I C 127/18

Sąd Okręgowy w SieradzuSieradz2018-10-17
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy
kredytwypowiedzenie umowyprawo bankowewymagalność roszczeniawyrok zaocznysprzeciwkoszty procesu

Sąd Okręgowy uchylił wyrok zaoczny i oddalił powództwo banku o zapłatę, uznając roszczenie za przedwczesne z powodu niedopełnienia przez bank procedury wypowiedzenia umowy kredytu zgodnie z art. 75c Prawa Bankowego.

Bank wniósł o zapłatę ponad 87 tys. zł od klienta, co doprowadziło do wydania wyroku zaocznego. Klient wniósł sprzeciw, podnosząc m.in. zarzut przedwczesności roszczenia z uwagi na niezastosowanie przez bank art. 75c Prawa Bankowego przy wypowiadaniu umowy. Sąd Okręgowy, uwzględniając ten zarzut, uchylił wyrok zaoczny i oddalił powództwo, uznając, że bank nie dopełnił wymaganych formalności (wezwanie do restrukturyzacji) przed wypowiedzeniem umowy, co czyniło roszczenie przedwczesnym.

Sprawa dotyczyła powództwa banku o zapłatę kwoty 87.535,99 zł wraz z odsetkami, wniesionego pierwotnie w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Po przekazaniu sprawy do Sądu Okręgowego w Sieradzu, wydano wyrok zaoczny zasądzający dochodzone kwoty. Pozwany wniósł sprzeciw, a następnie podtrzymał swoje zarzuty, dodając argument o przedwczesności roszczenia z powodu niezastosowania przez bank art. 75c ustawy Prawo Bankowe przy wypowiadaniu umowy kredytu odnawialnego. Sąd Okręgowy ustalił, że umowa kredytu została zawarta w 2007 roku, a pozwany popadł w zadłużenie. Bank wypowiedział umowę i wezwał do zapłaty. Jednakże, sąd uznał powództwo za niezasadne i przedwczesne. Kluczowe znaczenie miało ustalenie, że bank nie zastosował procedury określonej w art. 75c Prawa Bankowego, która wymaga wezwania do spłaty z wyznaczeniem terminu nie krótszego niż 14 dni roboczych oraz poinformowania o możliwości restrukturyzacji zadłużenia. Niewypełnienie tych formalności skutkuje nieważnością wypowiedzenia umowy (art. 58 § 1 k.c.), a tym samym brakiem wymagalności roszczenia. W związku z tym, sąd uchylił wyrok zaoczny i oddalił powództwo, zasądzając od banku na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wypowiedzenie umowy kredytu przez bank jest nieskuteczne (nieważne), jeśli bank nie dopełnił formalności wynikających z art. 75c Prawa Bankowego, takich jak wezwanie do spłaty z wyznaczeniem terminu i poinformowanie o możliwości restrukturyzacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że bank nie zastosował art. 75c Prawa Bankowego, który nakłada obowiązek wezwania kredytobiorcy do spłaty z wyznaczeniem terminu nie krótszego niż 14 dni roboczych oraz poinformowania o możliwości restrukturyzacji. Niewypełnienie tych wymogów skutkuje nieważnością wypowiedzenia umowy kredytowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku zaocznego i oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

J. S.

Strony

NazwaTypRola
(...) Bank (...) SAspółkapowód
J. S.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 58 § 1

Kodeks cywilny

Stanowi, że czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że przepis szczególny przewiduje inny skutek, w szczególności może nakazać osobie, która działała w imieniu strony, oświadczenie o skutkach prawnych czynności.

Pr. bank. art. 75c § 1

Ustawa - Prawo bankowe

Bank wzywa kredytobiorcę do dokonania spłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych.

Pr. bank. art. 75c § 2

Ustawa - Prawo bankowe

W wezwaniu bank informuje o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia w terminie 14 dni roboczych.

Pr. bank. art. 75c § 3

Ustawa - Prawo bankowe

Bank powinien umożliwić restrukturyzację zadłużenia na wniosek kredytobiorcy, jeżeli jest uzasadniona oceną jego sytuacji finansowej.

Pomocnicze

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Określa, że jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie jest wymagalne niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady zasądzania kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedwczesność roszczenia z uwagi na brak skuteczności wypowiedzenia umowy kredytu złożonego pozwanemu, gdyż w dacie wypowiedzenia funkcjonował już przepis art. 75c ustawy Prawo Bankowe, którego powodowy Bank nie zastosował w stosunku do pozwanego.

Odrzucone argumenty

Powód poparł powództwo i wniósł o utrzymanie w całości wyroku zaocznego.

Godne uwagi sformułowania

powództwo jest przedwczesne gdyż roszczenie z umowy o kredyt nie było na dzień wniesienia powództwa wymagalne w rozumieniu art. 455 k.c. bank nie może swobodnie wypowiedzieć umowy kredytowej, gdy kredytobiorca popadł w opóźnienie ze spłatą kredytu. Najpierw powinien doręczyć kredytobiorcy wezwanie określone w art. 75c ust. 1-2 ustawy Prawo bankowe oraz odczekać do upływu dodatkowego terminu na spłatę zadłużenia wyznaczonego w wezwaniu (nie krótszego niż 14 dni roboczych). W przypadku gdy powyższe przesłanki nie zostały spełnione, czynność prawna banku polegająca na wypowiedzeniu umowy jest nieważna ( art. 58 § 1 k.c. ). Nieważność ta jest nieważnością ex tunc, a zatem od momentu dokonania czynności, w tej sytuacji nie można mówić o wymagalności roszczenia, gdyż umowa nadal łączy strony.

Skład orzekający

Przemysław Majkowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niewłaściwe zastosowanie przez bank procedury wypowiedzenia umowy kredytu zgodnie z art. 75c Prawa Bankowego skutkuje nieważnością wypowiedzenia i przedwczesnością roszczenia."

Ograniczenia: Dotyczy umów kredytowych, w których bank wypowiedział umowę z powodu opóźnienia w spłacie, nie stosując się do wymogów proceduralnych Prawa Bankowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie przez banki procedur formalnych przy wypowiadaniu umów kredytowych, co może uchronić konsumentów przed przedwczesnymi roszczeniami.

Bank przegrał sprawę o zapłatę, bo zapomniał o formalnościach. Klient wygrał dzięki przepisom Prawa Bankowego.

Dane finansowe

WPS: 87 535,99 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 127/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 października 2018 r. Sąd Okręgowy w Sieradzu I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Przemysław Majkowski Protokolant : sekr. sąd. Justyna Raj po rozpoznaniu w dniu 8 października 2018 r. w Sieradzu na rozprawie sprawy z powództwa (...) Bank (...) SA z siedzibą w W. przeciwko J. S. o zapłatę 1. uchyla w całości wyrok zaoczny wydany przez Sąd Okręgowy w Sieradzu w dniu 25 czerwca 2018r. w sprawie sygn. akt I C 127/18, 2. oddala powództwo, 3. zasądza od powoda (...) Bank (...) SA z siedzibą w W. na rzecz pozwanego J. S. kwotę 5.417,00 ( pięć tysięcy czterysta siedemnaście ) zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt I C 127/18 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 30 marca 2018 r. wniesionym w elektronicznym postępowaniu upominawczym powódka (...) Bank (...) S.A. w W. wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego J. S. kwoty 87.535,99 zł z odsetkami szczegółowo opisanymi w pozwie oraz zasądzenie od pozwanego kosztów procesu. Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2018 roku Sąd Rejonowy Lublin - Zachód w Lublinie przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Sieradzu stwierdzając brak podstaw do wydania nakazu zapłaty. W dniu 25 czerwca 2018 r. Sąd Okręgowy w Sieradzu wydał w sprawie sygn. akt I C 127/18 wyrok zaoczny zasądzając od pozwanego na rzecz powodowego Banku kwoty dochodzone pozwem wraz z kosztami procesu i nadając wyrokowi co do pkt. 1 rygor natychmiastowej wykonalności. Pełnomocnik pozwanego w ustawowym terminie wywiódł sprzeciw od wyroku zaocznego podnosząc zarzuty szczegółowo opisane w treści sprzeciwu. W odpowiedzi na sprzeciw pełnomocnik powoda poparł powództwo i wniósł o utrzymanie w całości wyroku zaocznego. Pismem procesowym z dnia 8 października 2018r. ( data wpływu do Sądu) pełnomocnik pozwanego podtrzymując dotychczasowe zarzuty w sprawie podniósł dodatkowo zarzut przedwczesności roszczenia z uwagi na brak skuteczności wypowiedzenia umowy złożonego pozwanemu gdyż w dacie wypowiedzenia funkcjonował już przepis art. 75c ustawy Prawo Bankowe , którego powodowy Bank nie zastosował w stosunku do pozwanego. Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: W dniu 29 maja 2007 roku J. S. zawarł z (...) Bank (...) S.A. w W. umowę o kredyt odnawialny nr (...) , na kwotę 80. 000,00 zł. (dowód: umowa kredytu - k. 17 -19). W treści § 19 ust. 2 umowy strony ustaliły, że Bank miał prawo wypowiedzieć umowę z trzydziestodniowym okresem wypowiedzenia, w braku wolnych środków na spłatę kredytu, braku systematycznych wpłat, wystąpienia wypłat powodujących przekroczenie wolnych środków. (dowód: umowa kredytu op. cit.). Strony ustaliły w § 19 ust. 2 pkt. 5 umowy, że w następnym dniu po upływie ostatniego dnia terminu wypowiedzenia całe zadłużenie z tytułu udzielonego kredytu wraz z odsetkami i należnymi opłatami, staje się zadłużeniem przeterminowanym i wymagalnym. (dowód: umowa kredytu – op.cit). Początkowo pozwany wywiązywał się z warunków umowy i spłacał raty kredytu z należnymi odsetkami. W późniejszym okresie pojawiły się kłopoty z terminową spłatą co spowodowało, ze na dzień 21 lutego 2017 roku pozwany miał zadłużenie. (dowód: wypowiedzenie umowy kredytu odnawialnego k. 104). W związku z powstałym zadłużeniem powodowy Bank wypowiedział pozwanemu umowę o kredyt odnawialny. (dowód: wypowiedzenie umowy kredytu odnawialnego op. cit, potwierdzenie odbioru przesyłki poleconej - k. 105 - 106). Wobec powstania zaległości w spłacie kredytu powodowy Bank wezwał pozwanego do spłaty kredytu tj. kapitału i odsetek. (dowód: wezwanie do zapłaty k. 107, potwierdzenie odbioru przesyłki poleconej - k. 108 - 109). Powyższy stan faktyczny nie był sporny miedzy stronami, został ustalony na podstawie dokumentów załączonych do pozwu, których autentyczność nie była kwestionowana przez strony i nie budziła wątpliwości Sądu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo jest niezasadne i nie zasługuje na uwzględnienie z przyczyn formalnych. Niezależnie od argumentacji podnoszonej w sprawie przez obie strony stwierdzić należy, że powództwo jest przedwczesne gdyż roszczenie z umowy o kredyt nie było na dzień wniesienia powództwa wymagalne w rozumieniu art. 455 k.c. Dokonując rozważań prawnych podnieść należy, że zgodnie z art. 6 k.c. ciężar dowodowy wykazania zasadności żądania spoczywał na stronie powodowej. Pomiędzy stronami nie było sporne udzielenie samego kredytu, ale obowiązek jego spłaty. Powód nie wykazał swojego roszczenia, które zakładało, że pozwany zobowiązany jest do natychmiastowej spłaty całości niespłaconego kredytu wraz z odsetkami oraz opłatami i prowizjami. Wskazać także należy, iż na podstawie ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2015 poz.128 z dnia 23.01.2015) ograniczono bankom swobodę w zakresie wypowiadania umów kredytowych w przypadku, gdy kredytobiorca opóźnia się w spłacie kredytu. Zgodnie z art. 75c ust.1 ustawy Prawo Bankowe jeżeli kredytobiorca opóźnia się ze spłatą zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu, bank wzywa go do dokonania spłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych. Stosownie do treści art. 75c ust.2 wyżej cytowanej ustawy w wezwaniu, o którym mowa w ust. 1 , bank informuje kredytobiorcę o możliwości złożenia, w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania, wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Bank powinien, na wniosek kredytobiorcy, umożliwić restrukturyzację zadłużenia poprzez zmianę określonych w umowie warunków lub terminów spłaty kredytu, jeżeli jest uzasadniona dokonaną przez bank oceną sytuacji finansowej i gospodarczej kredytobiorcy (ust. 3). W niniejszej sprawie powodowy Bank nie dopełnił tej formalności, bowiem jak wynika z akt sprawy powód wysłał pozwanemu jedynie wypowiedzenie umowy kredytu i wezwanie do zapłaty bez informacji o możliwości restrukturyzacji zadłużenia. Należy podkreślić, iż bank nie może swobodnie wypowiedzieć umowy kredytowej, gdy kredytobiorca popadł w opóźnienie ze spłatą kredytu. Najpierw powinien doręczyć kredytobiorcy wezwanie określone w art. 75c ust. 1-2 ustawy Prawo bankowe oraz odczekać do upływu dodatkowego terminu na spłatę zadłużenia wyznaczonego w wezwaniu (nie krótszego niż 14 dni roboczych). Dopiero po upływie tego terminu bank może złożyć wobec kredytobiorcy oświadczenie woli w sprawie wypowiedzenia umowy kredytowej. Nie jest przy tym istotne, czy wypowiedzenie następuje ze względu na niedotrzymanie przez kredytobiorcę warunków udzielenia kredytu, czy utratę zdolności kredytowej. W przypadku gdy powyższe przesłanki nie zostały spełnione, czynność prawna banku polegająca na wypowiedzeniu umowy jest nieważna ( art. 58 § 1 k.c. ). W szczególności nie prowadzi ona do wymagalności wierzytelności banku o spłatę tej części kredytu, co do której kredytobiorca nie pozostawał w opóźnieniu (por. Tomasz Czech M.Pr.Bank.2016.12.66, Obowiązki banku w razie opóźnienia kredytobiorcy ze spłatą kredytu Teza nr 7, Lex 309305/7). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela wyrażony powyżej pogląd prawny. Nieważność ta jest nieważnością ex tunc, a zatem od momentu dokonania czynności, w tej sytuacji nie można mówić o wymagalności roszczenia, gdyż umowa nadal łączy strony. W związku z tym biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, powództwo jako przedwczesne podlegało oddaleniu. W tej sytuacji zbędne było przeprowadzenie postępowania dowodowego dotyczącego wysokości zobowiązania pozwanego czy kwestie ważności czy nieważności umowy kredytu łączącej strony. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 6 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za adwokackie z dnia 22 października 2015 r.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI