I C 1295/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił powództwo o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu po zmarłym bracie, uznając, że relacja rodzeństwa nie spełnia kryteriów "wspólnego pożycia" z art. 691 k.c.
Powód domagał się ustalenia wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego po zmarłym bracie, z którym mieszkał i prowadził wspólne gospodarstwo domowe. Sąd oddalił powództwo, opierając się na interpretacji art. 691 k.c., zgodnie z którą relacja rodzeństwa, nawet przy wspólnym zamieszkiwaniu i prowadzeniu gospodarstwa, nie jest równoznaczna z "faktycznym wspólnym pożyciem" wymaganym do wstąpienia w stosunek najmu po zmarłym najemcy. Sąd podkreślił, że przepis ten dotyczy konkubinatu lub relacji analogicznych do małżeńskich, a nie relacji między rodzeństwem.
Powód P. P. (1) wniósł pozew przeciwko Gminie Miejskiej G. o ustalenie, że w dniu 25 czerwca 2017 r. wstąpił w stosunek najmu lokalu mieszkalnego po swoim zmarłym bracie, G. P. Powód argumentował, że od 2014 r. stale zamieszkiwał w lokalu, pomagał bratu i partycypował w opłatach, a także pozostawał z nim we wspólnym pożyciu i prowadził wspólne gospodarstwo domowe. Po śmierci brata, powód bezskutecznie starał się o zawarcie umowy najmu z gminą, która odmówiła i wystąpiła z pozwem o eksmisję. Pozwana Gmina Miejska G. nie zgodziła się z powództwem, wskazując, że umowa najmu była zawarta tylko z G. P. i przewidywała zamieszkiwanie wyłącznie najemcy. Sąd Rejonowy w Giżycku oddalił powództwo, uznając, że powód nie wykazał spełnienia przesłanek z art. 691 § 1 Kodeksu cywilnego. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na utrwalonym orzecznictwie, które interpretuje pojęcie "faktycznego wspólnego pożycia" jako relację konkubencką lub analogiczną do małżeńskiej, wykluczając stosowanie tego przepisu do relacji między rodzeństwem, nawet jeśli strony pozostawały we wspólnocie domowej i gospodarczej. Sąd podkreślił, że brak jest podstaw do rozszerzenia przepisu na rodzeństwo, a wspólne zamieszkiwanie braci nie jest równoznaczne z "wspólnym pożyciem" w rozumieniu cytowanego przepisu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c., nie obciążając powoda.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, rodzeństwo najemcy nie wstępuje w stosunek najmu lokalu mieszkalnego po jego śmierci na podstawie art. 691 § 1 k.c., ponieważ relacja rodzeństwa nie jest równoznaczna z "faktycznym wspólnym pożyciem" w rozumieniu tego przepisu.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na utrwalonym orzecznictwie, które interpretuje "faktyczne wspólne pożycie" jako relację konkubencką lub analogiczną do małżeńskiej, wykluczając stosowanie tego przepisu do relacji między rodzeństwem, nawet przy wspólnym zamieszkiwaniu i prowadzeniu gospodarstwa domowego. Podkreślono, że brak jest podstaw do rozszerzenia przepisu na rodzeństwo.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
Gmina Miejska G.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. P. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| Gmina Miejska G. | instytucja | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.c. art. 691 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis ten dotyczy wstąpienia w stosunek najmu po śmierci najemcy lokalu mieszkalnego. W kręgu osób wstępujących znajdują się m.in. dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Sąd interpretuje "faktyczne wspólne pożycie" jako relację konkubencką lub analogiczną do małżeńskiej, wykluczając stosowanie tego przepisu do relacji między rodzeństwem.
Pomocnicze
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd zastosował przepis dotyczący oceny, czy w szczególnych wypadkach można odstąpić od obciążania strony kosztami postępowania.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący ciężaru dowodu, zgodnie z którym ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W tej sprawie na powodzie ciążył obowiązek wykazania, że wobec niego zachodzą okoliczności wymienione w art. 691 § 1 k.c.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Relacja rodzeństwa, nawet przy wspólnym zamieszkiwaniu i prowadzeniu gospodarstwa domowego, nie stanowi "faktycznego wspólnego pożycia" w rozumieniu art. 691 § 1 k.c. Umowa najmu lokalu mieszkalnego była zawarta tylko z G. P., a § 2 umowy wskazywał, że w lokalu ma zamieszkiwać tylko najemca. Najemca G. P. we wnioskach o dodatek mieszkaniowy wskazywał, że w gospodarstwie domowym znajduje się jedna osoba.
Odrzucone argumenty
Powód pozostawał z bratem we wspólnym pożyciu i prowadził wspólne gospodarstwo domowe. Powód stale zamieszkiwał w lokalu od 2014 r. i pomagał bratu, partycypując w opłatach.
Godne uwagi sformułowania
„faktyczne pożycie z najemcą” jest pozostawanie we wspólnocie domowej, duchowej, gospodarczej i fizycznej utrzymywanie współżycia fizycznego nie jest warunkiem koniecznym, jak to jest zazwyczaj w relacjach małżeńskich brak jest podstaw do rozszerzenia tego przepisu na rodzeństwo Wspólne pożycie jest terminem, który w polskim ustawodawstwie używa się tylko w znaczeniu pożycia małżeńskiego. Nawet bardzo intensywna więź psychiczna oraz wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego nie uzasadnia nazwania tej relacji " wspólnym pożyciem". Relacje te przybierają zwykle postać opieki, pieczy czy przyjaźni. Nie można ich bowiem kwalifikować jako wspólnego pożycia, gdyż brak więzi fizycznej wyklucza taką kwalifikację
Skład orzekający
Marek Makowczenko
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"wspólnego pożycia\" w kontekście wstąpienia w stosunek najmu po śmierci najemcy na gruncie art. 691 k.c., zwłaszcza w odniesieniu do relacji między rodzeństwem."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji rodzeństwa i może być odmiennie interpretowane w przypadku innych relacji faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak wąsko sądy interpretują pojęcia prawne, nawet gdy stan faktyczny wydaje się oczywisty z ludzkiego punktu widzenia. Pokazuje też, jak ważne jest precyzyjne sformułowanie przepisów i jak istotne są przywołane przez sąd orzeczenia innych sądów.
“Czy mieszkanie z bratem i wspólne rachunki wystarczą, by odziedziczyć jego mieszkanie? Sąd odpowiada.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: I C 1295/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 grudnia 2019 r. Sąd Rejonowy w Giżycku I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Marek Makowczenko Protokolant: Sylwia Laskowska po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2019 r. w Giżycku na rozprawie sprawy z powództwa P. P. (1) przeciwko Gminie Miejskiej G. o ustalenie 1.Powództwo oddala. 2.Nie obciąża powoda kosztami postępowania w sprawie. SSR Marek Makowczenko Sygn. akt I C 1295/18 UZASADNIENIE Powód P. P. (1) w pozwie przeciwko Gminie Miejskiej G. domagał się ustalenia , że w dniu 25 czerwca 2017r. wstąpił w stosunek najmu lokalu mieszkalnego numer (...) , położonego w G. przy ulicy (...) . W uzasadnieniu wywodził, że jego brat G. P. zawarł w 2009r. z pozwanym umowę najmu lokalu mieszkalnego. Od początku w lokalu tym pomieszkiwał powód, zaś od 2014r. stale w nim zamieszkał. Jednocześnie powód pozostawała z najemcą we wspólnym pożyciu, prowadząc wspólne gospodarstwo domowe. Powód cały czas pomagał bratu, partycypował w opłatach za lokal. Po śmierci brata powód wystąpił o zawarcie umowy najmu z czym pozwana nie zgodziła się i wytoczyła sprawę o eksmisję. Pozwana Gmina Miejska w G. nie zgodziła się z powództwem. W uzasadnieniu podnosiła, że jest właścicielką przedmiotowego lokalu. W 2009r. zawarła umowę najmu z bratem powoda G. P. . Umowa zawarta była na czas nieokreślony, wskazano w niej, że prawo do zamieszkania w nim ma tylko najemca. Tylko on również pobierał dodatek mieszkaniowy. Po śmierci najemcy do lokalu wprowadził się powód. Pozwana zaprzeczyła aby powód wstąpił w stosunek najmu po zmarłym bracie. Przepis art. 691 kc nie ma zastosowania do powoda. Sąd ustalił i zważył, co następuje: Pozwana Gmina Miejska G. jest właścicielką lokalu mieszkalnego nr (...) , położonego w G. , przy ul. (...) , wchodzącego w skład gminnych zasobów mieszkaniowych. W dniu 2 grudnia 2009 r. powódka zawarła z bratem powoda G. P. umowę najmu wspomnianego lokalu mieszkalnego. Umowa została zawarta na czas nieokreślony. W § 2 umowy wskazano, że w przedmiotowym lokalu ma zamieszkiwać tylko najemca. Najemca korzystał z lokalu mieszkalnego do dnia swej śmierci 25 czerwca 2017 r. G. P. pobierał także dodatek mieszkaniowy. We wnioskach z lat 2014, 2015, 2016, 2017 wskazywał, że w gospodarstwie domowym znajduje się jedna osoba. Podobnie wskazywały wydawane na podstawie tych wniosków Decyzje Burmistrza Miasta G. o przyznaniu dodatku mieszkaniowego. Ostatni wniosek G. P. złożył dnia 23 czerwca 2017r. tuż przed swoją śmiercią. W nim również wskazał, że zamieszkuje w lokalu sam. W czasie gdy w lokalu przebywał G. P. powód odwiedzał go, przebywał w lokalu. W czasie gdy nie było G. P. powód w lokalu mieszkał. Powód po śmierci brata kilkakrotnie bezskutecznie występował do Gminy Miejskiej G. z prośbą o zawarcie umowy najmu spornego lokalu. Pozwana odmawiała zawarcia umowy najmu. Gmina Miejska G. wystąpiła z pozwem przeciwko powodowi o wydanie opisywanego lokalu. Wyrokiem z dnia 4 września 2018r. tutejszy Sąd w sprawie I C 884/18 uwzględnił powództwo. Wyrok nie jest prawomocny. P. P. (1) złożył od niego apelację. (dowód: zeznania świadków K. D. k. 45, E. B. k. 45 - 45v, Z. J. k. 45v, P. P. (2) k. 74, wnioski o dodatek mieszkaniowy k. 54, 56, 58, 60, 62, 64, 67, decyzje k. 55, 57, 58, 61, 63, 65 -66, z akt sprawy I C 884/18 – pozew k. 3 – 5, umowa najmu lokalu mieszkalnego – k. 10-11v, odpis skrócony aktu zgonu - k. 12, pismo powoda k. 13, 14, 33 – 38, 40, 41 – 42, pisma pozwanego k.15 – 18, 29, pismo do Burmistrza k. 32, wydruk z księgi wieczystej nr (...) - k. 52-55, wyrok k. 58, uzasadnienie k. 61 - 63) Sprawa cywilna z zasadzie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy powód mógł wystąpić z określonym przez siebie żądaniem wobec wskazanego także przez siebie pozwanego. W realiach niniejszego postępowanie należy rozważyć, czy wobec śmierci najemcy jego brat wstąpił w stosunek najmu. Stosownie do art. 691 § kc w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wchodzą: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Wskazać należy , że w zgodzie z art. 6 kc na powodzie ciążył obowiązek wykazania, że wobec niego zachodzą okoliczności wymienione w cytowanym już art. 691 § kc. W pozwie powód wskazywał, że mieszkał ze zmarłym bratem w przedmiotowym lokalu i pozostawał w nim faktycznie we wspólnym pożyciu. Treść przytoczonego wyżej art. 691 § kc nakazuje przyjąć, że „faktyczne pożycie z najemcą” jest pozostawanie we wspólnocie domowej, duchowej, gospodarczej i fizycznej „ Przy czym utrzymywanie współżycia fizycznego nie jest warunkiem koniecznym, jak to jest zazwyczaj w relacjach małżeńskich. Zaliczenie osoby, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą, do kręgu wstępujących w stosunek najmu lokalu mieszkalnego w razie jego śmierci, stanowi kontynuację wcześniejszych poglądów judykatury na gruncie art. 691 KC , ochrony interesów życiowych osób tworzących związki nieformalne. Poglądy, że osobą pozostającą w faktycznym wspólnym pożyciu z najemcą może być także inna niż konkubent osoba – spokrewniona z najemcą np. wnuk, rodzeństwo, dziecko w rodzinie zastępczej, która pozostawała z najemcą we wspólnocie domowej, duchowej i gospodarcze, nie znalazły uznania w orzecznictwie” (VII Ca 839/17 - wyrok SO K. (...) z dnia 30-01-2018 - L. ). W przepisie tym chodzi o „ pożycie osób różnych płci niebędących małżonkami, czyli o konkubinat (bo małżonków przepis wymienia osobno), a skoro przepis nie mówi o pożyciu małżeńskim, to chodzi także o pożycie osób tej samej płci pozostających w trwałym związku. Brak jest natomiast podstaw do rozszerzenia tego przepisu na rodzeństwo” (II Ca 576/13 - wyrok SO J. G. z dnia 17-10-2013 - L. ). „Wspólne pożycie jest terminem, który w polskim ustawodawstwie używa się tylko w znaczeniu pożycia małżeńskiego. Gdy nawet brak jest przymiotnika "małżeńskie" - wykładnia logiczno - językowa oraz systemowa tego pojęcia wskazuje, że nie można tego terminu używać w innym znaczeniu niż dla oznaczenia więzi łączących dwie osoby (także tej samej płci) pozostających w takich relacjach jak małżonkowie. Nawet bardzo intensywna więź psychiczna oraz wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego nie uzasadnia nazwania tej relacji " wspólnym pożyciem". Relacje te przybierają zwykle postać opieki, pieczy czy przyjaźni. Nie można ich bowiem kwalifikować jako wspólnego pożycia, gdyż brak więzi fizycznej wyklucza taką kwalifikację” (II Ca 626/16 - wyrok SO B. (...) z dnia 06-10-2016 – L. ). W świetle powyższego nie ma wątpliwości, że nawet wspólne zamieszkiwanie braci nie uzasadnia przyjęcia , że w rozumieniu art. 691 § kc pozostają oni „faktycznie we wspólnym pożyciu”. Z tego powodu powództwo należało oddalić. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 102 k.p.c. mając na uwadze charakter sprawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI