego w dniu 15 czerwca 2016 r. powód zauważył, że w środku aparatu jakiś element jest ruchomy. Po sprawdzeniu okazało się, że był on otwierany ostrym narzędziem, które pozostawiło ślady na górnej ramie i obudowie telewizora. Telewizor został uruchomiony, ale nie było wizji, co zdaniem powoda oznacza mechaniczne uszkodzenie matrycy. Według powoda doszło do niego w wyniku sprawdzania zawartości depozytu przez stronę pozwaną. W uzasadnieniu powód dodał, że nie może skorzystać z naprawy gwarancyjnej, bowiem nie obejmuje ona uszkodzeń mechanicznych. Postanowieniem z dnia 21 października 2016 r. tut. Sąd zwolnił powoda od kosztów sądowych w całości oraz ustanowił dla powoda pełnomocnika z urzędu. W piśmie z dnia 27 grudnia 2016r. pełnomocnik powoda podtrzymał roszczenie w zakresie zapłaty kwoty 439 zł tytułem odszkodowania za zniszczony telewizor. Na rozprawie w dniu 13 marca 2017 r. powód cofnął pozew co do zapłaty zadośćuczynienia w kwocie 8.000 zł. Pozwany złożył odpowiedź na pozew, w której wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym, kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu strona pozwana wskazała, że w dniu 2 czerwca 2016 r. został dostarczony powodowi przebywającemu w Areszcie Śledczym w T. telewizor marki S. (...) cali, model (...) 1958. Wówczas nie stwierdzono widocznych śladów użytkowania, ani uszkodzenia zewnętrznego. Powód pokwitował jego przyjęcie do magazynu i nie wnosił żadnych uwag. Jeszcze tego samego dnia upoważniony funkcjonariusz dokonał przeglądu odbiornika, co polegało na otwarciu obudowy i sprawdzeniu zawartości. Po wykonaniu tej czynności telewizor został odstawiony w bezpieczne miejsce na półce w magazynie. W dniu 15 czerwca 2016 r. przy odbiorze telewizora została stwierdzona usterka w postaci uszkodzenia matrycy. Przegląd telewizora nie wymagał jego włączania, a jedynie otwarcia obudowy. Strona pozwana wskazała, że otwarcie obudowy nie ma wpływu na sprawność matrycy. Pozwany stwierdził, że do uszkodzenia matrycy mogło dojść jedynie w wyniku uderzenia w sprzęt. W trakcie dokonywania przeglądu i w trakcie przechowywania w magazynie nie doszło do takiego zdarzenia. Na rozprawie w dniu 13 marca 2017 r. powód cofnął pozew co do zapłaty zadośćuczynienia w kwocie 8.000 zł. Pełnomocnik pozwanego wyraził zgodę na cofnięcie pozwu i wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów procesu. Strona powodowa cofnęła również wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego. Nadto pełnomocnik powód wniósł o zasadzenie kosztów zastępstwa procesowego, ewentualnie i przyznanie wynagrodzenia ze Skarbu Państwa, albowiem koszt nie zostały uiszczone przez powoda, ani w całości, ani w części. Sąd ustalił, co następuje: A. P. odbywa karę pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym w T. . Okoliczność bezsporna. Rodzina i znajomi A. P. złożyli się, aby kupić dla niego telewizor marki S. (...) HD R. L. za kwotę 429,00 zł. (10 zł koszt przesyłki) Dowód: faktura, k. 46. Telewizor został zamówiony przez siostrę P. O. . W dniu 14 maja 2016 r. sprzęt został dostarczony do mieszkania P. O. . Telewizor był opakowany w karton zawinięty w taśmę. Nie był uszkodzony. P. O. zawiózł telewizor do swojego ojca – R. O. . W kartonie telewizor był otoczony styropianem. Sprzęt był zamknięty taśmą. R. O. otworzył karton, wyjął telewizor, ale nie podłączył go to anteny. Podłączył tylko telewizor do sieci, aby sprawdzić, czy telewizor działa. Telewizor działał. Telewizor był przechowywany i przewożony w pozycji pionowej. Nie został uderzony, nie przewrócił się. W dniu 3 czerwca 2016 r. R. O. wraz ze swoją małżonką zawiózł telewizor do Aresztu Śledczego w T. . Sprzęt został wyciągnięty z kartonu przez funkcjonariuszy (...) A. P. został powiadomiony o dostarczeniu telewizora do Aresztu, ale nie widział wówczas telewizora. Dowód: zeznania P. O. , k. 103v-104; zeznania R. O. , k. 104; zeznania powoda, k. 105-105v. Pracownik magazynu Aresztu Śledczego w T. – S. F. owinął telewizor w piankę i położył go na półce. Nie sprawdził czy telewizor działa. Sprzęt musiał być przechowywany w pozycji leżącej, ponieważ nie było jednej części stópki. Dowód: zeznania S. F. , k. 104-104v. Telewizor musiał zostać sprawdzony przez informatyków w celu ustalenia, czy nie znajdują się w nim niedozwolone przedmioty. Sprawdzenie polega na otwarciu obudowy telewizora. Sprzęt należący do A. P. było bardzo trudno otworzyć. Informatyk wykonujący te czynności – K. J. przy otwieraniu telewizora spowodował powstanie rysy na jego obudowie, odłupany został fragment plastiku, który wpadł do środka obudowy. Dowód: zeznania K. J. , k. 105; zeznania S. F. , k. 104-104v; zeznania powoda, k. 105-105v W trakcie przechowywania telewizora w magazynie Aresztu Śledczego w T. doszło do mechanicznego uszkodzenia matrycy, co ujawniło się po włączeniu sprzętu w dniu 15 czerwca 2016 r., gdy A. P. chciał go odebrać. Dowód: zeznania powoda, k. 105-105v. Aby móc otrzymać telewizor do Aresztu Śledczego w T. A. P. musiał podpisać oświadczenie, że wyraża zgodę na otwarcie (zerwanie plomb oraz zaklejenie (...) ) i dokonanie przeglądu dostarczonego sprzętu lub urządzenia; zobowiązuje się do przestrzegania wymienionych na odwrocie ustaleń dotyczących użytkowania prywatnego sprzętu lub urządzeń; oświadczył, że nie będzie rościł do administracji Aresztu Śledczego w T. żadnych roszczeń w przypadku uszkodzenia, zniszczenia, utraty lub zgubienia sprzętu. Dowód: prośba k. 60. Postanowieniem z dnia 14 września 2016 r. Komisariat Policji w T. zawiadomił A. P. o niewniesieniu wniosku o ukaranie do Sądu w sprawie uszkodzenia telewizora marki S. model (...) dokonanego w czerwcu 2016 r. w T. przy ul. (...) na terenie Aresztu Śledczego, w wyniku którego straty w wysokości 450 zł poniósł A. P. z powodu niewykrycia sprawcy wykroczenia. Dowód: zawiadomienie, k. 49. Dyrektor Aresztu Śledczego w T. , po przeprowadzeniu wewnętrznego postępowania wyjaśniającego, nie uznał roszczenia A. P. . Decyzję jego podtrzymał Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w B. . Dowód: pismo Dyrektora Aresztu Śledczego w T. , k. 66; pismo Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w B. , k. 80. Sąd zważył, co następuje: Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie okoliczności bezspornych, dowodów w postaci zeznań świadków, przesłuchania powoda oraz dokumentów. Sąd w pełni dał wiarę dowodom w postaci dokumentów zgromadzonych w toku procesu albowiem były kompletne i jasne, wraz z pozostałymi dowodami obrazowały dokładny stan faktyczny sprawy. Ich prawdziwość nie budziła w ocenie Sądu jakichkolwiek wątpliwości. Co więcej wiarygodność przedłożonych dokumentów nie była kwestionowana przez żadną ze stron. Sąd uznał za wiarygodne zeznania świadków: R. O. oraz P. O. , w zakresie jakim pokrywają się z ustalonym, stanem faktycznym. Wskazać jednak należy, że w zeznaniach tych świadków wystąpiły dwie sprzeczności: pierwsza dotyczyła tego, w co opakowany był telewizor przy dostarczeniu go do miejsca odbioru, a druga odnosiła się do tego, kto zawiózł sprzęt do Aresztu Śledczego w T. . W odniesieniu do pierwszej sprzeczności należy wskazać, że Sąd dał wiarę w tym zakresie zeznaniom świadka P. O. , bowiem to on był osobą odbierającą telewizor, natomiast w kwestii drugiej, tj. tego, kto zawiózł sprzęt do Aresztu Śledczego Sąd dał wiarę zeznaniom świadka R. O. , ponieważ bezspornym było, że jego syn dostarczył mu telewizor w celu zawiezienia go powodowi. W pozostałej części Sąd uznał za wiarygodne zeznania tych świadków. Sąd uznał za częściowo wiarygodne zeznania świadków: S. F. i K. J. . W ocenie Sądu świadkowie ci, jako osoby zatrudnione przez stronę pozwaną starały się przedstawić korzystną dla nich wersję wydarzeń, aby uniknąć ewentualnej odpowiedzialności. W związku z tym Sąd przyznał walor wiarygodności ich zeznaniom w zakresie, w jakim opisywali procedurę dostarczania telewizora do Aresztu Śledczego w T. i konieczność sprawdzenia jego zawartości. Zdaniem Sądu jednak świadkowie ci albo nie mieli wiedzy co do momentu, w którym doszło do mechanicznego uszkodzenia telewizora albo celowo nie wspominali o tej okoliczności. W ocenie Sądu biorąc pod uwagę całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie należało uznać, że do uszkodzenia telewizora doszło w magazynie Aresztu Śledczego w T. . Sąd uznał za wiarygodne zeznania powoda A. P. . Zdaniem Sądu twierdzenia wskazane przez powoda stanowią spontaniczną i obiektywną relację dotyczącą dostarczania mu telewizora do Aresztu Śledczego w T. . Z tego względu, zdaniem Sądu, jego zeznaniom należało przyznać walor wiarygodności. Kwestią sporną w niniejszym procesie było ustalenie, czy Areszt Śledczy w T. jest odpowiedzialny za mechaniczne uszkodzenie odbiornika telewizora. Strona pozwana powoływała się na treść oświadczenia zatytułowanego „prośba” (k.73), w której powód wskazał, że nie będzie rościł do administracji Aresztu Śledczego w T. żadnych roszczeń w przypadku uszkodzenia, zniszczenia, utraty lub zagubienia sprzętu opisanego w niniejszej prośbie. Zgodnie z treścią art. 110a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks Karny Wykonawczy (Dz.U. 1997.90.557 ze zm.), dyrektor zakładu karnego może zezwolić skazanemu na posiadanie w celi sprzętu audiowizualnego, komputerowego oraz innych przedmiotów, w tym także podnoszących estetykę pomieszczenia lub będących wyrazem kulturalnych zainteresowań skazanego, jeżeli posiadanie tych przedmiotów nie narusza zasad porządku i bezpieczeństwa obowiązujących w zakładzie karnym. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że skazany ma obowiązek złożenia prośby do dyrektora zakładu karnego (Aresztu Śledczego) i dopiero po jej zaakceptowaniu powstaje możliwość posiadania w celi np. odbiornika telewizyjnego. W związku z tym powód nie miał wyboru i musiał podpisać oświadczenie zatytułowane „prośba”, które znajduje się w aktach sprawy. Strona pozwana nie może zatem twierdzić, że jej odpowiedzialność za uszkodzenia sprzętu zostaje wyłączona, bowiem powód zgodził się na taki zapis. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że podpisanie tego oświadczenia miało charakter przymusowy, co, biorąc pod uwagę fakt odbywania przez powoda kary pozbawienia wolności, jawi się jako całkowicie zasadne, jednak nie oznacza dowolności po stronie pozwanego w kształtowaniu treści takiej „prośby”. W ocenie Sądu cytowany powyżej zapis jest sprzeczny z zasadą współżycia społecznego w postaci uczciwości, co powoduje jego nieważność w świetle art. 58 § 2 i 3 k.c. Stosownie do treści art. 58 § 2 k.c. , nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Zgodnie z brzmieniem art. 58 § 3 k.c. , jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana. Przenosząc treść tych przepisów na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że cytowany przepis stanowił tylko część czynności prawnej (prośby kierowanej do dyrektora Aresztu Śledczego w T. ), ponadto została ona już wykonana. Zdaniem Sądu strona pozwana, jako dysponent prawa powoda (wyrażenia bądź nie zgody na posiadanie odbiornika telewizyjnego w celi) winna dokładać najwyższej staranności przy dokonywaniu tej czynności. Pozwany nie może zatem zasadnie twierdzić, że jego odpowiedzialność jest wyłączona, bowiem powód zgodził się na to. Uczciwość wymaga, aby z własnością osoby trzeciej postępować bardzo ostrożnie i starannie. Wskazać jednak należy, że cytowany zapis znajdujący się w oświadczeniu zwalnia stronę pozwaną od takiego postępowania i pozwala na to, aby pozwany nawet celowo zniszczył sprzęt należący do osoby trzeciej, uszkodził go, utracił lub zagubił. W ocenie Sądu taki zapis nie może się ostać, nie jest wiążący dla Sądu i nie powoduje wyłączenia odpowiedzialności Aresztu Śledczego w T. za mechaniczne uszkodzenie odbiornika telewizyjnego należącego do A. P. . Podstawą odpowiedzialności Aresztu Śledczego w T. jest art. 417 § 1 k.c. Areszt Śledczy jest statio fisci Skarbu Państwa był legitymowany biernie do występowania w niniejszym procesie jako strona pozwana. Zgodnie z brzmieniem art. 417 § 1 k.c. , za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Konstrukcja odpowiedzialności Aresztu Śledczego w T. jest oparta na zasadzie deliktu. Przesłanki odpowiedzialności to: szkoda; szkoda, która musi być wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej; istnienie normalnego, adekwatnego związku przyczynowego między działaniem lub zaniechaniem przy wykonywaniu władzy publicznej a powstaniem szkody ( art. 361 k.c. ). Odpowiedzialność Skarbu Państwa dotyczy sfery wykonywania władzy publicznej (imperium) i obejmuje stosunki prawne, w których państwo lub jednostka samorządu terytorialnego występuje w pozycji nadrzędnej. Z tego względu może władczo kształtować prawa i obowiązki innego podmiotu i stosować środki przymusu w celu zapewnienia ich realizacji. Przesłanką powstania odpowiedzialności na zasadzie art. 417 § 1 k.c. jest niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że strona pozwana ponosi odpowiedzialność na zasadzie art. 415 k.c. , który stanowi, że kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowody pozwolił na jednoznaczne ustalenie, że do mechanicznego uszkodzenia odbiornika telewizyjnego należącego do powoda doszło w czasie, gdy znajdował się on w magazynie w Areszcie Śledczym w T. . Telewizor był nowy, oryginalnie zapakowany, sprawny w chwili przekazania do Aresztu (pozwany nie wykazał, że w chwili przyjęcia sprzętu do Aresztu telewizor był niesprawny – nie podłączył sprzętu w chwili jego przyjęcia), prze przyjęciem do Aresztu był przechowywany w pozycji pionowej, w tej samej pozycji został przewieziony do Aresztu. W chwili dostarczenia do pozwanego nie nosił śladów żadnego mechanicznego uszkodzenia (nie było śladów przewrócenia, uderzenia, otarcia). Po podłączeniu do sieci w domu R. O. działał. W ocenie Sądu pozwany w chwili dostarczenia telewizora winien podłączyć go do sieci i sprawdzić, czy sprzęt jest sprawny. Pracownicy pozwanego nie zrobili tego. W ocenie Sądu powód wykazał, że w chwili dostarczenia telewizora do Aresztu Śledczego w T. w dniu 3 czerwca 2016r. sprzęt nie był uszkodzony. Wobec tego strona pozwana ponosi winę za nieprawidłowe zabezpieczenie telewizora przed uszkodzeniem. Stosownie do treści art. 361 § 1 k.c. , zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W ocenie Sądu taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie – nieprawidłowe przechowywanie telewizora bądź nieprawidłowe sprawdzanie jego zawartości (otwieranie obudowy) doprowadziło do jego uszkodzenia. Sprzęt był przechowywany w pozycji leżącej. Został otworzony w taki sposób, że doszło do uszkodzenia obudowy, wyłamania plastikowej części, która następnie wpadł do środka obudowy. Ostatecznie powód dochodził zapłaty kwoty 439 zł tytułem odszkodowania za zniszczony telewizor. Z faktury na k. 46 akt wynika, że telewizor kosztował 429 zł, 10 zł to koszt przesyłki. Powód trzymał w prezencie telewizor za kwotę 429 zł, nie wykazał, że pokrył koszt przesyłki na kwotę 10 zł. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku. Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia 25 stycznia 2017 r.. Kompletny pozew, wskazujący precyzyjnie żądanie, został doręczony Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu w T. w dniu 17 stycznia 2017 r. (k. 54). W ocenie Sądu siedem dni było wystarczającym te3rminem do spełnienie żądania w zakresie zwrotu kosztów uszkodzonego telewizora. Po upływie tego terminu, tj. od dnia 25 stycznia 2017 r. opóźniała się z terminem spełnienia świadczenia. W punkcie II wyroku Sąd umorzył postępowanie co do kwoty 8.000 zł, bowiem na rozprawie w dniu 13 marca 2017 r. pełnomocnik powoda, za zgodę pozwanego, cofnął pozew. W ocenie Sądu cofnięcie pozwu co do żądania zadośćuczynienia było dopuszczalne, zgodne z prawem, zasadami współżycia społecznego i nie zmierzało do obejścia prawa. Wobec tego w tym zakresie postępowanie należało umorzyć. W punkcie III wyroku Sąd oddalił powództwo w pozostałej części. Sąd nie obciążył powoda kosztami na mocy art. 102 k.p.c. w zakresie cofniętego powództwa oraz co do części niezasadnego roszczenia. Powód jako osoba pozbawiona wolności nie dysponuje środkami finansowymi na pokrycie tych kosztów, nadto jeszcze przed doręczeniem odpisu pozwu stornie pozwanej pełnomocnik powoda w piśmie procesowym doprecyzował wartość przedmiotu sporu określając ją na kwotę 439 zł i podtrzymywał roszczenie jedynie w części dotyczącej zapłaty odszkodowania. W punkcie IV wyroku Sąd przyznał radcy prawnemu M. Ł. ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Toruniu kwotę 442,80 zł tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. Sąd zasądził kwotę 120 zł powiększoną o należny podatek VAT na mocy § 8 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. 2015.1805) oraz kwotę 240 zł powiększoną o należny podatek VAT na mocy § 14 pkt 26 wskazanego wyżej Rozporządzenia.