I C 1271/16

Sąd Rejonowy w ŚwidnicyŚwidnica2016-10-19
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniarejonowy
pożyczkaubezwłasnowolnieniekuratorzgoda kuratoranieważność czynności prawnejzdolność do czynności prawnychbank

Sąd oddalił powództwo banku o zapłatę, uznając umowę pożyczki za nieważną z powodu braku zgody kuratora osoby częściowo ubezwłasnowolnionej.

Bank dochodził zapłaty 12.751,42 zł od pozwanego A. M. na podstawie umowy pożyczki gotówkowej zawartej w 2014 roku. Pozwany był osobą częściowo ubezwłasnowolnioną, dla której ustanowiono kuratora. Umowa pożyczki została podpisana jedynie przez pozwanego, bez zgody kuratora. Sąd uznał umowę za nieważną z powodu braku wymaganej zgody kuratora, co skutkowało oddaleniem powództwa.

Powództwo (...) Bank (...) S.A. o zapłatę 12.751,42 zł zostało oddalone przez Sąd Rejonowy w Świdnicy. Bank domagał się zasądzenia należności z tytułu umowy pożyczki gotówkowej zawartej z pozwanym A. M. w dniu 10 lutego 2014 roku. Pozwany był osobą częściowo ubezwłasnowolnioną, dla której ustanowiono kuratora w osobie J. R. Umowa pożyczki, mimo że jej wartość przekraczała 1000 zł, została podpisana jedynie przez pozwanego, a brak było zgody lub potwierdzenia ze strony kuratora. Sąd, powołując się na przepisy Kodeksu cywilnego (art. 15, 16, 17, 18 k.c.), stwierdził, że do ważności czynności prawnej, przez którą osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych zaciąga zobowiązanie, potrzebna jest zgoda przedstawiciela ustawowego. Ponieważ kurator nie wyraził zgody na zawarcie umowy pożyczki, a umowa nie została przez niego potwierdzona, Sąd uznał ją za nieważną. W konsekwencji, powództwo banku o zapłatę zostało oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, umowa pożyczki zawarta przez osobę częściowo ubezwłasnowolnioną bez wymaganej zgody kuratora jest nieważna, chyba że zostanie przez niego potwierdzona.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 17 i 18 k.c., zgodnie z którymi do ważności czynności prawnej osoby ograniczonej w zdolności do czynności prawnych potrzebna jest zgoda przedstawiciela ustawowego (kuratora). Brak takiej zgody powoduje nieważność umowy, chyba że zostanie ona potwierdzona.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwany A. M.

Strony

NazwaTypRola
(...) Bank (...) S.A.spółkapowód
A. M.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 15

Kodeks cywilny

Ograniczoną zdolność do czynności prawnych mają małoletni, którzy ukończyli lat trzynaście oraz osoby ubezwłasnowolnione częściowo.

k.c. art. 16

Kodeks cywilny

Osoba pełnoletnia może być ubezwłasnowolniona częściowo z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, jeżeli stan tej osoby nie uzasadnia ubezwłasnowolnienia całkowitego, lecz potrzebna jest pomoc do prowadzenia jej spraw. Dla osoby ubezwłasnowolnionej częściowo ustanawia się kuratelę.

k.c. art. 17

Kodeks cywilny

Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do ważności czynności prawnej, przez którą osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych zaciąga zobowiązanie lub rozporządza swoim prawem, potrzebna jest zgoda jej przedstawiciela ustawowego.

k.c. art. 18 § § 1

Kodeks cywilny

Ważność umowy, która została zawarta przez osobę ograniczoną w zdolności do czynności prawnych bez wymaganej zgody przedstawiciela ustawowego, zależy od potwierdzenia umowy przez tego przedstawiciela.

Pomocnicze

k.c. art. 720 § § 1

Kodeks cywilny

Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

k.c. art. 720 § § 2

Kodeks cywilny

Umowa pożyczki, której wartość przekracza tysiąc złotych, wymaga zachowania formy dokumentowej.

k.c. art. 18 § § 2

Kodeks cywilny

Osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych może sama potwierdzić umowę po uzyskaniu pełnej zdolności do czynności prawnych.

k.c. art. 18

Kodeks cywilny

Strona, która zawarła umowę z osobą ograniczoną w zdolności do czynności prawnych, nie może powoływać się na brak zgody jej przedstawiciela ustawowego. Może jednak wyznaczyć temu przedstawicielowi odpowiedni termin do potwierdzenia umowy; staje się wolna po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa pożyczki zawarta przez osobę częściowo ubezwłasnowolnioną bez zgody kuratora jest nieważna. Brak zgody kuratora na zawarcie umowy pożyczki przez pozwanego.

Odrzucone argumenty

Roszczenie banku o zapłatę należności z tytułu umowy pożyczki.

Godne uwagi sformułowania

Umowa pożyczki w szczególności kwoty 12.751,42 zł należy do umów, które dla swej ważności wymagają zgody lub potwierdzenia przez kuratora. W niniejszej sprawie wobec braku potwierdzenia umowy pożyczki z dnia 10 lutego 2014 roku przez kuratora ubezwłasnowolnionego częściowo pozwanego umowa ta stała się nieważna.

Skład orzekający

Maja Snopczyńska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ważności czynności prawnych osób częściowo ubezwłasnowolnionych, w szczególności umów pożyczek bankowych."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy osoba jest częściowo ubezwłasnowolniona i działa bez zgody kuratora. Nie dotyczy osób całkowicie ubezwłasnowolnionych ani osób z pełną zdolnością do czynności prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne konsekwencje ubezwłasnowolnienia i potrzebę ochrony praw osób o ograniczonej zdolności do czynności prawnych, co jest istotne dla zrozumienia zasad obrotu prawnego.

Bank przegrywa sprawę o zapłatę, bo pożyczkobiorca był ubezwłasnowolniony, a kurator nie wiedział!

Dane finansowe

WPS: 12 751,42 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 1271/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 października 2016r. Sąd Rejonowy w Świdnicy I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący SSR Maja Snopczyńska Protokolant Dominika Ćwieląg po rozpoznaniu w dniu 19 października 2016r. w Świdnicy sprawy z powództwa (...) Bank (...) S.A. z siedzibą we W. przeciwko A. M. o zapłatę 12.751,42 zł powództwo oddala. Sygn. akt I C 1271/16 UZASADNIENIE Strona powodowa (...) Bank (...) S.A. z siedzibą we W. w dniu 27 października 2015 roku wniosła do Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie pozew w elektronicznym postepowaniu upominawczym o zasądzenie od pozwanego A. M. kwoty 12.751,42 zł z odsetkami umownymi od dnia 4 lipca 2015 roku do dnia zapłaty oraz kosztów postępowania, przy czym na kwotę tę składa się: kwota (...) ,32 tytułem należności głównej, kwota 1402,10 zł z tytułu odsetek oraz kwota 330 zł z tytułu kosztów, opłat i prowizji. W uzasadnieniu podniosła, że w dniu 10 lutego 2014 roku udzieliła pozwanemu kredytu w wysokości 11 704,74 zł. Pomimo wezwań i monitów pozwany nie wywiązał się z obowiązku spłaty. Na rozprawie w dniu 19 października 2016 roku kurator pozwanego wniósł o oddalenie powództwa. W TOKU POSTĘPOWANIA SĄD USTALIŁ NASTĘPUJĄCY STAN FAKTYCZNY: Postanowieniem Sądu Rejonowego w Świdnicy III Wydział Rodzinny i Nieletnich wydanym w dniu 21 kwietnia 1999 roku w sprawie sygn. akt III (...) ustanowiono dla pozwanego A. M. jako osoby częściowo ubezwłasnowolnionej kuratora w osobie J. R. . Dowód: - kserokopia postanowienia SR w Świdnicy z dnia 21.04.1999r. , sygn. akt III (...) – k. 28; - kserokopia zaświadczenia z dnia 19.05.1999r. – k. 29. W dniu 10 lutego 2014 roku pozwany zawarł z (...) Bank (...) S.A. umowę pożyczki gotówkowej. Na mocy tej umowy pozwanemu udzielono pożyczki w kwocie 11.704,74 zł na okres od dnia 10 lutego 2014 roku do dnia 20 lutego 2018 roku. Po potrąceniu kosztów pozwany otrzymał do dyspozycji kwotę 8.400 zł. Udzielona pozwanemu pożyczka była oprocentowana według stałej stopy procentowej wynoszącej 16% w stosunku rocznym. Spłata pożyczki wraz z odsetkami miała następować w 48 miesięcznych ratach po 333,17 zł. Pierwszą ratę pozwany miał spłacić do dnia 14.03.2014 roku, a ostatnią do dnia 18.02.2020 r. Zgodnie z punktem 17 ogólnych warunków umowy pożyczki gotówkowej bank mógł wypowiedzieć umowę w przypadku opóźnienia w zapłacie dwóch pełnych rat. Umowa została podpisana przez pozwanego A. M. . Nie podpisał jej kurator pozwanego. Dowód: - umowa pożyczki z dnia 10.02.2014 r. k. 14-18; - zestawienie wpłat – k. 19. Pozwany na poczet spłaty pożyczki wpłacił tylko cztery raty: w dniach 13 marca, 16 kwietnia , 16 maja 2014 roku w kwotach po 333,17 zł i w dniu w dniu 27 czerwca 2014 roku w kwocie 350 zł. Z uwagi na to, iż pozwany nie regulował w terminie swojego zobowiązania, wynikającego z umowy pożyczki, powód pismem z dnia 9 kwietnia 2015 roku wypowiedział pozwanemu umowę pożyczki zawartą w dniu 10 lutego 2014 roku z 30 dniowym okresem wypowiedzenia. Na dzień 3 lipca 2015 roku wymagalne zadłużenie pozwanego wobec strony powodowej z tytułu umowy pożyczki wynosiło 12.751,42 zł, w tym: 11.019,32 zł tytułem należności głównej; 1.402,10 zł z tytułu odsetek; 330 zł z tytułu kosztów. Dowód: wyciąg z ksiąg banku z dnia 3.07.2015 r. k. 20. Pozwany nie umie czytać, potrafi się podpisać. Kurator pozwanego nie wiedziała o zawarciu przez niego umowy pożyczki i nie wyrażała na to zgody. Dowód: - zeznania J. R. – e protokół z dnia 19.10.2016r. k. 43. W TAK USTALONYM STANIE FAKTYCZNYM SĄD ZWAŻYŁ: Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie w dniu 10 lutego 2014 roku pozwany zawarł umowę pożyczki gotówkowej z (...) Bank (...) S. A. z siedzibą we W. . Zgodnie z art. 720 § 1 k.c. przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Umowa pożyczki, której wartość przekracza tysiąc złotych, wymaga zachowania formy dokumentowej ( art. 720 § 2 k.c. ). Strona pozwana (...) Bank (...) S.A. powołała się na fakt zawarcia z pozwanym umowy pożyczki w dniu 10 lutego 2014 roku/. Z treści umowy wynika, że została ona podpisana jedynie przez pozwanego. Brak jest natomiast podpisu czy też adnotacji o wyrażeniu zgody na zawarcie tej umowy przez kuratora pozwanego – J. R. . Jak wynika z zeznań J. R. nie wiedziała ona o zawarciu przez pozwanego przedmiotowej umowy pożyczki i nie wyrażała na to zgody. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu, w którym kurator pozwanego wyraził zgodę na zawarcie przez niego umowy pożyczki lub potwierdził tę umowę. Tymczasem jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, postanowieniem z dnia 21 kwietnia 1999 roku wydanym w sprawie sygn. akt III (...) , Sad Rejonowy w Świdnicy ustanowił dla pozwanego A. M. jako osoby częściowo ubezwłasnowolnionej kuratora w osobie J. R. . Zgodnie z art. 15 k.c. ograniczoną zdolność do czynności prawnych mają małoletni, którzy ukończyli lat trzynaście oraz osoby ubezwłasnowolnione częściowo. Zgodnie zaś z przepisem art. 16 k.c. osoba pełnoletnia może być ubezwłasnowolniona częściowo z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, jeżeli stan tej osoby nie uzasadnia ubezwłasnowolnienia całkowitego, lecz potrzebna jest pomoc do prowadzenia jej spraw. Dla osoby ubezwłasnowolnionej częściowo ustanawia się kuratelę. Przepis art. 17 k.c. stanowi zaś, że z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do ważności czynności prawnej, przez którą osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych zaciąga zobowiązanie lub rozporządza swoim prawem, potrzebna jest zgoda jej przedstawiciela ustawowego. Zgodnie z art. 18 § 1 k.c. ważność umowy, która została zawarta przez osobę ograniczoną w zdolności do czynności prawnych bez wymaganej zgody przedstawiciela ustawowego, zależy od potwierdzenia umowy przez tego przedstawiciela. Osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych może sama potwierdzić umowę po uzyskaniu pełnej zdolności do czynności prawnych ( art. 18 § 2 k.c ). Strona, która zawarła umowę z osobą ograniczoną w zdolności do czynności prawnych, nie może powoływać się na brak zgody jej przedstawiciela ustawowego. Może jednak wyznaczyć temu przedstawicielowi odpowiedni termin do potwierdzenia umowy; staje się wolna po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu ( art. 18 k.c ). Niewątpliwie umowa pożyczki w szczególności kwoty 12.751,42 zł należy do umów, które dla swej ważności wymagają zgody lub potwierdzenia przez kuratora. W niniejszej sprawie wobec braku potwierdzenia umowy pożyczki z dnia 10 lutego 2014 roku przez kuratora ubezwłasnowolnionego częściowo pozwanego umowa ta stała się nieważna. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał powództwo za niezasadne, co skutkowało jego oddaleniem, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI