I C 1292/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) S.A. wniósł o zasądzenie od pozwanych M. P. i Fundacji (...) kwoty 1.714.290,34 zł z odsetkami, argumentując skuteczne wypowiedzenie umowy kredytu hipotecznego z powodu zaprzestania spłaty przez kredytobiorcę. Pozwani wnieśli zarzuty, kwestionując wymagalność roszczenia, ważność umowy oraz podnosząc zarzuty abuzywności jej postanowień. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo, uznając wypowiedzenie umowy za nieskuteczne. Sąd ustalił, że na dzień wypowiedzenia (12 czerwca 2018 r.) pozwany M. P. nie miał zaległości w spłacie, a wręcz posiadał nadpłatę w wysokości 30.669,62 CHF, co wynikało z błędnego naliczania odsetek przez bank, który nie uwzględniał ujemnej stawki LIBOR. Dodatkowo, wypowiedzenie było wadliwe formalnie, gdyż nie spełniało wymogów Prawa bankowego, a poprzedzające je wezwanie do zapłaty mogło wprowadzać w błąd. Sąd nie dopatrzył się również bezwzględnej nieważności umowy, uznając klauzulę waloryzacyjną za dopuszczalną w ramach swobody umów i orzecznictwa. Zarzuty abuzywności postanowień dotyczących mechanizmu waloryzacji, ubezpieczenia niskiego wkładu własnego i ubezpieczenia pomostowego również zostały odrzucone. Sąd uznał, że pozwany M. P. działał jako konsument, a postanowienia umowy nie naruszały rażąco jego interesów ani dobrych obyczajów. W konsekwencji, wobec braku wymagalności roszczenia, powództwo, zarówno główne, jak i ewentualne, zostało oddalone. O kosztach postępowania orzeczono na rzecz pozwanych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNieskuteczność wypowiedzenia umowy kredytu CHF z powodu błędnego naliczania odsetek (nieuwzględnianie ujemnego LIBOR) oraz wad formalnych wypowiedzenia. Dopuszczalność klauzul waloryzacyjnych i brak abuzywności w określonych okolicznościach.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji konkretnych postanowień umowy. Ocena abuzywności jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wypowiedzenie umowy kredytu hipotecznego denominowanego w walucie obcej jest skuteczne, jeśli na dzień jego złożenia nie istniały zaległości w spłacie, a wręcz nadpłata?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wypowiedzenie umowy kredytu hipotecznego było nieskuteczne z przyczyn materialnych, ponieważ na dzień jego złożenia nie istniały zaległości w spłacie, a wręcz wystąpiła nadpłata po stronie kredytobiorcy.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii biegłego, który wykazał, że przy uwzględnieniu ujemnej stawki LIBOR, należne raty były niższe niż wpłaty dokonane przez pozwanego, co skutkowało nadpłatą. Bank błędnie naliczał odsetki, nie stosując ujemnego LIBOR-u.
Czy wypowiedzenie umowy kredytu hipotecznego jest skuteczne formalnie, jeśli poprzedzające je wezwanie do zapłaty nie spełnia wymogów Prawa bankowego i może wprowadzać w błąd?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wypowiedzenie umowy było nieskuteczne również z przyczyn formalnych, ponieważ poprzedzające je wezwanie do zapłaty nie spełniło funkcji ostrzegawczej wymaganej przez art. 75c Prawa bankowego i mogło wprowadzać dłużnika w błąd co do rzeczywistego zamiaru banku.
Uzasadnienie
Poprzedzające wypowiedzenie wezwanie do zapłaty informowało o możliwości restrukturyzacji i uniknięcia naliczania odsetek karnych, nie wskazując jednoznacznie na możliwość wypowiedzenia umowy, co w kontekście wcześniejszych restrukturyzacji mogło sugerować inne konsekwencje niż utrata stosunku kredytowego.
Czy umowa kredytu hipotecznego denominowanego w walucie obcej, zawierająca klauzulę waloryzacyjną i postanowienia dotyczące ubezpieczeń, jest nieważna z powodu abuzywności lub sprzeczności z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa kredytu hipotecznego nie jest nieważna z powodu abuzywności jej postanowień. Klauzula waloryzacyjna jest dopuszczalna, a postanowienia dotyczące ubezpieczeń nie naruszają rażąco interesów konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd uznał klauzulę waloryzacyjną za dopuszczalną w ramach swobody umów i orzecznictwa SN. Zarzuty abuzywności dotyczące mechanizmu ustalania kursu CHF, ubezpieczenia niskiego wkładu własnego i ubezpieczenia pomostowego nie zostały uwzględnione, gdyż nie wykazano rażącego naruszenia interesów konsumenta ani sprzeczności z dobrymi obyczajami.
Czy kredytobiorca będący osobą fizyczną, który po zaciągnięciu kredytu hipotecznego na zakup nieruchomości wynajmuje ją, zachowuje status konsumenta?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kredytobiorca zachowuje status konsumenta, jeśli czynność prawna (zawarcie umowy kredytu) nie jest bezpośrednio związana z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą.
Uzasadnienie
Status konsumenta zależy od braku bezpośredniego związku czynności prawnej z działalnością gospodarczą lub zawodową, a nie od samego faktu prowadzenia takiej działalności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. | spółka | powód |
| M. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Fundacja (...) | instytucja | pozwana |
Przepisy (14)
Główne
pr. bank. art. 75 § ust. 1
Prawo bankowe
Bank może wypowiedzieć umowę kredytu w przypadku niedotrzymania przez kredytobiorcę warunków udzielenia kredytu.
pr. bank. art. 75c § ust. 1-2
Prawo bankowe
Przed wypowiedzeniem umowy kredytu bank jest zobowiązany wezwać kredytobiorcę do spłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych i informując o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację.
Pomocnicze
k.c. art. 22¹
Kodeks cywilny
Definicja konsumenta jako osoby fizycznej dokonującej czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, która pozwala na zawieranie umów nienazwanych oraz kształtowanie treści umów nazwanych.
k.c. art. 358¹ § § 2
Kodeks cywilny
Możliwość zastrzeżenia w umowie, że wysokość świadczenia pieniężnego zostanie ustalona według innego niż pieniądz miernika wartości.
k.c. art. 358¹ § § 4
Kodeks cywilny
Zakaz żądania zmiany wysokości lub sposobu spełnienia świadczenia pieniężnego przez stronę prowadzącą przedsiębiorstwo, jeżeli świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa.
k.c. art. 357¹
Kodeks cywilny
Klauzula rebus sic stantibus, umożliwiająca żądanie odmiennego ukształtowania stosunku zobowiązaniowego w przypadku nadzwyczajnej zmiany stosunków.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia.
k.c. art. 354
Kodeks cywilny
Obowiązek wykonania zobowiązania zgodnie z treścią, celem społeczno-gospodarczym i zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Definicja niedozwolonych postanowień umownych (abuzywność) jako postanowień kształtujących prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.
k.c. art. 385²
Kodeks cywilny
Kryteria oceny abuzywności postanowień umownych.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek sądu rozstrzygnięcia o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiotem dowodu mogą być jedynie fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak zaległości w spłacie rat kredytu na dzień wypowiedzenia umowy. • Nadpłata po stronie kredytobiorcy wynikająca z błędnego naliczania odsetek przez bank (nie uwzględnianie ujemnego LIBOR). • Nieskuteczność wypowiedzenia umowy z przyczyn formalnych (nieprawidłowe wezwanie do zapłaty). • Dopuszczalność klauzuli waloryzacyjnej w umowie kredytu denominowanego w walucie obcej. • Brak abuzywności postanowień umowy dotyczących mechanizmu waloryzacji i ubezpieczeń.
Odrzucone argumenty
Skuteczne wypowiedzenie umowy kredytu przez bank z powodu zaległości w spłacie. • Nieważność umowy kredytu z powodu abuzywności postanowień. • Nieważność umowy kredytu z powodu sprzeczności z prawem lub zasadami współżycia społecznego. • Nieskuteczność umowy z powodu braku umocowania osób podpisujących pisma bankowe. • Błędne oznaczenie numeru umowy w wypowiedzeniu.
Godne uwagi sformułowania
przy zachowaniu parametrów wynikających z umowy kredytu, przy uwzględnieniu ujemnej stawki LIBOR (...) należne raty wynosiły 186.631,79 CHF. Natomiast łączna wartość wpłat dokonanych przez M. P. do dnia wypowiedzenia umowy wynosiła 217.301,41 CHF. Różnica między tymi kwotami oznaczała występowanie po stronie M. P. nadpłaty w wysokości 30.669,62 CHF. • Samo wypowiedzenie umowy kredytowej, nie może być wykonane w sposób nagły, zaskakujący dla kredytobiorcy nawet jeżeli istnieją podstawy do jego podjęcia zgodnie z treścią umowy kredytowej. • W ocenie Sądu, w realiach niniejszej sprawy, w których kredyt był wielokrotnie restrukturyzowany, brak jednoznacznego pouczenia pozwanego o wypowiedzeniu umowy, mógł wywołać po stronie kredytobiorcy wrażenie, że konsekwencją braku wpłaty będzie jedynie naliczenie dodatkowych odsetek, a nie wypowiedzenie stosunku kredytowego. • Nie do końca bowiem można wykluczyć scenariusz, zgodnie z którym na skutek różnych nieprzewidzianych działań wartość franka szwajcarskiego w stosunku do złotego mogłaby nawet radykalnie spaść.
Skład orzekający
Andrzej Kuryłek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Nieskuteczność wypowiedzenia umowy kredytu CHF z powodu błędnego naliczania odsetek (nieuwzględnianie ujemnego LIBOR) oraz wad formalnych wypowiedzenia. Dopuszczalność klauzul waloryzacyjnych i brak abuzywności w określonych okolicznościach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji konkretnych postanowień umowy. Ocena abuzywności jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów CHF i błędnego naliczania odsetek przez banki, co miało kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia. Pokazuje, jak ważne jest dokładne analizowanie warunków umowy i stosowanie się do przepisów prawa bankowego.
“Bank żądał 1,7 mln zł, ale sąd uznał, że to on popełnił błąd! Kluczowa nadpłata i nieskuteczne wypowiedzenie umowy kredytu CHF.”
Dane finansowe
WPS: 1 714 290,34 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.