I C 1275/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa G. T. przeciwko V. L. Towarzystwu Ubezpieczeń S.A. o zapłatę kwoty 17 565,31 zł. Powód zawarł z pozwanym umowę ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym, która przewidywała składkę roczną w wysokości 6000 zł na okres 30 lat. Po rozwiązaniu umowy przez powoda i złożeniu wniosku o całkowitą wypłatę świadczenia wykupu, ubezpieczyciel wypłacił jedynie 7 527,99 zł, co stanowiło 30% wartości rachunku. Powód argumentował, że postanowienia OWU, które doprowadziły do tak znaczącego zmniejszenia świadczenia, są klauzulami abuzywnymi w rozumieniu art. 385(1) kc. Pozwany wnosił o oddalenie powództwa, twierdząc, że postanowienia te uwzględniają koszty obsługi umowy i zostały jasno sformułowane, a powód miał możliwość negocjacji. Sąd Rejonowy w Toruniu uznał argumentację powoda za zasadną. Sąd stwierdził, że kwestionowane postanowienia OWU, które skutkowały przejęciem przez ubezpieczyciela znacznej części zgromadzonych środków, są niedozwolonymi postanowieniami umownymi, rażąco naruszającymi interes konsumenta i sprzecznymi z dobrymi obyczajami. Sąd podkreślił, że świadczenie wykupu nie jest świadczeniem głównym ubezpieczyciela, a sama możliwość negocjacji nie wyłącza kontroli abuzywności. W konsekwencji, sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 17 565,31 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie oraz zasądził zwrot kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie abuzywności klauzul w umowach ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym, które znacząco obniżają świadczenie wykupu, oraz zasady rozliczania kosztów i podatków w takich sprawach.
Dotyczy umów ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym zawartych na podstawie ogólnych warunków ubezpieczenia, które nie były indywidualnie negocjowane. Interpretacja może być stosowana do podobnych klauzul w innych umowach konsumenckich.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia (OWU) dotyczące ustalenia wysokości świadczenia wykupu w umowie ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym, przewidujące znaczące zmniejszenie wypłacanej kwoty, stanowią niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne) w rozumieniu art. 385(1) kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia OWU przewidujące znaczące zmniejszenie świadczenia wykupu, skutkujące przejęciem przez ubezpieczyciela znacznej części zgromadzonych środków, są niedozwolonymi postanowieniami umownymi.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kwestionowane postanowienia OWU rażąco naruszają interes konsumenta i są sprzeczne z dobrymi obyczajami, ponieważ prowadzą do sytuacji, w której ubezpieczyciel zatrzymuje znaczną część środków zgromadzonych na rachunku, co jest nieproporcjonalne do faktycznych kosztów obsługi umowy. Sąd podkreślił, że kontrola takich postanowień jest dopuszczalna, nawet jeśli powód miał możliwość negocjowania warunków umowy.
Czy sąd powinien uwzględnić zarzut pozwanego dotyczący potrącenia zaliczki na podatek dochodowy od zasądzonej kwoty świadczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd powinien zasądzić kwotę 'brutto', a obowiązek pobrania i odprowadzenia podatku dochodowego spoczywa na ubezpieczycielu jako płatniku w momencie wypłaty świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że cywilnoprawne roszczenie o zapłatę jest niezależne od obowiązku podatkowego płatnika. Obowiązek pobrania podatku powstaje w momencie wypłaty świadczenia, a sąd rozstrzyga sprawę na podstawie stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy, zasądzając kwotę brutto.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. T. | osoba_fizyczna | powód |
| V. L. Towarzystwo (...) S.A. V. (...) w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia ogólnych warunków ubezpieczeń przewidujące wysokie opłaty likwidacyjne na wypadek zakończenia umowy w okresie kilku pierwszych lat, ustalone jako określony procent wartości rachunku, są powszechnie uznawane za niedozwolone, ponieważ rażąco naruszają interes konsumenta i są wyrazem nierówności stron stosunku zobowiązaniowego.
Pomocnicze
k.c. art. 481 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
W przypadku opóźnienia w spełnieniu świadczenia, wierzyciel ma prawo domagać się odsetek w wysokości ustawowej.
k.c. art. 353 § § 1
Kodeks cywilny
Uprawnienie powoda jest roszczeniem o wykonanie umowy.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania na rzecz wygrywającego powoda.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
k.p.c. art. 279 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, gdy rozstrzygnięcie nie wymaga wiadomości specjalnych.
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd bierze pod uwagę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy.
u.p.d.o.f. art. 30a § ust. 1 pkt 5
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Od dochodu z tytułu udziału w funduszach kapitałowych pobiera się 19% - owy zryczałtowany podatek.
u.p.d.o.f. art. 40 § ust. 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Obowiązek pobrania podatku dochodowego spoczywa na płatniku.
u.p.d.o.f. art. 42 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Obowiązek przekazania pobranego podatku na rachunek właściwego urzędu skarbowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienia OWU dotyczące zmniejszenia świadczenia wykupu są klauzulami abuzywnymi w rozumieniu art. 385(1) kc. • Kwestionowane postanowienia rażąco naruszają interes konsumenta i są sprzeczne z dobrymi obyczajami. • Sama możliwość negocjowania warunków umowy nie wyłącza kontroli abuzywności.
Odrzucone argumenty
Postanowienia OWU uwzględniają koszty obsługi umowy i zostały jasno sformułowane. • Powód miał możliwość negocjowania warunków umowy. • Świadczenie wykupu stanowi jedno z głównych świadczeń ubezpieczyciela. • Korzyść uzyskana przez pozwanego została zużyta i nie jest wzbogacona. • Żądanie zwrotu kwoty 600 zł stanowi nadużycie prawa. • Należy pomniejszyć zasądzone roszczenie o zaliczkę na podatek dochodowy.
Godne uwagi sformułowania
postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia, przewidujące tak istotne zmniejszenie świadczenia wykupu, są niedozwolonymi postanowieniami umownymi w rozumieniu art. 385 1 kc • przejęcie przez ubezpieczyciela całości lub znacznej części środków, zgromadzonych na rachunku, w oderwaniu od rozmiaru uiszczonych przez ubezpieczającego składek, rażąco narusza interes konsumenta, a nadto jest wyrazem nierówności stron stosunku zobowiązaniowego, kształtując prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami. • Świadczeniem głównym ubezpieczyciela, do którego zobowiązuje się on w „części inwestycyjnej” umowy ubezpieczenia z funduszem kapitałowym, jest zarządzanie środkami na zlecenie ubezpieczającego, za ekwiwalentnym wynagrodzeniem, z reguły określanym jako opłata za zarządzanie.
Skład orzekający
Marek Adamczyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul w umowach ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym, które znacząco obniżają świadczenie wykupu, oraz zasady rozliczania kosztów i podatków w takich sprawach."
Ograniczenia: Dotyczy umów ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym zawartych na podstawie ogólnych warunków ubezpieczenia, które nie były indywidualnie negocjowane. Interpretacja może być stosowana do podobnych klauzul w innych umowach konsumenckich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego produktu finansowego (ubezpieczenie z funduszem kapitałowym) i pokazuje, jak sądy chronią konsumentów przed nieuczciwymi klauzulami umownymi, co jest tematem budzącym zainteresowanie.
“Ubezpieczyciel próbował zatrzymać 70% Twoich oszczędności? Sąd stanął po stronie konsumenta!”
Dane finansowe
WPS: 17 565,31 PLN
zapłata: 17 565,31 PLN
zwrot kosztów procesu: 5696 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.